JavaScript devre dışı. Daha iyi bir deneyim için, önce lütfen tarayıcınızda JavaScript'i etkinleştirin.

Konuya cevap cer

Mesaj: <blockquote data-quote="Huseyni" data-source="post: 189343" data-attributes="member: 27">Hakan Yalman                          Hayatımızın ne kadarını dünya hesabına kullanmamız ve  ne  kadarını ahiret hesabına kullanmamız gerektiği sık sık yüzleştiğimiz bir   sorudur. Çoğunlukla da bu sorunun doğruluğunu düşünmeden doğru cevabın  arayışına  kalkışılır. Kimilerine göre esas olan ahirettir, kimilerine göre sadece  ahireti  hesaba katan yaşam şekli geri kalışımızın sebebidir, bazılarına göre ise  bir  denge içerisinde hem dünya hem de ahiret hayatı gözetilmelidir. Bütün bu  farklı  fikir ve tartışmaların ortasında, böyle bir sorunun ne derece tutarlı ve  doğru  olduğunu da ele almak gerektiği kanaatindeyiz.  Aslında çözülmesi gereken en önemli problem aynı  kelimelerle  ifade edilen ancak zihinlerde farklı anlamların yüklendiği kavramlara  açıklık  getirerek bir konu üzerinde tartışmaktır. Dünyevileşmenin konuşulduğu  bir  durumda “dünya” kavramı merkeze oturmakta ve konuşanların aynı anlamı  yüklediği  bir kavram üzerinde tartıştıklarından emin olmak gerekmektedir. Dünya  kelimesinin anlamında birleşmek ise oldukça zor görünmektedir. Adeta  kişiler  adedince dünyalar ve her bir dünyada o dünyanın özellikleri ile anlam  kazanmış  kavramlar vardır. Kişinin hayatta kaldığı müddetçe onun iç âlemini  şekillendiren  dünya, yani onun dünyası mevcuttur. Bu anlamda dünyanın varlığı kendi  varlığına  bağlıdır ve “ölümüyle kendi kıyametinin kopacağı” ifadesi tam yerinde  kullanılmıştır. Kendi dünyasını şekillendirmede de önemli bir konuma  getirilmiş  o dünyanın halifeliği omuzlarına yüklenmiştir. Dolayısı ile her insan  duyu  organlarının ruhunda teşkil ettiği subjektif dünyanın şekillenmesi ve bu   dünyadan ruhuna süzülen mânâların yaratılış gayesi ile uygunluğu  noktasında  sorumlu tutulmaktadır. Aslında bu tebei ya da izafi, subjektif dünyanın  dışında  başka bir dünyanın varlığı da üzerinde ayrı ve uzun bir tartışmayı  gerekli  kılacak bir husustur. Tek zati varlık olan şu kâinatın ve âlemlerin  Halık’ı  dışında hiç bir varlık mutlak vücut sahibi olamayacağına göre zaman ve  mekânın  da izafi olduğu bir evrende aslolan bizim subjektif dünyamız ve onunla  ilgili  sorumluluklarımızdır.  Beynimiz henüz işleyişi net olarak izah edilememiş ve  ruh, akıl,  vicdan, duygulanım ve bilişsel (kognitif) fonksiyonlarımızın cereyan  ettiği ve  yukarıdaki anlamda subjektif dünyamızı şekillendiren çok önemli bir  organdır.  Son zamanlarda özellikle kuralları bizimkinden tamamen farklı, dış dünya  olarak  adlandırdığımız kavramın iyice uzağında, bize çok garip gelen  hezeyanların  gerçek olarak algılandığı, halüsinasyon olarak adlandırılan ve sadece bu   kişilerin duyduğu ses ve görüntülerin ön planda olduğu şizofreni  hastalığı ile  ilgili araştırmalar bazı çarpıcı sonuçlar ortaya koymuştur. Beynin  normal  işleyişinde benzer kavramları birbiri ile ilgili olanları hafızada yakın   yerleştirip ilgisiz olanların bu alana girmeyi zorlaştırdığı ortaya  konmuş ve bu  hastalarda bu mekanizmanın işlememesinden kaynaklanan çağrışım hızlılığı   nedeniyle çok ilgisiz kavramlar birbirini