Birinci Kısım – Meyve Risalesi – Sekizinci Meselenin Bir Hülâsası

ihlâsa pek nâdir muvaffak olabilir; o nisbette kemâlâtı ve seciyeleri küçülür. Değil hayvanların en ulvîsi, belki baş aşağı, akıl cihetiyle en biçaresi ve aşağısı olmak vaziyetine düşeceği sırada, âhirete iman imdada yetişir. Mezar gibi dar zamanını, geçmiş ve gelecek zamanları içine alan pek geniş bir zamana çevirir ve dünya kadar, belki ezelden ebede kadar bir daire-i vücut gösterir.

Babasını dâr-ı saadette ve âlem-i ervahta dahi pederlik münasebetiyle ve kardeşini tâ ebede kadar uhuvvetini düşünmesiyle ve karısını Cennette dahi en güzel bir refika-i hayatı olduğunu bilmesi haysiyetiyle sever, hürmet eder, merhamet eder, yardım eder. Ve o büyük ve geniş daire-i hayatta ve vücuttaki münasebetler için olanehemmiyetli hizmetleri, dünyanın kıymetsiz işlerine ve cüz’î garazlarına vemenfaatlerine âlet etmez. Ciddi sadakate ve samimi ihlâsa muvaffak olarak, kemâlâtı ve hasletleri, o nisbette, derecesine göre yükselmeye başlar, insaniyeti teâli eder. Hayat lezzetinde serçe kuşuna yetişmeyen o insan, bütün hayvanat üstünde,kâinatın en müntehap ve bahtiyar bir misafiri ve Sahib‑i Kâinatın en mahbup vemakbul bir abdi olmasıdır. Bu netice dahi Risale-i Nur’da hüccetlerle izahına iktifaenkısa kesildi.

Dördüncü bir faidesi ki, insanın hayat-ı içtimaiyesine bakıyor:

Risale-i Nur’dan Dokuzuncu Şuâda beyan edilen o neticenin bir hülâsası şudur:

Nev-i insanın dörtten birini teşkil eden çocuklar, âhiret imanıyla insanca yaşayabilirler ve insaniyetin istidatlarını taşıyabilirler. Yoksa, elîm endişeler içinde, kendini uyutturmak ve unutturmak için çocukça oyuncaklarıyla, haylâz bir hayatla yaşayacak. Çünkü, her vakit etrafında onun gibi çocukların ölmesiyle onun nazikdimağında ve ileride uzun arzuları taşıyan zayıf kalbinde ve mukavemetsiz ruhunda öyle bir tesir yapar ki, hayatı ve aklı o biçareye âlet-i azap ve işkence edeceği zamanda, âhiret imanının dersiyle, görmemek için oyuncaklar altında onlardan saklandığı o endişeler yerinde, bir sevinç ve genişlik hissederek der:

[TABLE]
[TR]
[TD]Sahib-i Kâinat: evrenin ve herşeyin sahibi olan Allah[/TD]
[TD]abd: kul[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]bahtiyar: talihli, mutlu[/TD]
[TD]beyan etmek: açıklamak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]biçare: çaresiz[/TD]
[TD]cihet: taraf, yön[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]cüz’î: ferdî, az, küçük[/TD]
[TD]daire-i hayat: hayat dairesi[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]daire-i vücut: varlık dairesi[/TD]
[TD]dimağ: akıl, bilinç, beyin[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]dâr-ı saadet ve ebediyet: sonsuzluk ve mutluluk yeri[/TD]
[TD]ebed: sonu olmayan, sonsuzluk[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ehemmiyetli: önemli[/TD]
[TD]elîm: acıklı, üzücü[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ezel: başlangıcı olmayan, sonsuzluk[/TD]
[TD]garaz: kötü kasıt[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]haslet: huy, özellik, karakter[/TD]
[TD]hayat-ı içtimaiye: sosyal hayat[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]haysiyetiyle: özelliğiyle[/TD]
[TD]hayvanat: hayvanlar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hüccet: güçlü delil[/TD]
[TD]hülâsa: öz, özet[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ihlâs: içtenlik, samimiyet; ibadet ve davranışlarda sadece Allah’ın rızasını gözetme[/TD]
[TD]iktifaen: yetinerek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]imdat: yardım[/TD]
[TD]istidat: kàbiliyet, yetenek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]izah: açıklama[/TD]
[TD]kemâlât: faziletler, iyilikler, mükemmel özellikler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kâinat: evren, yaratılan herşey[/TD]
[TD]mahbup: sevgili[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]makbul: kabul gören, geçerli[/TD]
[TD]menfaat: fayda, yarar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mukavemetsiz: karşı konulmaz, direnilmez[/TD]
[TD]muvaffak olmak: başarılı olmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]münasebet: bağlantı, ilişki[/TD]
[TD]müntehap: seçilmiş[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]nev-i insan: insanlar, insanlık[/TD]
[TD]nisbet: oran, ölçü[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]refika-i hayat: hayat arkadaşı, eş[/TD]
[TD]sadâkat: bağlılık, doğruluk[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]seciye: huy, karakter[/TD]
[TD]tesir: etki[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]teâli etmek: yücelmek, yükselmek[/TD]
[TD]teşkil etmek: meydana getirmek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]uhuvvet: kardeşlik[/TD]
[TD]ulvî: yüce, yüksek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]vücut: varlık[/TD]
[TD]âhiret âlemi: öteki dünya, öldükten sonraki sonsuz hayat[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]âlem-i ervah: ruhlar âlemi[/TD]
[TD]âlet-i azap: azap âleti, sıkıntı veren unsur[/TD]
[/TR]
[/TABLE]

