JavaScript devre dışı. Daha iyi bir deneyim için, önce lütfen tarayıcınızda JavaScript'i etkinleştirin.

Konuya cevap cer

Mesaj: <blockquote data-quote="Yeltegiyan" data-source="post: 95244" data-attributes="member: 3">SÜKÛTUN EHEMMİYETİ İslâm Hukukunda Sükut: Zımni irade beyanları ve dolayısiyle sükût İslâm hukukunda büyük bir roloynamış, gerek fıkıh ve gerek usul-ü fıkıhda dakik ve nisbette ehemmiyetlibir mesele sayılmış, muamelelerde bahis mevzuu edilmiştir.Hattâ Eşbah gibi, hukuk kaidelerini umumi bir tarzda mütalâa edeneserlerde sükût «ahkâm-üs-sükût» başlığı altında ayrı bir bahis olaraktetkik edilmiştir.Bu tetkikat neticesini iki esas halinde toplamak mümkündür:1 — Sükût eden bir kimseye her hangi bir söz isnat olunamaz,2 — Fakat icabında sükût da beyan yerine geçer.Nitekim Mecelle,nin kavaid-i fıkhiyesinde de «sâkite bir söz isnatolunmaz. Lâkin marız-ı hacette sükût beyandır» şeklinde her iki esasbirleştirilmiştir; yani sükût eden kimseye şu sözü söyledi denemez.Lâkin söyleyecek yerde sükût ederse, bu sükûtu beyan ve ikrar addedilir.Mecellenin diğer umumi hükümlerinde olduğu gibi bu maddedede meselemiz veciz ve kudretli bir şekilde ifade edilmiştir. Ancak bumadde de bir umumi kaide vazetmektedir. Umumi kaideler ise birerrehber, yol gösteren birer işaretten ibarettir. Bu umumi kaideleri tatbiketmek, her hangi bir hâdisede sükûtun beyan olup olmadığını anlamakkolay değildir, hukukta kudret ve melekeye bağlıdır. Misallerkaidelerin aynası gibi olduğundan Mecellenin üstat sarihleri bu umumikaidenin tatbik şekillerini canlandıran birçok misaller sıralamışlardır.Bunlardan bazılarını burada tekrarlamağı faydalı buluyoruz:Bir kimse bir başkasının malını üçüncü bir şahsa satarken malsahibinin bunu görüp de sükût etmesi, satışa icazet vermiş manasınaalınamaz.Kezalik bir kimse bir başkasının malını tahrip ve itlaf ederken malsahibi bunu görüp de sükût etse, bu sükûtu da malın tahrip edilmesineizin vermiş sayılmaz.Hâkim, veli veya vasisi olmayan bir çocuğun alış veriş ettiğinigörüpte sükût etse ticaret etmesine izin vermiş olmaz.Bir kimse ölümü şırasında «hiç kimseye borcum yoktur» deyipöldüğü takdirde, bunu söylediği sırada hazır bulunduğu halde sesiniçıkarmamış olan bir şahıs, müteveffada alacağı olduğunu dava etse, budavası dinlenir, mücerret sükût etmiş olmasından dolayı davası reddolunmaz..Bütün bunlar «sâkite bir söz isnat olunmaz» esasına misallerdir.Bu yerler marız-ı hacet, yani söz söylenecek yerler değildir. Binaenaleyhbu yerlerde susan kimsenin sükûtuna bir irade beyanı mahiyeti verereksükutiyle bu muameleleri kabul etmiş denemez.Lâkin «marız-ı hacette sükût beyandır». Meselâ:Kendisi için hapis,hakkı bulunan bayi müşterinin mebyii kabzettiğinigörüp de sükût ederse, kabza izin vermiş sayılır.Bir kimse diğerinden bir mal satın alırken üçüncü bir şahıs o malınayıplı olduğunu haber vermesine rağmen müşteri olan kimsesükut ederse, ayıba razı olmuş sayılır ve bundan sonra artık ayıplı olduğuiddiasıyla malı bayie reddedemez.Bir kimse diğerinin evinde gasp veya ariyet suretiyle otururkenmal sahibi «aylığı şu kadar kuruşa, otur, yoksa evimden çık» demesinerağmen o kimse evde oturmakta devam ederse, mal sahibinin .teklifettiği ücretle evi kiralamış olur.Bir veli, velayeti altında bulunan mümeyyiz küçüğü alış verişederken görüpte sükût etse, ahz ve itaya izin vermiş olur.