Sadece Büyük Günah İşleyenler mi Şefaate Mazhar Olacaklar ?

Peygamberimiz (asv)’in mahşerde, ümmetinden kalbinde hardal tanesi kadar iman olup da üzerinde hesabı olmayanlara şefaat edeceği bildiriliyor. Üzerinde hesap olmayanlardan kastedilen nedir?

Kaynaklarda “ümmetinden üzerinde hesabı olmayanlar…” ifadesine rastlayamadık.

Ahmed b. Hanbel’in Hz. Enes’ten yaptığı uzun bir hadis rivayetine göre Resulullah (asv) şöyle buyurdu:

“(…) Allah bana hitaben “git, ümmetinden olup da kalbinde hardal tanesi kadar iman bulduğun kimseyi cennete koyup yerleştir” diyecek, ben de gidip kalbinde hardal tanesi kadar iman bulduğum kimseleri alıp cennete götüreceğim. Ve artık Allah insanların hesabını bitirir ve ümmetimden de geri kalanlar cehennemlik olan diğer insanlarla beraber cehenneme atılacaklardır…”(Müsned, 3/144).

Ehl-i sünnet akidesine göre, kabre imanla girenlerden de cehenneme girenler olacaktır. Yalnız onların avantajı bir gün cehennemden kurtulup cennete girmeleridir. Aslında ilgili hadiste yer alan “ve ümmetimden de geri kalanlar cehennemlik olan diğer insanlarla beraber cehenneme atılacaklardır” manasına gelen ifadeden bunu anlamak mümkündür. Çünkü devam eden bu ifadeden sonra, cehenneme gidenlerden mümin olanların bir gün cehennemden çıkıp cennete girecekleri açıkça ifade edilmiştir.(bk. adı geçen hadis).

Buharî’de de benzer bir hadis rivayetine yer verilmiş ve orada da “İmanlı olup cehennem girenlerin olduğu ve daha sonra oradan çıkıp cennete gireceklerine dair” bilgilere yer verilmiştir:

“Cennet ahâlîsi cennete, ateş ahâlîsi de ateşe girdikten sonra Yüce Allah: Kimin kalbinde bir hardal tanesi ağırlığınca îmân varsa ateşten çıkarınız, diye emreder. Bunun üzerine bu kimseler simsiyah kesilmiş oldukları hâlde çıkarılıp Hayât (yâhud Haya) nehri içine atılırlar ve orada sel uğrağında kalan yabanî reyhan tohumları nasıl süratle yetişirse öylece yetişirler. Görmez misin, bunlar sapsarı olarak ve iki tarafa salınarak (ne güzel) sürerler.” (bk. Buharî, İman, 15)

Hesap gününde mizanında kötülükleri ağır gelen mümin kişi, şefaate nail olabilir mi?


Günahı sevaplarından fazla olan kişilere de şefaat edilecektir. Ancak şefaat de Allahın zniyle olacaktır. Peygamberimiz “Benim şefaatim ümmetimden büyük günah işleyenleredir” buyurmuşlardır. Bununla beraber günahı sevabından az olanlara da şefaat edilecektir. Onlarında cennetteki makamlarının artması için şefaat edilecektir.

Evet, şefaat haktır. Birçok âyet ve hadîste şefaatten bahsedilmekte ve böylece onun hakkaniyeti dile getirilmektedir. Yeri geldikçe bu âyet ve hadîsleri zikredeceğiz. Biz şimdi önce, sorunun ikinci şıkkı olan “Kimler ne ölçüde şefaat edebilirler?” sorularını cevaplamakla mevzûa başlamak istiyoruz. Zaten bu kısma verilecek cevap bir cihetle şefaatın hakkaniyetinin de izahı olacaktır.