imdadına yetişmezse, her vakit hastalığın ihtarıyla gözü önüne gelen ölüm ve intikamını alamadığı ve namusunu elinden kurtaramadığı zâlimin mağrurâne ihaneti ve büyük musibetlerde boşu boşuna malını, evlâdını kaybetmekle gelen elîmmeyusiyeti ve bir-iki dakika veya bir iki saat keyif yüzünden beş on sene böyle bir hapis azabını çekmekten gelen kederli sıkıntı, elbette o biçarelere dünyayı zindan ve hayatı bir işkenceli azaba çevirir. Eğer âhirete iman imdatlarına yetişse, birden onlar nefes alırlar; sıkıntıları, meyusiyetleri ve endişeleri ve intikam hiddetleri, derece-i imanına göre kısmen ve bazan tamamen zâil olur.

Hattâ diyebilirim ki, benim ve bir kısım kardeşlerimin bu sebepsiz hapsimizde vedehşetli musibetimizde, eğer iman-ı âhiret yardım etmeseydi, bir gün dayanmak, ölüm kadar tesir edip bizi hayattan istifa etmeye sevk edecekti. Fakat hadsiz şükür olsun, benim canım kadar sevdiğim pek çok kardeşlerimin bu musibetten gelenelemlerini de çektiğim ve gözüm kadar sevdiğim binler Risale-i Nur risaleleri ve benim yaldızlı ve süslü ve çok kıymettar kitaplarımın ziyaları ve ağlamalarından teessüflerini çektiğim ve eskiden beri az bir ihaneti ve tahakkümü kaldıramadığım halde; sizikasemle temin ederim ki, iman-ı bil’âhiret nuru ve kuvveti bana öyle bir sabır vetahammül ve tesellî ve metanet, belki mücahidâne, kârlı bir imtihan dersinde daha büyük mükâfatı kazanmak için bir şevk verdi ki, ben bu risalenin başında dediğim gibi, kendimi medrese-i Yusufiye ünvanına lâyık bir güzel ve hayırlı medresede biliyorum. Arasıra gelen hastalıklar ve ihtiyarlıktan neş’et eden titizlikler olmasaydı, mükemmel ve rahat-ı kalb ile derslerime daha ziyade çalışacaktım. Her ne ise, bu makam münasebetiyle saded harici girdi; kusura bakılmasın.

Hem her insanın küçük bir dünyası, belki küçük bir cenneti dahi kendi hanesidir. Eğer iman-ı âhiret o hanenin saadetinde hükmetmezse, o aile efradı, herbiri şefkat ve muhabbet ve alâkadarlığı derecesinde elîm endişeler ve azaplar çeker. O cenneti, cehenneme döner veyahut muvakkat eğlenceler ve sefahetlerle aklını tenvim edip uyutur. Devekuşu gibi avcıyı görür, kaçamıyor, uçamıyor. Başını kuma sokar, tâ görünmesin. Başını gaflete sokar, tâ ölüm ve zevâl ve firak onu görmesin. Divanece,muvakkat iptal-i his nev’inden bir çare bulur. Çünkü, meselâ

[TABLE]
[TR]
[TD]alâkadarlık: ilgili olma[/TD]
[TD]biçare: çaresiz[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]dehşetli: korkunç, ürkütücü[/TD]
[TD]derece-i iman: iman derecesi[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]divanece: akılsızca, delice[/TD]
[TD]efrad: fertler, bireyler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]elem: acı, keder[/TD]
[TD]elîm: acıklı, üzücü[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]firak: ayrılık[/TD]
[TD]gaflet: âhirete, Allah’ın emir ve yasaklarına duyarsız davranma hâli, umursamazlık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hadsiz: sayısız, sınırsız[/TD]
[TD]hane: ev[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hükmetmek: hâkim olmak, egemen olmak[/TD]
[TD]ihtar: hatırlatma, uyarıp ikaz etme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]iman-ı bil’âhiret: “âhiret gününe iman”[/TD]
[TD]iman-ı âhiret: âhirete iman[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]imdad: yardım[/TD]
[TD]iptal-i his: hisleri uyuşturma, duyguları vazifelerini yapamaz hâle getirme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kasem: yemin[/TD]
[TD]kıymettar: kıymetli, değerli[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mağrurâne: gururlu bir şekilde[/TD]
[TD]medrese-i Yusufiye: Hz. Yusuf’un (a.s.) hapiste kalmasına benzetilerek, iman ve Kur’ân hizmetinden dolayı tutuklananların hapsedildiği yer mânâsında hapishaneye verilen ad[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]metanet: sağlamlık, kararlılık[/TD]
[TD]meyusiyet: ümitsizlik[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]muhabbet: sevgi[/TD]
[TD]musibet: belâ, dert, felâket[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]muvakkat: geçici[/TD]
[TD]mücahidâne: cihad edercesine[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mükâfat: ödül[/TD]
[TD]nev’î: tür[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]neş’et etmek: çıkmak, yetişmek[/TD]
[TD]rahat-ı kalb: kalp rahatlığı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]saadet: mutluluk[/TD]
[TD]saded: asıl mevzu, konu[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]sefahet: gayrı meşru zevk ve eğlenceye düşkünlük[/TD]
[TD]tahakküm: baskı, zorbalık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tahammül: dayanma, katlanma[/TD]
[TD]teessüf: eseflenme, üzülme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tenvim etmek: uyutmak, uyuşturmak[/TD]
[TD]zevâl: geçip gitme, yok olma[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ziya: ışık[/TD]
[TD]ziyade: çok, fazla[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]zâil olmak: geçip gitmek, yok olmak[/TD]
[/TR]
[/TABLE]

