JavaScript devre dışı. Daha iyi bir deneyim için, önce lütfen tarayıcınızda JavaScript'i etkinleştirin.

Konuya cevap cer

Mesaj: <blockquote data-quote="genc_kalem" data-source="post: 170134" data-attributes="member: 15919">III. Çocuğun Ruhunu Etkileyecek/Okşayacak Psikolojik Esaslar A. Çocuğa Arkadaşlık Yapmak Ve Onunla Sohbet Etmek: Arkadaşlık, psikolojik bakımdan çocuğun etkilenmesinde büyük rol oynar. Arkadaş, arkadaşın aynasıdır. İki arkadaş arasındaki dostluk, daha ziyade aşılama işine benzer; birbirlerinden faydalanırlar ve bilgi alış-verişinde bulunurlar. Rasûlüllah (s.a.v.) her yerde çocuklara eşlik ederek onlara bir arkadaş gibi davranmıştır. Bazan amcası Abbas'ın oğlu Abdullah ile, bazan amcasının oğlu Cafer'in çocukları ile, bazan de Enes ile birlikte yola çıkarak bıkmadan ve büyüklenmeden onlarla sohbet etmiştir. Büyüklerle beraber olmak; onlardan ilim, ahlâk ve fazilet öğrenmek çocuğun hakkıdır.Enes'den (r.a) rivâyet edildiğine göre bizzat Peygamber de (s.a.v.) çocukluk yıllarında çocuklarla oyun oynarken, Cebrail gelerek onu tutmuş ve göğsünü açmıştı.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn81" target="_blank">[81]</a> Abdullah b. Ca'fer anlatıyor: Ben, Kuşem (b. Abbas) ve Ubeydullah b.  Abbas oynarken, aniden bineği üzerinde Rasûlüllah (s.a.v.) geldi. Rasûlüllah (s.a.v.): "Şunu yanıma bindirin! " buyurdu ve beni önüne aldı. Sonra Kuşem için:  "Şunu da yanıma bindirin! " buyurdu ve Kusem'i arkasına aldı. Rasûlüllah (s.a.v.) Kusem'i alıp da Ubeydullah'ı bırakmasından dolayı amcası Abbas'dan çekinmedi. Sonra üç defa başımı sıvazladı ve "Allahım, Cafer'in çocuğunu hayırlı eyle" diyerek duâ etti. (Râvi diyor ki): Ben Abdullah'a: "Kuşem ne yaptı? " diye sordum. O: - Şehit oldu, cevabını verdi. Ben, Abdullah'a: "Allah ve Rasûlü onun durumunu daha iyi bilir, " dedim. O: "Evet, " cevabını verdik.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn82" target="_blank">[82]</a> Bir sahâbî çocuk olan Ebû Cuhayfe de kavmiyle birlikte Rasûlüllah'ın (s.a.v.) yanına gittiğini, orada gördüklerini ve duyduklarını şöyle anlatıyor. Âmir oğullarından bir grupla, Ebtah mevkiinde Rasûlüllah'ın (s.a.v.) yanına varmıştı. Rasûlüllah (s.a.v.): "Hoş geldiniz, safa getirdiniz!" dedi. Derken namaz vakti gelince, Bilal çıktı ezan okudu. Parmaklarını kulaklarına koydu ve ezan esnasında (sağa-sola) dönmeye başladı. Kamet getirince de Peygamber (s.a.v.) (sütre olmak üzere) bir deynek dikti ve ona doğru namaz kıldırdı. Ashab-ı kiram da aynı yolu takip etmiştir. Hz. Ömer, kendi oğlu Abdullah ve Abbas'ın oğlu Abdullah'a eşlik etmiş, Zübeyr de savaş tekniklerini öğrensin, güçlü ve yiğit yetişsin diye oğlunu cihad meydanına götürmüştür. Bu tür örnekler sayılamayacak kadar çoktur. Çocuğun, kendi yaşıtlarıyla dostluk ve arkadaşlık kurması da eğitim açısından oldukça önemli bir husustur. Daha önce bir kaç yerde bu konu ele alınmıştı. Ancak burada şunu bir kez daha altını çizerek ifade etmek istiyoruz: Ana baba, çocuklarının iyi bir arkadaş çevresi edinmelerine mutlaka yardımcı olmalı ve onları denetlemelidir. Onları çocuk hapishanelerinde değil, cami ve mescidlerde görebilmek için, İslam'a savaş açmış kulüp ve örgütlerde değil, İslam'a hizmet eden resmî veya özel müesseselerde bulabilmek için ana baba mutlaka bu görevini yerine getirmelidir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn83" target="_blank">[83]</a> B. Çocuğu Sevindirmek: Çocuklar, yapı itibariyle neşe ve ferahı severler. Yetişkinler için sevinç kaynağı olan bu tomurcuklar, onları güler yüzlü görmek isterler. Bu yüzden çocukları sevindirmek ve güleryüz göstermek, onları derinden etkiler. Ayrıca bu, çocuğa psikolojik bir rahatlık ve canlılık sağladığı gibi onu, söyleneni kabul etmeye hazır duruma getirir. Peygamber (s.a.v.) çocukların ruh ve gönüllerini devamlı neşelendirir ve bunu yaparken de değişik usûllere başvururdu. Karşılamak, öpmek ve kucaklamak, başlarını sıvazlamak, terkisine veya kucağına almak, nefis yiyecekleri sunmak ve onlarla birlikte yemek, bu hususta başvurduğu usûllerden bir kısmıdır. İşte Rasûlüllah (s.a.v.) bütün bunlari şefkat ve merhametle tatbik ediyor, geleceğin büyükleri olan bu minik goncaları sevinç ve mutluluğa boğuyordu.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn84" target="_blank">[84]</a> C. Çocuklar Arasında Faydalı Yarışlar Düzenlemek Ve Kazananları Ödüllendirmek: Yarışmak, çocuk bir yana, genel olarak insanda saklı duygu, yetenek ve enerjileri harekete geçirir. İnsan bu özelliklerini ancak kazanmak için birisiyle giriştiği rekabette tanır. Rasûlüllah (s.a.v.), işte insandaki bu durgun güç ve enerjiyi motive etmek için çocuklara yarışma ruhunu aşılardı.Rasûlüllah'ın (a.a.v.) düzenlediği yarışmalar bilgi, mantık ve muhakeme sahasında olduğu gibi, spor alanında da olurdu. Şu misal, bilgi, mantık ve muhakeme ile ilgilidir: İbn Ömer (r.a) diyor ki: Rasûlüllah (s.a.v.): "Bir ağaç türü vardır ki, yaprağı dökülmez. Bu ağaç türü müslümana benzer. Bana söyleyin bakalım bu ağaç nedir? " buyurdu. Bunun üzerine insanların zihinleri kırlardaki ağaçlara takıldı; düşünmeye başladılar. Benim içimden bunun hurma olduğu geçti. Fakat (söylemeye) utandım. Sonra cemaat: "Bize o ağacın ne olduğunu söyle ya Rasulallah! " dedi. Bunun üzerine: "O hurma ağacıdır," buyurdu. Ben bunu (babam) Ömer'e hatırlatınca, şöyle dedi: Onun hurma ağacı olduğunu söyleseydin, benim için şundan ve şundan daha makbul olurdu.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn85" target="_blank">[85]</a> Bu tür mantık ve muhakemeye dayalı sorular, çocuğun akıl, zekâ ve hafıza gücünü harekete geçirir. Bu nevi soru tipleri, Suriye'de "Tehâzîr", Mısır'da "Fevâzîr" adını alır.