Ana sayfa
Forumlar
Yeni mesajlar
Forumlarda ara
Blog
Neler yeni
Yeni mesajlar
Son aktiviteler
Giriş yap
Kayıt ol
Neler yeni
Ara
Ara
Sadece başlıkları ara
Kullanıcı:
Yeni mesajlar
Forumlarda ara
Menü
Giriş yap
Kayıt ol
Install the app
Yükle
Forumlar
Eğitim ve Kültür
Bunları Biliyormusunuz
Tarihden Bir Yaprak
Osmanlı’da ilk matbaa neden geç kuruldu?
JavaScript devre dışı. Daha iyi bir deneyim için, önce lütfen tarayıcınızda JavaScript'i etkinleştirin.
Çok eski bir web tarayıcısı kullanıyorsunuz. Bu veya diğer siteleri görüntülemekte sorunlar yaşayabilirsiniz..
Tarayıcınızı güncellemeli veya
alternatif bir tarayıcı
kullanmalısınız.
Konuya cevap cer
Mesaj
<blockquote data-quote="&amp;#304;lim-irfan" data-source="post: 176219" data-attributes="member: 8679"><p><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="color: #000080">OSMANLI’DA İLK MATBAA NEDEN GEÇ KURULDU?</span></span></span></p><p><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="color: #000080"></span></span></span></p><p><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="color: #000080"></span><strong><span style="color: green">Matbaanın Osmanlı Devleti’ne neden geç gediği çok tartışılmıştır. Matbaanın geç gelmesinde ulemânın tesiri olduğunu; İslamiyet’in teknolojiye ve bilime karşı olduğu için Osmanlı âlimlerinin matbaaya karşı çıktıklarını ilk kez ileri süren, Karacson ve Szézarnak adlı iki Katolik Macar’dır.</span></strong></span></span></p><p><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"></span></span></p><p><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"></span></span><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080">Osmanlı Türkleri XV. Yüzyılda İtalya’da basılan Arapça ve Farsça bazı kitapları görmüşlerdi. İstanbul’da ilk matbaa 1488 yılında gayrimüslimler tarafından açıldı. Hatta gayrimüslim azınlıklar tarafından İstanbul’da sultan İkinci Bâyezîd Han zamanında 19, Yavuz Sultan Selim zamanında 33 kitap basılmıştı. Bu kitaplardan Sultan İkinci Bâyezîd devrinde basılanların üzerinde, “Sultan İkinci Bâyezîd’in himayelerinde basılmıştır” ibaresi yer almakta idi. Mustafa Nuri Paşa, Netâyicü’l-Vükû’ât adlı eserinde yazdığına göre Sultan Üçüncü Murad Han 1588 tarihli bir fermanla, Arap harfleriyle yurtdışında basılan geometriye dair “Usûlü’l-Oklidis” adlı kitabın serbestçe yurda girmesi ve satılması için bir ecnebiye izin vermişti. Enderun tarihçisi Atâ da ilk resmî matbaa ile alakalı teşebbüslerin Sultan Dördüncü Murad Han zamanında başladığını, neticeye ancak 1727 yılında, Sultan Üçüncü Ahmed Han devrinde ulaşıldığını anlatmaktadır. Onun verdiği bilgilere göre ilk matbaa Dördüncü Mehmed (1648-1687) devrinde, yani İbrahim Müteferrika’nın matbaasından yaklaşık bir asır evvel kurulmuş ve bazı kitaplar da basılmıştır; lâkin harfleri intizamlı bir şekilde düzenlenemediğinden bu matbaa devam ettirilememiştir. Ahmed Cevdet Paşa da yazdığı Osmanlı Tarihi’nde böyle bir teşebbüsten bahsederek “…mukaddemâ bu san’atın dersaâdette keşfi tezekkür olunmuş iken… Böyle nev-zuhûr bir san’atın icrasında zihinlerde tereddüt ve helecan gelmiş…” olduğu için bundan vazgeçildiğinden bahsetmektedir. </span></span></span></p><p><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080"></span></span></span></p><p><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080">Genel kabul gören bilgilere göre ilk Türk matbaası, Macar asıllı bir Hıristiyan iken Müslümanlığı kabul edip, Osmanlı hizmetine giren İbrahim Müteferrika ile babası Yirmisekiz Mehmed Çelebi ile Paris’e de giden Sadâret Mektûbî halifelerinden yani başbakanlık personelinden Mehmed Said Efendi’nin işbirliği neticesi 1727 Temmuz başlarında Sultan Üçüncü Ahmed Han’ın fermânı ve Şeyhülislam Yenişehirli Abdullah Efendi’nin fetvasıyla faâliyete başlamıştı. 