Şefi, satışı öğrendiği halde sükût ederse şufa hakkı sakıt olur.Bir kimse bir şahsa «şu husus hakkında seni vekil tâyin ettim»deyip de o şahıs da sükût etse, vekâleti kabul etmiş olur.Görülüyor ki islam Hukukunda da sükût iradenin beyan vasıtalarındanbiri olarak kabul edilmiştir.-Verdiğimiz misallerden anlaşıldığınagöre islâm Hukukunda da sükûta irade beyanı mahiyeti izafe olunanhalleri, modern hukukumuzda da cari olan birtakım kaide ve esaslarave hususiyle objektif hüsn-ü niyet prensibine irca etmek mümkündür.Bundan da ileride bahsedilecektir. BEYAN VASITALARI1. iradenin izharı:Bir irade beyanı hukuken hüküm ifadeedebilmek için nasıl olmalı, ne gibi şekiller almalıdır? İrade beyanı, birruhî hâdiseden bir başkasını haberdar etmek üzere yapılan ve bununlahususi hukuk sahasındaki münasebetlerde değişiklik yapılması, yenimünasebetler yaratılması veya bu gibi münasebetlerin ortadan kaldırılmasıistendiği, hayatta edinilen tecrübelere ve örf ve âdete göre halinkaplarından anlaşılan iradenin hareket ve faaliyetidir.Bununla hemen hemen her şey söylenmiş ve bilhassa şu ehemmiyetliiki nokta tebarüz ettirilmiş oluyor: Bir iradenin hukuki muamelelerdehüküm ifade edebilmesi için onun izhar edilmiş olması lâzımdır. İrade insanın ruhunda bir istek veya bir karar halinde kaldığımüddetçe hukuk nizamı tarafından hiç nazar-ı itibara alınmaz.. Hukukan bir hüküm ifade edebilmesi için onun görünür ve anlaşılır bir şekildeaçığa çıkmış olması lâzımdır.İşte bu açığa çıkmanın şekli ne olacaktır?Hukukta bu hususta mutlak bir kaide yoktur. Kanun filhakikabirtakım hukuki muameleler için muayyen bir şekle bağlı beyanlar aramıştır.Bunlar ekseriya taraflar için hususi bir ehemmiyeti haiz olan veçok kete onların malî durumlarına nüfuz eden hukuki muamelelerdir.Gayrimenkullerin takyidinde , kefalette , vasiyette olduğu gibi.Bunun dışında ise gerek Borçlar ve gerek Ticaret Kanunlarımız şekilserbestliği prensibini kabul etmiştir.İradenin izharı onun sadece harici şekli, onu harice karşı aksettirenbir vasıtadan ibarettir. Bu harice çıkışın bir hukuki muamele olabilmesiiçin beyanda bulunanın iradesini açığa vurmak üzere ittihaz ettiğihat-tı hareketi bilerek ve idrâk ederek yapmış olması, yani kendisindebir de «beyan iradesi» nİn bulunması lâzımdır ki, ikinci ehemmiyetlinokta da budur .2. İrade beyanlarında «sarih» ve «zımni» tefriki.Kanunun açık olarak şekle bağlamadığı hukuki muamelelerdegerek doktrinde ve gerek bazı kanunlarda «sarih» ve «zımni» iradebeyanı tefriki yapılmaktadır. Meselâ Borçlar Kanunumuzun birincimaddesinin ikinci fıkrasında irade beyanlarının «sarih olabileceği gibizımni dahi olabileceği» tasrih edilmiştir. Fakat bu iki mefhum çokkere biribirine karışmakta, bunları hakkiyle yekdiğerinden ayırmağaimkân kalmamaktadır. Nitekim böyle bir ayrılıktan tatbikatta hiçbirfayda elde edilmediği iddia olunduğu gibi, hayata daha uygunbir şekilde intibakı yollan da aranmaktadır. Gerçekten iradenin buiki tezahür şekli arasında böyle bir farkın yapılmasının tatbiki hiçbirkıymeti yoktur. Hukuk bakımından her ikisi de birdir ve aralarındahüküm itibariyle hiçbir fark yoktur. Esasen