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn86" target="_blank">[86]</a> Yukardaki rivayetten anlaşılacağı üzere, henüz bir çocuk olan Ibn Ömer, bilgi konusunda kendisinden büyük olanlarla yarışmış, ancak küçük olduğu için edebinden dolayı cevap vermemiştir. Şu yarışma da fizikî gelişimi sağlayan sporla ilgilidir: Abdullah b. el-Hâris (r.a) anlatıyor: Rasûlüllah (s.a.v.) Abbas'ın çocukları Abdullah'ı, Ubeydullah'ı ve Kesîr'i yanyana sıraya dizer ve şöyle derdi: "Kim önce koşup bana gelirse ona şu kadar ödül var!" Çocuklar da koşarak gelirler; kimi Rasûlüllah'ın sırtına, kimi de göğsüne çıkmaya çalışırdı. O da onları öper ve kucaklardı.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn87" target="_blank">[87]</a> Ana baba ve eğitimciler de, Peygamberimizin yaptığı gibi uygun zemin ve zamanlarda, çocuklar arasında yarışmalar düzenleyerek onların fitrî kabiliyetlerini keşfetmeli, ona göre yönlendirmeli ve özellikle yarışmada dereceye girenleri ödüllendirmelidir. Böylece çocuk başarının verdiği huzur ve mutluluğu duyacak ve ideal noktaya ulaşabilmek için enerji sarfedecektir. Ayrıca bu tür yapıcı yarışmalar, çocuğu ferdiyetçilikten uzaklaştırır ve onda kollektif çalışma ruhunu geliştirir. Yarışma gibi sosyal faaliyetlerde çocuk, bazan kazanarak, bazan da kaybederek artı ve eksileriyle hayatı tanımaya çalışır.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn88" target="_blank">[88]</a>  D. Çocuğa Cesaret Kazandırmak: Aşırılık ve taşkınlığa meydan vermeden çocuğu cesur yetiştirmek, İslâm eğitiminin gözettiği önemli hedeflerden birisidir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn89" target="_blank">[89]</a> Bu, çocuğun psikolojik gelişiminde, olumlu ve yapıcı davranışlarında, potansiyel gücünün açığa çıkarılmasında ve yaşadığı hayatta ilerleme kaydetmesinde aktif rol oynar. Bir önceki maddede geçtiği üzere Rasûlüllah'ın (s.a.v.) "Kim bana önce gelirse, ona şu kadar var!" diyerek yarışmaları için çocuklara cesaret vermesinin temelinde bu düşünce yatmaktadır, Hz. Ömer, oğlu Abdullah ile birlikte Rasûlüllah'ın (s.a.v.) sohbet meclisinden çıkarken, Abdullah babasına: "Babacığım! Rasûlüllah'ın (s.a.v.) sorduğu suâlin cevabının hurma ağacı olduğu benim aklıma gelmişti, " dedi. Babası Hz. Ömer: "Peki neden söylemedin? Eğer söyleseydin, benim için şundan ve şundan daha sevimli olurdu, " dedi. Bunun üzerine oğlu Abdullah:"Baktım, sen ve Ebû Bekir birşey konuşmadınız. Bu yüzden de atılıp fikir beyan etmeyi hoş bulmadım," cevabını verdi.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn90" target="_blank">[90]</a> İbn Hacer, bu hadisi açıklarken diyor ki: "Hadis, âdeta şu mesajı vermektedir: Bilgi seviyesinin eşit olduğu yerde, saygıdan dolayı yaşça büyük olana söz hakkı verilir. Ama yaşça küçük olan büyüğe göre daha bilgili ise, onun huzurunda konuşması engellenemez. Çünkü, oğlu Abdullah mazeret beyan etmesine rağmen babası Ömer (r.a) onun konuşmamasına üzülmüştür."<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn91" target="_blank">[91]</a> Îbnu'l-Kayyım da şöyle der: "Bu hadisten şu hükümler çıkmaktadır: İnsan, çocuğunun doğruyu bilmesine ve bulmasına sevinir. Babası bilmese bile, çocuğun, bildiği cevabı onun huzurunda söylemesi mekruh değildir. Bunda babaya karşı bir edepsizlik olduğu söylenemez."<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn92" target="_blank">[92]</a> Şu örnek de büyüklerin yanında çocukların hiç sıkılmadan cesaretle konuşmaları ve görüşlerini sunmaları konusunda Hz. Ömer'in ihtimamını göstermektedir: Birgün Ömer b. Hattab yanındakilere "Biriniz ister mi ki, hurma ve üzüm ağaçlarıyla dolu bir bahçesi olsun..."<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn93" target="_blank">[93]</a> âyetinin ne hakkında nazil olduğunu biliyor musun? diye sordu. Onlar: "Allah daha iyi bilir, " dediler. Hz. Ömer buna kızdı ve: "Biliyoruz veya bilmiyoruz deyin, " dedi. Bunun üzerine İbn Abbâs: "Ey mü'minlerin emîri! Bu konuda bende bir bilgi var, " dedi. Hz. Ömer. "Söyle ey kardeşimin oğlu! Kendini küçük görme, " dedi. İbn Abbâs: "Allah bu âyetle bir ameli misal vermiştir, " dedi. Hz. Ömer: "Hangi amel? " diye sordu. İbn Abbâs buna da şu cevabı verdi: "İyilik yapan zengin bir adam vardı. Sonra Allah ona (imtihan için) şeytanı gönderdi. Adam birçok günah işledi. Nihayet eski amellerini tümüyle batırdı, işte bu, o adamın amelini açıklamaktadır... "<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn94" target="_blank">[94]</a> O halde çocukları yüreklendirme konusunda, ana baba ve eğitimcilerin parolası "Söyle yavrucuğum, kendini küçük görme" sözü olmalıdır. Çocukların cesaretlendirilmesi gereken noktalardan birisi de, faydalı kitapları satın almaktır. Böylece çocuğun ilmî bir kütüphanesi olur ve o büyüdükçe o nisbette kütüphanesi de gelişir. Meşhur hanefî fakihlerinden İbn Abidîn, oğlunun yetişme tarzından bahsederken: "Onun şu eşsiz ve zengin kitapları edinmesine babası sebep olmuştur. Çünkü o, istediği her kitabı satın alırdı ve ona babası şöyle derdi: Düşündüğün her kitabı satın al. Ben sana onun parasını öderim. Çünkü sen, benim öldürdüğüm selef tatbikatını ihya ettin. Allah senden razı olsun oğlum!" demiş ve yanındaki eski âlimlerin kitaplarını ona vermiştir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn95" target="_blank">[95]</a>  E. Çocuğu Takdir Etmek: Şüphesiz çocuğun takdir edilmesi, onun ruh ve his dünyasını oldukça etkiler. "Marifet iltifata tâbidir" sözü gereği, çocuk, hareket ve davranışlarım kontrol ederek kendini otokritiğe tâbi tutar. Takdir edilen çocuk, psikolojik olarak rahatlar ve övülen hasletlerini devam ettirir. Gerçek mânâda bir psikolog olan Peygamber (s.a.v.) bu hassas prensibi çocuklar üzerinde dengeli bir şekilde tatbik etmiştir. İbn Ömer (r.a) anlatıyor: Rasûlüllah'ın (s.a.v.) hayatında bir adam rüya gördüğünde onu Rasûlüllah'a anlatırdı. Ben de gördüğüm bir rüyayı Peygamber'e (s;a.v.) anlatmak istedim. Taze ve bekar bir genç idim. Rasûlüllah'ın (s.a.v.) zamanında mescidde uyurdum. Derken ben de birgün rüyada iki meleğin beni tutup cehenneme götürdüklerini gördüm. Bir de baktım ki, cehennem kuyu gibi yanları örülüp durulmuş ve iki tane boynuzu vardı, içinde kendilerini iyice tanıdığım bazı insanlar bulunuyordu. Ben hemen "Ateşten Allah'a sığınırım" demeye başladım. O sırada başka bir melek bizi karşıladı ve bana hitaben "sen korkma!" dedi. Ben bu rüyamı (kızkardeşim ve Peygamber'in (s.a.v.) zevcesi) Hafsa'ya anlattım. Hafsa da bunu Rasûlüllah'a (s.a.v.) anlattı.  