çağrıştırabilmekte ve beynin  işleyişindeki kavram ahengi bozulabilmektedir. Artık dünyanın sonu  geldiği  şeklindeki fantazilerle adeta paylaştığımızı hissettiğimiz her birimizin  kişilik  aynasında benzer şekilde yansıyan âlemden koparlar. “Bireyin evrende  kendisinin  var olduğunu hissetmesini sağlayan bir kendilik (self) duygusu”1  ya  da “tagayyür, inkılap ve felaketlere maruz ve muhtaç şu insan bedeninde  iskân  edilen ruhun yaşayabilmesi için” üç kuvvet verilmiştir. “Bu kuvvetlerden   bi-rincisi, menfaatleri celb ve cezb için kuvve-i şeheviye-i behimiye..  ikincisi, zararlı şeyleri def için kuvve-i sebuiye-i gadabiye..  üçüncüsü, nef’  ve zararı, iyi ve kötüyü temyiz için kuvve-i akliye-i melekiyedir.”2   Bunların yıkıma uğraması kişinin dünyasını da yıkacak, artık dünyanın  gerçekleri  ile bağlantısı kopacaktır. Herkesle aynı dünyada ama farklı bir âlemde  yaşayacaktır. Bu uç noktada, hatta hasta olarak adlandırılan insan  tipinden  hareketle diyebiliriz ki her bir insanın dünyası ve o dünyada  kavramların  yüklendiği anlamlar farklı farklıdır. Adeta ruh bir ayna ve dünya,  varlıkların o  aynada yansıyan görüntüsüdür. Dünya, yaşanan olaylar ve çevremizdeki  herşeyle  ilgili hükümler hep bu ayna üzerinden yapılan değerlendirmelerdir.  İnsanda çağrışımların—Spitzer tarafından 1997 yılında  ortaya  konan teoriyle—“semantic priming” ile yürüdüğü tezini günlük  yaşayışımızdaki pek  çok şeyi izah için ışık tutucu olarak ele alabiliriz. Bunun anlamı  yukarıda da  bahsettiğimiz şekilde birbirine yakın olarak algılanan yada bu şekilde  öğrenilen  kavramların daha kısa zamanda çağrıştırmasıdır. Mesala siyah  denildi-ğinde bunun  beyazı çağrıştırması 0.05 milisaniyelik bir süre alırken aynı kavramın  “soğuk”  kavramını çağrıştırması 0.5 milisaniye almaktadır. (Nelly, 1991)3 Buradan hareketle diyebiliriz ki birbirini kısa zamanda çağrıştıran  kavramların  yakın olarak yer aldıkları bir kavram haritası her insanın beyninde  mevcuttur. Bu haritanın şekillenmesi çevre, eğitim, yaşanan olaylar, kültür, müzik,   seyredilen manzaralar, okunan kitaplar, hatta genetik faktörler gibi pek  çok  değişkenin etkisiyle şekillenir.  İşte, dünyevileşmek dediğimizde dünyanın bu kavram  haritası  içindeki yeri büyük önem arzetmektedir. Dünya kavramının “dünya ahiretin   mezrasıdır” hadisini çağrıştırdığı kişide dünyevileşmenin anlamı “para,  makam,  eğlence” gibi kavramları çağrıştırdığı kişiden çok farklı olacaktır.  Bunların  kavram haritaları da birbirinden çok farklıdır. Dolayısıyla kelimeler  aynı ancak  kavramlar farklıdır. Nefis terbiyesi adı altındaki faaliyetler, Kur’an  dinlemek, tefekkür, zikir gibi uğraşılar da bu kavram haritasını yaratılış  maksadına uygun  şekillendirmek için ortaya konan faaliyetler olsa gerektir. Yaratılış  maksadı,  özetle varlıkların arkaplanında saklanmış Yaratıcı’nın isimlerini  seyretmek, takdir etmek ve onların büyüklüğü karşısında secde ve şükür şeklinde  kabul  edildiğinde ideal insan beyni kavram haritasında varlıkların her birine  en yakın  ve hemen çağrıştırdıkları kavramlar Cenab-ı Hakk’ın onlarda ön planda  tecelli  eden isimleri olmalıdır. Ancak sabah saat altıda işe yetişmek üzere  yatağından  fırlayan, vapurda, otobüste, trende stres içinde ve işe yetişmek  düşüncesinin  doruk noktaya ulaştığı ve gün boyu patrondan fırça yememek, bir an evvel  işi  yetiştirmek ve alacakları tahsil etmek gibi düşüncelerin iç alemi  şekillendirdiği bir insanda bu pratik olarak ne derece mümkündür?  