böyle bir fark gözetmişolan kanunlarda da kanun vazının bu farkı yapmaktaki maksadı, ikisiarasında hukukan hiçbir ayrılık tanımadığını, göstermek içindir.Sarih irade beyanını zımni beyandan ayırmakta belki ancak beyan «vasıtaları» arasındaki farkı göstermek bakımından bir fayda bulunabilir. O halde iradenin muhtelif beyan vasıtaları nelerdir? İradesini beyan etmek isteyenin onu örf ve âdete ve hayatın verdiği tecrübeleregöre, alâkadar herkes tarafından anlaşılabilecek bir şekilde açığa vurmasılâzımdır. Bu da gösteriyor ki iradeyi açığa vurmak için sayısızimkânlar mevcuttur. Fakat bunların hepsinde müşterek olan bir nokta,herkes tarafından muayyen bir tarz ve mânada tefsir edilebilmeleri içinbeyan şekillerinin örf ve âdete, mevcut teamüllere uygun, olmalarılüzumudur!Tarafların, bir beyanın umumi örf ve âdete göre değil, aralarındakabul ettikleri tarzda anlaşılacağını kararlaştırdıkları haller bundanmüstesnadır. Şu klâsik misali alalım: şarap deposuna «kütüphane» demeğiâdet edinmiş plan A, kendisinin bu huyunu ve itiyadını bilen arkadaşıB'ye: «Sana kütüphanemi satıyorum, alır mısın?» diye bir icaptabulunsa ve B de bunu kabul etse, bu takdirde artık kütüphane değil,fakat, umumi dilin ifade ettiği mânanın aksine olarak, şaraplarsatılmış olur.İkinci bir misal de şifre kodlarıdır: İki kimse aralarında bir şifrekodu kararlaştırır ve kelimelere asıllarından başka birer mâna verirlerse,bu takdirde kararlaştırmış oldukları mâna esas olur.Binaenaleyh şu neticeye varıyoruz: İradeyi beyan vasıtaları sayısızdır;bunlar evvel emirde tarafların-sarih veya zımni-anlaşmasına ve onlarınhususi münasebetlerine göre ve ancak bu hususiyetlerin mevcut olmamasıhalinde umumi dile ve örf âdete göre tefsir olunurlar. Bununlaberaber birinci halleri, tarafların hususi anlaşmalarına göre mâna alanirade beyanlarını istisna olarak kabul etmek lâzımdır. Bu itibarla bundansonra tetkiklerimizde onları artık nazar-ı itibara almayacağız.a) Sarih irade beyanı. Sarih irade beyanını başa almamızın sebebibunların her türlü tereddüdü giderecek şekildeki vasıtalarla izharedilmiş olmaları ve her türlü tefsir ve izahtan müstağni bulunmalarıdır.Sarih beyan vasıtası dil (= lisan) dır. Bu, söz (kelime, tâbir),yazı veya İşaret gibi muhtelif şekiller alabilir. Fakat bunların hepsisarihtir; çünkü dil kaideleri umumun malıdır, muayyen bir kelimeyiherkes ayni şekilde anlar ve muayyen işaretler örf ve âdet karşısındaancak muayyen bir mânada tefsir olunabilir. Meselâ baş eğmenin tasdik ve kabul mânalarına gelmesi gibi. Sarih irade beyanlarında mânadoğrudan doğruya ifade için seçilen vasıtalardan çıkar. Mefhum,dil kaidelerine,göre onu ifade için muayyen olan söze kalbedilmekteve onunla açığa vurulmaktadır. Veyahut da mefhumu ifade için örf veâdete göre o sözlere muadil olan işaretler kullanılmaktadır.b) Zımni irade beyanı. Zımni irade beyanlarında durumbaşkadır.. «Zımni» sözünün de ifade ettiği gibi, zımni irade beyanlarında,sarihlerde olduğu gibi, sırf ifade edilmek istenen iradeye mahsusbir beyan vasıtası kullanılmaz; bilâkis iradeyi anlayabilmek için evel emirdebaşka bir mânaya gelen, müspet veya menfi, bir hat-tı hareketteniradenin mevcudiyetine hamletmek, halin icaplarına göre bir istitlâldebulunmak lâzımdır.Demek oluyor ki kast olunan mânayı anlamış olmak için fikren birmuhakeme yürütmek suretiyle o neticeye varmak icabetmektedir. iştebilhassa zımni İrade beyanlarının sayısız olması bundan ileri gelmektedir.