Altıncı Şuâ

tesbihat-ı hayatiye ve Sânilerine takdim ettikleri fıtrî hediyeler, ey Rabbim, Sana mahsustur. Ben dahi bütün onları tasavvurumla ve imanımla Sana takdim ediyorum.”
Evet, nasıl ki, Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâmاَلتَّحِيَّاتُ 1 kelimesiyle bütün zîhayatın ibâdât-ı fıtrîyelerini niyet edip takdim ediyor.
Öyle de, tahiyyatın hülâsası olanاَلْمُبَارَكَاتُ 2 kelimesiyle de, bütün medar-ı bereket ve tebrik ve bârekâllah dediren ve mübarek denilen ve hayatın ve zîhayatın hülâsası olan mahlûklar, hususan tohumların ve çekirdeklerin, danelerin, yumurtaların fıtrîmübarekiyetlerini ve bereketlerini ve ubudiyetlerini temsil ederek, o geniş mânâ ile söylüyor.
Ve mübarekâtın hülâsası olanاَلصَّلَوَاتُ 3 kelimesiyle de, zîhayatın hülâsası olan bütün zîruhun ibâdât-ı mahsusalarını tasavvur edip dergâh-ı İlâhîye o ihâtalı mânasıyla arzediyor.
Ve اَلطَّيِّبَاتُ 4 kelimesiyle de, zîruhun hülâsaları olan kâmil insanların vemelâike-i mukarrebînin, salâvatın hülâsası olan tayyibat ile nuranî ve yüksek ibadetlerini irade ederek Mâbuduna tahsis ve takdim eder.
Hem nasıl ki o gecede Cenâb-ı Hak tarafından اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا اَيُّهَا النَّبِىُّ 5 demesi, istikbâlde yüzer milyon insanların her biri, her gün, hiç olmazsa on defa

[NOT]Dipnot-1 Tesbihler, hayat hediyeleri, fıtrî ibadetler.

Dipnot-2 Mübarek şeyler, tebrik ve berekete sebep olan yaratıklar.

Dipnot-3 Ruh sahiplerinin hususî ibadetleri.

Dipnot-4 Kâmil insanların ve Allah’a yakın meleklerin nurlu ve yüksek ibadetleri.

Dipnot-5 Selâm olsun sana ey Peygamber!
[/NOT]

[TABLE]
[TR]
[TD]Aleyhissalâtü Vesselâm: Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun[/TD]
[TD]Cenâb-ı Hak: Hakkın ta kendisi olan şeref ve yücelik sahibi Allah[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Mâbud: kendisine ibadet edilen Allah[/TD]
[TD]Rab: bütün varlıkları terbiye eden ve idaresi ve tasarrufu altında bulunduran Allah[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Resul-i Ekrem: Allah’ın en şerefli ve değerli elçisi olan Hz. Muhammed (a.s.m.)[/TD]
[TD]Sâni: herşeyi san’atlı ve mükemmel bir şekilde yaratan Allah[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]bârekâllah: Allah ne mübarek yaratmış; Allah hayırlı ve bereketli kılsın[/TD]
[TD]dane: tane, tohum[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]dergâh-ı İlâhî: Cenâb-ı Allah’ın yüce katı, makamı[/TD]
[TD]fıtrî: doğal, yaratılıştan gelen[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hususan: özellikle[/TD]
[TD]hülâsa: esas, öz[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ibâdât-ı fıtrîye: doğal, yaratılıştan gelen ibadetler[/TD]
[TD]ibâdât-ı mahsusa: kendilerine özgü ibadetler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ihâtalı: kuşatıcı, kapsayıcı[/TD]
[TD]istikbâl: gelecek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kâmil: olgun, kemâl ve fazilet sahibi[/TD]
[TD]mahlûk: yaratılmış[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mahsus: has, özel[/TD]
[TD]medar-ı bereket ve tebrik: bereket ve tebrik sebebi, vesilesi[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]melâike-i mukarrebîn: makam itibariyle Allah’a daha yakın olan melekler[/TD]
[TD]mübarek: bereketli, hayırlı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mübarekiyet: mübareklik[/TD]
[TD]mübarekât: bereketli ve güzel şeyler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]salâvat: Peygamberimize edilen rahmet ve esenlik duası[/TD]
[TD]tahiyyat: selamlar ve ibadetler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tahsis: ait kılma[/TD]
[TD]takdim etmek: sunmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tasavvur: düşünme, zihinde şekillendirme, tasarlama[/TD]
[TD]tayyibat: iyi ve güzel işler, hareketler, ibadetler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tesbihat-ı hayatiye: bütün canlı varlıkların halleriyle yaptıkları tesbihler[/TD]
[TD]ubudiyet: Allah’a kulluk[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]zîhayat: canlı, hayat sahibi[/TD]
[TD]zîruh: ruh sahibi[/TD]
[/TR]
[/TABLE]

