JavaScript devre dışı. Daha iyi bir deneyim için, önce lütfen tarayıcınızda JavaScript'i etkinleştirin.

Konuya cevap cer

Mesaj: <blockquote data-quote="Huseyni" data-source="post: 231703" data-attributes="member: 27">Güçlü merkezin tesisi Fatih’le yeni bir döneme giren Osmanlı da Balkan politikasının  devam ettirildiğini görüyoruz. Orta ve Batı Anadolu’da taht değişikliğinden  istifade ile huzursuzluk çıkaran Karamanoğulları üzerine ilk seferini düzenleyen  Fatih, Anadolu’da birliği sağlamak için kesin karar vermişti. Bunun çözümünü  Osmanlı Devleti’nin ortasında sıkışıp neredeyse bir şehir devleti halinde kalan,  fakat gerek Anadolu, gerek Balkan-Avrupa’da Osmanlı aleyhine ittifakları teşvik  eden, denizden yardım aldığı gibi Osmanlıların Anadolu-Balkan aksamı arasını  zayıflatan Bizans’ı ortadan kaldırma kararını tatbike koydu. Osmanlılar bu  problemin çok önceden beri farkında olmalarına ve ortadan kaldırma çabalarına  rağmen başarısız kalınmış, sadece etrafı çevrelemek suretiyle etkisiz hale  getirilme yoluna gidilmişti. 1453’te İstanbul’u alan Fatih li-derliğindeki  Osmanlılar, devletin iki kanadı arasındaki gövdedeki zaafa son vermişler,  bütünlüğü sağlamışlar, kuzey-güney veya güney-kuzey istikametindeki en önemli su  yolu olan Boğazların tek hakimi haline gelmişlerdi.   Fatih, Anadolu’nun tartışmasız ve problemsiz hale getirilmesi  için, Anadolu’nun bir kısmını da ellerinde tutan Batı Asya ve Doğu Akdeniz’deki  büyük devletler yani Akkoyunlu ve Memluklular ile müca-delelerin neticelenmesi  için yeni bir dönem başlattı. Bu hem Anadolu’nun ve Osmanlı’nın büyük bir devlet  olması için zaruri, hem de üç kıtanın birleştiği bölgede hakim olmanın temeli  haline gelmişti. Bu istikamette hareket eden Fatih, Karaman (1467), Adana (1474)  ve Trabzon’u (1461) ele geçirirken, Doğu Anadolu bölgesini de elinde bulunduran  Anadolu’da Osmanlı egemenliğine karşı en büyük engel olan Akkoyunlu Devletini  1473’te Otlukbeli’nde yenerek büyük bir başarı elde etti ve artık Doğu  Anadolu’nun Osmanlıya meyli kesinleşti. Güney Anadolu’da etkinliğini sürdüren  Memluklularla mücadeleye girişen Fatih, Halep ve Şam’daki halkın yönünü  Osmanlıya çevirecek kadar aktif bir politika uyguladı. Bölgede Memluk  hakimiyetinin varlığı devam ederken, Osmanlı nüfuzu yerleşmekteydi. Bunun Yavuz  dönemi hareketinde büyük faydası görülecekti. Fatih’in politikası ile mücadele  alanı biraz daha güneye doğru kaymış oluyordu. Fatih, 1481’de Mısır seferine  çıkmak üzere iken vefat etmişti.   Kuzey stratejisinin başlaması   Fatih’in Trabzon’un fethiyle Karadeniz’in güney sahillerini  Osmanlıya bağlaması neticesinde Osmanlıların yeni bir politikaya başladıklarını  görüyoruz. Bu güneyden kuzey istikametinde Karadeniz’e sahip, kuzeye hakim olma  siyaseti idi. Zira Kırım, Kazan, Astrahan üçgeninde büyük bir devlet olan  Altınordu devletinin inkırazı üzerine Kırım ele geçirilerek, Hazar’dan Baltık’a  kadar bir hattın oluşturulması, Osmanlının kuzeyinin garanti altına alınması ve  Balkanların emniyetinin daha iyi hale getirilmesi politikasını başlatmıştı.  