{"id":383,"date":"2008-08-19T20:15:29","date_gmt":"2008-08-19T17:15:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.risaleforum.net\/blog\/?p=383"},"modified":"2008-11-22T14:07:21","modified_gmt":"2008-11-22T11:07:21","slug":"ana-baba-ve-yasli-hakki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/efendimiz\/hadisiserif\/ana-baba-ve-yasli-hakki.html","title":{"rendered":"Ana Baba Ve Ya\u015fl\u0131 Hakk\u0131"},"content":{"rendered":"<table border=\"0\" width=\"555\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">Sen beni s\u0131rt\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131n ama, yorulunca, istirahat ve ihtiya\u00e7lar\u0131n i\u00e7in yere indirdin. Bense seni dokuz ay, kendimden hi\u00e7 ay\u0131rmadan hep karn\u0131mda ta\u015f\u0131d\u0131m ve besledim. <\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">Ben sana b\u00fcy\u00fcyesin diye bakard\u0131m. <\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">Sense bana \u00e7abuk \u00f6leyim diye bak\u0131yorsun.<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td><a class=\"thickbox\" href=\"https:\/\/www.risaleforum.net\/blog\/images\/resim\/cicek.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ngg-singlepic ngg-center\" src=\"https:\/\/www.risaleforum.net\/blog\/images\/resim\/cicek.jpg\" alt=\"cicek.jpg\" width=\"125\" height=\"125\" \/><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><!--more--><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">Ana-baba hakk\u0131 \u00fczerinde Kur&#8217;\u00e2n&#8217;da \u0131srarla durulur. Bu konudaki \u00e2yetlerden bir ka\u00e7\u0131 \u015f\u00f6yledir: <\/span> Her insan\u0131n vebalini, kendi nefsine ba\u011flad\u0131k, her insan yapt\u0131klar\u0131na g\u00f6re muamele g\u00f6r\u00fcr. <span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\"> Nitekim k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc hesap defterini \u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bulacakt\u0131r. <\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">\u015e\u00f6yle deriz ona:<\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<blockquote>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\"> &#8220;Defterini oku. Bug\u00fcn muhasebeci olarak kendi i\u015fini g\u00f6rmeye kendin yetersin!&#8221; (\u0130sra, 17\/23-24)<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">Biz insana, annesine babas\u0131na iyi davranmas\u0131n\u0131 emrettik. Zira annesi onu nice zahmetlerle karn\u0131nda ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. S\u00fctten kesilmesi de iki y\u0131l kadar s\u00fcrer. \u0130nsana buyurduk ki: &#8220;Hem Bana, hem de annene babana \u015f\u00fckret, unutma ki sonunda Bana d\u00f6neceksiniz.&#8221; &#8220;E\u011fer onlar seni, \u015ferik oldu\u011funa dair hi\u00e7bir bilgin olmad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri, Bana ortak saymaya zorlarlarsa sak\u0131n onlara itaat etme. Ama o durumda da kendileriyle iyi ge\u00e7in, makul bir tarzda onlara sahip \u00e7\u0131k. Bana y\u00f6nelen olgun insanlar\u0131n yolunu tut. Sonunda hepinizin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc Bana olacak ve Ben i\u015flediklerinizi tek tek size bildirip kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verece\u011fim.&#8221; (Lokman, 31\/14-15)<\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">\u00c2yetlerde Y\u00fcce Allah (c.c.), kendisine ibadet ve kulluk yap\u0131lmas\u0131n\u0131 emrettikten hemen sonra, ana-babaya iyilik ve ihsanda bulunmay\u0131 emretmektedir. Bu, ana-baba hakk\u0131n\u0131n Allah hakk\u0131ndan hemen sonra geldi\u011finin ve ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funun a\u00e7\u0131k g\u00f6stergesidir. Yine \u00e2yetlerin bize y\u00fckledi\u011fi g\u00f6rev, ana-babam\u0131za \u00f6f bile demememiz, onlar\u0131 incitecek hi\u00e7bir s\u00f6z ve davran\u0131\u015fta bulunmamam\u0131z; onlara sevgi, sayg\u0131 ve ilgiyle yakla\u015fmam\u0131z ve en \u00f6nemlisi onlara dua etmemizdir. Hatt\u00e2 onlar Allah&#8217;a \u015firk ko\u015fan kimseler olsalar ve bizi de m\u00fc\u015frik olmaya zorlasalar bile, onlarla d\u00fcnyada g\u00fczel ge\u00e7inmemiz ve ana-baba olarak haklar\u0131na riayet etmemizdir. Nitekim Hz. \u0130brahim&#8217;den bize yadigar olarak Kur&#8217;\u00e2n&#8217;da ge\u00e7en ve her namaz sonunda okudu\u011fumuz duada \u015f\u00f6yle diyoruz: &#8220;Ey Rabbimiz! Beni, annemi, babam\u0131 ve b\u00fct\u00fcn m\u00fcminleri k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc affeyle.