dediğim zaman birden kâinat canlandı; hayattar, nuranî bir şekil aldı, dirildi. Hayy-ı Kayyûmun parlak bir âyinesi oldu. Bütün hayattar eczasıyla beraber, hayatlarının tahiyyelerini ve hedâyâ-yı hayatiyelerini daimî bir sûrette Zât-ı Hayy-ı Kayyûma takdim ettikleriniilmelyakîn, belki hakkalyakîn ile bildim ve gördüm.

Sonra اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ يَاۤ اَيُّهَا النَّبِىُّ 1 dediğim vakit, ohudutsuz ve hâlî zaman birden Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâmın riyaseti altında, zîhayatruhlar ile vahşetzar suretinden ünsiyetli bir seyrangâh suretine inkılâp etti.
İkinci Sual: Teşehhüd âhirinde,
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلٰى مُحَمَّدٍ وَعَلٰۤى اٰلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلٰۤى اِبْرَاهِيمَ وَعَلٰۤى اٰلِ اِبْرَاهِيمَ 2
deki teşbih, teşbihlerin kaidesine uygun gelmiyor. Çünkü, Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm, İbrahim Aleyhisselâmdan daha ziyade rahmete mazhardır ve daha büyüktür. Bunun sırrı nedir? Hem bu tarzdaki salâvatın teşehhüdde tahsisinin hikmeti nedir? Aynı dua, eski zamandan beri ve bütün namazda tekrar etmeleri… Halbuki bir dua bir defa kabule mazhar olsa yeter. Milyonlarca duaları makbul olan zâtlar musırrâne dua etmesi ve bilhassa o şeyvaad-i İlâhîye iktiran

[NOT]Dipnot-1 Selâm olsun sana ey Peygamber!

Dipnot-2 “Allah’ım, İbrahim’e (a.s.) ve İbrahim’in (a.s.) nesline rahmet ettiğin gibi, Muhammed’e (a.s.m.) ve Muhammed’in (a.s.m.) nesline derahmet et.” Buhari, Enbiyâ: 10.

[/NOT]