1451-54’te Sohum’u ele geçiren Osmanlı Devleti, 1475’e Kırımı kendisine  bağlarken, aynı yıl, Taman, Kuban, Nogan diyarı, Çerkezistan, Çeçenistan,  Dağıstan’dan oluşan Kafkas bölgesinin Hazara kadar Osmanlı hakimiyet bölgesine  dahil edildiğini görüyoruz. Bu hareketle Kuzey Karadeniz’deki Ceneviz kaleleri  alınarak müstemlekeleri ortadan kaldırıldığı gibi, Moskova ve çevresinde bir güç  olarak ortaya çıkan Ruslara, güney istikametinin kapatılması manasına da  geliyordu. Fatih Dönemi kuzey politikası ile Karadeniz’de hakimiyet Osmanlıya  geçmiş oluyordu.   Avrupa-Akdeniz politikasının deklarasyonu   Fatih Dönemi politikalarında yeni bir açılım de batı  istikametinde yaşanmıştı. Yıldırım Bayezid’in Selçuklu varisliğini Doğu Roma’nın  coğrafyasına hakimiyetini de çağrıştıran bir tarzda Sultanu’r-Rum (Roma )  ünvanını elde etmesi sonrasında, Fatih, Balkanlarda Doğu Roma (Bizans)  topraklarını ele geçirme istikametinde Anadolu’da hakim olan gücün tabii bir  şe-kilde ihtiyaç duyduğu bölgeye yöneldi. 1460’ta Mora, 1463’te Bosna ve Hersek,  1479’da Arnavutluk’u ele geçirerek Adriyatik Denizi’ne ulaşmıştı. Fatih bir adım  daha atarak Avrupa ve Akdeniz hakimiyetinde önemli bir yer olan İtalya üzerine  yürüyerek, yani Otranto (1480-81) seferine çıkarak, bir dünya gücü olarak ortaya  çıktığını deklare ediyordu. Böylece Fatih ile, Batı istikametindeki politika,  yani Balkan politikası yerine, Avrupa ve Akdeniz politikası haline dönüşüyordu.   Doğu Avrupa politikası   Mevcudu koruma ve eski siyaseti devam ettirme niteliğinde ve  oldukça sakin geçen II. Bayezid devrinde, Doğu Avrupa’da önemli bir adım atılmış  Kili, Akkerman, Yaş ve Hotin alınarak, Boğdan’a hakim olunmuştu. Böylece, doğuda  Rusya ve batıda Macar, Avusturya arasında Baltık kıyılarına kadar bölgeyi  kontrol eden Lehistan (Polonya) ile mücadele dönemi başlamıştı. Bu Osmanlı’nın  Karadeniz-Baltık bölgesinde politikalar belirlemeye başlamasına yönelik önemli  bir girişimdi. Zira, Doğu Avrupa’daki bu açılım daha sonra Avrupa’nın kaderini  belirleyecek, önemli olaylara sahne olacaktı. Doğu, Güney ve Kuzey Afrika stratejileri II. Bayezid Döneminde Osmanlı-Memluk rekabetinin kızıştığını,  Dülkadirli-Memluk işbirliğine paralel, doğuda yeni bir güç olarak Safevilerin de  ortaya çıkması Osmanlıyı doğu ve güney politikalarında zor duruma düşürmüştü.  Ancak, Ümit Burnu’nu dolaşarak 1503’te Hindistan sahillerine sağlam bir şekilde  yerleşen Portekizliler, Hürmüz’ü alarak Acem körfezini kapatmışlardı. Bununla da  yetinmeyen Portekizliler, Mekke-Medine’yi yağmalama ve Hz. Peygamberin cesedini  çalmak üzere planlar yapmaları ve Süveyş’in girişinde önemli bir mevki olan  Aden’i tehdide başlamaları Memlukluları Osman-lılara yaklaştırmıştı. Akdeniz’de  büyük bir güce sahip olan Osmanlılardan, Memluk-luların yardım talebi üzerine,  Türk denizcilerinin yardımı ile hazırlanan 20 gemiden oluşan filo 1915’te, Hind  Denizi’ne hakim olan ve Kameran’ı ele geçiren Portekizlilere karşı sefer  düzenlenmiş, fakat başarısız olunmuştu. 