Bunun üzerine Rasûlüllah (s.a.v.):  "Abdullah ne iyi adamdır, bir de geceleyin kalkıp namaz kılmayı âdet edinseydi!" buyurdu. Abdullah'ın oğlu (ravi) Salim diyor ki: "Artık ondan sonra geceleyin pek az uyurdu."<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn96" target="_blank">[96]</a> İşte Rasûlüllah'ın (s.a.v.), insan ruhunu okşayan güzel üslubuyla yaptığı medih ve takdir, bu şekilde semeresini verir ve insanı mükemmel noktaya sevkederdi. Zaman ve mekan faktörü dikkate alınarak, haddi aşmadan dengeli ve itidalli bir şekilde yapılan medih ve takdir, her yerde semeresini verecektir. Daha önce geçtiği üzere, Peygamber'e (s.a.v.) hizmet düşüncesiyle Arapça ve Süryânîce'yi öğrenen çocuk için, Hendek günü Rasûlüllah'ın "Ne iyi çocuktur o!" diyerek övgüde bulunması da bizim için bir örnektir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn97" target="_blank">[97]</a>  F. Çocukla Oynaşmak: Çocukla oynaşmak ve onun yanında çocuklaşmak, onun, içini açmasına ve dolayısıyla yetişmesine yardımcı olur. Muhtelif vesilelerle hatırlatıldığı üzere, Peygamber (s.a.v.), başta torunları Hasan ve Hüseyin olmak üzere sahabe çocuklarıyla oynaşmış, şakalaşmış ve yolculuk yapmıştır. Onun, her ana babayı ilgilendiren ve konunun önemini gösteren şu talimatı gerçekten de ilginçtir: Ebû Süfyan anlatıyor: (Halife) Muâviye'nin yanına girmiştim. Sırt üstü yatmış, göğsünde bir oğlan veya kız çocuğu vardı. Ona okşayıcı sözler söylüyordu. Ben: "Ey mü'minlerin emiri, onu kendinden uzak tut! " dedim. Bunun üzerine o; "Ben Rasûlüllah'ın (s.a.v.) "Kimin bir çocuğu varsa, onunla eğlensin/oynaşsın" buyurduğunu işittim, " dedi.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn98" target="_blank">[98]</a> Hâlid b. Saîd'in kızı Ümmü Hâlid anlatıyor: (Çocukken) ben babamla beraber üzerimde sarı renkli bir gömlek olduğu halde Rasûlüllah'ın (s.a.v.) yanına gelmiştim. Rasûlüllah (s.a.v.): "Seneh, seneh (güzel, güzel) " buyurdu. Râvi Abdullah diyor M: "Seneh" kelimesi, Habeş dilinde "güzel" mânâsına gelmektedir. Ümmü Hâlid devam ediyor: O sırada ben (Rasûlüllah'ın (s.a.v.) iki küreği arasındaki) Peygamberlik mührü (bir nevi et beni) ile oynamaya başladım. Babam beni azarladı ve bundan menetti. Bunun üzerine Rasûlüllah (s.a.v.): "Çocuğu kendi haline bırak! " buyurdu. Sonra Rasûlüllah (s.a.v.) bana üç defa: " (Yavrum ömrün uzun olsun) gömleğini (sağlıkla giy ve) eskit! " dedi.Râvi Abdullah, Ümmü Hâlid'in uzun zaman yaşadığını söylemiştir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn99" target="_blank">[99]</a> Bu hadisin şerhinde İbn Hacer, "Küçük kız çocuğuna karşı söz ve davranışla şaka yapmaktan, onunla cana yakınlık ve ünsiyet kurmak anlaşılır. Öpmek de bu kabildendir" demektedir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn100" target="_blank">[100]</a> Ebû Hüreyre'den (r.a) rivayet edildiğine göre Rasûllüllah (s.a.v.), torunu Hasan'a dilini çıkarır, çocuk da onun dilinin kırmızılığını görür ve buna sevinirdi.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn101" target="_blank">[101]</a> Rasûlüllah'ın (s.a.v.) şu hareketi de bu noktada güzel bir örnektir: Ebû Hüreyre (r.a) anlatıyor: Rasûlüllah'ın (s.a.v.) torunu Hasan'i her zaman gözü yaşlı görürdüm. Birgün Peygamber (s.a.v.) evinden çıktı ve beni mescidde buldu. Hemen elimden tuttu ve birlikte çıktık. Benî Kaynuka'nın pazarına gelinceye kadar benimle konuşmadı. Orada bir dolaştı ve etrafa baktı. Sonra birlikte döndük ve nihayet mescide geldik. Rasûlüllah (s.a.v.) dizlerini dikerek oturdu ve: "Küçük nerede? Çağırın bana onu, " buyurdu. Derken Hasan koşarak geldi ve Peygamber'in (s.a.v.) kucağına kendini attı. Sonra elini Peygamber'in (s.a.v.) sakalına soktu. Peygamber de (s.a.v.) onun ağzını açıyor ve kendi ağzını onun ağzına koyuyordu. Sonra da şöyle buyurdu: "Allah'ım! Ben bunu seviyorum. Sen de bunu ve bunu sevenleri sev."<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn102" target="_blank">[102]</a> Enes b. Mâlik (r.a) diyor ki: Rasûlüllah (s.a.v.) "Ey iki kulaklı!" diyerek beni çağırır ve benimle şakalaşırdı.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn103" target="_blank">[103]</a> Enes'den (r.a) rivayet edildiğine göre Rasûlüllah (s.a.v.), Ümmü Seleme'nin kızı Zeyneb ile oynaşır ve ona birkaç defa "Zeynepcik" derdi.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn104" target="_blank">[104]</a>İbn Mes'ud (r.a) anlatıyor: Peygamber (s.a.v.) namaz kılıyordu. Secdeye vardığında, Hasan ile Hüseyin sırtına oturuyorlardı. Ashab onlara mani olmak isteyince, bırakmaları için Rasûlüllah (s.a.v.) onlara işaret etti. Derken namazını bitirdi ve Hasan ile Hüseyin'i kucağına koyarak:"Beni seven kimse bunları da sevsin, " buyurdu.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn105" target="_blank">[105]</a>  G. Çocuğun Kendine Olan Güvenini Geliştirmek: Rasûlüllah (s.a.v,), çocuğun kendine olan güvenini geliştirmek için birtakım usûller tatbik etmiştir. Bu usûller şunlardır: 1. Çocuğun iradesini kuvvetlendirmek. Bu da iki şeye alıştırmakla gerçekleşir:a) Sır saklamak: Enes ve Abdullah b. Ca'fer (r.a) bunu yapmıştır. Çünkü verilen sırları saklayıp başkasına ifşa etmemeyi öğrenen çocuğun iradesi sağlam olur ve dolayısıyla kendine olan güveni gelişir.b) Oruç tutmak: Açlık ve susuzluk karşısında oruç tutmaya dayanan ve devam eden çocuk, nefse karşı zafer neşesini hisseder. Buna bağlı olarak da hayatın sıkıntıları karşısında iradesi kuvvetlenir ve kendine olan güveni artar. 