51. Şeyhülislam olan Abdullah Efendi, 1727 târihinde verdiği fetvada şöyle diyordu:</span></span></span></p><p><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080"></span></span></span></p><p><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080">“Basma san’atında mahâret iddia eden Zeyd, lügat ve mantık ve hikmet ve heyet ve bunların emsali ulûm-i âliyede telif olunan kitapların hürûf ve kelimâtının sûretlerini birer kalıba nakşedüp evrak üzerine basma ile ol kitapların misillerini tahsil ederim dese, Zeyd’in bu vechile amel-i kitabete mübâşeretine şer’an ruhsat var mıdır? Beyan buyrula.”</span></span></span></p><p><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080"></span></span></span></p><p><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080">El-Cevab:</span></span></span></p><p><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080"></span></span></span></p><p><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080">“Allahu a’lem, basma san’atında mahâreti olan kimse bir musahhah kitabın hurûf ve kelimâtını bir kalıba sahîhen nakşedüp evraka basmakla zaman-ı kalîlde bilâ-meşâkk nüsha-i kesîre hâsıl olup kesret-i kütüb rahîs bahâ ile temellüke bâis olunur. Bu veçhile fâide-i azîmeyi müştemil olmaklaol kimseye müsaâde olunup birkaç alim kimseler sûreti nakş olacak kitabı tashih içün tayin buyurulursa, gayet müstahsene olan umurdan olur.”</span></span></span></p><p><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080"></span></span></span></p><p><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080">Ketebehû: Abdullah el-Fakir ufiye anhü. </span></span></span></p><p><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080"></span></span></span></p><p><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080">Ardından Sultan Üçüncü Ahmed Han’ın izin fermanı yayınlanmıştı. İbrahim Müteferrika ve Saîd Efendiler, matbaa için gerekli fetvâ ve fermânı aldıktan sonra, hemen matbaayı kurmuşlardı. Dârü’t-Tıbâ’ati’l-Ma’mûre adı verilen bu ilk matbaada basılan ilk eser, bir lügat idi. İsmail Cevherî isimli bir İslam âliminin yazdığı “Sıhah-ı Cevherî” adlı eseri Vanlı Mehmed Efendi Türkçeye tercüme etmişti. Gerekli görüşmelerden sonra, bu kıymetli eserin Kitab-ı Lügat-ı Vankulu adı altında basılarak neşredilmesine karar verilmişti. </span></span></span></p><p><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080"></span></span></span></p><p><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080">Matbaanın geç gelmesinde ulemânın tesiri olduğunu; İslamiyet’in teknolojiye ve bilime karşı olduğu için Osmanlı âlimlerinin matbaaya karşı çıktıklarını ilk kez ileri süren, Karacson ve Szézarnak adlı iki Katolik Macar’dır. Hâlbuki ulemâdan böyle bir direnme geldiğini gösteren hiçbir delil yoktur. Şeyhülislam Abdullah Efendi fetvâyı hemen vermiş; ulemâdan on bir kişi ilk kitabın başına ‘takrizler’ yazmışlardı. Kitap basmanın şerîate aykırılığından hiç söz etmemişlerdir.(DEVAM EDECEK<img src="http://www.islamiforum.info/images/smilies/nokta.gif" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" />.)</span></span></span></p><p><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080"></span></span></span></p><p><span style="font-family: 'Comic Sans MS'"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #000080">YEDİKITA DERGİSİ </span></span></span></p></blockquote><p></p>
[QUOTE="İlim-irfan, post: 176219, member: 8679"] [SIZE=3][FONT=Comic Sans MS][COLOR=#000080]OSMANLI’DA İLK MATBAA NEDEN GEÇ KURULDU? [/COLOR][B][COLOR=green]Matbaanın Osmanlı Devleti’ne neden geç gediği çok tartışılmıştır. Matbaanın geç gelmesinde ulemânın tesiri olduğunu; İslamiyet’in teknolojiye ve bilime karşı olduğu için Osmanlı âlimlerinin matbaaya karşı çıktıklarını ilk kez ileri süren, Karacson ve Szézarnak adlı iki Katolik Macar’dır.