{"id":1304,"date":"2008-11-22T10:50:01","date_gmt":"2008-11-22T07:50:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.risaleforum.net\/blog\/?p=1304"},"modified":"2008-11-22T10:50:01","modified_gmt":"2008-11-22T07:50:01","slug":"bediuzzamanin-tefsir-anlayisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/kuranikerim\/risaleinurda-kuran\/bediuzzamanin-tefsir-anlayisi.html","title":{"rendered":"Bedi\u00fczzaman’\u0131n Tefsir Anlay\u0131\u015f\u0131"},"content":{"rendered":"\n\n\n
Risale-i Nur, h\u00fckema ve uleman\u0131n mesle\u011finde gitmeyip Kur’an’\u0131n bir \u0130’caz-\u0131 manevisiyle her\u015feyde bir pencere-i marifet a\u00e7m\u0131\u015f, bir senelik i\u015fi bir saatte g\u00f6r\u00fcr gibi Kur’an’a mahsus bir s\u0131rr\u0131 anlam\u0131\u015ft\u0131r ki, bu deh\u015fetli zamanda hadsiz ehl-i ilhad\u0131n h\u00fccumlar\u0131na kar\u015f\u0131 ma\u011flup olmay\u0131p galebe etmi\u015ftir.<\/span><\/td>\n\"bediuzzaman.gif\"<\/a> \n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u00a0<\/p>\n

<\/p>\n

Giri\u015f<\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

D\u00fcnyada ger\u00e7ek vahiy olan bir tek kitap vard\u0131r, o da Kur’an’\u0131 Kerim’dir. Nazil oldu\u011fu g\u00fcnden beri, onda ne bir eksiklik hissedilmi\u015f, ne de bir ilavede bulunulmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur’an’\u0131 Kerim’i indiren Allah, onu koruyan da Allah’t\u0131r.1<\/sup><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

“Bu h\u00fck\u00fcm elbetteki sahifelerde vard\u0131r; \u0130brahim ve Musa’n\u0131n sahifelerinde”<\/strong>2<\/sup> ayetinin ifade etti\u011fi gibi g\u00f6zlerden kaybolarak tarihe kar\u0131\u015fm\u0131\u015f bulunan ge\u00e7mi\u015f \u00fcmmetlerin k\u00fclt\u00fcrleri hakk\u0131ndaki tek do\u011fru kayna\u011f\u0131m\u0131z yine Kur’an’\u0131 Kerim’dir. Zira Kur’an her\u015feyin h\u00fclasas\u0131n\u0131 bize bildirmi\u015ftir. Kur’an’\u0131n n\u00fczul\u00fcnden sonra gelen nesiller, Kur’an’\u0131 okuduklar\u0131 zaman kendilerini semadan indirilmi\u015f bir sofrada buldular ve Kur’an’\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc uygarl\u0131\u011f\u0131 insanl\u0131\u011fa sundular.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Fakat Kur’an’la \u015fereflenen m\u00fcsl\u00fcmanlar, hicri 5. as\u0131rdan itibaren bu semavi sofradan yeterince istifade edemediler. Kur’an uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 temsil edemediler. Sanki Kur’an’\u0131n canl\u0131 olan mesaj\u0131 bir anda durdurulmu\u015f, toplumsal bir hastal\u0131k olan taklid kap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, Risalet-i Muhammediye (s.a.v.) adeta besleyici kanallar\u0131 kurumu\u015f bir nehir, ya da parlakl\u0131\u011f\u0131 kaybolmu\u015f bir y\u0131ld\u0131z haline gelmi\u015fti.3<\/sup><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bilindi\u011fi gibi cahiliye d\u00f6nemi insanlar\u0131, Kur’an nazil olduk\u00e7a, onu i\u015fitmemek i\u00e7in kulaklar\u0131n\u0131 t\u0131karlar, onu dinleyenlere engel olmak i\u00e7in de, g\u00fcr\u00fclt\u00fc yaparlar ve Hz. Peygamberi tekzib ederlerdi. Bu durumdan rahats\u0131z olan Allah Resul\u00fc \u015fu \u015fekilde \u015fikayette bulunuyordu: “Ya Rab, kavmim bu Kur’an’\u0131 yaln\u0131z b\u0131rakt\u0131lar, ona iltifat etmediler. \u0130nsanlar\u0131n gelmesini engellediler.”<\/strong>4<\/sup> Denebilir ki, bu ayet g\u00fcn\u00fcm\u00fcz m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131na da bak\u0131yor. Ancak bir farkla ki, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131, Kur’an’\u0131 hu\u015f\u00fb ile dinledikleri halde, ak\u0131llar\u0131 uyu\u015fmu\u015f, davran\u0131\u015flar\u0131 Kur’an’\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hayat ikliminden uzakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Kur’an’a ba\u011flanan, Kur’an’\u0131 \u00e7ok s\u00fcsl\u00fc kutularda muhafaza eden m\u00fcsl\u00fcmanlar cahil ve vah\u015fet sahralar\u0131nda, Kur’an’\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc medeniyet ise, kendisine sahip \u00e7\u0131kacak birilerini bekliyor… Be\u015f para etmez metalar\u0131n sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve te\u015fhir edildi\u011fi fuarlarda Kur’an medeniyetini tan\u0131t\u0131c\u0131 bir tek panonun bulunmamas\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ac\u0131 durumunu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. Kur’an’\u0131n bir m\u00fcfessiri olarak 20. as\u0131rda bulunmu\u015f olan Bedi\u00fczzaman Said NURS\u0130, Kur’an’dan uzakla\u015fan m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tekrar Kur’an’a d\u00f6nebilmeleri i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenler hususunda a\u00e7\u0131klamalarda bulunmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Kur’an’\u0131n tarifi ve tefsiri: <\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman, ilk \u00f6nce Kur’an’\u0131 tarif etmekle Kur’an’\u0131 anlatmaya ba\u015flar. Risale-i Nur’un bir \u00e7ok yerinde Kur’an’\u0131n de\u011fi\u015fik tariflerine yer vermektedir. Bu tariflerde, Kur’an’\u0131n ger\u00e7ek \u00f6zelliklerine temas etti\u011fi gibi, tefsir ilminin temel prensiplerine ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Kur’an’a nas\u0131l bakmalar\u0131 gerekti\u011fine de i\u015faret etmi\u015ftir. \u0130hlas f\u0131\u015fk\u0131ran “\u0130\u015farat\u00fc’l-\u0130’caz”<\/strong> adl\u0131 nadide tefsirinin ba\u015f\u0131nda zikretti\u011fi tarifte \u015fu \u00f6nemli noktalara temas etmektedir.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

1. Kur’an \u015fu k\u00e2inat kitab\u0131n\u0131n ezeli bir terc\u00fcmesidir.<\/span><\/p>\n

2. Kur’an, gayb ve \u015fehadet kitaplar\u0131n\u0131n m\u00fcfessiridir.<\/span><\/p>\n

3. Ayr\u0131ca Kur’an, yerde ve g\u00f6kte gizli olan esma-i ilahiyenin manevi hazinelerinin ke\u015f\u015faf\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

4. Olaylar\u0131n alt\u0131nda gizli bulunan hakikatlerin miftah\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

5. Ayr\u0131ca Kur’an, alem-i gayb\u0131n alem-i \u015fehadetteki lisan\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

6. Ayr\u0131ca Kur’an, alem-i gayb cihetinden gelen ezel\u00ee hitaplar\u0131n ve Rahman\u00ee iltifatlar\u0131n hazinesi durumundad\u0131r.<\/span><\/p>\n