[TABLE]
[TR]
[TD]Aleyhissalâtü Vesselâm: Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun[/TD]
[TD]Aleyhisselâm: Allah’ın selâmı onun üzerine olsun[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Hayy-ı Kayyûm: hayatı ezelî ve ebedî olup her canlıya hayat veren ve Kendi varlığı için hiçbir sebebe bağlı olmayıp her şeyi ayakta tutan Allah[/TD]
[TD]Resul-i Ekrem: Allah’ın en şerefli ve değerli elçisi olan Hz. Muhammed (a.s.m.)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Zât-ı Hayy-ı Kayyûm: hayatı ezelî ve ebedî olup her canlıya hayat veren ve Kendi varlığı için hiçbir sebebe bağlı olmayıp her şeyi ayakta tutan Zât, Allah[/TD]
[TD]bilhassa: özellikle[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]daimî: sürekli, devamlı[/TD]
[TD]ecza: cüzler, parçalar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hakkalyakîn: bizzat yaşayarak, şüpheye yer bırakmayacak şekilde kesin bilgi edinme[/TD]
[TD]hayattar: canlı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hedâyâ-yı hayatiye: hayatın sunduğu hediyeler[/TD]
[TD]hikmet: sır; gaye, sebep[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hudutsuz: sınırsız[/TD]
[TD]hâli: boş, ıssız[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]iktiran etmek: iki şey yanyana beraber gelmek, tevafuk etmek[/TD]
[TD]ilmelyakin: kesin delile dayanarak, hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde bilme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]inkılâp etmek: dönüşmek[/TD]
[TD]kaide: düstur, kural[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kâinat: evren, bütün yaratılmışlar[/TD]
[TD]makbul olan: kabul edilen[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mazhar olma: erişme, nail olma[/TD]
[TD]musırrâne: ısrarlı bir şekilde[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]nuranî: nurlu[/TD]
[TD]rahmet: İlâhî şefkat, merhamet[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]riyaset: reislik, başkanlık[/TD]
[TD]salâvat: Peygamberimize edilen rahmet ve esenlik duası[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]seyrangâh: gezi ve seyir yeri[/TD]
[TD]sûret: biçim, şekil[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tahiyye: selâm, hediye[/TD]
[TD]tahsis: hususi kılma, ait kılma[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]takdim etmek: sunmak[/TD]
[TD]teşbih: benzetme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]teşehhüd: namazda tahiyyat duâsını okuyacak kadar oturma[/TD]
[TD]vaad-i İlâhî: Cenâb-ı Allah’ın söz vermesi[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]vahşetzar: ürküntü ve yalnızlık veren yer[/TD]
[TD]ziyade: çok, fazla[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]zîhayat: canlı, hayat sahibi[/TD]
[TD]âhir: son[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ünsiyet: canayakın, dost[/TD]
[TD]İbrahim: [bk. bilgiler – İbrahim (a.s.)][/TD]
[/TR]
[/TABLE]

kàfile-i kübrasının gittikleri ve açtıkları yolda, kendisi dahi o yüzer icmâ ve yüzer tevatürkuvvetinde bulunan ve şaşırmaları mümkün olmayan o cemaat-i uzmâya, o sırat-ı müstakimdeiltihak ve refakat ettiğini tahattur etmektir. Ve o tahatturla şübehat-ı şeytaniyeden veevham-ı seyyieden kurtulmaktır. Ve bu kàfile, bu kâinat Sahibinin dostları ve makbulmasnuları; ve onların muarızları, Onun düşmanları ve merdut mahlûkları olduğuna delil ise,zaman-ı Âdem’den beri o kàfileye daima muavenet-i gaybiye gelmesi ve muarızlarına her vakit musibet-i semâviye inmesidir.

Evet, kavm-i Nuh ve Semûd ve Âd ve Firavun ve Nemrud gibi bütün muarızlar, gazab-ı İlâhîyi ve azabını ihsas edecek bir tarzda gaybî tokatlar yedikleri gibi, kàfile-i kübrânın NuhAleyhisselâm, İbrahim Aleyhisselâm, Mûsâ Aleyhisselâm, Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâmgibi bütün kudsî kahramanları dahi, harika ve mu’cizâne ve gaybî bir surette mu’cizelere veihsanat-ı Rabbâniyeye mazhar olmuşlar. Birtek tokat hiddeti, birtek ikram muhabbeti gösterdiği halde, binler tokat muarızlara ve binler ikram ve muavenet kàfileye gelmesi,bedahet derecesinde ve gündüz gibi zâhir bir tarzda, o kàfilenin hakkaniyetine ve sırat-ı müstakîmde gittiğine şehadet ve delâlet eder. Fâtiha’da

1 صِرَاطَ الَّذِينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْo kàfileye ve
2 غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَmuarızlarına bakıyor. Burada beyan ettiğimiz nükte ise, Fâtiha’nın âhirinde daha zâhirdir.