1916’da da Bender-i Aden’e kurtarmak  için yapılan sefer de başarısız olmuştu. Böylece, İslam dünyası ilk defa bir  Avrupalı güç tarafından doğudan tehdit edilmeye başlanmış ve Hindistan  kıyılarını da elde tutarak İran’dan Mısır’a kadar bütün bölge muhasara altına  alınmıştı. Bu, bütün Güney-Batı Asya’nın sömürgeleştiril-mesinin yaklaştığı  anlamına geliyordu.   Sömürgeleştirme tehdidi sadece doğudan değil, batı  istikametinden de yaşanıyordu. Kuzey Afrika’nın en batısındaki Kanarya adalarına  1402’de İspanyolların ayak basması, 1479’da kendilerine bağlamaları sonunda yeni  bir dönem başlıyordu. Bütün Kuzey Afrika, özellikle İspanyol sömürgeciliğin  tehdidi altına girmişti. Barbaros’un kardeşi Oruç Reis, Cezayirlilerin daveti  üzerine, Cezayir’e giderek İspanyollara karşı onları korumaya çalışmıştı. Bu  dönemde Fas’tan Hindistan’a kadar alan Avrupalı sömürgecilerin tehdidi altına  girmişti.   Batı’nın dünyayı keşfetmesi-sömürmesinin başladığı bir sırada,  Yavuz Sultan Selim, Osmanlı tahtına geçiyordu (1512). Anadolu’yu, Maraş’a kadar  tehdit eden Safevi Devleti’nin başındaki Şah İsmail’in, Yavuz’un İran seferi ile  1514’te Çaldıran’da yenilmesi, Anadolu birliğinin doğu istikametinde temini ve  tehdidin esas itibariyle sona ermesini sağlamıştı. Mısır merkez olarak,  Doğu-Akdeniz Kuzey-Afrika’yı elinde bulunduran ve İspanyol-Portekiz güçlerine  karşı başarısız olan Memlukluların üzerine bir sefere çıkan Selim, 1516  Mercidabık Zaferi ile Halep-Şam bölgesini, 1517’de, Ridaniye Zaferi ile de  Mısır’ı ve Hicaz’ı ele geçirmişti. Arabistan ve Kuzey Afrika’nın kapısı olan  Mısır’ın Osmanlının eline geçmesi bölgede köklü bir değişime yol açmış, Osmanlı  hakimiyet veya nüfuzu Hind Denizi’nden Fas’a kadar kısa süre içinde yerleşmişti.  Mesela, 1518’de Cezayir hemen Osmanlının himayetine girmişti. Osmanlı, Mısır’ı  ele geçirmesi ile Mukaddes Bölgeleri de elinde bulunduran İslam dünyasındaki en  büyük güç haline gelmişti. Fiili olarak liderliği alan Osmanlılar, halifeliği de  üzerlerine almışlardı. Dini bir kimlik ile de bütünleşen Osmanlılar Avrupalı  Emperyalistler karşısında İslam dünyasının da koruyucusu konumuna gelmişlerdi.   Merkezi Avrupa politikası   Devletin süper bir güç haline dönüştüğü bir sırada başa geçen  Kanuni Sultan Süleyman (1520-1566) döneminde, Osmanlı Devleti’nin bütün yönlerde  uyguladığı stratejilere devam edildiğini, bazı boşlukların doldurulduğunu ve  yeni tehditlere karşı yeni projeler geliştirdiğini görüyoruz.   Macaristan üzerine defalarca sefer düzenleyerek ele geçiren,  Viyana’yı kuşatarak merkezi Avrupa’daki en büyük gücü etkisiz hale getiren  Kanuni, Fransa’ya yardım ederek Batı Avrupa’da belirleyici konuma gelmişti.   Doğu Avrupa politikası   Doğu Avrupa’da Boğdan-Basarabya ile Kırım arasındaki Bucak ve  Yedisan’ı alarak kuzeybatı Karadeniz’deki boşluğu kapatmış ve Karadeniz ve doğu  Avrupa’da Kuzeyden beliren Rus tehdidine karşı Lehistan-Baltık istikametinde  politikalara geliştirerek Rusya’yı sınırlamaya Avusturya ile Rusya arasını  tahkime çalışmıştı.   