7. Kur’an manevi islam \u00e2leminin g\u00fcne\u015fidir, ahiret \u00e2lemlerinin de mukaddes haritas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

8. \u0130nsaniyet \u00e2leminin m\u00fcrebbisidir ve insaniyet-i k\u00fcbra olan islamiyetin m\u00e2 ve ziyas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

9. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n arad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek hikmet Kur’an’dad\u0131r. Kur’an, insaniyeti saadete sevkeden hakiki bir m\u00fcr\u015fittir.<\/span><\/p>\n

10.Kur’an insanlara bir \u015feriat kitab\u0131, bir dua, bir hikmet ve ubudiyet kitab\u0131 oldu\u011fu gibi, ayn\u0131 zamanda bir zikir, bir fikir ve bir emir ve davet kitab\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

11.Has\u0131l\u0131 Kur’an, insan\u0131n b\u00fct\u00fcn manevi ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap verecek bir \u00e7ok kitab\u0131 tazammum eden c\u00e2mi bir kitab-\u0131 mukaddestir.5<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman, ufku dar olan bir ferdin anlay\u0131\u015f\u0131ndan \u00e7\u0131kan bir eserin, b\u00f6yle \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir kitap olan Kur’an’a hakk\u0131yla tefsir olamayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Ona g\u00f6re, Kur’an’\u0131n m\u00fcfessiri, y\u00fcksek bir deha sahibi nafiz bir ictihada malik ve velayet mertebesinde bir zat olmal\u0131d\u0131r. Fakat bu zamanda bu \u00f6zellikleri ta\u015f\u0131yan bir \u015fahs\u0131n bulunmas\u0131 zor oldu\u011fu i\u00e7in, bu \u00f6zellikler ancak bir \u015fahs-\u0131 manevide bulur.6<\/sup><\/span> <\/span>Ona g\u00f6re Kur’an’\u0131 ancak b\u00f6yle bir \u015fahs-\u0131 manevi tefsir edebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc “c\u00fczde bulunmayan k\u00fcllde bulunur” Kaidesince, her fertte bulunmayan bu gibi \u015fartlar bir heyette bulunabilir.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Tefsiri olumsuz y\u00f6nde etkileyen unsurlar <\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Elbetteki Kur’an’\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak her m\u00fc’minin en \u00f6nemli meselesi olmal\u0131d\u0131r. Fakat zamanla m\u00fcminlerle Kur’an aras\u0131nda kal\u0131n bir duvar \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. M\u00fcsl\u00fcmanlar Kur’an’\u0131 okuyorlar fakat anlam\u0131yorlar. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bu tav\u0131rlar\u0131 onlar\u0131 ehl-i kitab\u0131n durumuna d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor: <\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“Onlar\u0131n i\u00e7inde \u00fcmmiler (okur-yazar olmayanlar) vard\u0131r ki, kitab\u0131 bilmezler, b\u00fct\u00fcn bildikleri bir tak\u0131m kuruntulard\u0131r. Onlar sadece zan i\u00e7inde bulunurlar.”7<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

O halde ehl-i kitap i\u00e7in Kur’an’da zikredilen bu hastal\u0131\u011f\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesinde yerle\u015fti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Birka\u00e7 as\u0131rd\u0131r, m\u00fcsl\u00fcmanlar Kur’an’\u0131 okuduklar\u0131 halde d\u00fc\u015f\u00fcnmezler ve anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmazlar. Bu t\u00fcr \u00fcmmilik, \u00fcmmet aras\u0131nda taklide, medeniyet kuramamaya ve Kur’an’\u0131 yanl\u0131\u015f anlamaya yola\u00e7maktad\u0131r. Bedi\u00fczzaman, \u00fcmmetin Kur’an’\u0131 anlamas\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkileyen, ba\u015fka bir ifadeyle, tefsiri olumsuz y\u00f6nde etkileyen bir\u00e7ok sebep zikretmektedir. Bunlar\u0131 k\u0131saca \u015fu \u015fekilde ele alabiliriz.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

1) \u0130srailiyat <\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Tefsiri olumsuz y\u00f6nde etkileyen temel unsurlar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u0130srailiyat gelir. <\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman’a g\u00f6re bir k\u0131s\u0131m \u0130srailiyat islam dairesine girmekle, “din” ad\u0131 alt\u0131nda g\u00f6r\u00fcnerek fikirleri kar\u0131\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131. \u00dcmmi olan araplar, islam\u0131 kabul edince, b\u00fct\u00fcn kabiliyetlerini islam\u0131 \u00f6\u011frenmeye hasretmi\u015flerdi. Araplar\u0131n hassas olan zevklerine, tabii mizaclar\u0131na ilham veren geni\u015f ve sakin olan \u00e7evreleriydi. F\u0131tratlar\u0131n\u0131 terbiye eden de sadece Kur’an’\u0131 Kerim’di.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Araplar hayatlar\u0131na bu minval \u00fczere devam ederken di\u011fer kavimleri islama sokarak onlar\u0131 adeta yutmaya ba\u015flad\u0131lar. Fakat m\u00fcsl\u00fcman olan kavimlerin malumatlar\u0131 da netice itibariyle islama girmi\u015f oldu. Asl\u0131 ve esas\u0131 olmayan \u0130sraili haberler, Vehb b. M\u00fcnebbih ve Kabu’l-Ahbar gibi \u015fahsiyetlerin m\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131yla, araplar\u0131n hayalinde ma’kes bulmaya ba\u015flad\u0131.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Di\u011fer taraftan israiliyat islam\u0131n temel prensipleriyle \u00e7eli\u015fmedi\u011fi i\u00e7in m\u00fccerred hikayeler \u015feklinde rivayet edilerek tenkitsiz bir \u015fekilde dinlenmeye ba\u015flad\u0131. Fakat ne yaz\u0131k ki, zamanla bu hurafeler hak ve do\u011fru telakki edilerek Kur’an ve s\u00fcnnetin baz\u0131 i\u015faretlerine de kaynak kabul edildiler. Zahirperest baz\u0131 alimler de, bir k\u0131s\u0131m ayet ve hadisleri \u0130srailiyata tatbik ederek, tefsir ilmine soktular.Halbuki, sahih hadisin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir kaynak Kur’an’\u0131n ger\u00e7ek tefsiri olamaz. Evet, h\u00fck\u00fcmleri gibi k\u0131ssalar\u0131 dahi mensuh olan ve tahrife u\u011frayan \u0130ncil ve Tevrat Kur’an’a tefsir olamazd\u0131.8<\/sup><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

2) Yunan felsefesi <\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Bedi\u00fczzaman’a g\u00f6re, tefsiri olumsuz y\u00f6nde etkileyen unsurlardan biri de “Yunan Felsefesi”<\/strong>dir. <\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

