- Bu konu 2 yanıt içerir, 2 izleyen vardır ve en son
tarafından güncellenmiştir.
-
Yazılar
-
Altıncı Mektub
بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ
1
وَاِنْ مِنْ شَىْءٍ اِلاَّ يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ2
سَلاَمُ اللهِ وَرَحْمَتُهُ وَبَرَكَاتُهُ عَلَيْكُمَا وَعَلٰى اِخْوَانِكُمَا مَادَامَ الْمَلَوَانِ وَتَعَاقَبَ الْعَصْرَانِ وَمَادَامَ الْقَمَرَانِ وَاسْتَقْبَلَ الْفَرْقَدَانِ3
GAYRETLİ kardeşlerim, hamiyetli arkadaşlarım ve dünya denilen diyar-ı gurbette medar-ı tesellilerim,Madem Cenâb-ı Hak sizleri, fikrime ihsan ettiği mânâlara hissedar etmiştir; elbette hissiyatıma da hissedar olmak hakkınızdır. Sizleri ziyade müteessir etmemek için, gurbetimdeki firkatimin ziyade elîm kısmını tayyedip bir kısmını sizlere hikâye edeceğim. Şöyle ki:
Şu iki üç aydır pek yalnız kaldım. Bazan on beş yirmi günde bir defa misafir yanımda bulunur. Sair vakitlerde yalnızım. Hem yirmi güne yakındır dağcılar yakınımda yok dağıldılar.
İşte gece vakti, şu garibâne dağlarda, sessiz, sadasız, yalnız, ağaçların hazinâne hemhemeleri içinde, kendimi birbiri içinde beş muhtelif renkli gurbetlerde gördüm.
Birincisi: İhtiyarlık sırrıyla, hemen ekseriyet-i mutlaka ile, akran ve ahbabım ve akaribimden yalnız ve garip kaldım. Onlar beni bırakıp âlem-i berzaha gittiklerinden neş’et eden hazin bir gurbeti hissettim.
[NOT]Dipnot-1 Her türlü noksan sıfatlardan yüce olan Allah’ın adıyla.Dipnot-2 “Hiçbir şey yoktur ki Allah’ı hamd ile tesbih etmesin.” İsrâ Sûresi, 17:44.
Dipnot-3 Gece ve gündüz devam ettikçe, devirler birbirini takip ettikçe, ay ve güneş durdukça iki kutup yıldızı karşılıklı bulundukça Allah’ın selâmı, rahmeti ve bereketi de siz ikinizin ve kardeşlerinizin üzerine olsun.[/NOT]
[TABLE]
[TR]
[TD]Cenâb-ı Hak: Hakkın ta kendisi olan, şeref ve azamet sahibi yüce Allah (bk. ḥ-ḳ-ḳ)[/TD]
[TD]ahbab: dostlar, sevilenler (bk. ḥ-b-b)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]akarib: akrabalar, yakınlar (bk. ḳ-r-b)[/TD]
[TD]akran: arkadaşlar, denkler, yaşıtlar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]diyar-ı gurbet: gurbet diyarı, yurdu[/TD]
[TD]ekseriyet-i mutlaka: büyük çoğunluk (bk. k-s̱-r; ṭ-l-ḳ)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]elîm: acıklı, üzücü[/TD]
[TD]firkat: ayrılık (bk. f-r-ḳ)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]garibâne: garip olarak, kimsesiz[/TD]
[TD]gayret: şeref, haysiyet, izzet[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hamiyet: din, vatan, millet gibi önemli değerleri koruma duygusu ve gayreti[/TD]
[TD]hazin: hüzün veren, acıklı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hazinâne: hüzünlü bir şekilde[/TD]
[TD]hemheme: rüzgârın esmesi ile ağaç yapraklarından çıkan sesler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hissedar: pay sahibi[/TD]
[TD]hissiyat: hisler, duygular[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ihsan: bağış, ikram (bk. ḥ-s-n)[/TD]
[TD]medar-ı teselli: teselli kaynağı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]muhtelif: çeşitli[/TD]
[TD]müteessir etmek: üzüntüye sevketmek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]neş’et: doğma, meydana gelme[/TD]
[TD]sair: diğer, başka[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tayyetmek: kesmek, atlamak[/TD]
[TD]ziyade: çok, fazla[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]âlem-i berzah: dünya ile âhiret arasındaki kabir âlemi (bk. a-l-m)[/TD]
[/TR]
[/TABLE]
İşte, şu gurbet içinde ayrı diğer bir daire-i gurbet açıldı. O da, geçen bahar gibi alâkadar olduğum ekser mevcudat beni bırakıp gittiklerinden hâsıl olan firkatli bir gurbeti hissettim.
