"o esbab-ı tabiiyenin temasları, zîhayat mevcutların zâhirleriyledir" zahiri ile olan ne batınında o

Portakalın sapı sebepdir. Fakat o sapı o portakala takan ve o saptan portakala ne gitmesi gerektiğini bilen ve bir nevi bunu o sapa bildiren, öğreten Cenab-ı Hakktır. Yani bir portakalın maddesinin oluşmasında sapı rol oynuyor olabilir. Ama manasında kudret kalemi işliyor. Elbette o kudret kalemi olmasa portakalın sapı portakalın yetişmesi için ne gerektiğini bilemeyecek. O yüzden sebeplerin mevcudatın batınıyla yani manasıyla herhangi bir teması sözkonusu değildir. Sadece zahirinin yani maddesinin oluşmasında izn-i İlahi ile küçük bir rolleri var.

Est. belki ben yanlış anlıyorumdur. Şöyle anlıyorum ki; bahsettiğiniz kısımda maddesinden bahsediyor ama bu maddenin oluşabilmesi için manevi bir kuvvet, kudret olması gerektiğini belirtiyor. Yani küçük birşeyin içerisine san’at dercetmek büyük şeylere san’at dercetmekten daha zordur. Ve sebeplerin manen bir ilme sahib olupta bu san’atlı bir maddeyi yapabilmeleri imkânsızdır. Küçücük bir hayvancığın san’atla tertib edilmiş olan batnı elbette maddedir. Bu maddenin oluşmasında sebepler belki çok cüz’i olarak işlettiriliyorlar. Fakat bu maddenin oluşması için nelerin gerekli olduğu konusu manaya giriyor ki bu Cenab-ı Hakk’ın işidir. Sebepleri birer perde olarak koymuş sadece. Çok karışık oldu. Tam anlatamadım söylemek istediğimi. Ama mü’min ferasetlidir, siz anlarsınız inş. 🙂

Est. kardeş Nur’ları kasdetmiyorum. Onları anlıyorsunuzdur da benim yazdıklarım biraz anlaşılmaz oldu. O yüzden öyle söyledim sakın yanlış anlamayın.

Konuya başından bakacak olursak
Anlatılmak istenen sebeplerin bir araya gelip bir şeyi yaratmasının mümkün olmadığıdır
Bunu ifade ederken de 3 tane imkansızlık sunuyor Üstad Hz’leri

3.muhalde de diyorki “Bir mevcudun birliği var ise, elbette Zatında BİR olan VAHİD olan biri tarafından meydana getirilebilir”

Etrafımıza baktığımız zaman her şeyin farklı olduğunu görüyoruz
Bütün elmalar birbirinden farklı, bütün böcekler birbirinden farklı..
Aynı tür aynı cins bile olsalar, birbirlerine çok benzeseler bile farklılar

Misal; Dünya yaratıldığından beri yeryüzüne gelen her insan birbirinden farklıysa, hepsinden 1 tane varsa demek icadlarıda 1 olan Zat tarafından mümkün olabilir

Özellikle o mevcut gayet mükemmel bir düzen ve hassas bir ölçü içinde iken, kapsamlı bir hayata sahipken, onların icadını birçok ellere, karmakarışık sebeplere vermek mümkün değildir.

Zaten mümkün olsa, bir anlaşmazlık, bir düzensizlik, ölçüsüzlük olur. Bir yerde sözü geçen iki kişi bile olduğu zaman sorunlar yaşanıyorken, biri şöyle yapalım diğeri böyle yapalım dediği için karmakarışıklık, düzensizlik oluyorken, yüzlerce sebebe İlah’lık vermek saçmalıktır, ahmaklıktır.

Doğal sebeplere ilahlık veren onlara Kudret vermiş olur, İlim vermiş olur, Hikmet vermiş olur, bu ise ahmaklıktan başka bişey değildir.. halbuki onlar zaten mahluktur, Allah’ın emri tahtındadırlar, askerdirler, amir değillerdir, yani zaten kendileri şuursuzdur, kendi kendilerini bile idare edemezken başka canlıları idare etmeleri mümkün değildir.

Sebeplerin icada etkileri vardır ama temas iledir. Mesela bir bitkinin büyümesi için güneşe ihtiyacı vardır, suya ihtiyacı vardır, topraktaki vitamin ve minerallere ihtiyacı vardır, ama doğrudan temas gerekir. Güneş ışığını doğrudan alamazsa, yağmur ona temas etmezse, topraktaki vitamin ve minerallere erişemezse büyüyemez. Ama bu demek değildirki, bu bitkiyi büyüten güneştir, topraktır, sudur. Eğer güneşe İlahlık verilse güneşin her şeye teması yok, suya verilse suyun her şeye teması yok, toprağa verilse toprağın her şeye teması yok.

Allah cc sebeplerin bir araya gelmesi ile o icadı mümkün kılabilir, yani onlar sadece aracıdırlar izin ve irade dairesinde hareket ederler, kendi vazifelerini yerine getirirler.
Bundan dolayı sebepler sadece birşeyin görünen kısmına etki edebilirler, içine değil.

Halbuki baktığımız zaman narın içi dışından daha sanatlı yaratılmıştır, ya da insana baktığımızda organların, damarların düzeni, işleyişi bedenin dış görünüşünden çok daha mükemmeldir. Yani İçe baktığımız zaman daha kolay bir şekilde diyebiliriz ki, bu mükemmel işleyişi, düzeni, ölçüyü, sanatı, BİR olan bir Zat yaratmış olabilir, başka birinin eli karışamaz.

amin ecmain inşaAllah

Allah Razı olsun kardeş..saol