Gençlere der: “Cehennem var, sarhoşluğu bırak.” Aklı başlarına getirir.

Zâlime der: “Şiddetli azap var, tokat yiyeceksin.” Adalete başını eğdirir.

İhtiyarlara der: “Senin elinden çıkmış bütün saadetlerinden çok yüksek ve daimî biruhrevî saadet ve taze, bâki bir gençlik seni bekliyorlar. Onları kazanmaya çalış.” Ağlamasını gülmeye çevirir.

Bunlara kıyasen, cüz’î ve küllî herbir taifede hüsn-ü tesirini gösterir, ışıklandırır.Nev-i beşerin hayat-ı içtimaiyesiyle alâkadar olan içtimaiyyun ve ahlâkıyyûnların kulakları çınlasın! İşte, iman-ı âhiretin binler faidelerinden, işaret ettiğimiz beş altı nümunelerine sairleri kıyas edilse, kat’î anlaşılır ki, iki cihanın ve iki hayatın medar-ısaadeti yalnız imandır.

Risale-i Nur’da, Yirmi Sekizinci Sözde ve başka risalelerinde, haşrin cismaniyeticihetinde gelen zayıf şüphelere kuvvetli cevaplarına iktifaen burada yalnız bir kısa işaretle deriz ki:

Esmâ-i İlâhiyenin en cemiyetli âyinesi cismâniyettedir. Ve hilkat-i kâinattakimakàsıd-ı İlâhiyenin en zengini ve faal merkezi cismaniyettedir. Ve ihsanat-ı Rabbâniyenin en çok çeşitleri ve rengârenkleri cismaniyettedir. Ve beşerin ihtiyacat dilleriyle Hâlıkına karşı dualarının ve teşekküratının en kesretli tohumları yinecismaniyettedir. Mâneviyat ve ruhâniyat âlemlerinin en mütenevvi çekirdekleri yinecismaniyettedir.

Bunlara kıyasen, yüzer küllî hakikatler cismaniyette temerküz ettiğinden, Hâlık-ı Hakîm, zemin yüzünde cismaniyeti çoğaltmak ve mezkûr hakikatlere mazhar eylemekiçin, öyle sür’atli ve dehşetli bir faaliyetle kàfile kàfile arkasına mevcudata vücut giydirir, o meşhere gönderir. Sonra onları terhis eder, başkalarını gönderir.Mütemadiyen kâinat fabrikasını işlettirir. Cismanî mahsulâtı dokuyup, zemini âhirete ve Cennete bir fidanlık bahçesi hükmüne getirir. Hattâ insanın