2. Çocuğun içtimaî yönden kendine olan güvenini geliştirmek:Çocuk, evin ihtiyaçlarını ve ana babanın işlerini yerine getirdiğinde, büyüklerle oturup kendi yaşıtlarıyla birlikte olduğunda, içtimaî açıdan kendine olan güven ve itimadı gelişir.3. Çocuğun ilmî yönden kendine olan güvenini geliştirmek:İlmî yönden çocuğun kendine olan güven ve itimadı, onun Kur'an'ı, Rasûlüllah'ın (s.a.v.) sünnet ve siyerini öğrenmesiyle gerçekleşir. Böylece çocuk daha küçüklüğünde temel birçok bilgiyi elde ederek ilmî yönden kendine olan güveni sağlamış olur. Çünkü o, bid'at ve hurafelerden, asılsız ve uydurma şeylerden uzak bir şekilde ilmin özünü ve hakikatim almıştır. 4. Çocuğun iktisadî ve ticarî yönden kendine olan güvenini geliştirmek:Bu da, çocuğun alım-satıma alıştırılıması, ana babasıyla birlikte çarşıda dolaşması ve onların ihtiyaçlarını görmesiyle gerçekleşir.Süleyman b. Yesâr diyor ki: Sa'd b. Ebi Vakkas, eşeğinin yemi tükenince hizmetçisine: "Evden buğday al. Götür ve mukabilinde onun kadar arpa satın al! " derdi.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn106" target="_blank">[106]</a> Peygamber de (s.a.v.), henüz bir çocuk olan Abdullah b. Ca'fer'in aîım-satımını görmüş ve ona bereket duasında bulunmuştur.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn107" target="_blank">[107]</a>  H. Teşvik Ve Korkutmak: Bir yandan teşvik etmek, diğer yandan korkutmak ve sakındırmak, çocuğun olgunlaştırılmasında faydalı olan psikolojik bir yoldur. Peygamber (s.a.v.) bu yolu çoğu zaman kullanmıştır. Bunların başında ana babaya iyilik gelmektedir. O, ana babaya iyilik etmeyi teşvik etmiş, onlara isyan etmekten de sakındırmıştır.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn108" target="_blank">[108]</a>  I. Çocuğun Arzusunu Yerine Getirmek Ve Onun Gönlünü Hoş Etmek: Her zaman olmasa bile, çoğu zaman bu da özellikle küçük çocukların eğitiminde faydalı bir yoldur. Bu yüzden onların arzu ve isteklerine cevap vermek ve gönüllerini almak gerekir. Bunun yapılması durumunda onların ruhu açılır, sevinirler ve bir canlılık gösterirler. Aksi halde kin ve öfkeleri artar, aptallaşırlar ve hiç de hoş olmayan şeyler yaparlar. Rasûlüllah (s.a.v,), çocuğun birçok psikolojik probleminin çözümü konusunda gerçekten de önemli bir kaide ortaya koymuştur. Vasile b. Eska'dan (r.a) rivayet edildiğine göre Peygamber (s.a.v.) Osman b. Maz'un'a gitmişti. Osman'ın yanında küçük bir oğlan çocuğu vardı ve onu öpüyordu. Peygamber (s.a.v.) ona; "Çocuk senin mi? " diye sordu. Osman: "Evet, " dedi. Peygamber (s.a.v.): "Onu seviyor musun ey Osman? " diye sordu. O: "Evet, vallahi ya Rasulallah onu seviyorum, " cevabını verdi. Peygamber (s.a.v.): "Ona olan sevgini arttırayım mı? " diye sordu. O: "Evet, anam-babam sana feda olsun! " cevabını verdi. Bunun üzerine Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurdu: "Kim, kendi neslinden küçük bir çocuğu razı oluncaya kadar memnun ederse, Allah da onu kıyamet günü razı oluncaya kadar memnun eder."<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn109" target="_blank">[109]</a> Muâviye'nin oğlu Yezîd anlatıyor: Babam Muâviye, Ahnef b. Kays'a bir haber göndererek gelmesini istedi. Gelince babam ona: "Ey Ebû'l-Bahr! Çocuklar hakkında ne dersin? " diye sordu. Ahnef: "Ey mü'minlerin emiri! Çocuklar gönüllerimizin meyveleri ve sırtlarımızın dayanaklarıdır. Biz onların ayakları altında yumuşak arazi, üstlerinde de onlara gölge olan bulut ve gökyüzü durumundayız. Onlar sayesinde büyük nimetlere kavuşuruz. Onlar birşey istediklerinde ver, öfkelendiklerinde onları yatıştırmaya çalış ve gönüllerini al ki, onlar da sana sevgi ve saygıda kusur işlemesinler ve senin için gereken iyiliği yapsınlar. Onlara ağır yük olma ki, senin hayatından bıkıp da ölümünü arzu etmesinler ve yanında olmaktan nefret etmesinler! " dedi. Bunun üzerine Muâviye ona: . "Allah için sen iyi bir adamsın Ahnef! Vallahi sen benim yanıma geldiğin sırada Yezid'e çok öfkeli idim (sen beni teskin ettin. Ahnef, Muâviye'nin huzurundan ayrılınca, oğlu Yezid'i bağışladı ve ona ikiyüz bin dirhem ile ikiyüz elbise gönderdi. Yezid de Ahnefe yüzbin dirhem ile yüz elbiseyi göndererek bunları onunla yarı yarıya paylaştı. "<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn110" target="_blank">[110]</a> Adiyy b. Hatim diyor ki: Rasûlüllah'a (s.a.v.) geldim. O, mescidde oturmaktaydı. Cemâat: "Bu, Adiyy b. Hâtim'dir, dediler. Ben, emansız ve yazısız (yani, bir nevi pasaportsuz) gelmiştim. Kendisine götürüldüğümde Rasûlüllah (s.a.v.) benim elimden tuttu. Bundan önce de "Allah'tan, onun elini benim elime koymasını niyaz ediyorum" demişti. Benimle kalktı. Derken yanında oğlan çocuğu bulunan bir kadın Rasûlüllah (s.a.v.) ile karşılaştı ve "Bizim sana (arzedecek bir işimiz ve) bir ihtiyacımız var!" dedi. Rasûlüllah (s.a.v.) onların ihtiyacını görünceye kadar onlarla birlikte ayakta durdu.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn111" target="_blank">[111]</a> J. Tekrarın Çocuk Ruhunda Etkisi: Çocuk da diğer yetişkin insanlar gibi unutkan bir varlıktır. Allah Teâlâ, tüm canlı varlıklar içinde ona mesuliyet ve mükellefiyeti olmayan uzun bir çocukluk dönemi vermiştir. Teklif çağına hazırlık safhası olan bu dönemde melek onun yaptıklarım kayda geçmez. Çünkü Peygamberimiz (s.a.v.) şöyle buyurmaktadır:  "(Mükellefiyet ve mesuliyet) kalemi üç sınıftan kaldırılmıştır (yaptıkları tescil edilmemektedir): Uyanıncaya kadar uyuyandan, ergenlik çağına varıncaya kadar çocuktan ve akıllanıncaya/ayılıncaya kadar deliden..."<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn112" target="_blank">[112]</a>Tekrarın çok yapılması, eğitim psikolojisi açısından çocuk üzerinde yaptırım gücü olan etkili bir prensiptir. Bu prensibin dayanağını, Rasûlüllah'ın (s.a.v.) "Yedi yaşında iken çocuklarınıza namaz kılmalarını emredin, on yaşına geldiklerinde kılmadıkları takdirde ise onları dövün" hadisinde görmekteyiz.  Peygamber (s.a.v.), İslamda çok önemli bir ibadet olan namazı çocuğun ruhunda kökleştirmek için, üç yıl aralıksız olarak tekrarın yapılması gerektiğini ifade etmiştir. Namazın ehemmiyeti herkesçe malumdur. Bundan dolayı Kur'an şöyle buyurmaktadır: "Aile efradına namazı emret. Kendin de ona sabırla devam et."