Çünkü hayatta insanın ne kadar mütenevvi hareket ve fiillerivarsa, icabında o kadar irade beyanlarının mevcudiyetine hamletmekkabildir. Fakat tıpkı sarih irade beyanlarında olduğu gibi burada damuayyen bir iradenin mevcudiyetine hükmedebilmek için b hareketin omânaya geldiği hayatın verdiği tecrübeler ve örf ve âdete göre halinicaplarından çıkmalıdır. Bir misal alalım: alacaklının ilerisi için faizkabul etmesi. Bunu yapmakla alacaklı o müddet için ana parayı geri istemeyeceğiniborçluya zımnen beyan etmiş olur . Alacaklının harekettarzından böyle bir mâna çıkarmak tamamiyle yerindedir. Çünkü ilerisiiçin faiz kabul edilmesi, örf ve âdete göre bizi böyle bir netice çıkarmağasevketmekte, âdeta bizi buna zorlamaktadır. Başka bir misal:mobilyalı bir oda tutmak isteyen birisi ve sahibiyle şartlarda uyuşuyor,fakat kati kararını akşama kadar bildireceğini söylüyor. Bir müddetSonra, başka hiçbir söz ilâve etmeksizin ve hiçbir haber göndermeksizineşyalarını bir hamalla yolluyor. Burada ev sahibi tarafından yapılmışolan kabın zımnen kabulü mevcuttur. İradenin bu şekilde açığa vurulmuşobuası, örf ve âdete göre icabın kabul edilmiş olduğu neticesiniçıkarmağa bizi sevkediyor. Bu gibi misalleri halin icaplarına göre çoğaltmakmümkündür. Fakat prensip olarak şunu tespit etmek kâfidir: Zımniirade beyanlarına verilecek mânâ örf ve âdete göre işin hususi mahiyetindenveya halin icaplarından istitlâl olunur. Binaenaleyh beyandabulunanın bu fiil ve hareketiyle kastetmek İstediği mâna değil, bilâkis,muhatabın örf ye âdete göre o fiil ve hareketten hüsn-ü niyetle çıkaracağımâna esastır. Yani muhatap o beyanı umumca kabul olunan vemutat mânada anlamış olursa, beyanda bulunan kimsenin kast eylediğimâna başka olsa dahi, muhatabın o beyana vermiş olduğu mânaya itibarolunur. Beyanda bulunanın hattı hareketi, hayatın verdiği tecrübeleregöre, hem iradenin mevcudiyetine,, hem beyan şeklinin iradeyeuygunluğuna karine teşkil eder.    3.SükûtSarih ve zımni irade beyanlarını gözden geçirdikten Sonra artışsükûtun iradeyi beyan için bir vasıta olup olmayacağı meselesine gelmişoluyoruz. Sükût, irade "beyanı olarak kabul edilebilir mi?Filhakika insan, iradesini «beyan» eder ve bu kelimede dar mânadaalınacak olursa, bu bir hareketi, müspet bir fiili ifade eder. Sükût isebunun tam zıddı olan bir durumu yani menfiliği, mutlak hareketsizliğigösterir. Sükût denilince ilk akla gelen de bu dur. Kaideten herhareketsizlik gibi sükût da hukukan hiçbir mâna ve hüküm ifadeetmez . Fakat bazan ise sükût edilmek suretiyle karşı taraf a muayyenbir maksat anlatılmak istenir, veya diğer bir ifade ile, karşı tarafta muayyenbir zan ve fikir uyandırmak niyetiyle sükût edilir. Bu takdirde ise,yani sükûtun karşı tarafa, hukuki neticeler doğuracak olan muayyenbir iradeyi izhar maksadıyla ittihaz edilmiş olması hallerinde sükûtda, diğer bir şekle bürünmüş olan her hangi bir irade beyanı gibi,hüküm ifade eder. îrade beyanını, bir kimsenin muayyen bir iradesininmevcudiyetine delâlet eden fiil ve hareket olarak kabul