Abbasi Halifesi Me’mmun d\u00f6neminde Yunan Felsefesiyle ilgili kitaplar iyi niyetle terc\u00fcme edilmi\u015fti. Ancak temelinde bir\u00e7ok masal ve hurafe bulunan bu felsefe, araplar\u0131n saf fikirlerine kar\u015f\u0131nca onlar\u0131 tahkikten taklide sevketti. Bedi\u00fczzaman burada araplar\u0131 k\u0131smen a\u011f\u0131r bir dille tenkid etmektedir. Ona g\u00f6re araplar, ab-\u0131 hayat olan islam\u0131 kendi tabii zekalar\u0131yla anlamaya kabil iken, Yunan Felsefesine talebe olmaya tenezz\u00fcl ettiler. Oysa Yunan Felsefesi, araplar\u0131n zihinlerini doyuracak \u00f6l\u00e7\u00fcde hurafelerden ar\u0131nm\u0131\u015f de\u011fildi.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Ku\u015fkusuz Yunan hikmeti ile \u0130srailiyat\u0131n \u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fcne kar\u0131\u015fmas\u0131ndan rahats\u0131z olan ve bunu \u00f6nlemeye gayret eden islam alimleri de vard\u0131. Ancak bunlar te\u015febb\u00fcslerinde muvaffak olamad\u0131lar. Sonu\u00e7ta neler oldu?<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bu iki kap\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131yla zahirperest bilginler, Kur’an’\u0131n nakliyat\u0131n\u0131 \u0130srailiyat, akliyat\u0131n\u0131 da Yunan hikmetine tatbik ettiler. Sonu\u00e7ta, zahirperest bir k\u0131s\u0131m bilginler Kur’an ve S\u00fcnnet ile \u0130srailiyat aras\u0131nda m\u00fcnasebet kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Ayr\u0131ca, Kur’an ve S\u00fcnnetin ger\u00e7ek akliyat\u0131 ile, sahte olan felsefe aras\u0131nda bir benzerlik kurdular ve bunlar\u0131 Kur’an ve S\u00fcnnete tefsir yapt\u0131lar.9<\/sup><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Bedi\u00fczzaman’a g\u00f6re, e\u011fer \u0130srailiyat\u0131 ve Yunan Felsefesini Kur’an’a tatbik etmekten maksat Kur’an’\u0131n tezkiyesi ise bu abestir. Zira Kur’an akl\u0131n ve naklin tezkiyesine muhta\u00e7 de\u011fildir. Aksine e\u011fer ak\u0131l yada nakil Kur’an taraf\u0131ndan tezkiye edilmezse, muteber olmazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur’an’\u0131n manalar\u0131 s\u00fcreyya gibidir. S\u00fcreyyay\u0131 serada de\u011fil, semada aramak gerekir. Kur’an’\u0131n manalar\u0131n\u0131 da sadeflerinde aramak laz\u0131md\u0131r. Yoksa karmakar\u0131\u015f\u0131k olan kendi cebinde ararsan bulamazs\u0131n.10<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

3) Ter\u011fib ve terhib <\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman’a g\u00f6re, Kur’an’\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131na sebep olan unsurlardan biri de a\u015f\u0131r\u0131 ter\u011fib ve terhibtir. <\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman, \u0130slam alimlerini ter\u011fib ve terhib konusuna iten as\u0131l sebebin “m\u00fcbala\u011fa”<\/strong> denilen bir hastal\u0131k oldu\u011funu ifade eder. O’na g\u00f6re m\u00fcbala\u011fa ihtilalcidir. \u0130nsan\u0131n tabiat\u0131nda varolan m\u00fcbala\u011fa meyli, hayali hakikat g\u00f6stermek istidad\u0131ndad\u0131r. Hatta m\u00fcbala\u011fa karakteriyle iyilik yapmak k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmaktan farks\u0131zd\u0131r. Bir ilac\u0131 haddinden fazla kullanmak hastal\u0131\u011fa yola\u00e7t\u0131\u011f\u0131 gibi, m\u00fcbala\u011fal\u0131 ter\u011fib ve terhibler de dinin yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131na vesile olur. Mesel\u00e2, g\u0131ybeti adam \u00f6ld\u00fcrmekle e\u015fit ve ayakta bevletmeyi zina derecesinde g\u00f6stermek veya bir dirhem tasadduk etmeyi hac ibadetiyle denk tutmak gibi m\u00fcvazenesiz s\u00f6zler, adam \u00f6ld\u00fcrmeyi ve zinay\u0131 hafif g\u00f6stermek,ayr\u0131ca hac ibadetinin kiymetini tenzil etmek demektir.11<\/sup><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurarak \u00f6zetle \u015f\u00f6yle der: <\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“O halde m\u00fcsl\u00fcmanlar her\u015feyin k\u0131ymetine kanaat edip m\u00fcbala\u011fa yapmamak mecburiyetindedirler. Zira m\u00fcbala\u011fa kudrete iftirad\u0131r. \u0130hsan-\u0131 ilahiden fazla ihsan ihsan de\u011fildir. Bir meseleyi ihsan-\u0131 ilahiyle anlatmaya kanaat etmek farzd\u0131r. Bir tek hakikat binlerce hayale tercih edilir. Hakikat zengindir; kalbi ayd\u0131nlatmak i\u00e7in ba\u015fka \u015feylere muhta\u00e7 de\u011fildir. Kur’an’\u0131n tefsiri olan sahih hadisler bize k\u00e2fidir. Ayr\u0131ca mant\u0131\u011f\u0131n mizan\u0131yla tart\u0131lm\u0131\u015f bulunan do\u011fru tarihe de kanaat ederiz. \u00d6yle ise ter\u011fib veya terhib i\u00e7in baz\u0131 mevzu hadislerin avam taraf\u0131ndan \u0130bni Abbas gibi zatlara isnad edilmesi b\u00fcy\u00fck bir cehalettir.”12<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

4) Hakikat ve mecaz <\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman’a g\u00f6re tefsiri olumsuz y\u00f6nde etkileyen unsurlardan biri de <\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“her hakikat\u0131 mecaz her mecaz\u0131 da hakikat g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc mecaz ilmin elinden cehlin eline d\u00fc\u015ferse hakikata d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr ve hurafelere kap\u0131 a\u00e7ar. \u00d6yle ise her\u015feyin zahirine g\u00f6re h\u00fckmetmemek laz\u0131md\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131, dalg\u0131\u00e7 gibi olmak mecburiyetindedir. Yani zaman\u0131n tesirlerinden kurtulmak, mazinin derinliklerine girmek, mant\u0131\u011f\u0131n tarazisiyle tartmak b\u00f6ylece her\u015feyin kayna\u011f\u0131na inmek mecburiyetindedir.”<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“Her kelimenin hakiki manas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde bir sikkesi bulunmak laz\u0131m gelir. O sikkeyi te\u015fhis eden \u015fey ise, \u015feriat\u0131n maksatlar\u0131ndan has\u0131l olan m\u00fccerred h\u00fcs\u00fcnd\u00fcr. Mecaz, anacak bela\u011fat\u0131n \u015fartlar\u0131 dahilinde kullan\u0131labilir. De\u011filse mecaz\u0131 hakikat, hakikat\u0131 mecaz g\u00f6stermek cehaletin g\u00fc\u00e7lenmesine yard\u0131mc\u0131 olmakt\u0131r”13<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

