İkinci Kısım – Hüccetullahi’l-Bâliğa Risalesi – Altıncı Hüccet-i İmâniye

ayniyet derecesinde bir misliyet suretinde icad ediyor. Halbuki, maddeten farkları pek az olan tohumcuklar, o kadar karışmışken, kemâl-i imtiyaz ve teşhis ile, o kadar sür’at ve vüs’at ve suhulet içinde, kemâl-i intizam ve mizan ile, altı gün veya altı hafta zarfında ihya ediliyor.

Hiç kabil midir ki, bu işleri yapan Zâta birşey ağır gelebilsin, semâvât ve arzı altı günde halk edemesin, insanı bir sayha ile haşredemesin? Hâşâ!

Acaba, muciznümâ bir kâtip bulunsa, hurufları ya bozulmuş veya mahvolmuş üç yüz bin kitabı tek bir saihfede, karıştırmaksızın, galatsız, sehivsiz, noksansız, hepsini beraber, gayet güzel bir surette, bir saatte yazarsa; birisi sana dese, “Şu kâtip, kenditelif ettiği, senin suya düşmüş olan kitabını yeniden, bir dakika zarfında hafızasından yazacak”; sen diyebilir misin ki, “Yapamaz ve inanmam”?

Veyahut bir sultan-ı mucizekâr, kendi iktidarını göstermek için veya ibret vetenezzüh için, bir işaretle dağları kaldırır, memleketleri tebdil eder, denizi karaya çevirdiğini gördüğün halde, sonra görsen ki, büyük bir taş dereye yuvarlanmış, o zâtın kendi ziyafetine davet ettiği misafirlerin yolunu kesmiş, geçemiyorlar. Biri sana dese, “O zât, bir işaretle, o taşı, ne kadar büyük olursa olsun, kaldıracak veya dağıtacak; misafirlerini yolda bırakmayacak.” Sen desen ki, “Kaldırmaz veya kaldıramaz.”

Veyahut, bir zât, bir günde yeniden büyük bir orduyu teşkil ettiği halde, biri dese, “O zât, bir boru sesiyle, efradı istirahat için dağılmış olan taburları toplar; taburlarnizamı altına girerler.” Sen desen ki, “İnanmam”; ne kadar divanece hareket ettiğini anlarsın.

İşte, şu üç temsili fehmettinse, bak: Nakkâş-ı Ezelî, gözümüzün önünde kışın beyaz sahifesini çevirip, bahar ve yaz yeşil yaprağını açıp, rû-yi arzın sahifesinde üç yüz binden ziyade envâı, kudret ve kader kalemiyle ahsen-i suret üzere yazar. Birbiri içinde, birbirine karışmaz. Beraber yazar; birbirine mani olmaz. Teşkilce, suretçebirbirinden ayrı, hiç şaşırtmaz, yanlış yazmaz.

Evet, en büyük bir ağacın ruh programını, bir nokta gibi en küçük bir çekirdektederc edip muhafaza eden Zât-ı Hakîm-i Hafîz, vefat edenlerin ruhlarını