etmiştik. Bütüngaye, her ne şekilde olursa olsun, muhataba bir. şey gösterebilmek, onabir şey anlatabilmek, onda, beyanda bulunan tarafın iradesi hususundaöyle bir tasavvur uyandırmaktır ki, muhatap örf ve âdete ve hayattaedinilen tecrübelere göre halin icaplarından öyle bir iradenin mevcudiyetinehüküm edebilsin. Sükût da pek âlâ bu neticeyi doğurabilir. Nitekimkanun da bunu bazı hallerde sarahaten kabul etmiştir.Bundanbaşka gerek örf ve âdet ve gerek günlük hayatımızda esas olması lâzımgelen objektif hüsn-ü niyet göz önünde tutulmak suretiyle, sükûtun iradebeyanı yerine geçebileceğini edinilen tecrübeler ve birçok kararlargöstermektedir.  İRADE BEYANI OLARAK SÜKÛT1. Sükûtun da vusulü lâzım mıdır?Bir irade beyanının tekemmül" ve hüküm ifade etmesi için hukukbakımından kaideten «vasıl olması» lâzım geldiğine yukarda  işaretetmiş ve normal şartlar altında muhatap için ıttıla, onu Öğrenebilmekimkânı yaratılmış olur ve hayatın verdiği tecrübelere göre onu öğreneceğive öğrenmesi beklenirse, o beyanın varmış sayılacağını söylemiştik. Fakat mücerret sükût ile muayyen bir şahsa hitap olunabilirmi, sükût muayyen bir şahsa matuf ve müteveccih olabilir mi, yani sükûticabında bir irade beyanı olabileceğine göre, ona muayyen bir istikametverilebilir mi? Eğer irade beyanı müspet bir fiil ve hareket olarak kabuledilecek olursa, bu takdirde sükût da bir irade beyanı olamaz. Fakat bizirade beyanını, karşı tarafa muayyen bir iradeyi izhara yarayan ve edinilentecrübelere ve halin icaplarına göre kaideten muayyen bir iradenin mevcudiyetinehükmetmek imkân ve fırsatını veren bir hattı hareket olaraktarif etmiştik . Halbuki münferit fiil ve hareketler arasında bir ayrılıkyapmağa imkân yoktur. îrade beyanı olan her fiil ve hareket de aynişekilde fark ve müşahede olunur; her hareket bir başkasına gösterilecekve his ettirilebilecek şekilde ittihaz ve izhar olunabilir. Binaenaleyh herne şekilde izhar edilirse edilsin her irade beyanı - ve bunlar meyanındada sükût - muayyen bir şahsa matuf olabilir, ona hitap edebihr . Binaenleyhsükût da pek âlâ vasıl olabilir. Beyanda bulunan kimsenin,hareket tarzını - burada sükûtu - karşı tarafa kendi iradesi hususunda birfikir ve kanaat vermek maksadiyle ittihaz etmiş olması halinde bu cihetbilhassa barizdir.2. Umumi bir cevap mecburiyeti yoktur.Sükûtun icabında irade beyanı mahiyetini alabilmesi, onun herzaman behemehal bir irade beyanı sayılmasını icab ettirmez. Filhakikakaide olarak, umumi bir cevap mecburiyeti yoktur . Hiç kimse birbaşkasına bir tarafı ve keyfî olarak, tevcih edeceği bir sualle onu cevapvermek gibi bir yük altına sokmak hakkım haiz değildir. Beyandabulunanın, meselâ muayyen bir müddet içinde cevap verilmediği takdirdeicabının kabul edilmiş sayılacağını tasrih etmiş olması dahi buhususta hiçbir değişiklik yapmaz . Beyanda bulunan bunu yapmaklasadece kabul beyanından sarf-ı nazar etmiş olduğunu bildirmiş olur. Bu,bilhassa ısmarlanmadığı halde gönderilen eşya hakkında bahis mevzuudur.Bu gibi vaziyetlerde çok kere eşya muayyen bir zamana kadar gerigönderilmediği takdirde kabul edilmiş telâkki olunacağı da ilâve edilmektedir.Bu şekilde gönderilen şeyler, bir akit yapılması için - fiili diyebileceğimiz- bir icap mahiyetindedir. Umumi