<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn113" target="_blank">[113]</a> O halde, aralıksız üç yıl sabır göstererek namaz emrinin çocuğa hatırlatılması ve tekrar edilmesi gerekir. Bu üç yıllık zaman diliminde, her namaz vakti ana baba tarafından çocuğa hatırlatılan namaz emri matematik olarak hesap edilecek olursa, önümüze korkunç bir tablo çıkar. Bu tablonun matematik işlemi şöyledir: (5 x 365) x 3 = 5475. Demek oluyor ku, üç yıl içinde çocuğa namaz 5475 defa tekrar edilmektedir. Şüphesiz bu uygulama, tekrar prensibinin çocuk ruhunda meydana getirdiği tesiri açıkça göstermektedir. Bu yüzden hiç ümitsizliğe kapılmadan tekrara devam edilmelidir. Büyük sahâbî Abdullah b. Mes'ud (r.a.), bu tekrar prensibinin farkında olduğu içindir ki ana babaya şu mesajı vermektedir: "Çocukları iyilik ve güzelliğe alıştırınız! Çünkü iyilik ve güzellik (hayır) bir alışkanlık meselesidir."Çocuk alışkanlık kazanıncaya kadar, yerleştirilmek istenen amel ve tatbikatın sıkça tekrar edilmesi gerekir. Çünkü yapı olarak oyuna hevesli olan çocuk dalıverir ve unutur. Bundan dolayı Enes (r.a.), Rasûlüllah'ın (s.a.v.) sünnetini tatbik ederek çocuklarla karşılaştığında onlara selam verir ve "Rasûlüllah (s.a.v.) da böyle yapardı" derdi. Bu şekilde büyüklerinden sıkça selam alan bir çocuk, artık selamı öğrenir ve çok sürmez onu âdet haline getirir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn114" target="_blank">[114]</a>  K. Kademeli Eğitim: Yukarıda geçen "Yedi yaşında iken çocuklarınıza namaz kılmalarını emredin, on yaşına geldiklerinde kılmadıkları takdirde ise onları dövün!" hadisinden çocuğun ruh dünyasında tesir bırakan önemli bir prensip öğrenmekteyiz. Bu prensip, eğitimin kademeli bir şekilde tatbik edilmesidir. Mesela dinin temel direği olan namaz ibadeti, çocuğa üç safhada intikal ettirilir: 1. Gözlem safhası: Bu safha, çocuğun yürümeye başladığı aylardan itibaren yedi yaşına kadar sürer. Bu zaman zarfinda çocuk, namaz kılarken ana babasını müşahede eder ve çabucak namaz kılmaya özenir. Ana baba onun bu hevesini değerlendirir de o yaşlarda namaza alıştırırsa, elbette çok daha güzel olur. 2. Emretme safhası: Bu safha, yedi yaşında başlar ve on yaşına kadar devam eder. Bu süre içerisinde ana baba çocuğa namaz emrini hatırlatır ve onun namaz kılmasını ister. 3. Dövme safhası: Namaz kılmaması halinde çocuğun dövülebileceği bu safha da on yaşından itibaren başlar. Şüphesiz bu safhaların uygulanmasıyla veya daha geniş bir ifadeyle eğitimin kademeli bir şeklide yürültülmesi halinde, verim ve başarı oranı yükselecektir. Gerçekleştirilmek istenen herhangi bir hedefin plan ve projesi, mutlaka birkaç safhadan geçer. Ana baba da çocuğun eğitimi için çizdikleri çerçeveyi, plan ve projeyi, birbirlerine destek vererek uygulamaya geçirmek durumundadır.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn115" target="_blank">[115]</a> L. Güzel Hitap Tarzı: Peygamber'in (s.a.v.) çocuğun dikkatini çekmek ve söyleneni kabule hazır hale getirmek için farklı hitap tarzları kullandığını görmekteyiz. O, yerine göre bazan çocuğun adıyla, bazan "Ey çocuk!" (Ya ğulâm veya ey ğuleym) diyerek çocukluk/küçüklük ifade eden bir kelimeyle ve çoğu zamanda duygu ve şefkat yüklü bir tonla "yavrucuğum, oğulcuğum!" (ya büneyye) diyerek seslenirdi. Allah kendilerinden razı olsun ashab-ı kiram da, babası İslâm ile şereflenmiş müslüman çocuğa hitabederlerken (çok defa) "ey kardeşimin oğlu!" (ya ibne ahî) derlerdi. Nitekim Ömer b. Hattab, Ibn Abbâs'a "Söyle, ey kardeşimin oğlu! Kendini öyle küçük görme!" demiştir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn116" target="_blank">[116]</a> Fakat onlar babası müslüman olmamiş çocuğa seslenirken de (genellikle) "yavrucuğum, oğulcuğum" (ya büneyye) hitap tarzını kullanırlardı. Nitekim Sa'd b. Hakîm'in dedesi diyor ki: Ömer b. Hattab'a gitmiştim. Bana "yeğenim!" demeye başladı. Sonra bana kim olduğumu sordu. Ben de ona soyum hakkında bilgi verdim. Babamın İslâm'a yetişmediğini anlayınca, "yavrucuğum, yavrucuğum" demeye başladı.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn117" target="_blank">[117]</a> İmam Nevevî, içerisinde "yavrucuğum, oğulcuğum" (ya büneyye) hitap tarzının geçtiği hadisleri esas alarak şunları söylemektedir: "Bu hadislere göre, insanın, yaşça kendisinden daha küçük olan ve oğlu dışındaki birine "yavrum, oğlum, evladım" veya "yavrucuğum, oğulcuğum" demesi caizdir.. Bu tür hitap tarzlarının mânâsı centilmenlik, şefkat ve nezaket göstermektir. Bir çocuğa bu şekilde seslenen biri adeta "Sen benim nezdimde, şefkat ve merhamet itibariyle evladım hükmündesin/yerindesin" demek istemektedir. Aynı şekilde, bir kimse kendisinden daha küçük olan veya yaşıtı olan insana "kardeşim" diyebilir. Sözkonusu hitap tarzlarıyla, Peygamber'in (s.a.v.) yaptığı gibi ince, nazîk ve kibar davranmak kasdedilirse, bu müstehap olur."<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn118" target="_blank">[118]</a> Şu halde, çocuğa güzel hitap etmek suretiyle onun ruhunu okşamalı, sevildiğini hissetirmeli ve verilmek istenen mesajı almaya hazır duruma getirmelidir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftn119" target="_blank">[119]</a> Dipnotlar<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref1" target="_blank">[1]</a> Muhammed Hıdır Hüseyin, es-Seâdetu'I-Uzmâ, s. 90.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref2" target="_blank">[2]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 318.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref3" target="_blank">[3]</a> İbn Abbâs'tan rivayet edilen bu hadis sahihtir. Bkz. Ahmed b. Hanbel, 1,239; Sahihu'l-Cami', Hadis No: 4027. Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 319.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref4" target="_blank">[4]</a> Ahmed b. Hanbel, II, 452.