[TABLE]
[TR]
[TD]Nakkâş-ı Ezelî: herşeyi zâtına has olarak nakış nakış işleyen ve evveli olmayan Allah[/TD]
[TD]Zât-ı Hakîm-i Hafîz: herşeyi koruyup saklayan ve hikmetli bir şekilde yapan Zât, Allah[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ahsen-i suret: en güzel şekil[/TD]
[TD]arz: yer[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ayniyet: aynılık, aynı oluş[/TD]
[TD]derc etmek: yerleştirmek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]divanece: akılsızca[/TD]
[TD]efrad: fertler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]envâ: çeşitler, türler[/TD]
[TD]fehmetmek: anlamak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]galatsız: yanlışsız, hatasız[/TD]
[TD]halk etmek: yaratmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]haşir: öldükten sonra âhirette tekrar diriltilip Allah’ın huzurunda toplanma[/TD]
[TD]huruf: harfler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hâşâ: asla öyle değil[/TD]
[TD]ibret: ders çıkarma[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]icad: yaratma, var etme[/TD]
[TD]ihya: diriltme, hayat verme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]iktidar: güç, kudret[/TD]
[TD]istirahat: dinlenme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kabil: mümkün, olabilir[/TD]
[TD]kemâl-i imtiyaz ve teşhis: mükemmel bir seçme ve ayırma[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kemâl-i intizam ve mizan: mükemmel bir düzen ve ölçü[/TD]
[TD]kudret ve kader kalemi: Allah’ın olacak hadiseleri olmadan önce bilip yazması, takdir etmesi ve yaratması[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kâtip: yazar[/TD]
[TD]mahvolmak: yok olmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mani: engel[/TD]
[TD]misliyet: benzerlik[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]muhafaza: koruma[/TD]
[TD]mu’ciznümâ: mu’cize gösteren[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]nizam: düzen, kanun[/TD]
[TD]rû-yi arz: yeryüzü[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]sayha: sesleniş[/TD]
[TD]sehivsiz: yanılmadan, şaşırmadan[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]semâvât: gökler[/TD]
[TD]suhulet: kolaylık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]sultan-ı mu’cizekâr: mu’cize gösteren sultan[/TD]
[TD]suret: şekil[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]suretçe: şekilce[/TD]
[TD]sür’at: hız[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tabur: bir askerî birlik[/TD]
[TD]tebdil etmek: değiştirmek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]telif etmek: yazmak[/TD]
[TD]temsil: analoji; kıyaslama tarzında benzetme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tenezzüh: gezinti[/TD]
[TD]teşkil etmek: meydana getirmek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]teşkilce: meydana gelişiyle, oluşuyla[/TD]
[TD]vüs’at: genişlik[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ziyade: çok, fazla[/TD]
[/TR]
[/TABLE]

Zâtın, bu derece muhteşem ve sermedî Rububiyeti ve bu derece muazzam ve muhît hâkimiyeti, elbette, yalnız böyle geçici, devamsız, bîkarar, ehemmiyetsiz, mütegayyir, bekàsız, nâkıs, tekemmülsüz umûr-u dünya üzerinde kurulmaz ve durmaz. Demek, Ona şayeste, daimî, berkarar, zevâlsiz, muhteşem bir diyar-ı âhar var, başka bâki bir memleketi vardır. Bizi onun için çalıştırır. Oraya davet eder. Ve oraya nakledeceğine, zahirden hakikate geçen ve kurb-u huzuruna müşerref olan bütün ervâh-ı neyyire ashabı, bütün kulûb-u münevvere aktâbı, bütün ukul‑u nuraniye erbabı şehadet ediyorlar ve bir mükâfat ve mücazat ihzar ettiğini müttefikan haber veriyorlar ve mükerreren pek kuvvetli vaad ve pek şiddetli tehdit eder, naklederler.

Hulfü’l-vaad ise, hem zillet, hem tezellüldür; hiçbir cihetle celâl-i kudsiyetine yanaşamaz. Hulfü’l-vaîd ise, ya aftan, ya aczden gelir. Halbuki küfür cinayet-i mutlakadır; HAŞİYE-1 affa kabil değil. Kadîr-i Mutlak ise, aczden münezzeh ve mukaddestir.

[NOT]Haşiye-1 Evet, küfür, mevcudatın kıymetini iskat ve mânâsızlıkla itham ettiğinden, bütün kâinata karşı bir tahkir ve mevcudat âyinelerinde cilve-i Esmâyı inkâr olduğundan, bütün esmâ-i İlâhiyeye karşı bir tezyif ve mevcudatın vahdâniyete olan şehadetlerini reddettiğinden, bütün mahlûkata karşı bir tekzip olduğundan, istidad-ı insanîyi öyle ifsad eder ki, salâh ve hayrı kabule liyakati kalmaz. Hem bir zulm-ü azîmdir ki, umum mahlûkatın ve bütün esmâ-i İlâhiyenin hukukuna bir tecavüzdür. İşte şu hukukun muhafazası ve nefs-i kâfir hayra kabiliyetsizliği, küfrün adem-i affını iktiza eder. اِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ [“Muhakkak ki şirk pek büyük bir zulümdür.” Lokman Sûresi, 31:13] şu mânâyı ifade eder.[/NOT]