Bu, günümüz yaşantısında zor olduğu gibi asırlar boyunca  da zor  olduğundan olsa gerek, ahireti ön planda tutanlar tarafından dünya hep  hor  görülmüş ve kötülenmiştir. Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri’nin şu  sözleri bu  konuda tipik bir örnek olarak ele alınabilir: “Ey aziz! Ehlullah  demişlerdir ki,  dünya halleri rüya ve gölgeye benzer. Dünya geçicidir, vebaldir. Dünya  insanları  aldatıcı ve onlara zararlıdır. Dünyayı terk, devlet ve büyük saadettir. Dünyaya  rağbet, Allahu Teala’nın gazabını gerektirir. Dünya cebr ettiğini,  zorladığını  kırar. Sevdiğini kahreder. Dünya bulut gölgesidir, uykudaki rüyadır. Hem  de  asılsız rüyadır. Ona gönül veren gafil, elbette pişmandır. Dünya  değişicidir. Bir halde durmaz. O senle kalsa da, sen onunla kalmazsın. Dünya mü’minin   zindanıdır, ölüm emn ve emanıdır. Cennet onun mekânıdır. Onu terk eden  ayıplarını anlar. Dünyada, cesedin çıkmadan önce, kalbinden dünyayı  çıkarmak  elzemdir. Dünyanın lezzetini terk eden cenneti bulur. İki alemde aziz ve   muhterem olur. Dünya yaldızlı bir yılan olup, sokması hafif ve zehiri  öldürücüdür. Gafil olan süsüne aldanır. Ondan yüz çeviren akıllıdır. Dünya haraptır. Şerabı seraptır.”4 Ancak, İslam inancı gereği insan dünyada yaşamakla  imtihan  olduğuna ve önündeki sorularla imtihanı vermek zorunda olduğuna göre, bütün  yoğunluğu ile dünyada yaşıyorken ve bu yaşamın gereği olan fiilleri  yerine  getiriyorken Yaratıcı ile olan bağlantıyı devam ettirebilmek  gerekmektedir.  Dünyada geçerli olan yaratılış kanunları ya da şeriat-ı fıtriyenin  hükümleri herkes için eşit derecede geçerli olduğuna göre bunların gereğine boyun  eğmek  her kulun kaderidir. Bir anlamda Cenab-ı Hakk’ın isteğidir.  Otuz İkinci Söz’ün Beşinci Remz’inde ehl-i dalaletin  vekili ile  müzakeresinde Bediüzzaman, şu suale muhatap olur: “Ehadisinizde, dünya  tel’in  edilmiş; cife ismiyle yad edilmiş. Hem, bütün ehl-i velayet ve ehl-i  hakikat,  dünyayı tahkir ediyorlar; ‘Fenadır, pistir’ diyorlar. Halbuki sen bütün  kemalat-ı İlahiyeye medar ve hüccet, onu gösteriyorsun ve aşıkane ondan  bahsediyorsun.” Bu gerçekten can alıcı ve İslam dairesi içinde yer  alanların  dünya ile bağlantısını sorgulayan, iç alemlerinde dünyanın yerini  araştıran bir  sorudur. Dünyevileşme konusunun tam olarak anlaşılabilmesi için bu suale  verilen  cevabın da önemi büyüktür.  “Elcevap: Dünyanın üç yüzü var. Birinci yüzü, Cenab-ı Hakk’ın esmasına bakar; onların  nukuşunu gösterir, mana-i harfiyle, onlara ayinedarlık eder. Dünyanın şu  yüzü,  hadsiz mektubat-ı Samedaniyedir. Bu yüzü gayet güzeldir, nefrete değil  aşka  layıktır. İkinci yüzü, ahirete bakar; ahiretin tarlasıdır, Cennetin  mezrasıdır, rahmetin mezheresidir. Şu yüzü dahi, evvelki yüzü gibi  güzeldir; tahkire değil, muhabbete layıktır.  