Ve şu gurbet içinde bir daire-i gurbet daha açıldı ki, vatanımdan ve akaribimden ayrı düşüp yalnız kaldığımdan tevellüt eden firkatli bir gurbeti hissettim.
Ve şu gurbet içinde, gecenin ve dağların garibâne vaziyeti bana rikkatli bir gurbeti daha hissettirdi.
Ve şu gurbetten dahi, şu fâni misafirhaneden ebedü’l-âbâd tarafına harekete âmâde olan ruhumu fevkalâde bir gurbette gördüm. Birden, fesübhânallah dedim, bu gurbetlere ve karanlıklara nasıl dayanılır düşündüm. Kalbim feryatla dedi:Yâ Rab, garibem, bîkesem, zaîfem, nâtüvânem, alîlem, âcizem, ihtiyarem,
Bî-ihtiyarem, el-aman-gûyem, afv-cûyem, meded-hâhem, zidergâhet İlâhî!
Birden, nur-u iman, feyz-i Kur’ân, lütf-u Rahmân imdadıma yetiştiler. O beş karanlıklı gurbetleri, beş nuranî ünsiyet dairelerine çevirdiler.
Lisanım حَسْبُنَا اللهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ1 söyledi. Kalbim
فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِىَ اللهُ لاَۤ اِلٰهَ اِلاَّ هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ2
âyetini okudu.
Aklım dahi, ıztırabından ve dehşetinden feryat eden nefsime hitaben dedi:
Bırak bîçare feryadı, belâdan kıl tevekkül. Zira feryat, belâ-ender hata-ender belâdır bil.
Belâ vereni buldunsa eğer, safâ-ender vefâ-ender atâ-ender belâdır bil.
Madem öyle, bırak şekvâyı, şükret; çün belâbil, demâ keyfinden güler hep gül mül.
[NOT]Dipnot-1 “Allah bize yeter; O ne güzel vekildir.” Âl-i İmrân Sûresi, 3:173.Dipnot-2 “Eğer senden yüz çevirecek olurlarsa de ki: Allah bana yeter. Ondan başka hiçbir ilâh yoktur. Ben Ona tevekkül ettim. Yüce Arşın Rabbi de Odur.” Tevbe Sûresi, 9:129.
[/NOT]
[TABLE]
[TR]
[TD]Rab: herbir varlığa yaratılış gayelerine ulaşmaları için muhtaç olduğu şeyleri veren, onları terbiye edip idaresi ve egemenliği altında bulunduran Allah (bk. r-b-b)[/TD]
[TD]afv-cûyem: af diliyorum[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]akarib: akrabalar, yakınlar (bk. ḳ-r-b)[/TD]
[TD]alâkadar: alâkalı, ilgili[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]alîlem: hastayım[/TD]
[TD]atâ-ender: lütuf ve bağış içinde[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]belâ-ender: belâ içinde
[/TD]
[TD]belâbil: bülbüller [/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]bî-ihtiyarem: iradesizim, kendi irade ve ihtiyarımla hareket edemiyorum (bk. ḫ-y-r)[/TD]
[TD]bîkesem: kimsesizim[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]bîçare: çaresiz [/TD]
[TD]daire-i gurbet: gurbet dairesi[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]demâ: her zaman[/TD]
[TD]ebedü’l-âbâd: sonsuzların sonsuzluğu, âhiret (bk. e-b-d)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ekser: pekçok (bk. k-s̱-r)[/TD]
[TD]el-aman-gûyem: aman diliyorum[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]fesübhânallah: “Allah her türlü eksiklikten, kusur ve noksandan sonsuz derecede yücedir” anlamında bir hayret ifadesi (bk. s-b-ḥ)[/TD]
[TD]fevkalâde: olağanüstü[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]feyz-i Kur’ân: Kur’ân’ın verdiği ilham, bereket ve ilim bolluğu (bk. f-y-ḍ)[/TD]
[TD]firkat: ayrılık (bk. f-r-ḳ)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]fâni: geçici, ölümlü (bk. f-n-y)[/TD]
[TD]garibem: yalnızım, gurbetteyim[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]garibâne: garip olarak, kimsesiz[/TD]