Rusya’ya karşı kuzey stratejisi 1522’de Kazan’ı alarak doğu istikametinde yayılmaya başlayan  Rusya, 1556-57’de Astrahan’ı alarak Hazar Denizi’ne ve Kuzey Kafkasya’ya  ulaşmıştı. Hazar-Azak denizleri arasındaki Nogay Türklerini tehdit eden, Terek  nehri ağzından Kafkasya’ya yerleşmeye çalışan Ruslara karşı tedbirler alınmaya  başlanmıştı. 1556’da Kırım Hanı Devlet Giray’ın Astrahan’a yaptığı sefer  başarısız olmuş, Çerkezler de ilk başlarda Osmanlının karşındaki Rusların  yanında yer almışlar ve bölgede Rusların güçlenmesine neden olmuşlardı.   Rusları, Hazar ve Azak denizlerinden çok yukarda, Don-Volga  nehirlerinin birbirlerine yaklaştığı yerden daha ileride tutmak ve bu sınırın  güneyindeki Nogay, Çerkez, Çeçen, Kabartay ve sairleri Rus tehlikesinden  korumak, Rusya’yı kuzeyde büyük bir tehdit haline dönüşmeden bertaraf etmek  için, Don-Volga (Ten-İdil) Kanal projesi 1563 tarihinde ortaya atılmıştı. Ancak,  bu proje Kanuni sonrasında 1568-1569’da açılmaya başlanmıştı. Fakat Kırım  Hanı’nın gönülsüzlüğü ve Osmanlı’nın bu bölgede fazla etkin olmasının  rahatsızlığı yanında, Moskova’ya gizliden adam göndererek haber vermesi gibi  sebeplerle başarılı olmamıştı. 1569’da Osmanlının Astrahan seferi başarısız  olduğu gibi, Rus tehdidinin ciddiyetini daha sonra kavrayan Kırım Hanı’nın  1571’deki Moskova seferi de başarısız olmuştu. Kanuni döneminde ortaya konan bu  projenin gerçekleşmemesi Kafkasya-Kırım istikametinde bir süre sonra bir Rus  tehdidine neden olacaktır.   Kanuni döneminde Azerbaycan istika-metine genişlemek suretiyle  Hazar’a ulaşılacak, Türkistan ile doğrudan bağlar kurulmaya çalışılacaktır.   Güney ve kuzey Afrika stratejiler tahkimi   Hürmüz’ü ele geçirerek Basra Körfezi’ni tehdit eden  Portekizlilerin oluşturduğu tehlikeye karşı, Kanuni döneminde Irak ele  geçirildiği (1538) gibi, Körfezin Batı ve Güney kısımları Osmanlı himayesine  girmişti. Bu hareket tam zamanında yapılmış, Körfez bölgesinin  sömürgeleş-mesinin önüne geçilmişti. Yavuz’un Süveyş’ten Hint Denizi yönünde  başlattığı hareket, Kanuni tarafından Arabistan yarımadasının doğusunu da  içerisine alacak şekilde tamamlanmıştı.   Hint Denizi’ndeki Portekiz hakimiyetine karşı mücadeleye devam  eden Kanuni, Süveyş limanı merkez olmak üzere donanma oluşturmuş ve bir Mısır  Kaptanlığı kurmuştu. Hindistan’daki Gucerant ve Kalikut Müslümanları da  Portekizliler karşı Osmanlıdan yardım istemişlerdi. Hint Denizi’nde  Osmanlı-Portekiz mücadelesi başlamış, Pîrî Reis Hint Kaptanlığı’na atanmıştı.  Yapılan mücadelelerde, Akdeniz’e göre hazırlanmış gemiler dolayısı ile başarısız  olunmakla beraber, Osmanlının 1517’de Kızıldeniz’e, 1538’de Basra Körfezine  inmesiyle birlikle Portekizliler bölgeden uzaklaşmak mecburiyetinde kalmışlardı.  Fakat, Hindistan yönündeki politikalarında Osmanlı başarısız olmuştu.   