Hakikat ve mecaz\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 konusunda ifrat ve tefritten ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ifade eden Bedi\u00fczzaman, hakikat\u0131n \u0131\u015f\u0131k veren bir fitil, mecaz ise \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 artt\u0131ran bir \u015fi\u015fe mesabesinde oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. O’na g\u00f6re Kur’an’\u0131n bela\u011fat\u0131n\u0131 \u00f6rten unsurlardan biri de s\u0131rf zahire bak\u0131p manay\u0131 g\u00f6zard\u0131 etmektir. Bu zahirperestlere g\u00f6re, aklen hakikat m\u00fcmk\u00fcn ise mecaza gitmemek gerekir. Bunlar mecaza gitseler bile sadece mealini al\u0131rlar Bu y\u00fczdendir ki, ayet veya hadislerin tefsir ve terc\u00fcmeleri onlardaki h\u00fcs\u00fcn ve bela\u011fat\u0131 g\u00f6stermez.14<\/sup><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman sonu\u00e7ta \u015fu h\u00fckme var\u0131yor:<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“Her\u015feyi zahirine hamleden zahirilerin kokmu\u015f mesleklerinin bir sonucu olan tefrit ne ise, her \u015feye mecaz nazariyle bak\u0131p batinili\u011fi netice veren ifrat da o derece zararl\u0131d\u0131r. \u0130frat ve tefriti k\u0131rarak orta yolu g\u00f6sterecek olan sadece \u015feriat felsefesi, bela\u011fat, mant\u0131k ve hikmettir. Hikmetin \u015ferri varsa da, ‘\u015ferr-i kalil i\u00e7in hayr-\u0131 kesiri terketmek \u015ferr-i kesir oldu\u011fundan’ Hikmetin terkedilmemesi gerekir.”15<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

Kalblerin \u00fczerindeki kilitler<\/span> <\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Ku\u015fkusuz g\u00fcn\u00fcm\u00fcz m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck sorunu, Kur’an’\u0131 tefekk\u00fcr edememeleridir.Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/span><\/p>\n

\n


\n<\/span><\/p>\n

” Kur’an’\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorlar m\u0131? Yoksa kalblerinin \u00fczerinde kilitleri mi var ki hi\u00e7bir hakikat g\u00f6n\u00fcllerine girmiyor?”16<\/sup> <\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

Peki m\u00fcsl\u00fcmanlar, kalbleri \u00fczerindeki bu tefekk\u00fcre engel kilitleri nas\u0131l k\u0131racaklar? \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n tefekk\u00fcr kilidini k\u0131ramamalar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck belirtisi, Kur’an’\u0131n emirlerini g\u00f6zard\u0131 edip dinlememeleridir. Deyim yerindeyse, Kur’an bir vadide, m\u00fcsl\u00fcmanlar ba\u015fka bir vadide.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman bunun sebeplerini hak ve kuvvetin de\u011fi\u015fken egemenliklerine ba\u011flamaktad\u0131r.Ona g\u00f6re Hicri 5. as\u0131rdan itibaren \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda hakk de\u011fil kuvvet hakim durumdayd\u0131. Bu y\u00fczden o d\u00f6nemlerde, ki\u015finin kendi mesle\u011fine muhabbet etmesinden \u00e7ok, ba\u015fkas\u0131n\u0131n mesle\u011fine husumet etmesi esast\u0131. Hatta o d\u00f6nemlerden ta 12. Hicri y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na kadar mezhep ve me\u015frebleri ya\u015fatan ekseriyetle ya taassup yada tekfir ve safsatayd\u0131. Bu durum o derece ileriydi ki e\u011fer birisi taassubu terkederek \u00fcmmetin icma ve tesan\u00fcd\u00fcn\u00fc kabul edecek olursa mezhebini veya mesle\u011fini de\u011fi\u015ftirmek zorunda kal\u0131rd\u0131. Oysa \u015feriatin kabul etti\u011fi \u015fey, taassup yerine hak, safsata yerine b\u00fcrhan ve ba\u015fakas\u0131n\u0131 tekfir yerine isti\u015fare etmektir.17<\/sup><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

O halde denebilir ki, as\u0131rlard\u0131r \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00e7ekmekte oldu\u011fu s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n as\u0131l sebebi Kur’an’\u0131 ve S\u00fcnneti anlamamak, di\u011fer taraftan bu sahada yaz\u0131lan kitaplar\u0131n Kur’an’\u0131n i\u00e7indeki hakikatlere perde olmalar\u0131d\u0131r. Bedi\u00fczzaman’\u0131n ifadesiyle s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck sebebi “mehazdeki kudsiyetin”<\/strong> g\u00f6zard\u0131 edilmesidir. O, konuyu \u00f6zetle \u015f\u00f6yle dile getirir:<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“\u0130slam\u0131n y\u00fczde doksan\u0131n\u0131 olu\u015fturan zaruri h\u00fck\u00fcmler, Bizzat Kur’an’\u0131n ve onun tefsiri olan s\u00fcnnetin mal\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7tihaddan kaynaklanan hilafi meseler ise, y\u00fczde on nisbetinde olup ikisi aras\u0131nda k\u0131ymet bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok fark vard\u0131r. \u0130\u00e7tihaddan kaynaklanan hilafi meseleler alt\u0131n ise, zaruri h\u00fck\u00fcmler birer elmas s\u00fctundur. Acaba doksan elmas s\u00fctunu on alt\u0131n\u0131n himayesine vermek caiz midir? Bilinmelidir ki, halk\u0131, Kur’an’\u0131n emirlerini dinlemeye ve onlara uymaya sevkeden \u015fey, kaynaktaki kudsiyettir. Bu y\u00fczden m\u00fc\u00e7tehidlerin kitaplar\u0131 cam gibi Kur’an’\u0131 g\u00f6stermeli, g\u00f6lge olmamal\u0131d\u0131r.”<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“E\u011fer zaruriyat-i diniye anlat\u0131l\u0131rken do\u011frudan do\u011fruya Kur’an g\u00f6sterilseydi zihinler tabii olarak kudsiyete intikal ederdi. M\u00fc\u00e7tehidlerin kitaplar\u0131 birer \u015feffaf cam tarz\u0131nda olmak laz\u0131m gelirken zamanla ve mukallidlerin hatas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden paslan\u0131p Kur’an’a perde olmu\u015flard\u0131r.”18<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman konuyu daha \u00f6zl\u00fc bir \u015fekilde ifade ederek \u015f\u00f6yle der:<\/span><\/p>\n

\n


\n<\/span><\/p>\n

“Kur’an ayine ister,vekil istemez.”19<\/sup> <\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

Peki, halk\u0131n nazar\u0131n\u0131 kitaplardan al\u0131p do\u011frudan do\u011fruya Kur’an’a \u00e7evirmenin yolu var m\u0131d\u0131r?<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Kur’an’\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karmak <\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman hi\u00e7bir konuda \u00fcmitsiz olmad\u0131\u011f\u0131 gibi Kur’an’\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131larak, hakikatlar\u0131n\u0131 \u00f6rten perdelerin kald\u0131r\u0131labilmesi konusunda da \u00fcmitsiz de\u011fildir. Ona g\u00f6re halk\u0131n nazar\u0131n\u0131 do\u011frudan do\u011fruya Kur’an’a \u00e7evirmenin \u00fc\u00e7 yolu vard\u0131r. Birincisi; m\u00fcelliflerin hakettikleri derin sayg\u0131y\u0131 tenkid ile k\u0131rmak Kur’an’\u0131 g\u00f6rmemize engel olan o perdeyi kald\u0131rmakt\u0131r. Bu z\u00fcl\u00fcmd\u00fcr ve insafs\u0131zl\u0131kt\u0131r. \u0130kincisi ise, selef alimlerinin kitaplar\u0131nda oldu\u011fu gibi, \u015feriat ve f\u0131k\u0131h kitaplar\u0131n\u0131 birer tefsir \u015fekline \u00e7evirip i\u00e7inde Kur’an’\u0131 g\u00f6stermektir. Mesel\u00e2, bir adam \u0130bn-i Hacer’in bir kitab\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131 zaman,Kur’an’\u0131n ne dedi\u011fini anlamak maksadiyle bakmal\u0131, yoksa”\u0130bn-i Hacer ne diyor” diye bakmamal\u0131d\u0131r.<\/strong> \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir yol ise, ehl-i tarik’in yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, halk\u0131n nazar\u0131n\u0131 o perdenin \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131p Kur’an’\u0131 g\u00f6stermektir.20<\/sup><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman bu meseleyi yazd\u0131ktan sonra bir gece r\u00fcyas\u0131nda Hz. Peygamber’i (s.a.v.) g\u00f6r\u00fcr. Rasul\u00fcllah(s.a.v.), kendisine Kur’an getirildi\u011fi s\u0131rada k\u0131yam ederler. Bedi\u00fczzaman der ki: <\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“O dakikada \u015fu k\u0131yam\u0131n \u00fcmmeti ir\u015fad i\u00e7in oldu\u011fu birden hat\u0131r\u0131ma geldi Bilahere bu r\u00fcyay\u0131 s\u00fclehay-\u0131 \u00fcmmetten bir zata hik\u00e2ye ettim, \u015fu suretle tabir etti: Bu b\u00fcy\u00fck bir i\u015faret ve be\u015farettir ki, Kur’an-\u0131 Azim\u00fc’\u015f- \u015ean lay\u0131k oldu\u011fu mevki-i muallay\u0131 b\u00fct\u00fcn cihanda ihraz edecektir.”21<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