[TD]hasıl olan: meydana gelen[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hatâ-ender: hatâ içinde[/TD]
[TD]lisan: dil[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]lütf-u Rahmân: rahmeti sonsuz, yarattıklarını esirgeyip koruyan, şefkat eden ve rızıklandıran Allah’ın iyilik ve bağışı (bk. l-ṭ-f; r-ḥ-m)[/TD]
[TD]meded-hâhem: yardım istiyorum[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mevcudat: varlıklar (bk. v-c-d)[/TD]
[TD]nefis: kişinin kendisi (bk. n-f-s)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]nur-u iman: iman nuru, aydınlığı (bk. n-v-r; e-m-n)[/TD]
[TD]nuranî: nurlu, parlak (bk. n-v-r)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]nâtüvânem: iktidarsızım, çaresizim [/TD]
[TD]rikkatli: acınacak, acındırıcı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]safâ-ender: gönül hoşluğu içinde[/TD]
[TD]tevekkül: Allah’a dayanma ve güvenme (bk. v-k-l)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tevellüt: doğma, meydana gelme[/TD]
[TD]vefâ-ender: vefâ içinde[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]zaîfem: zayıfım[/TD]
[TD]zidergâhet: senin dergâhından, yüce katından[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]âcizem: âcizim, güçsüzüm (bk. a-c-z)[/TD]
[TD]âmâde: hazır[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]çün: çünkü[/TD]
[TD]ünsiyet: dostluk, yakınlık, alışkanlık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]şekvâ: şikâyet[/TD]
[/TR]
[/TABLE]
Ger bulmazsan, bütün dünya cefâ-ender fenâ-ender hebâ-ender belâdır bil.
Cihan dolu belâ başında varken, ne bağırırsın küçücük bir belâdan, gel tevekkül kıl.
Tevekkül ile belâ yüzünde gül, tâ o da gülsün. O güldükçe küçülür, eder tebeddül.
Hem üstadlarımdan Mevlânâ Celâleddin’in nefsine dediği gibi dedim:اُو گُفْتِ : «أَلَسْتُ» وَتُوگُفْتِى : «بَلٰى» شُكْرِ «بَلٰى» چِيسْتْ؟ كَشِيدَنْ بَلاَ
سِرِّ بَلاَ چِيسْتْ كِه يَعْنِى مَنَمْ حَلْقَه زَنِ دَرْگَهِ فَقْرُ وفَنَا1
O vakit nefsim dahi “Evet, evet. Acz ve tevekkülle, fakr ve iltica ile nur kapısı açılır, zulmetler dağılır. اَلْحَمْدُ ِللهِ عَلٰى نُورِ اْلاِيمَانِ وَاْلاِسْلاَمِ2 dedi. Meşhur Hikem-i Atâiyenin şu fıkrası,
3 مَاذاَوَجَدَ مَنْ فَقَدَهُ وَمَاذَا فَقَدَ مَنْ وَجَدَهُ yani, “Cenâb-ı Hakkı bulan neyi kaybeder? Ve Onu kaybeden neyi kazanır?”; yani, “Onu bulan herşeyi bulur. Onu bulmayan hiçbir şey bulmaz, bulsa da başına belâ bulur” ne derece âli bir hakikat olduğunu gördüm ve 4 طُوبـٰى لِلْغُرَباَۤءِ hadîsinin sırrını anladım, şükrettim.İşte, kardeşlerim, karanlıklı bu gurbetler, çendan nur-u imanla nurlandılar; fakat yine bende bir derece hükümlerini icra ettiler ve şöyle bir düşünceyi verdiler: “Madem ben garibim ve gurbetteyim ve gurbete gideceğim. Acaba şu misafirhanedeki vazifem bitmiş midir? Tâ ki sizleri ve Sözleri tevkil etsem ve bütün bütün alâkamı kessem” fikri hatırıma geldi. Onun için sizden sormuştum ki, “Acaba yazılan Sözler kâfi midir, noksanı var mı? Yani vazifem bitmiş midir? Tâ ki rahat-ı kalble kendimi nurlu, zevkli, hakikî bir gurbete atıp, dünyayı unutup, Mevlânâ Celâleddin’in dediği gibi[NOT]
Dipnot-1 O, “ben Senin Rabbin değil miyim?” dedi. Sen “Evet” dedin. “Evet” demenin şükrü nedir, bilir misin? Çok bela çekmektir. Bilir misin bela çekmenin sırrı nedir? Yani fakr u fena dergahındaki halkaya katılmaktır. Dîvân-ı Kebîr, s. 157, Gazel 251.Dipnot-2 İmân ve İslâmiyet nuru için Allah’a hamd olsun.
