s.a arkadaşlar mesnevi nuriyede 9. nota ve açıklamasını nereden bulabilirim

İnsanlık tarihinde kendini gösteren ne kadar hayır ve kemalat varsa, tümü, hak din olan semavi dinler sayesinde ortaya çıkmıştır. İlgili cümlenin devamında geçen şu ifadeler de mevzuyu izah etmektedir:

“Madem şu âlemde parlak bir hüsün, geniş ve yüksek bir hayır, zâhir bir hak, fâik bir kemal görünüyor. Bilbedâhe, hak ve hakikat, nübüvvet içindedir ve nebîler elindedir. Dalâlet, şer ve hasâret, onun muhalifindedir.

Keza Yirminci Söz’de geçen aşağıdaki tespitler de konumuza açıklık getirmektedir;

“İşte, Kur’ân-ı Hakîm, enbiyâları, insanın cemaatlerine terakkiyât-ı mâneviye cihetinde birer pîşdar ve imam gönderdiği gibi, yine insanların terakkiyât-ı maddiye sûretinde dahi, o enbiyânın herbirisinin eline bâzı hârikalar verip yine o insanlara birer ustabaşı ve üstad etmiştir. Onlara mutlak olarak ittibâa emrediyor. İşte, enbiyâların mânevî kemâlâtını bahsetmekle insanları onlardan istifadeye teşvik ettiği gibi, mu’cizâtlarından bahis dahi, onların nazîrelerine yetişmeye ve taklidlerini yapmaya bir teşviki işmâm ediyor. Hattâ denilebilir ki, mânevî kemâlât gibi maddî kemâlâtı ve hârikaları dahi en evvel mu’cize eli nev-i beşere hediye etmiştir.

“İşte Hazret-i Nuh’un (Aleyhisselâm) bir mu’cizesi olan sefine ve Hazret-i Yûsuf’un (Aleyhisselâm) bir mu’cizesi olan saati, en evvel beşere hediye eden, dest-i mu’cizedir. Bu hakikate latîf bir işarettir ki, san’atkârların ekseri, herbir san’atta birer peygamberi pîr ittihaz ediyor. Meselâ, gemiciler Hazret-i Nuh’u (Aleyhisselâm), saatçiler Hazret-i Yûsuf’u (Aleyhisselâm), terziler Hazret-i İdris’i (Aleyhisselâm)…”

İnsanın simasının güzelliği, müşahhas bir güzelliktir ve bu güzellik genellikle, “cemal” kelimesiyle ifade edilir. Onun, meselâ, ahlâkî güzelliği ise mücerred bir güzelliktir ve çoğu zaman “hüsün” kelimesinde ifadesini bulur.
Mücerret güzellik gözle görülemez, ancak bir tecelliyle kendini hissettirir. Meselâ, merhametin güzelliği, fakire verilen sadakada müşahhaslaşır ve seyredilir.

İlim de mücerret bir güzelliktir. Onun tezahürü de bir konuşmada, yahut makalede görülür.Misaller çoğaltılabilir.

Ve mücerret güzelliklerin en mükemmeli, imandır.
İman eden bir kalp, Allah’a teveccüh etmiştir, O’nun kitaplarına, peygamberlerine ve imanın diğer rükünlerine yönelmiştir. Güneşle sohbet eden bir ayna parlaklaşır, güzelleşir. Velînin huzurundan feyiz, âlimin sohbetinden ilim alınır.

İman da kalbi yüceltir, ziyalandırır, terakki ettirir, feyizlendirir, nurlandırır.

İmanın güzelliği, iman hakikatlerinin mücerret hüsnünden geliyor.Cennetin tarife sığmaz o muhteşem güzelliği, imandaki güzelliğin bir tezahürüdür.Kürsüdeki ihtişam ilmin haşmetindendir. Ve sofralar misafirin ev sahibi yanındaki hatırı ölçüsünde mükemmelleşir.

Burada anlatılan mana kanaatimizce şudur:

Üstadımız Dokuzuncu Nota’ da seslerin ittihat ettiğini ifade ederken, manevi ve gaybi alemde ittihat eden bu seslerin alem-i şehadette de ittihat etmesi durumunda, Küre-i arzın büyüklüğü nispetinde büyük bir Allahuekber’i olacaktı. Dolayısıyla bu seslerin maddi ve şehadet alemindeki ittihadı değil, manevi ve gaybi alemlerdeki ittihadı kast edilmektedir.

Burada, yeryüzünde dağınık bir şekilde yapılan ibadet ve tesbihlerin, zihin ve hayal aleminde toplanması ve ne kadar azametli bir zikir ve tesbih şekline girmesi ifade ediliyor. Özellikle bayram namazlarında tevhid ehli olan Müslümanların yapmış oldukları zikirler ve tesbihler; faraza bir ağız, bir kalp, bir niyet şekline girse, ne kadar azametli bir zikir ve tesbih olur, o mana ihsas edilmeye çalışılıyor.

Dünyanın her tarafındaki Müslümanların Kabe’ye yönelmeleri, ona göre zikir ve tesbihte bulunmaları, Kabe’nin bir merkez, bir kalp konumunda olduğuna işarettir. Yani “dünyadaki bütün Müslümanlar bir insan şekline girse idi, Kabe bu büyük insanın kalbi olurdu” denilerek bir teşbih yapılmıştır.

Kabe öyle kudsi bir mekan ki, oraya giden hacıların ekserisi, samimi bir niyet ve fedakarlık ile gidiyorlar ve bütün İslam aleminin bayram namazlarında yapmış oldukları zikir ve tesbihlere bir imame, bir serzakir vaziyetine giriyorlar.

Faraza, gök yüzünden bayram namazında alınan ibadet vaziyetini ihata ile seyir mümkün olsa, ne denli haşmetli ve azametli bir suret teşekkül eder o zaman anlaşılır. Kabe’nin samimi bir kalbe benzetilmesinde; hem mecaz hem de hacıların samimi niyetine işaret vardır. Her iki manayı anlamakta bir sakınca yoktur. Kabe, hem bütün Müslümanların sembolik bir kalbi, hem de oraya giden hacıların samimi birer Müslüman olmalarıdır.