Tefsirin k\u0131s\u0131mlar\u0131 <\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman Risale-i Nur’un bir \u00e7ok yerinde tekrar ile “Risale-i Nur Kur’an’\u0131n \u00e7ok kuvvetli, hakiki bir tefsiridir”<\/strong> der. Risale-i Nur’un bilinen tefsirlerin tarz\u0131nda bir kitap olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren bir k\u0131s\u0131m hocalar ve baz\u0131 muhalif insanlar ise ” Risale-i Nur bir tefsir de\u011fildir”<\/em> demi\u015flerdir. Bedi\u00fczzaman bu itiraza a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmek i\u00e7in iki k\u0131s\u0131m tefsir bulundu\u011funu ifade eder. \u00d6zetle \u015f\u00f6yle der:<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“Birisi mal\u00fbm tefsirlerdir ki, Kur’an’\u0131n ibaresini ve kelime ve c\u00fcmlelerinin manalar\u0131n\u0131 beyan ve izah ve isbat ederler. \u0130kinci k\u0131s\u0131m tefsir ise, Kur’an’\u0131n imani olan hakikatlerini kuvvetli h\u00fcccetlerle beyan ve izah ve isbat etmektir. Bu k\u0131sm\u0131n pek \u00e7ok ehemmiyeti vard\u0131r. Zahir mal\u00fbm tefsirler bu k\u0131sm\u0131 bazen m\u00fccmel bir tarzda dercediyorlar. Fakat Risale-i Nur, do\u011frudan do\u011fruya bu ikinci k\u0131sm\u0131 esas tutmu\u015f, emsalsiz bir tarzda muannid feylesoflar\u0131 susturan bir manevi tefsirdir.”22<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

Ger\u00e7ekten de, Kur’an’\u0131n kelimelerini ayr\u0131 ayr\u0131 inceleyerek l\u00fbgat ve \u0131st\u0131lah\u00ee manalar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131ran ve bu \u015fekilde Kur’an c\u00fcmlelerine mana vermeye \u00e7al\u0131\u015fan klasik tefsirler pek \u00e7oktur. Denebilir ki, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda bu anlamdaki tefsirlere \u00fcmmetin ihtiyac\u0131 yoktur. Ancak \u00e7a\u011f\u0131n as\u0131l problemi olan iman zaaf\u0131na Kur’an’dan re\u00e7eteler sunan tefsirlere \u015fiddetli ihtiya\u00e7 vard\u0131r. \u0130\u015fte Risale-i Nur, Kur’an’\u0131 Kerim’in asr\u0131m\u0131z\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap veren ayetlerini tefsir etmi\u015f ve bu konuda mak\u00fbl \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman “Kur’an’\u0131n bir k\u0131sm\u0131 di\u011fer bir k\u0131sm\u0131n\u0131 tefsir eder”<\/strong>23<\/sup> d\u00fc\u015f\u00fcncesinden hareketle m\u00fcfessirleri bu konuda uyarmaktad\u0131r. O’na g\u00f6re Kur’an’a tefsir yazmak kolay de\u011fildir. Zira Kur’an’\u0131 tefsir etmek isteyen bir kimse \u00f6ncelikle Kur’an’\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n di\u011fer bir k\u0131sm\u0131n\u0131 tefsir etti\u011fini nazara almal\u0131, Kur’an ayetlerini do\u011fru bir \u015fekilde muvazene ve muhakeme etmelidir. B\u00f6yle yapmad\u0131\u011f\u0131 takdirde Bekta\u015fi’nin durumuna d\u00fc\u015fmekten kurtulamaz, diyerek Kur’an’\u0131n “kendi kendisini tefsir”<\/strong> \u00f6zelli\u011fini g\u00f6zard\u0131 eden m\u00fcfessirleri tatl\u0131 bir espiriyle tenkid etmi\u015ftir. Rivayete g\u00f6re Bekta\u015fi, namaz\u0131 terketmesine mazeret olarak “Kur’an’da ‘LA TAKRABU’S-SALAT’ diyor, ilerisi i\u00e7in de haf\u0131z de\u011filim” <\/strong>demi\u015f ve hakikata kar\u015f\u0131 maskara olmu\u015ftur.24<\/sup><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman’a g\u00f6re m\u00fcfessirler Kur’an’\u0131n hakk\u0131n\u0131 vermelidirler ki, onlar\u0131n tefsirleri Kur’an’\u0131n k\u0131ymetini azaltmas\u0131n. Di\u011fer taraftan, Kur’an’\u0131 bir biyoloji, ya da bir co\u011frafya kitab\u0131na benzeten ve Kur’an’a yak\u0131\u015fmayan bir \u00fcsl\u00fbpla Kur’an’a tefsir yazmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 da tenkit ederek \u00f6zetle \u015f\u00f6yle der: <\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“Bela\u011fata uygun olmayan bir tarz ile Kur’an’\u0131 tevil etmek do\u011fru de\u011fildir. Zira Kur’an’\u0131n manalar\u0131 hak oldu\u011fu gibi, ifade tarz\u0131 dahi beli\u011fane ve ulv\u00eedir”25<\/sup> <\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\n

\u00a0<\/p>\n

“G\u00fcya serbest herbir ayetin ekser ayetlere bakar birer g\u00f6z\u00fc, m\u00fcteveccih birer y\u00fcz\u00fc var. Kur’an i\u00e7inde binler Kur’an bulunur ki, her bir me\u015freb sahibine birisini verir.”26<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

Risale-i Nur Kur’an’\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131 m\u0131? <\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman, meslek ve me\u015frebini azami ihlas \u00fczerine bina etmi\u015ftir. Bu duruma g\u00f6re kendi ifadesiyle, <\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“de\u011fil benlik, enaniyet, d\u00fcnya saltanat\u0131 da verilse baki bir mesele-i imaniyeyi o saltanata tercih etmek azami ihlas\u0131n iktizas\u0131d\u0131r. Mesel\u00e2 harb i\u00e7inde, avc\u0131 hatt\u0131nda d\u00fc\u015fman\u0131n top g\u00fclleleri aras\u0131nda Kur’an’\u0131 hakimin tek bir ayetinin, tek bir harfininin, tek bir n\u00fcktesini tercih ederek o g\u00fclleler i\u00e7inde Habip k\u00e2tibine “Defteri \u00e7\u0131kar” diyerek, at \u00fcst\u00fcnde o n\u00fckteyi yazd\u0131rm\u0131\u015f. Demek Kur’an’\u0131n bir harfinin, bir n\u00fcktesini, d\u00fc\u015fman\u0131n g\u00fcllelerine kar\u015f\u0131 terketmemi\u015f.”27<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

