Azrail (a.s.) bir tane olduğu halde, bir anda vefat eden bir sürü insanın.

Azrail (a.s.) bir tane olduğu halde, bir anda vefat eden bir sürü insanın ruhunu nasıl kabzediyor?

Melek, tâbi bulunduğu âlem itibarıyla; hilkat ve mahi­yeti, mükellefiyet ve vazifeleriyle tamamen farklı bir varlıktır.

Onu, kendi âlemine bakmadan, mahiyet ve vazifesini düşün­meden tahlil etmek, hakkında hükümler vermek, elbette ki hatalı olacaktır.
.
Melek, Arapça’da kuvvet demek olan “melk”den veya elçilik mânâsına gelen “mel’ek” kökünden türetilmiştir. Birin­cisi itibarıyla çok kuvvetli, belki ayn-ı kuvvet mânâsına; ikin­cisi itibarıyla da emr-i ilâhînin âhize ve nâkilesi (alıcı-verici) olarak elçilik mânâsına gelir.

Bu üstün vasıflar Cenâb-ı Hakk’ın yarattığı umum me­­leklerde bulunur. Bilhassa, vahyi getirmekle vazifelendirilen­­lerde, bulunmasında zarûret vardır. Bu üstün varlıklar, ha­yat’a memâta nezâret edenlerden alın da, arş-ı ilâhi hamelesi ve Hak divanının gözü hayret dolu vazifelilerine kadar, geniş bir sahada, Allah’ın icraâtına nezâret ve temaşâ ile mükellef­tirler.

Makro-âlemden mikro-âleme kadar, bütün değişme ve tahavvüller; bütün terekküp ve çözülmeler hep bu kuvvet ve elçilik temsilcisi meleklerin nezâretinde olduğu gibi, Allah’ın “kelâm” sıfatından beşere gelen teşriî emirler de, yine bu emin ve güçlü varlıklar tarafından temsil edilmektedir.

Âlem­şümûl cazibe ve dâfia kanunlarından, elektronların çekirdek etrafındaki muntazam hareketlerine kadar, bu ağır ve ince işlere nezâret, ne müthiş bir kuvvet istemekte ve ne emin elçiliğe vâbestedir!..

Melekler, o kadar eşya ve hâdiselerin içindedirler ki, onlarsız ne bir yağmur damlası, ne de bir gök gürültüsü dü­şünmek mümkün değildir.

İşte şeriat-ı fıtriyede (kâinatta ce­reyan eden kanunlar)bu şuurlu kuvvetler her şeyi elinde tutan Hakk’ın, sonsuz kuvvetinin -kâbiliyet ve istîdatlarına göre- onlardaki tecellîsinden ibaret olduğu gibi, bu büyük ve muhteşem tecellînin nokta-i mihrâkiyesi olan, en değerli var­lık insanoğlunun, hareket ve davranışlarını düzenlemek üze­re, ilâhî âlemden esip esip gelen vahiy ve ilham meltemleri de, yine vahiy ve ilham Sahibi’nin onlardaki tecellîsinden baş­ka bir şey değildir.

Bu itibarla, Yaratanla yaratık arasında vasıta olan ve Yaratıcı’nın muhteşem kudretine dayanarak, atomlardan ne­bülozlara kadar geniş bir sahada, melekûtî güç ve kuvvetin nezâret ve tasarrufunun vazifelileri olan melekleri beşere ben­zetmek ve beşer için zarûri olan bir kısım kayıtları onlar için de vârit görmek, bir düşünce inhirafı ve bir cehâlet ifadesidir.

Evet; eğer melek de, insanlar gibi sırtında maddî bir ceset taşıyıp çözülme ve dağılmaya mâruz kalsa ve her canlı gibi zaman tarafından aşındırılsaydı, onun hakkında verece­ğimiz hükümlerde, insanı, bir ölçü, bir mikyas kabul etmek mümkün olurdu.

Hâlbuki, büyük bir farklılık var; hem de iki sınıfın birbirine kıyas edilmesini imkânsız kılacak kadar var!..

Melekler, yaratılış itibarıyla da insandan farklıdırlar. Bu farklılık, onların çok geniş bir sahadaki mükellefiyetleriyle alâ­kalı bulunmaktadır. Yaratılışlarındaki bu duruluk ve nurluluk, onları daha nüfuzlu ve daha seyyâl kılmaktadır.

Bir anda pek çok ruha aksetme, pek çok göz tarafından görülme ve birken çokluk cilvesiyle tezâhür etme gibi hususiyetlere mâlik bulu­nan melâike, Hz. Âişe’nin (r.anha) naklettiği bir hadîse göre, nurdan yaradılmışlardır.[URL=”mk:@MSITStore:C:UsersarzuDesktopKULLIYATLARHOCAEFENDi%20KULLiYATI.chm::/ASRIN%20GETIRDIGI%20TEREDDUTLER/TEREDDUTLER%201/26.htm#_ftn1″][1][/URL]

Bu itibarla da, nurun hususiyetle­rine mazhardırlar.

Güneş gibi parlak cisimlerin, bir tek şey olmalarıyla bera­ber, her şeffaf cisimde aksiyle görüldüğü, her göz bebeğine bir anda girebildiği gibi, varlıkları “nur”dan olan melekler da­hi, aynı anda pek çok ruha birden aksedebilir, binlercesi ile bir anda muâmelede bulunabilirler.

Kaldı ki, mahiyetleri lâtif olan melekler, güneş gibi maddî ve kesif şeylerden de çok farklıdırlar.

Onların, değişik şekil ve suret almaları kâbil olduğu gibi, bir anda değişik şekillerde görünmeleri de kâbildir.

Öteden beri dindarlar arasında, şim­di ise yaygınlaşmış şekliyle sosyete mahfillerinde, bu temessül keyfiyeti, o kadar bilinen bir mevzû haline gelmiştir ki, erbâ­bınca, tecrübeye dayalı neticeler kadar kat’îdir. Allah’ın gü­nü, gazete ve mecmua haberlerinde, herhangi bir insan dub­lesi ve bir perisprinin, cismin bulunduğu yerden çok uzak­larda bulunması ve bulunduğu yerlerde iktidar ve tasarruf izhar etmesinden bahsedilmektedir ki; meselenin aslı ne olur­sa olsun, ruh gibi lâtif varlıkların cisme nispetle daha seyyâl, daha aktif ve daha muktedir olduğunu göstermektedir.

Bu madde ötesi seyyâliyet ve cevvâliyet cismin rağmına ikinci varlığın daha aktif olduğunu gösterdiği gibi, ruh’a nis­petle daha cevvâl olan melâike’nin tabiat kanunlarının üs­tündeki fonksiyonuna işaret etmektedir.

Melâike ve ruhların temessülleri öteden beri bilinen şey­lerdir. Başta nebîler olarak pek çok gönül erbâbı bu mevzû­daki müşâhedelerini anlatmış ve avamdan pek çok kimseyi de buna şâhit göstermişlerdir.

Cebraîl’in (a.s.) değişik suretlerde görünmesi ve hangi hâdise münasebetiyle gelmişse, o hâdiseye göre şekil alması; me­selâ, vahiy esnasında elçilik vazifesine uygun bir şekilde; muhârebe sırasında da bir muhârip suretinde zuhûr etmesi gibi durumlar, hep temessüle misal olabilecek şeylerdir.