Peygamberler, evliyâ asfiyâ ve şehitler -derecelerine göre- Cenab-ı Hakk’ın onlara bahşettiği seviyede şefaat edebilirler ve edeceklerdir. Ancak, bu mevzûda da yine, zirve Allah Rasulü’dür. O ki fetanet-i âzama sahiptir. Her Nebi kendisine bahşedilen sınırsız, fakat bir defaya mahsus şefaat hakkını dünyada kullanırken o, bunu âhirete saklamıştır.. ve âhirette “şefaat-ı uzmâ”nın sahibi olacaktır. Onun “hammâdûn”, denilen ümmeti, “Livaül’hamd”in altında toplanacak ve “Makam-ı Mahmûd”un sahibi ünvanıyla O’nun tarafından yapılacak şefaatte herkes payına düşenle şereflenecek ve kurtuluşa ereceklerdir.

Dünya fâni ve geçicidir. Burada çekilen sıkıntılar da bir cihetle işlenen günahlara keffâreti sayılır. Ancak insanların perişan ve derbeder olacakları ve kendilerini kurtaracak yeni bir amele de fırsat bulamayacakları bir gün gelecektir -ki, biz ona ahiret diyoruz-işte o gün, Allah Rasulü bütün insanlığı içine alan şefaatıyla ortaya çıkacak ve “en büyük şefaat” manâsına “şefaat-ı uzmâ”sıyla şefaat edecektir. Elbette Allah Rasulü’nün şefaatının da bir sınırı vardır. Zaten, bütün şefaatler ancak Cenab-ı Hakk’ın izni ve koyduğu ölçü nispetinde olacaktır ki “ İzni olmadan katında hiç bir kimse şefaat edemez” mealindeki âyet de bize bunu anlatmaktadır (Bakara/2-255).

Bunun böyle olması da gayet tabiî ve normaldir; zira, şefaat edecek olanlar da hissî davranabilir, ölçüyü kaçırabilir ve merhamet-i ilâhîden fazla merhamet ileri sürmüş olabilir.. böylece de Rabb’e karşı sû-i edepte bulunmuş olabilir. Onun içindir ki, Allah (cc) bir mîzan, ölçü ve denge vaz’etmiştir. Kim, kime ve ne ölçüde şefaat edebileceği bir takdire bağlanmıştır. Cenâb-ı Hakk’ın bütün icraatında bir adalet ve denge olduğu gibi, âhirette vereceği şefâat salahiyetinde de bir adalet ve denge vardır. Eğer bu şekilde bir tahdit ve sınır konulmuş olmasaydı,bazı kimseler şefaatı da dengesiz olarak kullanırlardı. Nitekim belki de sınırsız bir şefaat salahiyeti onların hislerini galeyana getirerek meselâ, bazı insanların Cehennem alevleri içinde cayır cayır yandıklarını görünce, şefkatleri kabaracak, kafir-münafık-mücrim tanımadan herkesin Cennete girmesini talep edeceklerdi. Halbuki böyle bir talep bazen, milyarlarca mü’minin hukukuna tecavüz de olabilirdi.

Çünkü şefaatin, böyle şahısların hislerine bırakılmasında, günahkâr, sapık, kâfir herkesin, bu hissî şefaatten faydalanma ihtimâli vardır. Bu ise, bütün varlıkların hukukuna rağmen, dağlar cesametinde günah taşıyan kâfire de merhamet edilmesi demektir. Oysaki kâfir, kainatta, Allah’a ait bütün güzellikleri, bütün nizamları, bütün hikmetleri inkâr, tezyif ve tahkir ettiğinden, mekanlar çapında cinayet işlemiş olacaktır ki, hayatının her dakikası yüzlerce cinayetle karalanmış böyle kapkaranlık bir ruha merhamet, merhamet adına saygısızlığın en büyüğü olsa gerektir.

Efendimiz, şefaatının büyük günah işleyenlere olduğunu ifade etmişler ve “Benim şefaatim ümmetimden büyük günah işleyenleredir” buyurmuşlardır. O her hususta olduğu gibi bu mevzûda da bir denge ve muvazene insanıdır. Zaten bütün ümmet O’nun bu ifadeleriyle teselli bulmakta ve Allah Rasulü’nün şefaatına nail olmayı ummaktadır.