\u0130\u015fte Bedi\u00fczzaman, Kur’an’\u0131n bir tek harfinin bir tek n\u00fcktesi i\u00e7in \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6ze alan bir m\u00fcfessir edasiyle Kayna\u011f\u0131n kudsiyetini muhafaza etmek i\u00e7in, yazd\u0131\u011f\u0131 alt\u0131 bin sayfal\u0131k Nur k\u00fclliyat\u0131n\u0131n Kur’an’a ayna olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. O b\u00fct\u00fcn kitaplar\u0131nda “mehazdeki k\u0131dsiyetin muhafazas\u0131”<\/strong> prensibine ba\u011fl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Kendi ifadesiyle \u015funlar\u0131 kaydeder: <\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“Ben g\u00f6r\u00fcyorum ki, Kur’an’\u0131n hakikatlerine ait baz\u0131 kem\u00e2l\u00e2t, o hakikatlere dellall\u0131k eden vas\u0131talara veriliyor. Bu ise yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc mehazin kudsiyeti \u00e7ok b\u00fcrhanlar kuvvetinde tesir\u00e2t g\u00f6steriyor. Onunla ahk\u00e2m\u0131 umuma kabul ettiriyor. Ne vakit dellal ve vekil g\u00f6lge etse, yani onlara tevecc\u00fch edilse o mehazdeki kudsiyetin tesiri kayboluyor”28<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceden hareketle bir \u00e7ok yerde kendi nefsini ziyadesiyle yererek Kur’an’a ve imana hizmet noktas\u0131nda kendisinin de sadece bir nefer oldu\u011funu g\u00f6stermek ve Kur’an’\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karmak i\u00e7in azami gayret sarfetmi\u015ftir. Bu arada, talebeleri taraf\u0131ndan kendisi hakk\u0131nda beslenen b\u00fct\u00fcn h\u00fcsn-\u00fc zanlar\u0131 bu noktan\u0131n hat\u0131r\u0131 i\u00e7in te’vil etmi\u015ftir. Mesel\u00e2, kendisinden biyografisini isteyen Ye\u015fil Salih adl\u0131 bir \u015fahsa g\u00f6nderdi\u011fi mektupta tevazuun zirvesinde oldu\u011funu g\u00f6sterir ve \u015f\u00f6yle der:<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“Tarihe ge\u00e7mek ve bu as\u0131r alimlerinin i\u00e7inde kendi \u015fahs\u0131m\u0131 nesl-i atiye g\u00f6stermek ve bildirmek ne isterim ve ne de liyakatim var. Cenab-\u0131 Hakk’a hadsiz \u015f\u00fckrederim ki, beni kendime be\u011fendirmemi\u015f, deh\u015fetli kusurlar\u0131m\u0131 bana g\u00f6stermi\u015ftir. Yaln\u0131z bir cihet var ki, Risale-i Nur bu vatana ve bu millete pek b\u00fcy\u00fck menfaati, mahkemelerin ve ehl-i vukufun m\u00fcttefikan kararlar\u0131yla tahakkuk etmi\u015f. Bu nokta-i nazardan, benim ehemmiyetsiz, b\u00ee\u00e7are, peri\u015fan ve \u00e7ok kusurlu \u015fahsiyetim de\u011fil, belki yanl\u0131z Kur’an’\u0131n mal\u0131 olan Risale-i Nur nam\u0131na sizin suallerinize cevap i\u00e7in baz\u0131 i\u015faretler ederim.”29 <\/sup>30<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman, yine mehazdeki kudsiyetin muhafazas\u0131 i\u00e7in bug\u00fcne kadar hi\u00e7bir m\u00fcellifte g\u00f6r\u00fclmeyecek derecede b\u00fcy\u00fck bir tevazu g\u00f6stererek, telif etti\u011fi Risale-i Nur eserlerinin Kur’an’\u0131n mal\u0131 oldu\u011funu ifade ediyor. Risale-i Nur’a itiraz eden bir hocan\u0131n itiraz\u0131 sebebiyle yazd\u0131\u011f\u0131 mektupta \u00f6zetle \u015feyle der: <\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“Bu zamanda milyonlar fedak\u00e2rlar\u0131 bulunan meslek, deh\u015fetli dal\u00e2let h\u00fccumuna kar\u015f\u0131 z\u00e2hiren ma\u011flubiyete d\u00fc\u015ft\u00fckleri halde, benim gibi yar\u0131m \u00fcmmi ve daima tarassut alt\u0131nda bulunan bir adam, elbette dal\u00e2lete kar\u015f\u0131 galibane mukavemet eden Risale-i Nur’a sahip olamaz ve onunla iftihar edemez. Belki Risale-i Nur, do\u011frudan do\u011fruya Kur’an-i hakimin bu zamanda bir mucize-i maneviyesi olarak rahmet-i ilahiye taraf\u0131ndan ihsan edilmi\u015ftir. O adam (kendisini kasdediyor), binler arkada\u015f\u0131yla beraber o hediye-i Kur’an’iyeye el atm\u0131\u015flar. Her nas\u0131lsa birinci terc\u00fcmanl\u0131k vazifesi ona d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Risale-i Nur’un onun fikr\u00ee ve ilm\u00ee zekas\u0131n\u0131n eseri olmad\u0131\u011f\u0131na delil, Risale-i Nur’un \u00f6yle par\u00e7alar\u0131 vard\u0131r ki, baz\u0131 alt\u0131 saatte, baz\u0131 bir saatte, baz\u0131 on dakikada yaz\u0131lan risaleler var.”<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, Bedi\u00fczzaman yazd\u0131\u011f\u0131 eserlerin Kur’an’a perde olmamas\u0131 i\u00e7in ilgin\u00e7 bir \u00fcslup ve yeni bir metod takip etmi\u015ftir. O’nun b\u00fct\u00fcn amac\u0131 kayna\u011f\u0131n kudsiyetine perde olmamak, aksine ayine olmakt\u0131. Nitekim Risale-i Nur’daki kuvvetin tesirini soranlara verdi\u011fi cevapta \u00f6zetle \u015f\u00f6yle diyor: <\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“\u015eeref, icaz-\u0131 Kur’an’a ait oldu\u011fundan ve bana ait olmad\u0131\u011f\u0131ndan bilaperva derim: yaz\u0131lan S\u00f6zler tasavvur de\u011fil, tasdiktir. Teslim de\u011fil imand\u0131r. Marifet de\u011fil \u015fehadettir, \u015fuhuddur. Taklid de\u011fil tahkikdir. \u0130ltizam de\u011fil izand\u0131r. Tasavvuf de\u011fil hakikatt\u0131r. Dava de\u011fil dava i\u00e7inde b\u00fcrhand\u0131r. Elhas\u0131l yaz\u0131lar\u0131mda ne kadar g\u00fczellik ve tesir bulunsa ancak temsilat-i Kur’aniyenin lemaat\u0131ndand\u0131r. Benim hissem yaln\u0131z \u015fiddet-i ihtiyac\u0131mla taleptir ve gayet aczimle tazarruumdur. Dert benimdir, deva Kur’an’\u0131nd\u0131r.”31<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n