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref5" target="_blank">[5]</a> Ebû Dâvud, Edeb, 80; Ahmed b. Hanbel, III, 447.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref6" target="_blank">[6]</a> Ebû Dâvud, Edeb, 101; Ahmed b. Hanbel, V, 42.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref7" target="_blank">[7]</a> Muhammed Kutub, Menhecü't Terbiye et İslâmiyye, 1,117. Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 319-320.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref8" target="_blank">[8]</a> Hâkim, Müstedrek, III, 541.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref9" target="_blank">[9]</a> Rivayetin kaynakları için bkz. Dn. 497.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref10" target="_blank">[10]</a> Hadis için bkz. Dn 480.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref11" target="_blank">[11]</a> Bkz. Sahihu'l-Cami , Hadis No: 251. Hadis sahihtir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref12" target="_blank">[12]</a> Hadis için bkz. Dn. 426.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref13" target="_blank">[13]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 320-323.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref14" target="_blank">[14]</a> Yûsuf, 12/8.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref15" target="_blank">[15]</a> Yûsuf, 1279-10.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref16" target="_blank">[16]</a> Buhârî, Hibe, 12; Müslim, Hibât, 13,17; Tirmizî, Ahkâm, 30; Nesâî, Nuhl, 1; İbn Mâce, Hibe, 1; Muvatta1, Akdiye, 39; Ahmed b. Hanbel, IV, 268; Darekutnî, Sünen, III, 42; Silsiletü'l-Ehadîs es-Sahîha, Hadis No: 1240. Hadisin başka rivayetlerinde "...Allah'tan korkun, çocuklarınız arasında adaletle muamele edin" buyurulmuştur.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref17" target="_blank">[17]</a> Abdulğanî en-Nablusî, Tahkîku'l-Kadıyye fi'l-Fark beyne'r-Rişve ve'l-Hediyye, s. 217.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref18" target="_blank">[18]</a> Hadisi Beyhakî rivayet etmiştir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref19" target="_blank">[19]</a> Abdulğanî en-Nablusî, a.g.e., s. 218.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref20" target="_blank">[20]</a> Müslim, Birr, 62; Ahmed b. Hanbel, III, 324.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref21" target="_blank">[21]</a> Muhammed el-Makdisî el-Hanbelî, el-Âdâbu'ş-Şer'iyye ve'l-Menhecu’l-Meriyye,182.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref22" target="_blank">[22]</a> Müslim, İmaret, 18; Nesâî, Âdâbu'l-Kudât, 1; Ahmed b. Hanbel, II, 160.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref23" target="_blank">[23]</a> Bkz. İbn Kudame, el-Muğnî, V. 604.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref24" target="_blank">[24]</a> Abdulğanî en-Nablusî, a.g.e., s. 218. Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 323-326.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref25" target="_blank">[25]</a> Hadis için bkz. Dn. 479. Rezîn'in rivayetinde sözkonusu çocuğun Fadl b. Abbas olduğu geçmektedir. Bkz. Camiu'l-Usûl, V. 84.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref26" target="_blank">[26]</a> Hadis, Ibn Asâkirve Deylemî tarafından rivayet edilmiştir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref27" target="_blank">[27]</a> Hadisi Abdurrezzâk Musannef İnde rivayet etmiştir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref28" target="_blank">[28]</a> Başka bir rivayette "bizim yaşça en küçüğümüz (bile) seninle birlikte kalkar (vs Ömer'e giderek şahitlik yapabilir), kalk ey Ebû Saîd! dediler" şeklindedir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref29" target="_blank">[29]</a> Buhârî, Buyu", 9; Müslim, Edeb, 36; Ebû Dâvud, Edeb, 128; Ahmed b. Hanbel, II, 3.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref30" target="_blank">[30]</a> İbn Abidin, Reddu'l-Muhtar, 1,67.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref31" target="_blank">[31]</a> Muvaffak b. Ahmed el-Mekkî, Menakıbu Ebî Hanîfe, s. 406.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref32" target="_blank">[32]</a> Ibn Zafer el-Mekkî, Enbâu Nücebâi'l-Ebnâ, s. 146.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref33" target="_blank">[33]</a> Meryem, 19/86.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref34" target="_blank">[34]</a> Meryem, 19/87.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref35" target="_blank">[35]</a> Nemi, 27/22.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref36" target="_blank">[36]</a> Konu hakkında geniş bilgi için, Enbiya sûresinin 78 ve 79. âyetlerine bakılabilir. (Çev.)<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref37" target="_blank">[37]</a> Ibnu'l-Adîm, Tezkiratü'l-Âbâ ve Tesliyetû'l-Ebnâ, s. 64.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref38" target="_blank">[38]</a> Bkz. Ibnu'l-Adîm, a.g.e., s. 64.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref39" target="_blank">[39]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 326-330.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref40" target="_blank">[40]</a> Ebû Dâvud, Vitr, 27.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref41" target="_blank">[41]</a> Gazzalî, İhya, I!, 217.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref42" target="_blank">[42]</a> Buhari, Fedailu Ashabi'n-Nebî, 24.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref43" target="_blank">[43]</a> Abdurrezzak, Musannef, V, 160; Ahmed b. Hanbel, V, 446; Ibn Mâce, Ahkâm, 22.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref44" target="_blank">[44]</a> Duanın buraya kadar olan kısmı aynı zamanda Zuhruf sûresinin 13 ve 14. âyetleridir. Herhangi bir vasıtaya binerken bu âyetlerin okunması sünnettir. (Çev.)