[TABLE]
[TR]
[TD]Hâlık: her şeyi yaratan Allah[/TD]
[TD]Hâlık-ı Hakîm: herşeyi hikmetle, belirli gayelere yönelik olarak, mânâlı, faydalı ve tam yerli yerinde yaratan Allah[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ahlâkiyyun: ahlâk bilimciler[/TD]
[TD]alâkadar: alâkalı, ilgili[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]beşer: insan[/TD]
[TD]bâki: devamlı, kalıcı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]cemiyetli: kapsamlı, geniş[/TD]
[TD]cihan: dünya[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]cihet: taraf, yön[/TD]
[TD]cismaniyet: bedenle, maddî vücutla ilgili oluş[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]cismanî: maddi vücuda sahip[/TD]
[TD]cüz’î: ferdî, az, küçük[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]dehşetli: korkunç, ürkütücü[/TD]
[TD]esmâ-i İlâhiye: Cenâb-ı Allah’ın isimleri[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]faal: çalışkan, hareketli[/TD]
[TD]hakikat: doğru, gerçek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hayat-ı içtimaiye: sosyal hayat[/TD]
[TD]haşrin cismaniyeti: insanların öldükten sonra tekrar diriltilip Allah‘ın huzurunda toplanmasının hem beden, hem de ruh itibariyle olması[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hilkat-i kâinat: kâinatın, evrenin yaratılışı[/TD]
[TD]hüsn-ü tesir: iyi, güzel tesir[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ihsânât-ı Rabbâniye: Allah’ın lütuf ve bağışları[/TD]
[TD]iktifaen: yetinerek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]iman-ı âhiret: âhirete iman[/TD]
[TD]içtimaiyyun: sosyologlar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kat’î: kesin bir şekilde[/TD]
[TD]kesretli: çok sayıda[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kàfile: grup, topluluk[/TD]
[TD]küllî: büyük, geniş, kapsamlı, tür[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mahsulat: ürünler[/TD]
[TD]makàsıd-ı İlâhiye: Allah’ın gözettiği yüce maksatlar, gayeler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mazhar eylemek: eriştirmek, ayna yapmak[/TD]
[TD]medar-ı saadet: mutluluk, huzur kaynağı, vesilesi[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mevcudat: varlıklar[/TD]
[TD]mezkûr: anılan, sözü geçen[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]meşher: sergi[/TD]
[TD]mâneviyat: mânevî âleme ait olan şeyler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mütemadiyen: sürekli olarak[/TD]
[TD]mütenevvi: çeşitli[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]nev-i beşer: insanlar, insanlık[/TD]
[TD]ruhâniyat âlemleri: ruhanî olanların âlemleri[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]saadet: mutluluk[/TD]
[TD]sair: diğer, başka[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]taife: grup, topluluk[/TD]
[TD]temerküz etmek: odaklaşmak, toplanmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]terhis etmek: göreve son vermek[/TD]
[TD]teşekkürat: teşekkürler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]uhrevî: âhirete ait[/TD]
[TD]vücut giydirmek: var etmek, bir bedene sokmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]zemin: yer[/TD]
[TD]âhiret: öteki dünya, öldükten sonraki sonsuz hayat

[/TD]
[/TR]
[/TABLE]

cismanî lezzetleri sarih bir surette beyan eder ki, başka te’villerle mânâ-yı zâhirîyi kabul etmemek imkân haricindedir.

İşte, iman-ı âhiretin meyveleri ve neticeleri gösteriyorlar ki, nasıl ki âzâ-yı insanîden midenin hakikati ve ihtiyacatı, taamların vücuduna kat’î delâlet eder; öyle de, insanın hakikati ve kemâlâtı ve fıtrî ihtiyacatı ve ebedî arzuları ve iman-ı âhiretinmezkûr netice ve faidelerini isteyen hakikatleri ve istidatları daha kat’î olarak âhirete ve Cennete ve cismanî bâki lezzetlere delâlet ve tahakkuklarına şehadet ettiği gibi, bukâinatın hakikat-i kemâlâtı ve mânidar tekvînî âyâtı ve insaniyetin mezkûrhakikatlerle alâkadar bütün hakikatleri, dâr-ı âhiretin vücuduna ve tahakkukuna vehaşrin gelmesine ve Cennet ve Cehennemin açılmasına delâlet ve şehadetettiklerini, Risale-i Nur eczaları ve bilhassa Onuncu ve Yirmi Sekizinci (iki makamı), Yirmi Dokuzuncu Sözler ve Dokuzuncu Şuâ ve Münacât risaleleri hüccetlerle, parlak ve şüphe bırakmaz bir tarzda ispat etmişler. Onlara havale ederek bu uzun kıssayı kısa kesiyoruz.

Cehenneme dair beyanat-ı Kur’âniye o kadar vâzıh ve zâhirdir ki, başka izahata ihtiyaç bırakmamış. Yalnız bir iki zayıf şüpheyi izale edecek iki üç nükteyi, tafsiliniRisale-i Nur’a havale edip gayet kısa bir hülâsasını beyan edeceğiz.

Birinci Nükte

Cehennem fikri, geçmiş iman meyvelerinin lezzetlerini korkusuyla kaçırmıyor. Çünkü, hadsiz rahmet-i Rabbâniye, o korkan adama der: “Bana gel, tevbe kapısıyla gir. Tâ Cehennemin vücudu, değil korkutmak, belki sana Cennetin lezzetlerini tam bildirsin ve senin ve hukuklarına tecavüz edilen hadsiz mahlûkatın intikamlarını alsın, sizi keyiflendirsin.”

Eğer sen dalâlette boğulup çıkamıyorsan, yine Cehennemin vücudu bin dereceidam-ı ebedîden hayırlıdır ve kâfirlere de bir nevi merhamettir. Çünkü insan,