[/COLOR][/B] [/FONT][/SIZE][FONT=Comic Sans MS][SIZE=3][COLOR=#000080]Osmanlı Türkleri XV. Yüzyılda İtalya’da basılan Arapça ve Farsça bazı kitapları görmüşlerdi. İstanbul’da ilk matbaa 1488 yılında gayrimüslimler tarafından açıldı. Hatta gayrimüslim azınlıklar tarafından İstanbul’da sultan İkinci Bâyezîd Han zamanında 19, Yavuz Sultan Selim zamanında 33 kitap basılmıştı. Bu kitaplardan Sultan İkinci Bâyezîd devrinde basılanların üzerinde, “Sultan İkinci Bâyezîd’in himayelerinde basılmıştır” ibaresi yer almakta idi. Mustafa Nuri Paşa, Netâyicü’l-Vükû’ât adlı eserinde yazdığına göre Sultan Üçüncü Murad Han 1588 tarihli bir fermanla, Arap harfleriyle yurtdışında basılan geometriye dair “Usûlü’l-Oklidis” adlı kitabın serbestçe yurda girmesi ve satılması için bir ecnebiye izin vermişti. Enderun tarihçisi Atâ da ilk resmî matbaa ile alakalı teşebbüslerin Sultan Dördüncü Murad Han zamanında başladığını, neticeye ancak 1727 yılında, Sultan Üçüncü Ahmed Han devrinde ulaşıldığını anlatmaktadır. Onun verdiği bilgilere göre ilk matbaa Dördüncü Mehmed (1648-1687) devrinde, yani İbrahim Müteferrika’nın matbaasından yaklaşık bir asır evvel kurulmuş ve bazı kitaplar da basılmıştır; lâkin harfleri intizamlı bir şekilde düzenlenemediğinden bu matbaa devam ettirilememiştir. Ahmed Cevdet Paşa da yazdığı Osmanlı Tarihi’nde böyle bir teşebbüsten bahsederek “…mukaddemâ bu san’atın dersaâdette keşfi tezekkür olunmuş iken… Böyle nev-zuhûr bir san’atın icrasında zihinlerde tereddüt ve helecan gelmiş…” olduğu için bundan vazgeçildiğinden bahsetmektedir. Genel kabul gören bilgilere göre ilk Türk matbaası, Macar asıllı bir Hıristiyan iken Müslümanlığı kabul edip, Osmanlı hizmetine giren İbrahim Müteferrika ile babası Yirmisekiz Mehmed Çelebi ile Paris’e de giden Sadâret Mektûbî halifelerinden yani başbakanlık personelinden Mehmed Said Efendi’nin işbirliği neticesi 1727 Temmuz başlarında Sultan Üçüncü Ahmed Han’ın fermânı ve Şeyhülislam Yenişehirli Abdullah Efendi’nin fetvasıyla faâliyete başlamıştı. 51. Şeyhülislam olan Abdullah Efendi, 1727 târihinde verdiği fetvada şöyle diyordu: “Basma san’atında mahâret iddia eden Zeyd, lügat ve mantık ve hikmet ve heyet ve bunların emsali ulûm-i âliyede telif olunan kitapların hürûf ve kelimâtının sûretlerini birer kalıba nakşedüp evrak üzerine basma ile ol kitapların misillerini tahsil ederim dese, Zeyd’in bu vechile amel-i kitabete mübâşeretine şer’an ruhsat var mıdır? Beyan buyrula.” El-Cevab: “Allahu a’lem, basma san’atında mahâreti olan kimse bir musahhah kitabın hurûf ve kelimâtını bir kalıba sahîhen nakşedüp evraka basmakla zaman-ı kalîlde bilâ-meşâkk nüsha-i kesîre hâsıl olup kesret-i kütüb rahîs bahâ ile temellüke bâis olunur. Bu veçhile fâide-i azîmeyi müştemil olmaklaol kimseye müsaâde olunup birkaç alim kimseler sûreti nakş olacak kitabı tashih içün tayin buyurulursa, gayet müstahsene olan umurdan olur.” Ketebehû: Abdullah el-Fakir ufiye anhü. Ardından Sultan Üçüncü Ahmed Han’ın izin fermanı yayınlanmıştı. İbrahim Müteferrika ve Saîd Efendiler, matbaa için gerekli fetvâ ve fermânı aldıktan sonra, hemen matbaayı kurmuşlardı. Dârü’t-Tıbâ’ati’l-Ma’mûre adı verilen bu ilk matbaada basılan ilk eser, bir lügat idi. İsmail Cevherî isimli bir İslam âliminin yazdığı “Sıhah-ı Cevherî” adlı eseri Vanlı Mehmed Efendi Türkçeye tercüme etmişti. Gerekli görüşmelerden sonra, bu kıymetli eserin Kitab-ı Lügat-ı Vankulu adı altında basılarak neşredilmesine karar verilmişti. Matbaanın geç gelmesinde ulemânın tesiri olduğunu; İslamiyet’in teknolojiye ve bilime karşı olduğu için Osmanlı âlimlerinin matbaaya karşı çıktıklarını ilk kez ileri süren, Karacson ve Szézarnak adlı iki Katolik Macar’dır. Hâlbuki ulemâdan böyle bir direnme geldiğini gösteren hiçbir delil yoktur. Şeyhülislam Abdullah Efendi fetvâyı hemen vermiş; ulemâdan on bir kişi ilk kitabın başına ‘takrizler’ yazmışlardı. Kitap basmanın şerîate aykırılığından hiç söz etmemişlerdir.(DEVAM EDECEK[IMG]http://www.islamiforum.info/images/smilies/nokta.gif[/IMG].) YEDİKITA DERGİSİ [/COLOR][/SIZE][/FONT] [/QUOTE]
Adı
İnsan doğrulaması
Peygamber Efendimiz a.s.v.'ın kabri nerededir? (Sadece şehir adını küçük harfler ile giriniz)
Cevap yaz
Forumlar
Eğitim ve Kültür
Bunları Biliyormusunuz
Tarihden Bir Yaprak
Osmanlı’da ilk matbaa neden geç kuruldu?
Bu site çerezler kullanır. Bu siteyi kullanmaya devam ederek çerez kullanımımızı kabul etmiş olursunuz.
Accept
Daha fazla bilgi edin.…
Üst