Üçüncü yüzü, insanın hevesatına bakan ve gaflet  perdesi  olan ve ehl-i dünyanın mel’abe-i hevesatı olan yüzdür. Şu yüz çirkindir. Çünkü  fanidir, zaildir, elemlidir, aldatır. İşte hadiste varid olan tahkir ve  ehl-i  hakikatin ettiği nefret, bu yüzdedir.”5  Bu cevap daha sonra dünyayı kötüleyenlerin  sınıflandırılması ile  devam eder. Aslında varlığı kabul edilen bir dünya vardır ve bu cevapta  da onun  farklı yüzlerinden bahsedilmektedir. İşte bu farklı yüzler her bir  insanın iç  âlemindeki dünya şekilleri olsa gerektir. Bu anlamda da insanlar  adedince  dünyalar vardır. Her bir dünyanın manevi coğrafyasını yada kavram  haritasını  şekillendirmede insanlar tasarruf sahibi olarak yaratılmışlardır. Başka  bir  deyişle her insan kendi dünyasının halifesidir. Bu Kur’an-ı Kerim’de pek  çok  yerde ifade edilir. Bu ifadelere örnek olarak şu ayetleri  sıralayabiliriz:  “Hani Rabbin meleklere, ‘Yeryüzünde emirlerimi  yerine  getirip varlıklar üzerinde tasarrufta bulunacak bir halife yaratacağım’  buyurduğunda, melekler şöyle demişlerdi: ‘Yeryüzünde fesat çıkarıp kan  dökecek  birini mi yaratacaksın? Halbuki biz seni hamd ile tesbih eder, seni her  türlü  noksandan yüce tutarız.’ Allah ise ‘Ben sizin bilmedi- ğinizi bilirim.’  buyurmuştu.  “Ve Adem’e bütün isimleri öğrettikten sonra eşyayı  meleklere gösterdi. ‘Eğer halifeliğe daha layık olduğunuz iddiasında  doğru  iseniz bunların isimlerini bana söyleyin’ buyurdu.”6  Bu ayette geçen “varlıklar üzerinde tasarruf” mânâsı  direk  olarak ele alındığında şirki netice vereceğinden, kasdedilen mânâ her  bir  varlığın insanın duyu süzgecinden geçerken kazanacağı anlam, o varlığın  hangi  yüzüne bakıldığı konusunda bir tasarruf olmalıdır. İşte bu yüzden  küfürdeki her  insan yüz yüze geldiği duyu organlarına ulaşan her varlığın hesabını  vermekle  yükümlüdür. Bu mânâyı da hatıra getiren başka bir ayette:  “O Allah ki, sizi yeryüzünde halife kılıp bütün  mahlukatın  üzerinde tasarruf hakkı verdi. İnkâr edenin inkârı kendi aleyhinedir; o  kâfirlerin inkârları ancak Rablerinin katında rahmetten mahrumiyetlerini   artırır. Kâfirlerin inkârı, kendi hüsranlarından başka bir şey de  artırmaz.”7  Sonuç olarak diyebiliriz ki, herkes kendi dünyasında  ehli  dünyadır yani dünyevileşmiştir. Bu dünyevileşme kavramının iyi yada kötü  oluşu o  dünyanın, nesnel dünyanın hangi yüzüne baktığına göre  değerlendirilmelidir. Dünyadan el etek çekmek yerine üçüncü yüze bakan dünyaların  halifelerince ikinci  ve birinci yüze bakacak şekilde tanzim ve idare edilmeleri yaşadığımız  şartlar  içerisinde daha uygulanabilir görünmektedir. Kur’an-ı Kerim’de bizlere  varlıklar  üzerinde tasarruf yetkisi verdiğini ifade eden Cenab-ı Hakk’ın da bizden  muradı  bu olsa gerektir. Dipnotlar 1. Işık, Erdal, Şizofreni, Ankara 1997, s. 52.  2. Nursi, Bediüzzaman Said, İşarat’ü-l İ’caz,  İstanbul 1986,  s. 24.  3. Ceylan, M. Emin, Bakırköy Ruh ve Sinir  Hastalıkları  Hastanesi Seminerleri, 5.11.1997.  4. Erzurumlu İbrahim Hakkı, Marifetname, Bedir  Yayınevi,  İstanbul 1997.  5. Nursi, Bediüzzaman Said, Sözler, Yeni Asya  Neşriyat,  İstanbul 1996, s. 571.  6. Bakara Suresi, 30, 31. ayetler, Yeni Asya  Gazetesi  Neşriyatı Açıklamalı Meali, s. 5.  7. Fatır Suresi, 39. ayet, Yeni Asya Gazetesi  Neşriyatı  Açıklamalı Meali, s. 438.koprudergisi.comYaz-Güz '97 Sayısından alıntıdır.KÖPRÜ</blockquote>

Adı

İnsan doğrulaması: Peygamber Efendimiz a.s.v.'ın kabri nerededir? (Sadece şehir adını küçük harfler ile giriniz)