JavaScript devre dışı. Daha iyi bir deneyim için, önce lütfen tarayıcınızda JavaScript'i etkinleştirin.

Konuya cevap cer

Mesaj: <blockquote data-quote="Huseyni" data-source="post: 203602" data-attributes="member: 27">Menderes’in Ezanla ilgili Açıklamaları  Daha önceleri Tokat milletvekili Ahmet Gürkan (31 Mayıs 1950) ve  Kayseri milletvekili İsmail Berkok Paşa ile 13 arkadaşı tarafından (2 Haziran  1950) ezanın aslına çevrilmesi hususunda iki teklif meclise verilmiş bulunmakla  beraber başbakan Adnan Menderes'in basında çıkan mülakatından (5.6.1950 Zafer  Gazetesi) sonra ilk tepkiler gelmeye başlamıştır.  Zafer Gazetesi başyazarı Mümtaz Faik Fenik' in sorusu üzerine  Adnan Menderes şu açıklamayı yapmıştır:  "Her taassup cemiyet hayatı için zararlı neticeler doğurur.  Cemiyet hayatında esas değişikliklerin yapılabilmesi evvelâ taassup zihniyetinin  yıkılmasına bağlıdır. Bu hakikatin iyice kavranmış olması neticesidir ki, Büyük  Atatürk bir takım hazırlayıcı ön inkılâplara başlarken taassup zihniyetiyle  mücadele etmek lüzumunu hissetmişti.  Ezanın Türkçe okunması mecburiyeti de böyle bir zaruretin  neticesi olarak kabul edilmelidir. Zamanında çok lüzumlu olan bu mecburiyet ve  tedbir diğer tedbirlerle birlikte bugünün hür Türkiye'sine zemin hazırlamıştır. Ezanın Türkçe okunmasına mukabil cami içinde bütün ibadet ve  duaların din dilinde olması garip bir tezad teşkil eder gibi görünür. Bunun  izahı arzettiğim gibi, geçmişteki hâdiselerin hatırlanmasına ve taassup  zihniyetine karşı mücadele zaruretinin kabul olunmasına bağlıdır. Aradan bunca  yıllar geçtikten ve vaktile zarurî görülen ısrar bu sefer vicdan hürriyetine  karşı bir taassup teşkil eder.  Şimdi meselenin lâiklik ve vicdan hürriyeti bakımından halline  sıra gelmiştir. Dini, siyasete karıştırmak ve dini ibâdetler âmme nizamına ve  umumî âdaba aykırı olmamak şartile herkesin dinî vecibe ve ibadetlerini  serbestçe yerine getirebilmesi vicdan hürriyeti ve lâiklik esası bu anlayışa  göre tesbit edilmiştir.  Diğer inkılâplarımız gibi lâiklik esasının da muhafazası bugün  için ancak prensiplere bağlı kalmakla mümkündür. Halbuki umumî âdaba ve âmme  nizamına hiçbir aykırılık göstermiyen ezan meselesinde memnu'iyetin devamı  lâiklik prensibini menfi cihetten zedelemek mânasını tazammun eder.   Tekrar edelim ki, irtica, taassuba, geriliğe karşı mücadeleyi  ancak prensiplere sıkı sıkıya bağlı kalmakla mümkün görüyoruz.  Bu izahımın milletimize malolmuş inkılâplarımızın tamamıyla  korunacağı mânasını taşıdığını da ayrıca tafsile lüzum görmemekteyim.  Hükümet olarak ezan meselesi hakkında görüşümüz bundan  ibarettir. Ancak kanunî hükümlerle de alâkalı olan bu meselenin gerek prensip,  gerekse grubumuzca lüzum görüldüğü takdirde kanunda değişiklik yapmak bakımından  Meclis Grubumuza arzı ve Grubumuzca alınacak karara göre olunması pek tabîîdir. (Zafer Gz. 5.6.1950 - Sebilürreşad, c. IV.S. 80, Haziran 1950.  s.71)  Bu açıklamanın yayınlandığı gün Son Posta Gazetesi de  okuyucularına haberi duyurmuştur. Bu gazete de başyazar Fenik' in sorusu üzerine  yapılan açıklamayı aynen ve yorumsuz vermiştir (Son Posta 5.6.1950).  Yeni Sabah Gazetesi, Başbakan'ın beyanatına atıfta bulunmuş ve  ezan konusunda DP meclis grubunda görüşmelerin yapılacağını yazmıştır. Hiç  beklenmedik bir zamanda yapılan bu açıklamanın Muhalefet Partisi tarafından hoş  karşılanmadığı ve Atatürk İnkılâbını zedeleyeceği ifade edilerek halk arasında  da müsbet ve menfi tesir meydana getirdiği kaydedilmiştir. Yapılan yorumda; "Menderes Kabinesinin almak istediği bu kararda inkılabımıza  karşı bir hürmetsizlik olmadığı gibi bunu takiben bazı buna benzer hallerin de  tevali edeceği yolunda bir şey düşünmek çok yanlış olur. Bu kararın alınmasının  en büyük âmili, Arapça ezan meselesinin hemen bütün köylerde, köylüler arasında  husumet yarattığı ve onları birbirine düşürdüğü..." ifadelerine yer verilerek  karara olumlu yaklaşılmıştır. (Yeni Sabah, 6.6.1950) "Hiç şüphe yok ki kötü fikirliler bu mevzuu istismar etmeye  yeltenecekleri aşikardır." ifadelerine yer verildikten sonra DP'nin seçim  beyannamesi ve hükümet programında herhangi bir kayıt olmadığı halde bu  teşebbüse girişilmesi Muhalefet Partisinin tepkisine yol açtığı bildirilmiş,  yazının devamında Ankara Üniversitesi'nden 150 talebe, “Sayın Adnan Menderes,  