Hallac-ı Mansur bir gün bu hadîsi şerh ederken, cezbeye gelir ve ölçüyü kaçırarak, Efendimiz’e hitaben “Ey Nebîler Sultanı! Niçin böyle sınır koydun da bütün insanlar için demedin. Sen bütün insanlara şefaat etmeyi talep etseydin, yine de Rabbin Seni mahrum bırakmaz ve Sana bu salahiyeti bahşederdi” gibi laflar eder. Tam bu esnada Allah Rasûlü temessül ederek, başındaki sarığı onun boynuna sarar ve: “Bunu başınla öde, sen zannediyor musun ki ben o sözü kendimden söyledim” der. Hallac kolu kanadı biçilip bir ağaç gibi budanırken dahi tebessüm ediyordu. Çünkü biliyordu ki, bu hüküm âli bir mecliste verildi ve o hükme rıza göstermek gerekirdi…

Evet, belki de Hallacın dediği gibi, Allah Rasulü Cenab-ı Hakk’dan bütün insanlara şefaat etmeyi talep etseydi, Rabb’i O’na bu salahiyeti verirdi. Ancak O, Allah’a karşı bizim anlayamayacağımız ölçüler içinde saygılıydı. Rabb’in dediğinden başkasını demiyor ve verilen salahiyet sınırlarını da asla zorlamıyordu..

Rabb’in koyduğu şefaat ölçüsünde, şefaat edilecek şahısların buna hak kazanmış olmaları da yer almaktadır. Nitekim bu manâ ile alâkalı olarak, mealen şöyle buyurulmaktadır: “Artık şefaatçıların şefaatı onlara fayda vermez” (Müddessir/75-48). Bununla da anlıyoruz ki, şefaat herkese ve sınırsız bir ölçüde değildir. Kim, kime şefaat ederse, muhakkak kabul görür diye bir şart da yoktur. Bütün işlerde olduğu gibi, bunda da İlâhî meşiet esastır.

Kâfir işlediği küfrüyle ta işin başında, bu şefaat dairesinin dışında kalmıştır. O’na hiç kimse şefaat edemez, etse bile ona fayda vermez.

Kur’ân-ı Kerim’de Cenâb-ı Hakk bize bir dua öğretiyor. Bu dua ile himmetin âli tutulması gerektiği hususuna da işaret ediliyor. Dua şudur: “Rabbimiz, bize gözümüzü aydınlatacak eşler, zürriyetler bağışla ve bizi muttakilere imam kıl” (Furkan/25-74). Yani, Allah’ım çocuklarımız, hanımlarımız, gözümüzü aydınlatacak hüviyette olsun. Bize öyle hayat arkadaşları ver ki, din adına bize teşviklerde bulunsun. Evlatlarımız da, daima arkamızdan hayırlar göndersin ve onlar sebebiyle rahmet çağlayanları üzerimize doğru çağlasın dursun! Bizi sadece muttaki olmakla da bırakma, onlara imam ve önder kıl. Bize öyle lütuflarda bulun ki, şu, İslam’a hizmet boyunduruğunun yere konduğu dönemde ve dine hizmetin âr kabul edildiği bir zamanda, dinine hizmet ettir ve muttakîler önünde bize, imamlık pâyesi ihsan eyle!