bir cevap mecburiyetiolmadığı gibi ısmarlanmadan gönderilen bu gibi eşyayı geri yollamak thususunda da hukuki bir mükellefiyet yoktur. Bu esas Ticaret Kanunumuza «icaba muhatap olan tarafın mücerret sükûtu kabul sayılmaz»şeklinde geçmiştir.a) Kanuni cevap mecburiyeti. Kanunun cevap vermekle mükelleftuttuğu hukuki hâdiselerle kanuni bir cevap mecburiyeti olmıyanhukuki hâdiseleri birbirinden ayırmak lâzımdır. Birincilerde sükût herhalde iradenin beyanı mahiyetini alır ve meselâ tasvip ve kabul yerinegeçer. Bu hususta Borçlar Kanunumuz 6 inci maddesiyle umumi birkaide koymuş ve «icaba muhatap olan tarafın mücerret sükûtunun kabulsayılamayacağı» esasına bazı istisnalar kabul etmiştir: «îcabı dermeyaneden kimse gerek işin mahiyetinden gerek hal ve mevkiin icabındannaşi sarih bir kabule intizar mecburiyetinde olmadığı takdirde, eğericap münasip bir müddet içinde reddolunmamış ise, akte münakit olmuşnazariyle bakılır». Gerek Borçlar ve gerek Ticaret Kanunlarımızda buumumi istisna kaidesinin birçok tatbik şekillerine  rastlamak mümkündür.Meselâ vaktinde gönderilen kabul haberi icabı yapana geç varırve o kimse mülzem olmamak iddiasında bulunursa keyfiyeti derhal kabuledene bildirmeğe mecburdur; aksi takdirde sükûtu kabul yerinegeçer ve akit meydana gelmiş olur. Müşteri teslim aldığı malı örfve âdete göre imkân hasıl olur olmaz muayene etmek ve satıcının tekeffülüaltında olan bir ayıp gördüğü zaman bunu derhal ihbar etmeklemükelleftir. Bunu ihmal ettiği takdirde malı kabul etmiş sayılır.Vekilin, tevdi edilen işi idare hususunda resmî bir sıfatı varsa veya işinicrası mesleğinin icabından ise yahut bu gibi işleri kabul edeceğini ilânetmiş ise, vekâlet, vekil tarafından derhal reddedilmediği takdirde kabuledilmiş sayılır. iki kimse birbiriyle daimî ticarî münasebetlerdebulunduğu veyahut iki tacirden biri diğerine müracaatla kendi hesabınavekâleten .bazı muamelelerin yapılmasını teklif etmiş olduğu hallerde,bunlardan biri diğerinden gelen icaba karşı derhal cevap vermeğe mecburdur;aksi takdirde sükûtu kabul sayılır.b) Bir tarafı ilzam eden akitlerde cevap mecburiyeti. Yukardaa) altında saydığımız bütün hallerde kanun sükûtta bir irade beyanımahiyeti görmüş ve sükûtun kabul yerine geçeceğine dair katı ve hilafınınispatı caiz ve kabil olmayan bir karine vazetmiştir. Fakat sükûtunkabul yerine geçebileceği halleri kanunun sarih olarak tespit etmişolduğu hukuki hâdiselere hasretmek doğru olmaz. Muhataba sadecemenfaat temin, edecek olan bir akit için yapılan ve muhatabın reddetmesiiçin objektif olarak makul hiçbir sebep bulunmayan bir icap karşısındamuhatabın sükût etmesini de kabul saymak lâzım gelir. Yalnız bir tarafıilzam eden ve muhatabın lehine olarak vücut bulacak olan akitlerde bu,umumi olarak kabul edilmiş bir prensiptir. Meselâ hibe, kefalet v.s.akitlerde olduğu gibi. Bütün bu akitlerde gerek işin hususi mahiyetinegerek, hal ve mevkiin icabına göre muhatabın sarih bir kabulünü beklemeğeihtiyaç olmadığı hayatta edinilen tecrübelerden anlaşılmaktadır.c) Hüsnü niyet icabı cevap mecburiyeti. Kanuni bir cevap mecburiyetiolmamakla beraber objektif hüsn-ü niyet icabı olarak cevapmükellefiyetinin doğduğu haller de hayatta pek çoktur, ve bu mükellefiyetyerine getirilmediği