[TABLE]
[TR]
[TD]alâkadar: alakalı, ilgili[/TD]
[TD]beyan etmek: açıklamak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]beyanat-ı Kur’âniye: Kur’ân’ın açıklamaları[/TD]
[TD]bilhassa: özellikle[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]bâki: devamlı, kalıcı[/TD]
[TD]cismanî: bedenle ilgili, bedensel[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]dalâlet: hak yoldan ayrılma, sapkınlık[/TD]
[TD]delâlet: delil olma, işaret etme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]dâr-ı âhiret: âhiret yurdu[/TD]
[TD]ebedî: sonu olmayan, sonsuz[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ecza: kısımlar, parçalar[/TD]
[TD]fıtrî: doğal, yaratılıştan gelen[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hadsiz: sayısız, sınırsız[/TD]
[TD]hakikat: gerçek yapı, mahiyet[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hakikat-i kemâlât: mükemmelliklerin esası, gerçeği[/TD]
[TD]havale etmek: göndermek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]haşr: insanların öldükten sonra âhirette diriltilip muhakeme için Allah‘ın huzurunda toplanması[/TD]
[TD]hüccet: delil[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hülâsa: özet[/TD]
[TD]idam-ı ebedî: dirilmemek üzere sonsuz yok oluş[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ihtiyacat: ihtiyaçlar[/TD]
[TD]iman-ı âhiret: âhirete iman[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]insaniyet: insanlık[/TD]
[TD]istidat: kàbiliyet, yetenek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]izahat: açıklamalar[/TD]
[TD]izale etmek: gidermek, ortadan kaldırmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kat’î: kesin bir şekilde[/TD]
[TD]kemâlât: faziletler, iyilikler, mükemmel özellikler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kâinat: evren, yaratılan herşey[/TD]
[TD]kıssa: ibretli hikâye[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mahlukât: yaratıklar[/TD]
[TD]mezkûr: anılan, sözü geçen[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mânidar: anlamlı[/TD]
[TD]mânâ-i zâhirî: görünürdeki mânâ[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]münâcât: Allah’a yalvarış, dua[/TD]
[TD]nevi: tür[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]nükte: ince anlamlı söz[/TD]
[TD]rahmet-i Rabbâniye: herbir varlığa yaratılış gayelerine ulaşmaları için muhtaç olduğu şeyleri veren, onları terbiye edip idaresi ve egemenliği altında bulunduran Allah’ın sonsuz merhamet ve rahmeti[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]risale: mektup; Risale-i Nur Külliyatı’ndan her bir bölüm[/TD]
[TD]sarih: açık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]suret: biçim, şekil[/TD]
[TD]taam: gıda, yiyecek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tafsil: ayrıntı[/TD]
[TD]tahakkuk: gerçekleşme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tekvînî âyât: kâinattaki âyetler, deliller[/TD]
[TD]te’vil: yorum[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]vücud: varlık, var oluş[/TD]
[TD]zâhir: açık, görünen[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]âzâ-yı insanî: insanın azaları, organları[/TD]
[TD]şehadet: şahitlik, tanıklık[/TD]
[/TR]
[/TABLE]

mevcudatın şehadetlerini tekzip ile hukuklarına tecavüz ve mahlûkatın o esmâya karşı tesbihkârâne yüksek vazifelerini inkâr etmekle hukuklarına tecavüz ve kâinatıngaye-i hilkati ve bir sebeb-i vücudu ve bekàsı olan tezâhür-ü rububiyet‑i İlâhiyeye karşı ubûdiyetlerle mukabelelerini ve âyinedarlıklarını tekzip ile hukukuna bir nevitecavüz ettiği haysiyetiyle öyle azîm bir cinayet, bir zulümdür ki, affa kàbiliyeti kalmaz, 1 إِنَّ اللهَ لاَيَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ .. âyetinin tehdidine müstehak olur. Onu Cehenneme atmamak, bir yersiz merhamete mukàbil, hukuklarına taarruz edilenhadsiz dâvâcılara hadsiz merhametsizlikler olur. İşte o dâvâcılar Cehenneminvücudunu istedikleri gibi, izzet-i celâl ve azamet-i kemâl dahi kat’î isterler.

Evet, nasıl bir serseri âsi ve raiyete tecavüz eden bir adam, oranın izzetli hâkimine dese, “Beni hapse atamazsın ve yapamazsın” diye izzetine dokunsa, elbette o şehirde hapis olmasa da o edepsiz için bir hapis yapacak, onu içine atacak. Aynen öyle de, kâfir-i mutlak, küfrüyle izzet-i celâline şiddetle dokunuyor. Ve azamet-i kudretine inkâr ile dokunduruyor. Ve kemâl-i rububiyetine tecavüzüyle ilişiyor. Elbette Cehennemin pek çok vazifeler için pek çok esbab-ı mucibesi ve vücudununhikmetleri olmasa da, öyle kâfirler için bir Cehennemi halk etmek ve onları içine atmak, o izzet ve celâlin şe’nidir.

Hem mahiyet-i küfür dahi Cehennemi bildirir. Evet, nasıl ki imanın mahiyeti eğertecessüm etse, lezzetleriyle bir cennet-i hususiye şekline girebilir ve Cennetten bu noktadan gizli haber verir. Aynen öyle de, Risale-i Nur’da delilleriyle ispat ve baştaki meselelerde dahi işaret edilmiş ki, küfrün ve bilhassa küfr-ü mutlakın ve nifakın veirtidadın öyle karanlıklı ve dehşetli elemleri ve mânevî azapları var, eğer tecessümetse, o mürted adama bir hususî cehennem olur ve

[NOT]Dipnot-1 “Muhakkak ki Allah, Kendisine ortak koşulmasını affetmez.” Nisâ Sûresi, 4:48.