&#8221; (\u0130brahim, 14\/41)<\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">Hikaye olunur ki, bir evlat hasta ******* \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u0131rt\u0131nda ta\u015f\u0131m\u0131\u015f ve bir g\u00fcn annesine, hakk\u0131n\u0131 \u00f6deyebildim mi, diye sormu\u015f, annesi \u015fu cevab\u0131 vermi\u015f: <\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">&#8220;Ne gezer evl\u00e2d\u0131m. Sen beni s\u0131rt\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131n ama, yorulunca, istirahat ve ihtiya\u00e7lar\u0131n i\u00e7in yere indirdin. Bense seni dokuz ay, kendimden hi\u00e7 ay\u0131rmadan hep karn\u0131mda ta\u015f\u0131d\u0131m ve besledim. Ben sana b\u00fcy\u00fcyesin diye bakard\u0131m. Sense bana \u00e7abuk \u00f6leyim diye bak\u0131yorsun.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">S\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131 ma\u011faran\u0131n kap\u0131s\u0131, yuvarlanan bir ta\u015fla kapanan \u00fc\u00e7 adam\u0131n yapt\u0131klar\u0131 g\u00fczel \u015feyleri \u015fefaat\u00e7i yaparak ma\u011faradan kurtulduklar\u0131 anlat\u0131lan hadiste (Buhar\u00ee, &#8220;Enbiya,&#8221; 50; M\u00fcslim, &#8220;Zikir,&#8221; 100), adamlardan birinin ana-babas\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 hizmeti vesile yapmas\u0131 ve onun akabinde yapt\u0131\u011f\u0131 dua ile kurtulmalar\u0131 ne kadar da dikkat \u00e7ekicidir.<br \/>\n Ana-baba hakk\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere ya\u015fl\u0131lara h\u00fcrmet, onlara sayg\u0131 ve ilgi duyma hakk\u0131nda Peygamberimiz\ufffdden bize gelen tavsiyelerden bir ka\u00e7\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\"><br \/>\n Ana ve babas\u0131n\u0131n ihtiyarl\u0131k zamanlar\u0131nda, bunlardan birine yahut ikisine yeti\u015fip de, bunlara gereken h\u00fcrmet ve hizmette bulunarak Cennet&#8217;i hak edemeyen kimsenin burnu yerlerde s\u00fcr\u00fcns\u00fcn! (Bu ifadeyi \u00fc\u00e7 kere tekrar etmi\u015flerdir.) (M\u00fcslim, &#8220;Birr,&#8221; 8; \u0130bn Hanbel, M\u00fcsned, 2\/346)<\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">Herhangi bir gen\u00e7 ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 bir ihtiyara h\u00fcrmet ederse, Y\u00fcce Allah da ya\u015fland\u0131\u011f\u0131nda ona h\u00fcrmet edecek kimseler halkeder. (Tirmiz\u00ee, &#8220;Birr,&#8221; 15; Ebu Davud, &#8220;Edeb,&#8221; 58)<\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">K\u00fc\u00e7\u00fcklerine \u015fefkat g\u00f6stermeyen, b\u00fcy\u00fcklerine de\u011fer ve sayg\u0131 g\u00f6stermeyen bizden de\u011fildir.&#8221; (a.y.)<\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">Sa\u00e7\u0131 sakal\u0131 a\u011farm\u0131\u015f ya\u015fl\u0131 M\u00fcsl\u00fcman&#8217;a sayg\u0131 g\u00f6sterip ikram etmek, Allah&#8217;a sayg\u0131dand\u0131r. (Ebu Davud, &#8220;Edeb,&#8221; 23)<\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">D\u00fc\u015fk\u00fcnleri g\u00f6r\u00fcp g\u00f6zetiniz, zira siz ancak d\u00fc\u015fk\u00fcnleriniz sayesinde yard\u0131m g\u00f6r\u00fcr ve r\u0131z\u0131klan\u0131rs\u0131n\u0131z. (Tirmiz\u00ee, &#8220;Cihad,&#8221; 24; Ebu Davud, &#8220;Cihad,&#8221; 70)<\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">Bereket, b\u00fcy\u00fcklerinizin yan\u0131ndad\u0131r. (M\u00fcnavi, Feyzu&#8217;l-Kadir, 3\/220)<\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">Beli b\u00fck\u00fclm\u00fc\u015f ihtiyarlar, s\u00fct emen bebekler, otlayan hayvanlar olmasayd\u0131 bel\u00e2lar sel gibi \u00fcst\u00fcn\u00fcze d\u00f6k\u00fclecekti. (Acluni, Ke\u015ff\u00fc&#8217;l-Haf\u00e2, 2\/230)<\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">Hadislerde zay\u0131f, bak\u0131ma, ilgiye muhta\u00e7 kimselere bakmaya, onlar\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131na katlanmaya te\u015fvik, ihtiyarlar i\u00e7in ise, ihtiyarl\u0131\u011f\u0131 kabullenmeye y\u00f6nlendirme vard\u0131r. Gen\u00e7leri ihtiyarl\u0131\u011fa haz\u0131rlayan y\u00f6nlendirici bir ba\u015fka hadiste de \u015f\u00f6yle buyurulmu\u015ftur:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\"><br \/>\n Be\u015f \u015feyden \u00f6nce, \u015fu be\u015f \u015feyin k\u0131ymetini bilin: \u00d6l\u00fcmden \u00f6nce hayat\u0131n, hastal\u0131ktan \u00f6nce sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n, me\u015fguliyetten \u00f6nce bo\u015f zaman\u0131n, ihtiyarl\u0131ktan \u00f6nce gen\u00e7li\u011fin, fakirlikten \u00f6nce zenginli\u011fin. (a.g.e., 1\/166-167)<\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">Ya\u015fl\u0131lar\u0131 en iyi tedavi yolu ilgi ve \u015fefkat, en iyi bar\u0131nma yeri s\u0131cak aile ortam\u0131d\u0131r. Huzurevi, Dar\u00fc&#8217;l-ac\u00fcze vb. yerler, bu de\u011ferlerin dejenere oldu\u011fu toplumlarda alternatif olarak do\u011fmu\u015f yerlerdir. Buralarda ya\u015fl\u0131lara fizik\u00ee olarak \u00e7ok iyi bak\u0131lsa bile, aile ortam\u0131nda var olan evl\u00e2t ve torun sevgi ve s\u0131cak ilgisi asla bulunmaz.<\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">1999 y\u0131l\u0131, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan Uluslararas\u0131 Ya\u015fl\u0131lar Y\u0131l\u0131 il\u00e2n edildi. \u0130nsanlar, ya\u015fl\u0131lar\u0131yla b\u00fct\u00fcn g\u00fcn ve y\u0131l ilgilenemeyince, hi\u00e7 olmazsa bir g\u00fcn\u00fc ya\u015fl\u0131lar g\u00fcn\u00fc il\u00e2n ettiler; bu ideal olmasa bile elbette tamamen unutulmaktan iyidir.<\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">Ya\u015fl\u0131larla \u0130lgili S\u00f6ylenmi\u015f S\u00f6zler<\/span><\/p>\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\">Ya\u015fl\u0131lar ve ya\u015fl\u0131l\u0131kla ilgili olarak pek \u00e7ok \u015fey s\u00f6ylenmi\u015ftir. Burada, uzun tecr\u00fcbeler sonucu s\u00f6ylenen bu g\u00fczel s\u00f6zlerden bir demet sunmak istiyoruz:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\"><br \/>\n Ya\u015flanma, her insan\u0131n hem \u00e7ok istedi\u011fi, hem de hi\u00e7 istemedi\u011fi bir d\u00f6nemdir. Her insan, ya\u015fl\u0131l\u0131\u011fa do\u011fru ko\u015far.<br \/>\n Ya\u015fl\u0131l\u0131k da sevgi gibidir, saklanmaz. (Thomas Dekker)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\"><br \/>\n Ya\u015fl\u0131l\u0131k, kimilerinde bilgelik, kimilerinde ise \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6zleme d\u00f6nemidir.<br \/>\n Ya\u015fl\u0131l\u0131k, ge\u00e7mi\u015fin muhasebesinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, tecr\u00fcbe ve birikimlerin yeni ku\u015faklara aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131, an\u0131larla ya\u015fan\u0131lan bereketli bir d\u00f6nemdir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\"><br \/>\n Gen\u00e7ler bilebilse, ya\u015fl\u0131lar yapabilse..<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\"><br \/>\n Gen\u00e7ler \u00fcmitleriyle, ihtiyarlar hayal ve hat\u0131ralar\u0131yla ya\u015farlar..<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\"><br \/>\n Y\u00fcz\u00fc \u0131\u015f\u0131\u011fa\/ger\u00e7e\u011fe y\u00f6nelmi\u015f olan insan her zaman gen\u00e7tir ve ya\u015far. \u0130nsan\u0131n ya\u015f\u0131, ruhunun gen\u00e7li\u011fine yahut ihtiyarl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\"><br \/>\n Hayat\u0131 d\u00fcnya ve \u00e2hiret olarak g\u00f6r\u00fcrsek, ihtiyarl\u0131k hayat\u0131n sonu de\u011fildir. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her an, kendi hakk\u0131n\u0131 ister.<br \/>\n R\u00fcyalar\u0131n yerini pi\u015fmanl\u0131k doldurdu\u011fu zaman ya\u015fl\u0131l\u0131k ba\u015flar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\"><br \/>\n Ya\u015fl\u0131lar, bize kanlar\u0131ndan kan veren, canlar\u0131ndan can katanlard\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;\"><br \/>\n Ya\u015fl\u0131l\u0131k manen y\u00fckselme \u00e7a\u011f\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sen beni s\u0131rt\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131n ama, yorulunca, istirahat ve ihtiya\u00e7lar\u0131n i\u00e7in yere indirdin. Bense seni dokuz ay, kendimden hi\u00e7 ay\u0131rmadan hep karn\u0131mda ta\u015f\u0131d\u0131m ve besledim. Ben sana b\u00fcy\u00fcyesin diye bakard\u0131m. Sense bana \u00e7abuk \u00f6leyim diye bak\u0131yorsun.<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[876],"class_list":["post-383","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hadisiserif","tag-ana-baba-ve-yaslilik-hakki"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=383"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/383\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/risaleforum.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}