<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref45" target="_blank">[45]</a> Müslim, Hac, 425; Ebû Dâvud, Cihad, 72; Tirmizî, Duâ, 41; Nesaî, Istiaze, 41; Ibn Mâce, Duâ, 20; Darimî, Isti'zan, 42; Muvatta", Isti'zan, 34; Ahmed b. Hanbel, II, 150; Ibn Huzeyme, Sahih, IV, 138.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref46" target="_blank">[46]</a> Müslim, Fedailu's-Sahâbe, 141; Ibn Mâce, Zühd, 8; Ahmed b. Hanbel, V, 77.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref47" target="_blank">[47]</a> Müslim, Fedailü's-Sahâbe, 143.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref48" target="_blank">[48]</a> Tirmizî, Menakıb, 45<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref49" target="_blank">[49]</a> Rivayet için bkz. Hâkim, Müstedrek, III, 456.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref50" target="_blank">[50]</a> Hâkim, a.g.e., III. 259.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref51" target="_blank">[51]</a> Yûsuf, 12/98.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref52" target="_blank">[52]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 330-333.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref53" target="_blank">[53]</a> Dr. Saliha Sengar, Mecelletü'l-Muallim el-Arabî es-Sûriyye, s.763, sayı, 11-12, yıl: 1979 (makale). Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 333-334.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref54" target="_blank">[54]</a> Hadisi Ibn Hibban rivayet etmiştir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref55" target="_blank">[55]</a> Hadisi Taberânî rivayet etmiştir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref56" target="_blank">[56]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 334.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref57" target="_blank">[57]</a> Ibn Hamza, el-Beyan ve't-Ta'rif fî Esbabı Vurûdi'l-Hadis, II, 102. Hadisi Abduırezzak rivayet etmiştir<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref58" target="_blank">[58]</a> et-Terbiye fi'l-lslâm, s. 130.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref59" target="_blank">[59]</a> Hûd, 11/120.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref60" target="_blank">[60]</a> Yûsuf, 12/111.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref61" target="_blank">[61]</a> İbrahim, 14/37.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref62" target="_blank">[62]</a> Bakara, 2/127; Kıssa için bkz. Buharı, Enbiya, 9; Ahmed b. Hanbel, f, 347.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref63" target="_blank">[63]</a> Tirmİzî, Kıyamet, 48.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref64" target="_blank">[64]</a> Buhârî, Enbiya, 51; Müslim, Zûhd, 10.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref65" target="_blank">[65]</a> Buhârî, Kefalet, 1;Ahmed b. Hanbel, 11,348. Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 336-343.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref66" target="_blank">[66]</a> Bkz.Dn.500.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref67" target="_blank">[67]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 344.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref68" target="_blank">[68]</a> Bugün Ülkeler coğrafyasındaki adi Etiyopya'dır. (Çev.)<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref69" target="_blank">[69]</a> İbn Hacer, Fethû'l-Barî, XIII, 31 {İbn Teymiyye'nin "Iktizâu's-Sıratil-Müstakîm" adlı eserinden naklen).<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref70" target="_blank">[70]</a> Bkz. Dn. 625.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref71" target="_blank">[71]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 345-346.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref72" target="_blank">[72]</a> Bkz. Kâsânî, Bedaiu's-Sanaî', I, 158. Yazar, sayfa numarasını yanlışlıkla, 258 şeklinde vermiştir. (Çev.)<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref73" target="_blank">[73]</a> Hâkim, a.g.e., II, 60. Hâkim, hadisin isnadının sahih olduğunu söylemiş, Zehebî de bunu kabul etmiştir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref74" target="_blank">[74]</a> Ibnu'l-Adîm, Tezkiratü'l-Âbâ ve Tesliyetü'l-Ebnâ, s. 64; Abdulaziz el-Bedrî, el-Islâm Beyne'l-Ulema vel-Hukkâm, s. 112.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref75" target="_blank">[75]</a> Hâkim, a.g.e., IV, 265. Hâkim, rivayetin isnadının sahih olduğunu ifade etmiş, Zehebî de bunu kabul etmiştir.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref76" target="_blank">[76]</a> Ibn Abidin, Reddül-Muhtâr, I, 67.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref77" target="_blank">[77]</a> Kevserî, Büluğu'l-Emânî fî Sîreti't-lmam Muhammed b. el-Hasen eş-Şeybanî, s. 12. (Hatib Bağdadî'den naklen). Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 346-350.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref78" target="_blank">[78]</a> Ebü Dâvud, Taharet, 72; Ibn Mâce, Zebaih, 6. <a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref79" target="_blank">[79]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 351.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref80" target="_blank">[80]</a> Bkz. Dn. 256.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref81" target="_blank">[81]</a> Bkz. Ahmed b. Hanbel, III, 288.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref82" target="_blank">[82]</a> Hâkim, Mûstedrek, 1,372.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref83" target="_blank">[83]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 352-353.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref84" target="_blank">[84]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 353.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref85" target="_blank">[85]</a> Buharı, Edeb, 79; Müslim, Münafikîn, 63; Tirmizî, Edeb, 79; Ahmed b. Hantal, II, 61.