Böyle bir anlayış, himmeti âli tutmanın ifadesidir. Cenâb-ı Hakk’dan O’nun öğrettiği usûl içinde şefaat edebilme salahiyeti talep etmektir. Zaten O vermek istemeseydi, evvela istemeyi vermezdi. Madem ki istemeyi verdi ve nasıl istememiz gerektiğini de öğretti, öyleyse istediğimizi de verecektir. O’nun sonsuz rahmetinden bunu umuyor ve bekliyoruz. O’nun için burada dikkat edilmesi gereken hususun iyi anlaşılması lazımdır. Evet, Rabbimiz’den sadece Cennetin bir köşesine bizi kabul buyurmasını istemek, himmetin düşüklüğüne delildir. Halbuki Allah (cc) bize himmetimizi yüksek tutmamızı öğretmektedir. Evet himmetimizi yüksek tutmalıyız, tutmalı ve O’ndan, muttakilere bizi imam kılmasını, onlara şefaat edebilme salahiyetini vermesini talep etmeliyiz…

Efendimiz bir hadîslerinde, âhiretten bir tabloyu şöyle anlatırlar: Allah (cc), Hz. Nuh’a soracak: “Sen, sana düşen vazifeyi hakkıyla yerine getirdin mi?” O büyük peygamber cevap verir: “Evet Ya Rabbi, yerine getirdim. Bana verdiğin tebliğ vazifesini kusursuz edâ ettim.” Bunun üzerine Cenâb-ı Hakk, Hz. Nuh’tan şahit ister. O da Ümmet-i Muhammedi şahit gösterir. Bunun nasıl olacağı sorulunca da, şöyle cevap verir: “Sen onları ümmetlere şahit kıldın.. onlar da ellerindeki Kitapta gördüler ki Nuh vazifesini yapmış. Ve işte ben de onları bugün kendime şahit olarak gösteriyorum.”

Evet, âyet öyle diyordu: “İşte böylece, sizin insanlar üzerinde şahitler olmanız, Rasulün de sizin üzerinize bir şahit olması için sizi ümmet-i vasat (dengeli ve orta bir ümmet) kıldık” (Bakara/2-143).

Şefaat haktır ve gerçektir. Bütün büyükler Cenab-ı Hakk’ın koyduğu sınır dahilinde şefaat edeceklerdir. Şahit olmak da bir bakıma şefaat kabul edilecekse, eğer, Ümmet-i Muhammed bu manâda bütünüyle şefaat edecektir.

Şefaatı inkar edenlerin, dünyada da ukbada da kazanacakları bir şey yoktur. Çünkü Allah (cc) orada kullarına, kulları O’nu nasıl bilip tanımışlarsa, öyle muamele edecektir.

Harp kardeş ;birde şöyle düşünelim dilersen;

İmansızlık demeyelim biz buna istersen;

soruyla gelen her müslüman kardeşimize (eyvah sen cehennemlik oldun böyle sorular sorma dersek şayet biz baştan kaybetmiş oluruz mücadeleyi değil mi;

İnsan oğlunun fıtri özelliğidir ;bilmediklerini araştırmak sormak okumak ve merak edip üzerinde düşünmek;

Zaten dinimizin ilk emri nedir ?İkra yani oku öyle değil mi?insanoğlu araştıracak okuyacak ve soracak ki doğruyu bulsun ve hakikat sahilinde felaha ulaşsın..

sormaktan korkmayalım,araştıralım okuyallım ki nazenin dinimize bulaşan hurafe ve bidatlerden hep beraber kurtulalım inşl..

bu arada kaşif kardeşimizin açıklamaları içinde ayrıca teşekkür ediyorum..

Devam inşl…siz bu hadisten ne anlıyorsunuz?

Aleyna ve aleykum selam Abidin kardeş;

Allah (c.c.) razı olsun güzel bir yorum teşekkürler;Lakin elbette bende sonda yorum yazacağım inşl;

Hemen sorunuza geçersek ;Hadisin sahih olup olmadığı ve kaynağı hususunda;Şu konuda da sizi tebrik etmek isterim ;hadisin kaynak ve sahihliğine dikkat etmeniz çok doğru ve normal olanda budur zaten..Zaten ilmi derslerin sohbetamacıda hakikat deryasına dalmaktır ;

kaynak şudur ;
Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in Büyük Günah Sahibi Müminler İçin Şefaati

Enes bin Malik (Radiyallahu Anh)’den Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Şefaatim ümmetimden büyük günah sahibi kimseleredir.”
Ebu Davud: 4739