\n<\/span><\/p>\n

Bedi\u00fczzaman Kur’an i\u00e7in ya\u015fad\u0131 <\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Kur’an’\u0131n bir tek harfinin bir tek n\u00fcktesi i\u00e7in \u015fehid olmay\u0131 g\u00f6ze alan Bedi\u00fczzaman Kur’an i\u00e7in ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r, denebilir. O <\/span><\/p>\n

\n

\u00a0<\/p>\n

“Kur’an’a ait her\u015fey g\u00f6zeldir, kuymetlidir. Zahiren ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck olursa olsun k\u0131ymet\u00e7e b\u00fcy\u00fckt\u00fcr”32<\/sup> <\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

d\u00fc\u015f\u00fcncesinden hareketle Kur’an’\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karmak, onu y\u00fcceltmek ve anlatmak i\u00e7in uzun bir \u00f6m\u00fcr harcam\u0131\u015ft\u0131r. O adeta Kur’an’\u0131 terenn\u00fcm etmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ona g\u00f6re Kur’an k\u00e2inat\u0131n ruhu ve akl\u0131 h\u00fckm\u00fcndedir. Kendi ifadesiyle \u015f\u00f6yle der:<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“Nas\u0131l ki hayat kainattan s\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f bir h\u00fclasad\u0131r ve \u015fuur ve his dahi hayattan s\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f hayat\u0131n bir h\u00fclasas\u0131d\u0131r ve ak\u0131l dahi hayat\u0131n halis ve safi bir cevheri ve sabit ve m\u00fcstakil zat\u0131d\u0131r. \u00d6yle de, maddi ve manevi hayat-\u0131 Muhammediye (s.a.v.) dahi hayattan s\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f en safi h\u00fclasas\u0131d\u0131r. Belki maddi ve manevi hayat-\u0131 Muhammediye (s.a.v.) – asar\u0131n\u0131n \u015fehadetiyle- hayat\u0131-\u0131 k\u00e2inat\u0131n hayat\u0131d\u0131r ve Risalet-i Muhammediye (s.a.v.) \u015fuur-u k\u00e2inat\u0131n \u015fuurudu ve nurudur ve vahy-i Kur’an dahi, -hayattar hakikat\u0131n\u0131n \u015fehadetiyle- hayat-\u0131 k\u00e2inat\u0131n ruhudur ve \u015fuur-u k\u00e2inat\u0131n akl\u0131d\u0131r. Evet, evet, evet… E\u011fer k\u00e2inattan Risalet-i Muhammediye’nin nuru \u00e7\u0131ksa gitse, k\u00e2inat vefat edecek. E\u011fer Kur’an gitse k\u00e2inat divane olacak ve k\u00fcre-i arz kafas\u0131n\u0131, akl\u0131n\u0131 kaybedecek; belki \u015fuursuz kalm\u0131\u015f olan ba\u015f\u0131n\u0131 bir seyyareye \u00e7arpacak, bir kiyameti koparacak.”33<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’i k\u00e2inat\u0131n ruhu ve akl\u0131 kabul eden bir anlay\u0131\u015fla tefsir yazan Bedi\u00fczzaman, yazd\u0131\u011f\u0131 eserlerde Kur’an’a ayine olmakla kalmam\u0131\u015f, ayn\u0131 zamanda Kur’an m\u00fccevherat\u0131n\u0131 te\u015fhir eden bir dellal olmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Kur’an’a kimler tefsir yazabilir? <\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Ba\u015fta da s\u00f6yledi\u011fimiz gibi, ufku geni\u015f olmayan ferdlerin anlay\u0131\u015f\u0131ndan \u00e7\u0131kacak bir eser bihakk\u0131n Kur’an’a tefsir olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir ferd Kur’an’\u0131n hitaplar\u0131na muhatap olan insanlar\u0131n halet-i ruhiyelerine, maddiyatlar\u0131na ve cami olduklar\u0131 ilimlere tek ba\u015f\u0131na vak\u0131f ve ihtisas sahibi olamaz. \u00d6yle ise Kur’an’\u0131n m\u00fcfessiri, y\u00fcksek bir deha sahibi ve nafiz bir i\u00e7tihada malik, velayet sahibi bir zat olmal\u0131d\u0131r. Bu \u015fartlar ise bu zamanda ancak y\u00fcksek bir heyetin \u015fahs-\u0131 manevisinde bulunabilir. Yani Kur’an ancak bu y\u00fcksek meziyetleri haiz olan bir \u015fahs-\u0131 manevi tefsir edebilir. Denebilir ki, Risale-i Nur b\u00f6yle bir heyetin tefsiri midir?<\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman bu soruya cevap veriyor. Kendisi Kur’an’\u0131 tefsir edecek y\u00fcksek bir heyitin zuhurunu beklerken, birden bire memleketi y\u0131kacak bir zelzelenin arifesinde oldu\u011funu farketmi\u015ftir. <\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“Bir \u015fey tamamen elde edilmezse tamamen terkedilmez” <\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

d\u00fc\u015f\u00fcncesinden hareket eden Bedi\u00fczzaman \u00fcmmeti tefsirsiz b\u0131rakmamak i\u00e7in giri\u015fti\u011fi te\u015febb\u00fcsleri \u015f\u00f6yle dile getirir:<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“B\u00f6yle bir zamanda acz ve kusurumla birlikte Kur’an’\u0131n baz\u0131 hakikatleriyle nazm\u0131ndaki i’caz\u0131na dair baz\u0131 i\u015faretleri tek ba\u015f\u0131ma kaydetmeye ba\u015flad\u0131m. Fakat Birinci Harb-i Umuminin patlak vermesiyle Erzurum’un ve Pasinler’in da\u011f ve derelerine d\u00fc\u015ft\u00fck. O k\u0131yametlerde, o da\u011f ve tepelerde f\u0131rsat bulduk\u00e7a kalbime gelenleri birbirine uymayan ibarelerle o deh\u015fetli ve muhtelif hallerde yaz\u0131yordum. O zamanlarda, o gibi yerlerde m\u00fcracaat edilecek tefsirlerin, kitaplar\u0131n bulunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan yazd\u0131klar\u0131m yaln\u0131z \u015fuh\u00fbdat-\u0131 kalbiyemden ibaret kald\u0131. Bununla beraber, “\u0130\u015farat\u00fc’l-\u0130’caz”<\/em> adl\u0131 eserimi hakiki bir tefsir niyetiyle yazmad\u0131m. Ancak alem-i \u0130slamdan ehl-i tahkikin takdirlerine mazhar oldu\u011fu takdirde, uzak bir istikbalde yap\u0131lacak tefsire bir \u00f6rnek ve bir me’haz olmak \u00fczere o zaman\u0131n insanlar\u0131na bir yadig\u00e2r maksadiyle yapt\u0131m”34<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