[TABLE]
[TR]
[TD]Kadîr-i Mutlak: herşeye gücü yeten, sınırsız güç ve kudret sahibi Allah[/TD]
[TD]acz: âcizlik, güçsüzlük[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]adem-i af: affedilmeme[/TD]
[TD]bekàsız: gelip geçici, ölümlü[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]berkarar: kararlı, yerleşmiş[/TD]
[TD]bâki: kalıcı ve sürekli[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]bîkarar: kararsız[/TD]
[TD]celâl-i kudsiyet: kutsal büyüklük, haşmet[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]cihet: yön, şekil[/TD]
[TD]cilve-i Esmâ: Allah’ın isimlerinin varlıklardaki yansıması, görüntüsü[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]cinayet-i mutlaka: sınırsız cinayet[/TD]
[TD]diyar-ı âhar: başka memleket[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ervâh-ı neyyire ashabı: nurlu ruhların sahipleri, peygamberler gibi[/TD]
[TD]esmâ-i İlâhiye: Allah’ın isimleri[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hakikat: gerçek[/TD]
[TD]hayr: iyilik[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]haşiye: dipnot, açıklayıcı not[/TD]
[TD]hukuk: haklar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hulfü’l-vaad: verdiği sözden dönme[/TD]
[TD]hulfü’l-vaîd: söz verdiği halde azap ve cezayı yerine getirmeme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hâkimiyet: hükümranlık, egemenlik[/TD]
[TD]ifsad etmek: bozmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ihzar etmek: hazırlamak[/TD]
[TD]iktiza etme: gerektirme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]iskat: düşürme[/TD]
[TD]istidad-ı insanî: insanın yaratılışında var olan bütün özellikleri, konuşma, sevme gibi[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]itham: suçlama[/TD]
[TD]kabil: mümkün, olabilir[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kulûb-u münevvere aktâbı: nurlu kalplerin kutupları, veliler gibi[/TD]
[TD]kurb-u huzur: huzura yakınlık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kâinat: evren, yaratılmış herşey[/TD]
[TD]küfür: inkâr, inançsızlık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]liyakat: layık olma[/TD]
[TD]mahlûkat: yaratılmışlar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mevcudat: varlıklar[/TD]
[TD]muazzam: azametli, çok büyük[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]muhafaza: koruma[/TD]
[TD]muhteşem: ihtişamlı, görkemli[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]muhît: kapsamlı, kuşatıcı[/TD]
[TD]mukaddes: her türlü çirkinlik ve eksiklikten yüce, kutsal[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mücazat: ceza[/TD]
[TD]mükerreren: tekrarla, defalarca[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mükâfat: ödül[/TD]
[TD]münezzeh: her türlü kusur ve noksandan arınmış[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mütegayyir: değişen[/TD]
[TD]müttefikan: ittifakla, birleşerek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]müşerref olan: şereflenen[/TD]
[TD]nefs-i kâfir: inanmayan kişinin kendisi[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]nâkıs: eksik, noksan[/TD]
[TD]rububiyet: Rablık; Allah’ın herbir varlığa yaratılış gayelerine ulaşmaları için muhtaç olduğu şeyleri vermesi, onları terbiye edip idaresi ve egemenliği altında bulundurması[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]salâh: düzelme, yararlı olma[/TD]
[TD]sermedî: devamlı, sürekli[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tahkir: hakaret etme[/TD]
[TD]tecavüz: saldırma[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tekemmülsüz: olgunlaşmamış[/TD]
[TD]tekzip: yalanlama[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tezellül: alçalma[/TD]
[TD]tezyif: hakaret, küçük düşürme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ukul-u nuraniye erbabı: aydın akılların sahipleri, âlimler gibi[/TD]
[TD]umûr-u dünya: dünya işleri[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]vaad: söz verme[/TD]
[TD]vahdâniyet: Allah’ın birliği[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]zahir: görünür[/TD]
[TD]zevâlsiz: devamlı, yok olmayan[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]zillet: alçaklık, aşağılık[/TD]
[TD]zulm-ü azîm: çok büyük zulüm[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]âyine: ayna[/TD]
[TD]şayeste: layık[/TD]
[/TR]
[/TABLE]