Başbakan, Anara, şeklinde başlayan telgraflarında şunları yazmışlardır:  Başbakan'a çektikleri telgrafı nakletmiştir:  “Ezanın serbestisi mevzuunda verdiğiniz beyanatı derin bir  memnuniyetle okuduk. Laikliğin bütün icapları ile tatbiki hususundaki kararınızı  ve serbest din, serbest devlet düsturunu teyid etmek zımnında gösterdiğiniz  âsilane cesareti bütün kalbimizle tasvip ediyoruz. Vicdan hürriyetinin teminini  tehalük ve hasretle bekleyen biz üniversite gençleri, milletimizin en başta  gelen arzularından birinin tahakkukunu görmekle sonsuz bir bahtiyarlık  duyuyoruz. Bu vesile ile minnet ve şükranlarımızı arzeder, hürmetlerimizi teyid  ederiz.” Ankara Üniversitesi gençlerinden 150 imza (Yeni Sabah Gz.  7.6.1950)" Gazetenin İzmir'den (telefonla) verdiği başka bir haberde ise  konunun İzmir'de umumiyetle iyi karşılandığı; din adamlarına göre lâiklik  prensibinin gereği ezanın Arapça okunması olduğu, din konusunda vatandaşların  serbest bırakılmalarının doğru bir hareket olacağı belirtilmiştir. Aksi görüşte  olanlara göre ise; bunun inkılâba aykırı olduğu, ezanın Arapça okunmasından  sonra "milletin eski devir âdet ve ananelerinin hortlamasına intizar edeceğini  iddia ettiklerini" bildirmiştir (Yeni Sabah 7.6.1950).  Ezana dair Laleli Camisi'nin İmamı Mustafa Ayni'nin şu  açıklaması basında yer almıştır.  "Başbakanımızın işaret buyurduğu gibi, minarede ezan Türkçe  okutuluyor, camide ibadet ise Arapça yapılıyor. Sonra, ezan o kadar yanlış  Türkçeleştirilmiş ki... Tanrı, Allah manasına gelmez. Türkçe'de Allah  kelimesinin karşılığı çalap kelimesidir. 'Tanrı'dan başka yoktur tapacak' da  doğru bir tercüme değildir. İslam dininde "tapmak" yoktur. Bu acayip  yanlışlıkların biran evvel düzeltilmesi lazımdı... Bu hareket Türkiye'deki  milyonlarca Müslümanla beraber, yurtdışındaki Müslümanları da memnun  bırakacaktır. Çünkü; Türkiye hariç, dünyanın hiçbir Müslüman memleketinde ibadet  oranın lisanı ile yapılmadığı gibi, ezan da Arapça'dan başka bir dil ile  okunmaz. Arapça ezan okunulmasına izin verildiği tarihten itibaren Türkiye'de  hakiki laikliğin temeli atılacaktır. Bu tahakkuk ettikten sonra, her vatandaş  vicdanen hür olabilecek ve dünya müslümanları arasındaki vahdet tam olarak  teşekkül edecektir. (Yeni sabah 6.6.1950). Okuyucularına ilk sayfadan haberi veren bir başka gazete de  CHP'nin yayın organı olan Ulus Gazetesi'dir. Açıktan değil de gençler ve  münevverlerin alınan karardan hoşnut olmadıklarını belirtirken; "... umumiyetle  gençler ve münevverler, Atatürk'ün inkılap yapısında bir gedik mevzubahis  olduğunu belirterek teessürlerini ifade etmekte ve birçokları da işin bu kadarla  kalıp kalmayacağını sormaktadır. DP'nin seçim beyannamesinde ezan hakkında bir  vaad olmadığı halde yeni iktidarın bu tedbiri almak zaruretini duyması, bu parti  propagandacılarına atfedilen birçok vaadler gibi bunun da parti ileri  gelenlerinin malumatı tahtında seçmenlerin kulağına fısıldadığı kanaatini bir  çok kimselerde uyandırmıştır," ifadelerinden sonra "...ezanın Arapça okunması  kararından memnun kalan grubun 70-80 kişi olduğu haber verilmektedir. Buna  karşılık DP milletvekillerinden münevver ve genç kalabalık bir grubun  Cumhuriyeti ve İnkılabı Türk gençliğine emanet için Atatürk'ün söylediği sözleri  hatırlayarak eza duydukları da öğrenilmiştir" haberine yer verilmiştir (Ulus Gz.  6.6.1950) . Bir başka gazete ".... ezan bahsinde bugünkü fiili durumu  laiklik ve vicdan hürriyetine aykırı telakki edenlerle halkın dini hissiyatına mutlak olarak saygı gösterilmesini isteyenler arasında memnuniyetle  karşılanmıştır.... Bununla beraber beyanatın muhtelif cephelerden çeşitli  tefsirlere yol açtığı da bir vakıadır... Başbakan laiklik prensibini mahfuz  tutmak bakımından görüşlerinde samimî olabilir. Fakat işin bir de inkılapçılık  cephesi vardır. Böyle bir hareket inkılabın esas prensiplerini zedeler... daha  bazı tavizlere yol açacağı endişesini uyandırıyor... laiklik prensiplerini  korumak şartıyla ezana müsaade etmenin inkılap esaslarında en küçük bir tavizde  bulunmak manasına asla gelmediği ve gelmeyeceği yukarıdaki mülahazalara cevaben  belirtiliyor (Yeni İstanbul 6.6.1950). Devam Edecek...</blockquote>

Adı

İnsan doğrulaması: Peygamber Efendimiz a.s.v.'ın kabri nerededir? (Sadece şehir adını küçük harfler ile giriniz)