Hadisleri ders konusu yaparken dikkat edilmesi gereken birçok şey var. Bunlardan birisi hadisin kaynağının doğruluğu, ikincisi nasıl bir mesele üzerine söylendiği, üçüncüsü de söylenen hadisin gerçekten söylenildiği gibi mi olup olmadığı. Tabi başka dikkat edilmesi gereken şeyler de olabilir. Özellikle üçüncü söylediğimin çoğu zaman boşuna tartışma konularına döndüğünü görüyoruz. Hadisi bize aktaran kişi kendi anladığı şekilde söylüyor ve bizde onu hadisin orjinali imiş gibi kabul ediyoruz çoğunlukla ve ona görede bir münakaşa zemini oluşuyor. Haliyle ne hadisi söyleyen ne de hadisi tam bilmeyen kişi işin içinden çıkamıyor. Birde ufak bir kelimenin yerini değiştirip veyahut onu kaldırıp ilim cambazlığına soyunan çok fetvacılar var buna da dikkat etmek gerek. Konu açılmış olması nedeniyle bunları hatırlıyorum, yoksa tebliğ kardeşin bahsettiği kişiye atıf yapmıyorum. Zaten de çoğumuz bu tür durumlarla karşılaşıyordur.

Bir de bir hadisi konuşurken onu destekleyen başka hadisler var mı buna da bakmak lazım. Tek bir hadisi ortaya koyup onu kesin hüküm kabul etmek diğer benzer hadislerdeki hükümlere zıt gibi görünebileceğinden tehlike arzeden bir durumdur. O yüzden külli bir bakış açısı gerek ve mümkün mertebe ehillerinin bunları yorumlaması veyahut gerekli araştırmayı yaptıktan sorna cevap verilmesi daha makuldür. Mesela bahsini ettiğimiz hadiste diyor ki: “Şefaatim ümmetimden büyük günah sahibi kimseleredir.” Ebu Davud: 4739

Bu hadis eğer tek hadis olsa idi bu konuda belki günah işlensin ki şefaate mazhar olunsun diye bir iddiada bulunulabilirdi. Oysa memluk kardeşin verdiği hadiste de diyor ki: Bir hadis-i şerifte (İmanla ölen herkese şefaat edeceğim.) [Buhari, Müslim]

Allah razı olsun.
Kişiinin şunu da bilmesi gerekir ki; ibadet-ü taat da beklentisiz olmak gerekiyor. Bizler gayretimizden sorumluyuz, beklenti içine girip, bişeyler yapmak ihlası kırar. Allah’a kul olduğumu için ibadet yaparız. Efendimiz şefaatini göz önüne alarak ibadet yapılırsa yanlış olur. Ama O’nun (sav) izlerine basa basa yürümekle mükellefiz.Günahları efendimiz silmeyecek, allah cc silecek. Bunu o şahsa ayırd etmek lazım.

Bence yukarda yazılan bütün cevaplar yerinde, herkes içinde bulunduğu konuma göre cevap vermiş lakin bilmediğimiz bir mevzu soruyu soranın içinde bulunduğu konumu bilmiyoruz.
İslam itaat gerektirir elbetteki ama bunu biz biliyoruz. Bu gibi bilgilerden yoksun olan ve idrakında olmayan birinin butür sorularını yadırgayamayız.
Bir tv programında insanlara çok basit dini sorular soruluyor, ilk insan kimdir, ilk peyganber kimdir vs. Üzülerek dile getirmeliyim ki 100 kişiden ancak 10 kişi biliyor. Hz. Meryem’in kim olduğu biliyor fakat efendimiz sav annesinin ismi bilinmiyor. Böyle bir toplumda yaşıyoruz daha doğrusu istatistiklere göre %20 islamın idrakında olan toplumda yaşıyoruz. Ve biz bunu sorguluyoruz.
Bediüzzeman hz; asrın problemi imandır demiş…