takdirde icapta bulunan taraf muhatabın buhareketinden, - yani sükûtundan - muayyen neticeler çıkarmak hakkınıelde eder. Çünkü bu sükût da icapta bulunana muayyen bir iradeyi bildirenbir hattı hareket olur ve bunun için de o kimsenin bilerek ve isteyereksükût etmiş olup olmadığına bakılmaz. Bunun ehemmiyeti ticarethayatında bilhassa fazladır. Filhakika burada da umumi bir cevap mecburiyetiyoktur. Fakat her yerden ziyade ticari alış verişler emniyetve itimat üzerine kurulmuştur; tacirlerden muamelelerinde beklenenbasiret ve alâka alelade vatandaşlarınkinden fazladır. Karşılıklı güven,karşılıklı olarak hüsn-ü niyet esaslarına uymağı, kendisinin olduğu kadarkarşı tarafın menfaatlerini de göz önünde tutmağı icabettirir. MedenîKanunumuzun 2 inci maddesinin koyduğu «herkes haklarını kullanmaktave borçlarını ifade hüsn-ü niyet kaidelerine riayetle mükelleftir»prensibi yalnız dar mânada medenî hukuk sahasına değil, bütün hukukihayatımıza hâkim olan bir kaidedir. Ve hususiyle ticaret hukukundatatbik sahasını bulur. Bir icap karşısında sükûtun kabul yerine geçipgeçmeyeceği de bu hukuk umdesine göre tâyin olunur. Kanuni bir mecburiyetolmamasına rağmen örf ve âdet ve bilhassa hüsn-ü niyetin cevapvermekle mükellef kıldıkları bir vaziyette sükût kabul yerine geçebilir.Bu, bilhassa başkasına zarar vermesi imkânı olan hallerde bahis mevzuudur. Hüsn-ü niyet icabı olarak cevap mükellefiyetininmevcut olup olmadığı her hâdisede halin icaplarına ve hususi şartlarınagöre tâyin olunur. Sükûtun, örf ve âdet neticesi olarak mantıkan kabulve tasvip sayılacağı bütün hallerde behemhal cevap lâzımdır. icaptabulunan tarafı kendi aleyhine neticeler verebilecek tedbirler almağa sevketmekveya bir başkasının arkasında spekülâsiyon yapmak maksadıylasükût etmek hüsn-ü niyet esaslarına mugayir olacağından caiz de değildirve böyle bir vaziyette muhatabın sükûtu iradenin beyanı mahiyetindetelâkki olunarak icap da kabul edilmiş sayılır.  N E T İ C Eşöylece hulâsa edebiliriz;Umumi bir cevap mecburiyeti yoktur. Mücerret sükût hukukan hiçbirmâna ve hüküm ifade etmez. Fakat bazan ise sükût da bir irade beyanımahiyetini alabilir ve diğer her hangi bir irade beyanı gibi hükümifade eder.Sükûtun hukukan irade beyanı sayılarak hüküm ifade ettiği halleriesas itibariyle şu üç şıkta toplayabiliriz:1 — Kanuni bir cevap mecburiyeti bulunan ve sükûta kanun tarafındanhukuki bir netice izafe olunan haller.2 — Yalnız bir tarafı ilzam edip diğer tarafa münhasıran menfaattemin eden akitler.3 — Hüsn-ü niyet icabı olarak cevap vermek mecburiyeti bulunanhaller.Birinci ve ikinci şıklardaki haller az çok sarih ve muayyen olupanlaşılmaları nisbeten kolay olan hallerdir. Objektif hüsn-ü niyet icabıolarak sükûta irade beyanı mahiyet ve kuvveti izafe olunan halleri takdiretmek ise her zaman kolay değildir. Bunun için örf ve âdeti de gözönündetutarak her hâdise üzerinde ayrı ayrı durmak ve halin icaplarınagöre bir hüküm vermek lâzımdır.Sükût iradenin izharı şekillerinden biri olarak kabul edildiğinegöre irade beyanları hakkındaki hükümlerin sükût hakkında da tatbikiicabeder.  hazırlayan_yeltegiyan</blockquote>

Adı

İnsan doğrulaması: Peygamber Efendimiz a.s.v.'ın kabri nerededir? (Sadece şehir adını küçük harfler ile giriniz)