[/NOT][TABLE]
[TR]
[TD]azamet-i kemâl: kusursuzluk ve mükemmelliğin büyüklüğü[/TD]
[TD]azamet-i kudret: güç ve iktidarın büyüklüğü, yüceliği[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]azîm: büyük[/TD]
[TD]bilhassa: özellikle[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]celâl: büyüklük, haşmet[/TD]
[TD]cennet-i hususiye: özel cennet[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]dehşetli: korkunç, ürkütücü[/TD]
[TD]elem: acı, keder[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]esbab-ı mucibe: gerektirici sebepler[/TD]
[TD]esmâ: isimler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]gaye-i hilkat: yaratılış gayesi[/TD]
[TD]hadsiz: sayısız, sınırsız[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]halk etmek: yaratmak[/TD]
[TD]haysiyetiyle: itibariyle, özelliğiyle[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hikmet: fayda, gaye; herşeyin belirli gayelere yönelik olarak, mânâlı, faydalı ve tam yerli yerinde olması[/TD]
[TD]hususî: özel[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hâkim: idâreci, yönetici[/TD]
[TD]irtidad: dinden dönme, İslâm dinini terk ederek başka bir dini seçme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]izzet: itibar, mağlubiyeti kabul etmeyen bir yücelik[/TD]
[TD]izzet-i celâl: haşmet, azamet ve yüceliğin izzeti[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kemâl-i rububiyet: Allah’ın varlıkları terbiye ve idare edişindeki mükemmellik[/TD]
[TD]kàbiliyet: kabul edilebilirlik[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kâfir-i mutlak: hiçbir dinî değere inanmayan inkârcı[/TD]
[TD]küfr-ü mutlak: tam bir küfür, inkâr; hiçbir dinî değere inanmamak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mahiyet: esas nitelik, özellik[/TD]
[TD]mahiyet-i küfür: küfrün iç yüzü, esası[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mahlukât: yaratılmışlar[/TD]
[TD]mevcudat: varlıklar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mukabele: karşılık[/TD]
[TD]mukàbil: karşılık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mürted: dinden çıkan[/TD]
[TD]müstehak: lâyık, hak etmiş[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]nevi: tür[/TD]
[TD]nifak: münafıklık, ikiyüzlülük[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]raiyet: halk, tabi olanlar[/TD]
[TD]sebeb-i vücud ve bekà: varlık ve varlığın kalıcılık sebebi[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]taarruz etmek: saldırmak[/TD]
[TD]tecessüm etmek: cisimleşmek, maddi yapı kazanmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tekzip: yalanlama[/TD]
[TD]tesbihkârâne: tesbih ederek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tezâhür-ü rububiyet-i İlâhiye: Allah’ın herbir varlığa yaratılış gayelerine ulaşmaları için muhtaç olduğu şeyleri vermesinin, onları terbiye edip idaresi ve egemenliği altında bulundurmasının açıkça görülmesi[/TD]
[TD]ubûdiyet: Allah’a kulluk[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]vücud: varlık, var oluş[/TD]
[TD]âsi: isyan eden[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]âyinedarlık: aynalık, yansıtma[/TD]
[TD]şehadet: şahitlik, tanıklık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]şe’n: bir şeyin gereği[/TD]
[/TR]
[/TABLE]

اَجِرْنَا مِنَ النَّارِ.. نَجِّنَا مِنَ النَّارِ.. خَلِّصْنَا مِنَ النَّارِ ve vahiy ve şuhuda binaen onlarcakat’iyet kesb eden “Cehennemden bizi hıfz eyle” demeleri gösteriyor ki, nev-i beşerin en büyük meselesi Cehennemden kurtulmaktır. Ve kâinatın pek çokehemmiyetli ve muazzam ve dehşetli bir hakikati Cehennemdir ki, bir kısım o ehl-işuhud ve keşif ve tahkik onu müşahede eder. Ve bir kısmı tereşşuhatını ve gölgelerini görür, dehşetinden feryat ederler, “Bizi ondan kurtar” derler.

Evet, bu kâinatta hayır-şer, lezzet-elem, ziya-zulmet, hararet-bürudet, güzellik-çirkinlik, hidayet-dalâlet birbirine karşı gelmesi ve içine girmesi, pek büyük bir hikmetiçindir. Çünkü şer olmazsa hayır bilinmez. Elem olmazsa lezzet anlaşılmaz. Zulmetsizziya, ehemmiyeti olmaz. Soğukla, hararetin dereceleri tahakkuk eder. Çirkinlikle,hüsnün tek bir hakikati, bin hakikat ve binler çeşit hüsün mertebeleri vücut bulur. Cehennemsiz, Cennetin pek çok lezzetleri gizli kalır. Bunlara kıyasen, herşey, bircihette zıddıyla bilinebilir. Ve birtek hakikatı, sümbül verip çok hakikatler olur.