Daha sonralar\u0131 sava\u015ftan kurtulan Bedi\u00fczzaman, cumhuriyet\u00e7ilerin emriyle hapis ve s\u00fcrg\u00fcn hayat\u0131na mahk\u00fbm edilince arzu etti\u011fi \u015fekilde bir tefsir yazmaya veya yazd\u0131rmaya imk\u00fbn bulamad\u0131. Fakat Barla’n\u0131n da\u011f ve derelerine d\u00fc\u015fen Bedi\u00fczzaman, kamuoyunun bir tefsir bekledi\u011finin bilincinde olarak Allah’\u0131n l\u00fctf\u00fbyla \u00fcmmet i\u00e7in tefsirlerin bir h\u00fclasas\u0131 olan Risale-i Nur’lar\u0131 telif etmi\u015f, b\u00f6ylece imana ve Kur’an’a hizmet etmi\u015ftir. Ve Risale-i Nur ehl-i tahkikin takdirlerine de mazhar olmu\u015f bir tefsirdir. \u0130kibinin \u00fczerindeki mahkemenin beraat kararlar\u0131 ve bilirki\u015fi raporlar\u0131, Risale-i Nur’lar\u0131n b\u00fcy\u00fck takdir toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck ifadesidir. Hatta kendisi Afyon mahkemesi m\u00fcdafaat\u0131nda, Risale-i Nurlar\u0131n hakiki tefsir t\u00fcr\u00fcr\u00fcn en kuvvetlisi ve en k\u0131ymetdar\u0131 oldu\u011funu, ehl-i dirayet ve dikkat y\u00fczbin insan\u0131n buna \u015fahid oldu\u011funu, M\u0131s\u0131r, \u015eam ve Haremeyn-i \u015eerifeyn’in muhakkik alimlerinin ve \u0130stanbul ve sair yerlerin m\u00fcdakkik hocalar\u0131n\u0131n Nurlar\u0131 tasdik ettiklerini ifade etmi\u015ftir.35<\/sup><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Bedi\u00fczzaman’\u0131n ifadesiyle <\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

“Risale-i Nur, h\u00fckema ve uleman\u0131n mesle\u011finde gitmeyip Kur’an’\u0131n bir \u0130’caz-\u0131 manevisiyle her\u015feyde bir pencere-i marifet a\u00e7m\u0131\u015f, bir senelik i\u015fi bir saatte g\u00f6r\u00fcr gibi Kur’an’a mahsus bir s\u0131rr\u0131 anlam\u0131\u015ft\u0131r ki, bu deh\u015fetli zamanda hadsiz ehl-i ilhad\u0131n h\u00fccumlar\u0131na kar\u015f\u0131 ma\u011flup olmay\u0131p galebe etmi\u015ftir.”36<\/sup><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

\u00a0<\/p>\n

Dipnotlar<\/strong><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

1. Hicr, 14\/9.<\/span><\/p>\n

2. A’la,67\/18-19.<\/span><\/p>\n

3. Kur’an’\u0131n anla\u015f\u0131lmamas\u0131n\u0131n sebepleri hakk\u0131nda fazla bilgi i\u00e7in bkz. Muhammed Gazali, Kur’an’\u0131 anlamada Y\u00f6ntem, Terc\u00fcme: Dr. Emrullah \u0130\u015fler, Ankara, 1993.<\/span><\/p>\n

4. Furkan, 25\/30<\/span><\/p>\n

5. Tarif i\u00e7in bkz. Bedi\u00fczzaman Said Nursi, \u0130\u015farat\u00fc’l \u0130’caz, s.15, Yeni Asya Ne\u015fr., \u0130st., 1994.<\/span><\/p>\n

6. \u0130\u015farat\u00fc’l-\u0130’caz, s.,13.<\/span><\/p>\n

7. Bakara, 2\/78.<\/span><\/p>\n

8. Bedi\u00fczzaman, Muhakemet, s.16-17, \u0130st., tarihsiz.<\/span><\/p>\n

9. Muhakemat, s. 17-18.<\/span><\/p>\n

10. Muhakemat, s. 18.<\/span><\/p>\n

11. Muhakemat, s. 27-28.<\/span><\/p>\n

12. Muhakemat, s. 21-22.<\/span><\/p>\n

13. Muhakemat, s. 22-23.<\/span><\/p>\n

14. Muhakemat, s.68.<\/span><\/p>\n

15. Muhakemat, s. 22-23<\/span><\/p>\n

16. Muhammed, 47\/24.<\/span><\/p>\n

17. Muhakemat, s. 30-33<\/span><\/p>\n

18. Bedi\u00fczzaman, S\u00fcn\u00fbhat (Osmanl\u0131ca, Asar-\u0131 Bediiye’nin i\u00e7inde), s. 135, \u0130st., tarihsiz<\/span><\/p>\n

19. Bedi\u00fczzaman, Lema’at (S\u00f6zler’in sonunda), s. 656.<\/span><\/p>\n

20. S\u00fcn\u00fbhat (Osmanl\u0131ca), s. 137.<\/span><\/p>\n

21. S\u00fcn\u00fbhat, a.y.<\/span><\/p>\n

22. Bedi\u00fczzaman, \u015eualar, s. 359,435., \u0130st., tarihsiz.<\/span><\/p>\n

23. Muhakemat, s. 13; Mesnevi-i Nuriye, s. 126.<\/span><\/p>\n

24. Muhakemat, s, 13.<\/span><\/p>\n

25. Muhakemat, s. 64.<\/span><\/p>\n

26. Bedi\u00fczzaman, S\u00f6zler, s.124.<\/span><\/p>\n

27. Bedi\u00fczzaman, Emirda\u011f Lahikas\u0131, II, 218.<\/span><\/p>\n

28. Mektubat, s. 307, Yeni Asya Ne\u015fr., \u0130st., 1994.<\/span><\/p>\n

29. Emirda\u011f Lahikas\u0131, I, 159.<\/span><\/p>\n

30. Bedi\u00fczzaman, Kastamonu Lahikas\u0131, s. 149.<\/span><\/p>\n

31. Bedi\u00fczzaman, Barla Lahikas\u0131, s. 19. Yeni Asya Ne\u015fr., \u0130st., 1994.<\/span><\/p>\n

32. Bedi\u00fczzaman, Mektubat, s. 273.<\/span><\/p>\n

33. S\u00f6zler, s. 100.<\/span><\/p>\n

34. \u0130\u015farat\u00fc’l-\u0130’caz, s. 14. Yeni Asya Ne\u015fr., \u0130st., 1994.<\/span><\/p>\n

35. \u015eualar, s. 359.<\/span><\/p>\n

36. Bedi\u00fczzaman, Mesnevi-i Nuriye, s.8.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

M\u00fbsa K\u00e2z\u0131m Y\u0131lmaz<\/span><\/strong><\/p>\n

Prof. Dr., Harran \u00dcniversitesi, \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dekan\u0131<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Risale-i Nur, h\u00fckema ve uleman\u0131n mesle\u011finde gitmeyip Kur’an’\u0131n bir \u0130’caz-\u0131 manevisiyle her\u015feyde bir pencere-i marifet a\u00e7m\u0131\u015f, bir senelik i\u015fi bir saatte g\u00f6r\u00fcr gibi Kur’an’a mahsus bir s\u0131rr\u0131 anlam\u0131\u015ft\u0131r ki, bu deh\u015fetli zamanda hadsiz ehl-i ilhad\u0131n h\u00fccumlar\u0131na kar\u015f\u0131 ma\u011flup olmay\u0131p galebe etmi\u015ftir. \u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":100000,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[169],"tags":[864,863,862,865,861],"class_list":["post-1304","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-risaleinurda-kuran","tag-bediuzamana-tefsir","tag-kuran-tefsiri","tag-risalei-nur-tefsrimidir","tag-risaleinurdakuran","tag-tefsir-nasil-olmali"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1304","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/100000"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1304"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1304\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}