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref86" target="_blank">[86]</a> Sözkonusu soru tipleri Türkiye'de "Bulmaca" adını almaktadır. (Çev.)<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref87" target="_blank">[87]</a> Ahmed b. Hantal, 1,214.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref88" target="_blank">[88]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 354-355.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref89" target="_blank">[89]</a> Muhammed Kutub, Menhecü't-Terbiye el-İslâmiyye, II, 141.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref90" target="_blank">[90]</a> Bkz. Dn. 403<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref91" target="_blank">[91]</a> İbn Hacer, Fethül-Barî, XIII, 153.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref92" target="_blank">[92]</a> İbnu'l-Kayyım, et-Tıbbu'n-Nebevî, s. 398.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref93" target="_blank">[93]</a> Bakara, 2/266.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref94" target="_blank">[94]</a> İbn Hacer, Fethul-Bârî, XIII, 153.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref95" target="_blank">[95]</a> İbn Abidin, Reddu'l-Muhtar, 1,7. Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 355-356.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref96" target="_blank">[96]</a> Buhârî, Teheccüd, 2; Müslim, Fedailu's-Sahâbe, 140; Ibn Mâce, Rüya, 10; Ahmed b. Hanbel, 11,146.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref97" target="_blank">[97]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 357.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref98" target="_blank">[98]</a> Rivayet için bkz. Dn. 519.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref99" target="_blank">[99]</a> Buhârî, Edeb, 17; Ebû Dâvud, Libas, 2; Ahmed b. Hanbel, VI, 365.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref100" target="_blank">[100]</a> Ibn Hacer, Fethul-Barî, XIII, 31.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref101" target="_blank">[101]</a> Ibn Hibban'tn Sahİh'inde rivayet ettiği ve isnadı hasen olan bu hadis için bkz. Silsİletü'l-Ehadis es-Sahîha, Hadis No: 70<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref102" target="_blank">[102]</a> Hâkimin rivayet ettiği bu hadisin bir benzertiçin bkz. Dn. 512.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref103" target="_blank">[103]</a> Bkz. Dn. 514.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref104" target="_blank">[104]</a> Senedi sahih olan bu hadis için bkz. Sahihu'l-Cami', Hadis No: 5020<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref105" target="_blank">[105]</a> Ebû Ya'la'nın hasen senedle rivayet ettiği bu hadis için bkz. Silsiletül-Ehadis es-Sahîha, Hadis No: 312. Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 357-359.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref106" target="_blank">[106]</a> Muvatta', Buyu', 22.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref107" target="_blank">[107]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 359-360.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref108" target="_blank">[108]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 360. <a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref109" target="_blank">[109]</a> İbn Asakir'in rivayet ettiği bu hadis için bkz. Ibn Hamza, el-Beyan vet-Tarîf fî Es-babiVurûdi'l-Hadis, II,135. <a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref110" target="_blank">[110]</a> Gazzalî, ihya, II, 218.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref111" target="_blank">[111]</a> Tirmizî, Tefeir (sûre 1), 2. Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 360-362.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref112" target="_blank">[112]</a> Buhârî, Hudûd, 22; Ebû Dâvud, Hudûd, 17; Tirmizî, Hudûd, 1; Ibn Mâce, Talâk, 15; Darimî, Hudûd, 1; Ahmed b. Hanbel, VI, 100.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref113" target="_blank">[113]</a> Tâhâ, 20/132.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref114" target="_blank">[114]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 362-363.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref115" target="_blank">[115]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 363-364.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref116" target="_blank">[116]</a> Hattâ Peygamber de {s.a.v), daha önce geçtiği üzere, Abdullah b. Abbas'a "ey kardeşimin oğlu! Şu arefe günü kulağına, gözüne ve diline sahip olan kimsenin günahları bağışlanır" buyurarak, sözkonusu hitap tarzını kullanmıştır. Hadis için bkz. Ahmed b. Hanbel, I, 329; Kenzü'l-Ummal, V. 68.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref117" target="_blank">[117]</a> Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, Hadis No: 806.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref118" target="_blank">[118]</a> Nevevî, Şerhu Sahîh-i Müslim, XIV, 183-184.<a href="http://mk:@MSITStore:C:\Documents%20and%20Settings\SEZER\Belgelerim\Kütüphane\Aile%20-Yaşam\Çocuk%20ve%20Din%20eğitimi.chm::/0005-0005/0034.htm#_ftnref119" target="_blank">[119]</a> Muhammed Nûr Süveyd. Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi. Uysal Kitabevi: 364-365.  Faydalanılan Eserler:  Muhammed Nûr Süveyd, Peygamberimizin Sünnetinde Çocuk Eğitimi Prof. Dr. İbrahim Canan, Kur’an’da Çocuk Eğitimi Y. Doç. Dr. Abdurrahman Dodurgalı, Ailede Çocuğun Din Eğitimi İbn Kayyim El-Cevziyye, İslamda Çocuk Bakımı Ve Terbiyesi Prof. Dr. Abdullah Nasıh Ulvan, İslam’da Aile Eğitimi, Evlilik, Evlat Terbiyesi Ve Esasları Dr. Mehmet Emin Ay Ailede Çocuğun Din Eğitimi Musa Kazım Gülçür, Kur’an’da Karakter Eğitim Prof. Dr. Yusuf El-Kardavî, Müslümanın Temel Kültürü Doç. Dr Abdurrahman Dodurgalı, Sevgi Peygamberi Ve Yetişkin Din Eğitimi </blockquote>

Adı

İnsan doğrulaması: Peygamber Efendimiz a.s.v.'ın kabri nerededir? (Sadece şehir adını küçük harfler ile giriniz)