[NOT]Dipnot-1 “Kendilerine nimet ve ihsanda bulunduğun peygamberlerinin ve onlara tâbi olan sâlih kullarının yoluna…” Fâtiha Sûresi, 1:7.

Dipnot-2 “Gazabına uğrayanların ve sapıtmış olanların yoluna değil.” Fâtiha Sûresi, 1:7.
[/NOT]

[TABLE]
[TR]
[TD]Aleyhissalâtü Vesselâm: Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun[/TD]
[TD]Fâtiha: Kur’ân-ı Kerimin 1. sûresi[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Mûsâ: [bk. bilgiler – Mûsâ (a.s.)][/TD]
[TD]Nuh: [bk. bilgiler – Nuh (a.s.)][/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]bedahet derecesinde: açıkça, aşikâr olarak[/TD]
[TD]beyan etmek: açıklamak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]cemaat-i uzmâ: büyük cemaat, topluluk[/TD]
[TD]delâlet etmek: işaret etmek, delil olmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]evham-ı seyyie: kötü kuruntular[/TD]
[TD]gaybî: bilinmeyen, gayb âlemine ait[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]gazab-ı İlâhî: Allah’ın gazabı[/TD]
[TD]hakkaniyet: doğruluk, gerçekçilik[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hiddet: öfke[/TD]
[TD]icmâ: fikir birliği[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ihsas etmek: hissettirmek[/TD]
[TD]ihsânât-ı Rabbâniye: Allah’ın terbiye ve idaresinin lütuf ve bağışları[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ikram: bağış, ihsan[/TD]
[TD]iltihak: katılma[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kavm-i Firavun: (bk. bilgiler – Firavun)[/TD]
[TD]kavm-i Nemrud: (bk. bilgiler – Nemrud)[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kavm-i Nuh: Hz. Nuh’un kavmi [bk. bilgiler – Nuh (a.s.)][/TD]
[TD]kavm-i Semûd: [bk. bilgiler – Salih (a.s.)][/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kavm-i Âd: (bk. bilgiler – Âd Kavmi)[/TD]
[TD]kudsî: her türlü kusur ve noksandan uzak, mukaddes[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kàfile: grup, kervan[/TD]
[TD]kàfile-i kübra: büyük grup, büyük kervan[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mahlûk: yaratılmış[/TD]
[TD]masnu: san’at eseri varlık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mazhar olmak: erişmek, nail olmak[/TD]
[TD]merdut: reddedilmiş, geri çevrilmiş[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]muarız: karşı gelen[/TD]
[TD]muavenet: yardım[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]muavenet-i gaybiye: gizli yardım[/TD]
[TD]muhabbet: sevgi[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]musibet-i semâviye: gökten gelen musibetler, belâlar[/TD]
[TD]mu’cizane: mu’cizeli bir şekilde[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mu’cize: Allah’ın izniyle peygamberler tarafından ortaya konulan ve bir benzerini yapmakta başkalarını aciz ve hayrette bırakan olağanüstü hâl ve hareketler[/TD]
[TD]nükte: ince ve derin anlamlı ve incelik[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]refakat etmek: arkadaşlık etmek[/TD]
[TD]suret: biçim, şekil[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]sırat-ı müstakim: dosdoğru yol[/TD]
[TD]tahattur: hatırlama[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tevatür: yalan söylemeleri mümkün olmayan topluluklardan gelen ve doğruluğu kesin olarak kanıtlanan haber[/TD]
[TD]zaman-ı Âdem: Âdem Peygamberin (a.s.) zamanı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]zâhir: açık, gözle görülür[/TD]
[TD]âhir: son[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]İbrahim: [bk. bilgiler – İbrahim (a.s.)][/TD]
[TD]şehadet: şahitlik, tanıklık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]şübehat-ı şeytaniye: şeytanî şüpheler[/TD]
[/TR]
[/TABLE]