Madem bu karışık mevcudat dâr-ı fâniden dâr-ı bekàya akıp gidiyor. Elbette, nasıl ki hayır, lezzet, ışık, güzellik, iman gibi şeyler Cennete akar; öyle de, şer, elem, karanlık, çirkinlik, küfür gibi zararlı maddeler Cehenneme yağar. Ve bu mütemadiyençalkanan kâinatın selleri o iki havza girer, durur.

Kerametli Yirmi Dokuzuncu Sözün âhirindeki remizli nüktelerine havale ederek kısa kesiyoruz.

Ey bu medrese-i Yusufiyede benim ders arkadaşlarım!

Bu dehşetli haps-i ebedîden kurtulmanın kolayı, çaresi, bu dünyevî hapsimizdenistifade ederek, elimiz mecburiyetle yetişmeyen çok günahlardan kurtulduğumuzla beraber, eski günahlardan tevbe edip farzlarımızı edâ ederek herbir saat bu hapisteki ömrümüzü bir gün ibadet hükmüne getirmekle o ebedî hapisten

[TABLE]
[TR]
[TD]binaen: -dayanarak[/TD]
[TD]bürudet: soğukluk[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]cihet: taraf, yön[/TD]
[TD]dalâlet: hak yoldan ayrılma, sapkınlık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]dar-ı fâni: gelip geçici yer, dünya[/TD]
[TD]dehşet: korku, ürküntü[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]dâr-ı bekà: devamlı ve kalıcı olan âhiret yurdu[/TD]
[TD]ebedî: sonu olmayan, sonsuz[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]edâ etmek: yerine getirmek[/TD]
[TD]ehemmiyet: önem[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ehl-i şuhud ve keşf ve tahkik: maneviyat âlemlerinde iman hakikatlerini Allah’ın lütuf ve ihsanıyla gözleme yeteneğine sahip, hakikatleri delilleriyle bilen veli zâtlar[/TD]
[TD]feryat etmek: bağırıp çağırmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hakikat: doğru, gerçek[/TD]
[TD]haps-i ebedî: sonsuz bir hapis, Cehennem[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hararet: ısı, sıcaklık[/TD]
[TD]havale etmek: göndermek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hayır: iyilik[/TD]
[TD]hidayet: doğru ve hak yolu gösterme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hikmet: fayda, gaye; herşeyin belirli gayelere yönelik olarak, mânâlı, faydalı ve tam yerli yerinde yaratılması[/TD]
[TD]hüsn: güzellik[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hıfz eylemek: korumak[/TD]
[TD]istifade etmek: faydalanmak, yararlanmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kat’iyet: kesinlik[/TD]
[TD]keramet: Allah’ın bir ikramı olarak sevgili kullarında görünen olağanüstü hâl[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kesb etmek: kazanmak[/TD]
[TD]kâinat: evren, yaratılan herşey[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]lezzet-elem: tatlı-acı[/TD]
[TD]mecburiyet: zorunluluk[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]medrese-i Yusufiye: Hz. Yusuf’un (a.s.) hapiste kalmasına benzetilerek, iman ve Kur’ân hizmetinden dolayı tutuklananların hapsedildiği yer mânâsında hapishane[/TD]
[TD]mevcudat: varlıklar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]muazzam: azametli, çok büyük[/TD]
[TD]mütemadiyen: sürekli olarak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]müşahede etmek: görmek, gözlemlemek[/TD]
[TD]nev-i beşer: insanlar, insanlık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]nükte: ince anlamlı söz[/TD]
[TD]remizli: işaretli[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tahakkuk etmek: gerçekleşmek[/TD]
[TD]tereşşuhat: sızıntılar, izler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]vahiy: Cenâb-ı Hak tarafından Cebrail (a.s.) vasıtası ile peygamberlere gelen bilgi[/TD]
[TD]vücut bulmak: var olmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ziya: ışık, aydınlık[/TD]
[TD]zulmet: karanlık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]âhir: son[/TD]
[TD]şer: kötülük, fenalık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]şuhud: kalp gözüyle görme[/TD]
[/TR]
[/TABLE]

daha büyüktür ki, 1 مَا خَلْقُكُمْ وَلاَ بَعْثُكُمْ إِلاَّ كَنَفْسٍ وَاحِدَةٍ âyetinin sarahat-i kat’iyesiyle, nev’i beşerin haşri ve neşri, birtek nefsin icadı kadar o kudrete kolay gelir. Bu mânâ itibarıyledir ki, darb-ı mesel hükmünde büyük musibetlere ve büyük maksatlara karşı, herkes “Allah büyüktür, Allah büyüktür” der, kendine tesellî ve kuvvet ve nokta-i istinat yapar.

