Tesadüf kelimesinin kaç manası vardır?

N

Nurist

Well-known member
üstad bazı yerlerde tesadüf ettim diyor , bazende tesadüf yok tevakuf var diyor. nasıl oluyor.tesadüf kelimesini nasıl anlamalıyız...?






Tesadüf kelimesi bilerek söylenirse, mesul oluruz. Kaldı ki tesadüf kelimesine yüklenen manalar çok farklıdır. Mesela ,Üstadın verdiği bir örnekte, Bir kitapta bir iki tane tevafuk ile yüzlerce tevafukun olması çok farklıdır. Birincisi diğeri göre tesadüf olabilir. İşte bu tesadüf kelime, anladığımz mana da değil, diğerine nisbeten tevafuk oranının daha az olduğu ifade ediliyor.
Tesadüf kelimesi iki anlamda kullanılmaktadır. Birincisi; birisiyle karşılaşmak anlamında olan. rastgelmek demektir ki; Üstadımızın "tesadüf ettim" şeklinde kullandığı ifade bu manadadır. Nitekim halk dilinde de; "yolda giderken Ahmed'e tesadüf ettim (yani karşılaştım)" şeklinde de ifade edilmektedir. "Ahmed'e tesadüf ettim" cümlesi ile "Ahmet'le tesadüfen karşılaştım" cümolma, gelişi güzel meydana gelme lesi arasında çok fark vardır. İkincisi ise; kendiliğinden anlamındadır ki; üstadın kaçındığı ve benimsemediği karşılıktır.
 
N

Nurist

Well-known member
Ey insan! İnsan isen, şu güzel işlere, tabiatı, tesadüfü, abesiyeti, dalaleti karıştırma; çirkin etme, çirkin yapma, çirkin olma.

(Sözler - 357)


İşte şu adam, sû'-i fehminden, akılsızlığından anlamıyor ki, bu âdi bir iş değildir. Bu işler tesadüfî olamaz.
(Sözler - 35)

Eğer o nur olmasa idi, mevcudat fena-yı mutlaka mahkûm ve kıymetsiz, manasız, faidesiz, abes, karmakarışık, tesadüf oyuncağı bir zulmet-i evham içinde kalırdı.
(Sözler - 71)

Ve serseri tesadüf ve kör kuvvet ve sağır tabiat ve karışık, hedefsiz esbab ve âciz, camid, cahil maddeler bu sahife-i havaiyenin kitabetine ve vazifelerine karışması hiçbir cihetle ihtimal ve imkânı bulunmadığını aynelyakîn derecesinde isbat ettiğini kat'î kanaat getirdim
(Sözler - 162)

bir mülhidin neşrettiği gibi gayesiz, tesadüfî zannederek bütün musibetzedelerin elîm zayiatını bedelsiz hebâen-mensur gösterip, müdhiş bir ye'se atarlar.
(Sözler - 170)

Zelzele, küre-i arzın içinde inkılabat-ı madeniyenin neticesi olduğunu ehl-i gaflet işaa edip, âdeta tesadüfî ve tabiî ve maksadsız bir hâdise nazarıyla bakarlar. Bu hâdisenin manevî esbabını ve neticelerini görmüyorlar; tâ ki intibaha gelsinler.
(Sözler - 173)

bir kısım ahmak şeytanlar ise, o küllî işarat-ı Rabbaniyeye ve terbiye-i İlahiyeye karşı eblehane bir temerrüd ile mukabele edip diyorlar ki: "Tabiattır; bir madenin patlamasıdır, tesadüfîdir.
(Sözler - 174)

Basîr ve Alîm'dir. Tesadüf onun işine karışamaz.
(Sözler - 197)

"Ben bütün rahatımı, keyfimi; onu düşünmemekte görüyorum. Hem böyle aklıma sığışmayan şeylerle uğraşmayacağım. Bütün bu işler, tesadüfî ve karmakarışık işlerdir, kendi kendine dönüyor; benim neme lâzım." Akıllı arkadaşı ona dedi: "Senin bu temerrüdün beni de, belki çokları da belaya atacaktır.
(Sözler - 280)

Bâki kalan ve göz ile görülen bir kısmı ise; süflî esbaba ve tabiata ve tesadüfe verilip, nihayet sukut eder.
(Sözler - 312)

İstikbali, gayet fırtınalı ve tesadüfe bağlı bir vahşetgâh gösterir.
(Sözler - 314)
Küfür ise; onları âyinedarlık ve vazifedarlık ve manidarlık makamından düşürüp, abesiyet ve tesadüfün oyuncağı derekesine ve zeval ve firakın tahribiyle çabuk bozulup değişen mevadd-ı fâniyeye ve ehemmiyetsizlik, kıymetsizlik, hiçlik mertebesine indirdiği gibi..
(Sözler - 320)

Tesadüf ise, cehlimizi örten gizli bir hikmet-i İlahiyenin perdesidir" de, hakikata yanaş.
(Sözler - 677)

zerre mikdar insafı olan tesadüfe vermez.
(Mektubat - 88)

Karışık tesadüf karışamaz.
(Tarihçe-i Hayat - 382)
 
Üst