Dipnot-3 İbn-i Atâillah el-İskenderî, Şerhü’l-Hikemi’l-Atâiye, s. 208
Dipnot-4 “(İslâmiyet garip olarak başladı; ileride garipliğe dönecek ve ilk günlerdeki gibi tekrar garip olarak gelişmeye başlayacaktır.) Ne mutlu gariplere!” Müslim, Îman: 232; Tirmizî, Îman: 13; İbni Mâce, Fiten: 15; Dârimî, Rikâk: 42; Müsned, 1:184, 398, 2:177, 222, 389, 4:73.
[/NOT]
[TABLE]
[TR]
[TD]Cenâb-ı Hak: Hakkın ta kendisi olan, şeref ve azamet sahibi yüce Allah (bk. ḥ-ḳ-ḳ)[/TD]
[TD]Hikem-i Atâiye: (bk. bilgiler – ibn-i Ataillah el-İskenderî)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Mevlânâ Celâleddin: (bk. bilgiler – Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî)[/TD]
[TD]acz: âcizlik, güçsüzlük (bk. a-c-z)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]cefâ-ender: cefâ ve sıkıntı içinde[/TD]
[TD]cihan: dünya, âlem[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]fakr: fakirlik, ihtiyaç hali (bk. f-ḳ-r)[/TD]
[TD]fenâ-ender: fenâ, gelip geçicilik içinde[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]fıkra: kısa yazı, bölüm[/TD]
[TD]garib: yalnız, kimsesiz[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ger: eğer[/TD]
[TD]hadis: Peygamberimize ait söz, emir veya davranış (bk. ḥ-d-s̱)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hakikat: doğru, gerçek (bk. ḥ-ḳ-ḳ)[/TD]
[TD]hebâ-ender: boşluk ve hiçlik içinde[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]icra etmek: yerine getirmek[/TD]
[TD]iltica: sığınma[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kâfi: yeterli[/TD]
[TD]nefs: kişinin kendisi (bk. n-f-s)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]nur: ışık, aydınlık (bk. n-v-r)[/TD]
[TD]nur-u iman: iman nuru, aydınlığı (bk. n-v-r; e-m-n)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]rahat-ı kalb: kalp rahatlığı[/TD]
[TD]tebeddül: başkalaşma, değişme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tevekkül: Allah’a dayanma ve güvenme (bk. v-k-l)[/TD]
[TD]tevkil: vekalet verme (bk. v-k-l)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]zulmet: karanlık (bk. ẓ-l-m)[/TD]
[TD]âli: yüce, yüksek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]çendan: gerçi[/TD]
[/TR]
[/TABLE]
دَانِى سَمَاعِ چِه بُودْ؟ بِى خُودْ شُدَنْ زِ هَسْتِى
أَنْدَرْ فَنَاىْ مُطْلَقْ ذَوْقِ بَقَا چَشِيدَنْ1
deyip, ulvî bir gurbeti arayabilir miyim?” diye sizi o suallerle tasdî etmiştim.اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى2
Said Nursî
[NOT]
Dipnot-1 Semâ’ın ne olduğunu bilir misin? O, şahsî varlıktan vazgeçip; mutlak yokluk içinde bekâyı zevk etmektir.
Dipnot-2 Bâkî olan sadece Odur.
[/NOT]
[TABLE]
[TR]
[TD]Said Nursî: (bk. bilgiler – Bediüzzaman Said nursî[/TD]
[TD]bekâ: devamlılık, kalıcı olma (bk. b-ḳ-y)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]bâki: varlığı devam eden, daimî olan (bk. b-ḳ-y)[/TD]
[TD]tasdî: rahatsız etme, baş ağrıtma[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ulvî: yüce[/TD]
[/TR]
[/TABLE]
- Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.