Evet, nasıl ki Dokuzuncu Sözde, bu kelime iki arkadaşıyla bütün ibâdâtın fihristesi olan namazın çekirdekleri ve hülâsaları ve içinde ve tesbihatında tekrar ile namazın mânâsını takviye için Sübhânallah, Elhamdü lillâh, Allahu ekber üç muazzamhakikatlere ve insanın kâinatta gördüğü medar-ı hayret, medar-ı şükran ve medar-ı azamet ve kibriyâ, acip ve güzel ve büyük, pek çok fevkalâde şeylerden aldığı hayret ve lezzet ve heybetten neş’et eden suallerine pek kuvvetli cevap verdiği gibi, On Altıncı Sözün âhirinde izah edilen şu: Nasıl bir nefer, bayramda bir müşir ile beraberhuzur-u padişaha girer; sair vakitte, zabitinin makamıyla onu tanır. Aynen öyle de, her adam hacda bir derece velîler gibi Cenâb-ı Hakkı Rabbü’l-Arz ve Rabbü’l-Âlemînünvanı ile tanımaya başlar. Ve o kibriyâ mertebeleri kalbine açıldıkça, ruhunu istilâeden mükerrer ve hararetli hayret suallerine yine Allahu ekber tekrarıyla umumuna cevap verdiği misillü, On Üçüncü Lemanın âhirinde izahı bulunan ki, şeytanların en ehemmiyetli desiselerini köküyle kesip cevab-ı kat’î veren yine Allahu ekber olduğu gibi, bizim âhiret hakkındaki suâlimize de kısa fakat kuvvetli cevap verdiği misillü,Elhamdû lillâh cümlesi dahi haşri ihtar edip ister. Bize der: “Mânâm âhiretsiz olmaz. Çünkü, ezelden ebede kadar her kimden ve her kime karşı bütün hamd ve şükür

[NOT]Dipnot-1 “Sizin yaratılmanız da, diriltilmeniz de, sadece tek bir kişinin yaratılıp diriltilmesi gibidir.” Lokman Sûresi, 31:28.

[/NOT][TABLE]
[TR]
[TD]Allahu ekber: “Allah en büyüktür”[/TD]
[TD]Cenâb-ı Hak: Hakkın ta kendisi olan şeref ve yücelik sahibi Allah[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Elhamdü lillâh: “ezelden ebede her türlü hamd ve övgü, şükür ve minnet Allah’a mahsustur”[/TD]
[TD]Rabbû’l-Arz: dünyanın Rabbi olan Allah[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Rabbü’l-Âlemîn: bütün âlemlerin Rabbi olan Allah[/TD]
[TD]Sübhânallah: “Allah her türlü eksiklikten sonsuz derecede yücedir”[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]acip: hayret verici, şaşırtıcı[/TD]
[TD]cevab-ı kat’i: şüphe bırakmayacak kesin cevap[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]darb-ı mesel: meşhur söz, atasözü[/TD]
[TD]desise: hile, aldatma[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ebed: sonu olmayan, sonsuzluk[/TD]
[TD]ezel: başlangıcı olmayan, sonsuzluk[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]fevkalâde: olağanüstü[/TD]
[TD]fihriste: içindekiler, içerik[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hamd: övgü ve minnet duyma[/TD]
[TD]haşir ve neşir: öldükten sonra âhirette âhirette diriltilerek muhakeme için Allah’ın huzurunda toplanma ve tekrar dağılıp yayılma[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]haşr: yeniden diriliş; insanların öldükten sonra âhirette diriltilip muhakeme için Allah‘ın huzurunda toplanması[/TD]
[TD]huzur-u padişah: padişahın huzuru[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hülâsa: kısaca, özet[/TD]
[TD]ibâdât: ibadetler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]icad: var etme, vücuda getirme[/TD]
[TD]ihtar etmek: hatırlatmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]istilâ etmek: kuşatmak[/TD]
[TD]itibarıyle: özelliğiyle[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]izah etmek: açıklamak[/TD]
[TD]kibriyâ: yücelik, büyüklük[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kudret: Allah’ın bütün varlığı kuşatan güç ve iktidarı[/TD]
[TD]lem’a: parıltı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]makam: konum, rütbe, derece[/TD]
[TD]medar-ı azamet ve kibriyâ: haşmet, yücelik ve büyüklük sebebi, kaynağı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]medar-ı hayret: hayret sebebi[/TD]
[TD]medar-ı şükran: teşekkür sebebi[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]misillü: gibi[/TD]
[TD]muazzam: azametli, çok büyük[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]musibet: belâ, dert, felâket[/TD]
[TD]mükerrer: tekrar tekrar, defalarca[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]müşir: mareşal[/TD]
[TD]nefer: asker, er[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]nefs: can, hayat, kişinin kendisi[/TD]
[TD]nev’i beşer: insan türü, insanlık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]neş’et etmek: çıkmak, yetişmek[/TD]
[TD]nokta-i istinad: dayanak noktası[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]sair: diğer, başka[/TD]
[TD]sarahat-i kat’iye: tam bir açıklıkla mânâ ifade etmesi[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tesbihat: tesbihler; Allah’ı her türlü kusurdan yüce tutarak şanına lâyık ifadelerle anma[/TD]
[TD]umum: bütün[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]veli: Allah dostu[/TD]
[TD]zabit: subay[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]âhir: son[/TD]
[TD]âhiret: öteki dünya[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]şükür: teşekkür[/TD]
[/TR]
[/TABLE]