Kanuni döneminde Trablusgarb, Tunus, Cezayir’in tamamı ele  geçirilirken, 1550’lerde Fas’ı ele geçirmeye çalışan İspanyollara karşı  mücadeleye iştirak edildiği görülmektedir. Böylece, Yavuz dönemini bir devamı  olarak, Mısır’dan Fas’a kadar olan bölge Osmanlı nüfuzuna alınmıştı. Akdeniz   Büyük bir deniz gücü haline gelen Osmanlılar, Haçlı seferlerinin  bakiyeleri olan Akdeniz adalarındaki Avrupalıların hakimiyetlerine son verilmesi  ile yeni gelişen Avrupa sömürgecileri ile birleşmelerine engel olunduğunu  görmekteyiz. Avrupa filolarını da yenerek, Akdeniz’e hakim olan Osmanlılar,  Rodos (1522) ve Sakız (1560) gibi adaları aldıkları gibi, Kanuni sonrasında da  Kıbrıs (1571), Girit (1645-1669) gibi adaları da ele geçirerek Anadolu’yu  yakından çevreleyecek ve merkezi tehdit edecek adalar da ele geçi-rilmişti.   Doğu Avrupa   Kanuni sonrasında Doğu Avrupa’da Rusya’nın büyük bir güç olarak  belirmesi karşısında kadim Osmanlı politikası çerçevesinde 1573’te Lehistan  (Polonya) Osmanlı himayesine alınarak iki büyük güç olan Avusturya-Rusya  arasındaki bölge Baltık Denizine kadar Osmanlı nüfuz bölgesine alınmış, bu iki  düşman gücün Osmanlıyı kuzeyden tehdit etmesinin önüne geçilmeye çalışılmıştır.  Rus tehlikesinin Kırım üzerinde ağırlığını hissettirmesi üze-rine 1663’te de  Ukrayna Osmanlı himaye-sine alınmıştı.   Sonuç   Osmanlının bir beylik halinde iken başlattığı stratejik  uygulamaları, yükseliş döneminin şahıslara bağlı olmaksızın uygulandığını  görmekteyiz. Merkezi devamlı olarak güçlü ve bütün tutma politikası, Yavuz  dönemine kadar önceliğini korumuş, daha sonraları da Anadolu’yu tehdit edecek,  çevreleyecek alan üzerinde hassasiyetle durulup, bu tehdit unsurları bertaraf  edilmiştir.   Genişleme, bir alan veya yönle sınırlandırılmadan doğru biçimde  bütün istikametlerde, tehdit-açılım önceliğine göre yapılmıştır.   Selçukluların Haçlı Seferlerine karşı koymalarından sonra,  ikinci dalga olarak, Balkanlar üzerinden gelen Haçlı tipi toplu saldırılara da  Osmanlılar, başarılı bir şe-kilde karşı koymuşlardır.   Avrupa’nın yükseldiği ve sömürge politikalarına başladığı bir  dönemde Adriyatik Denizi-Kırım Hanlığı, Hazar çizgisinde, Avusturya-Rusya  tehdidine karşı bir hat oluşturulmuştur.   Sömürgecilik ve emperyalizmin Kanarya Adalarından Hindistan’a  kadar alandaki bölgede yayılma ve yerleşmesi hengamında Osmanlı müdahalesi ile  bu dönem 300 yıl gibi bir süre geciktirilmiş ve bölgenin, siyasi, dini, hatta  bazı kısımların etnik yapısının bile değişmesine engel olunmuştur.   Osmanlı, Halifeliği de uhdesine almasıyla, İslam dünyasının  temsilcisi ko-numuna gelmişti. Osmanlılar, bu istika-mette yürüttükleri  politikalar ile hakimiyeti ve nüfuzu altında olan bölgeleri korumuşlardır. Tabi,  bu durum, Avrupalı güçlerin sömürge politikaları karşısında en büyük engeli  teşkil etmesi ve onları uzun süre uğraştırması dolayısıyla Osmanlılara ve  Türklere tarihi düşmanlık oluşmasına da sebep olmuştur.   Osmanlı’nın uyguladığı strateji, ters bir istikamette, farklı  unsurların katkısı ile uygulanarak, iç zaafın büyük ve belirleyici faktörü  sayesinde başarılı olmuş ve Osmanlının çöküşü gerçekleşmiştir. <a href="http://www.koprudergisi.com/index.asp?Bolum=EskiSayilar&Goster=Sayi&SayiNo=65" target="_blank">KPR - K 99 - Devlet-i Aliyye</a></blockquote>

Adı

İnsan doğrulaması: Peygamber Efendimiz a.s.v.'ın kabri nerededir? (Sadece şehir adını küçük harfler ile giriniz)