İslam beş şey üzerine kurulmuştur

[faris]

Bilgi

Bize Ubeydullah ibn Mûsâ (213-214) tahdîs edip şöyle dedi: Bize Hanzalatu'bnu Ebî Sufyân (151), İkrime ibn Hâlid(115)'den, o da İbn Umer'den haber verdi: İbn Umer (R) şöyle demiştir:

Rasûlullah (a.s.v) şöyle buyurdu:

"İslâm beş şey üzerine kurulmuştur: Allah'tan başka ilâh olmadığına ve Muhammed'in Allah'ın Rasûl'ü olduğuna şehâdet etmek, namaz kılmak, zekât vermek, hacc etmek, ramazân orucunu tutmak"[₁ ].

[1] Bu, beş rüknü ile islâm'ın hâlini, beş direk üzerine dikilen çadırın hâline benzetmedir. İslâm binasının rükünlerinin, etrafında deverân etmekte olduğu mihveri "La ilahe illellâh... " şehâdetidir. îmânın kalan şu'beleri, yan direkleri gibidir.

​

Rasûlullah (a.s.v) buyuruyor:

“İslâm beş şey üzerine kurulmuştur…”

Burada İslâm, beş direk üzerine kurulmuş bir bina / çadır gibi tasvir ediliyor. Bu, soyut bir din anlayışını somut ve anlaşılır hâle getiren çok güçlü bir benzetmedir.

---

​

1. Şehâdet: “Lâ ilâhe illallah, Muhammedün Rasûlullah”​

Bu mihverdir, yani merkez.

“Bil ki Allah’tan başka ilâh yoktur.” (Muhammed, 19)

“Muhammed Allah’ın Rasûlüdür.” (Fetih, 29)

“Tevhid, bütün kâinatın anahtarıdır.”

• Şehâdet olmazsa, Namaz da, oruç da, hac da yerine oturmaz.

İslâm binasının etrafında döndüğü mihver şehâdettir.

---

​

2. Namaz​

Namaz, kul ile Allah arasındaki sürekli bağdır.

“Şüphesiz namaz, hayâsızlıktan ve kötülükten alıkoyar.” (Ankebût, 45)

“Kulun kıyamet günü ilk hesaba çekileceği amel namazdır.” (Tirmizî)

“Namaz, ubudiyetin fihristesidir.”

Yani namaz İmanın günlük ilanıdır, Şehâdetin canlı tutulmasıdır.

---

​

3. Zekât​

Zekât, toplumsal adaletin direğidir.

“Onların mallarından sadaka (zekât) al ki, bununla onları temizleyesin.” (Tevbe, 103)

“Zekât verilmeyen mal, sahibine azap olur.” (Müslim)

“Zekât, cemiyetin hayat damarlarından biridir.”

Zekât olmazsa: Servet belli ellerde döner. Toplumda kin ve uçurum oluşur.

---

​

4. Oruç​

Oruç, nefsin terbiyesi ve şükür eğitimidir.

“Oruç size farz kılındı… Umulur ki takvâya erersiniz.” (Bakara, 183)

“Oruç bir kalkandır.” (Buhârî)

“Oruç, insanı hayvaniyetten melekiyete çıkarır.”

• Açlık → aczi öğretir
• Acz → kulluğu derinleştirir

---

​

5. Hac​

Hac, ümmet bilinci ve teslimiyetin zirvesidir.

“Yoluna gücü yetenlerin Beyt’i haccetmesi Allah’ın insanlar üzerindeki hakkıdır.” (Âl-i İmrân, 97)

“Haccedip günah işlemeyen kimse, annesinden doğduğu gün gibi döner.” (Buhârî)

“Hac, İslâmiyetin içtimaî bir kongresidir.”

Irk, dil, makam silinir → kul kalır.

---

​

Çadır / bina benzetmesi​

Dipnot çok isabetli:

• 🏛 Şehâdet → merkez direk
• 🏗 Namaz, zekât, oruç, hac → yan direkler
• Direklerden biri yıkılırsa → bina zayıflar
• Merkez direk giderse → bina çöker

İman esas, amel onun muhafazasıdır.

---

Bu hadis bize şunu öğretir:

• İslâm sadece inanç değil,
• Yaşanan, ayakta tutulan bir sistemdir.
• Beş rükün → imanı hayata bağlayan kolonlardır.