Birinci Lem’a

[Anonim]

فَنَادٰى فِى الظُّلُمَاتِ اَنْ لاَۤ اِلٰهَ اِلاَّ اَنْتَ سُبْحَانَكَ اِنِّى كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ 1
اِذْ نَادٰى رَبَّهُ اَنِّى مَسَّنِىَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ 2
فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِىَ اللهُ لاَۤ اِلٰهَ اِلاَّ هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ 3
حَسْبُنَا اللهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ 4 لاَحَوْلَ وَلاَقُوَّةَ اِلاَّ بِاللهِ الْعَلِىِّ الْعَظِيمِ 5 يَا بَاقِۤى أَنْتَ الْبَاقِى يَا بَاقِۤى أَنْتَ الْبَاقِى 6 لِلَّذِينَ اٰمَنُوا هُدًى وَشِفَاۤءٌ 7

Otuz Birinci Mektubun birinci kısmı, her zaman, hususan mağrib ve işâ ortasında otuz üçer defa okunması çok faziletli bulunan mezkûr kelimât-ı mübarekenin herbirinin çok envârından birer nurunu gösterecek altı Lem’adır.

Birinci Lem’a

HAZRET-İ YUNUS ibni Mettâ Alâ Nebiyyinâ ve Aleyhissalâtü Vesselâmın münâcâtı, en azîm bir münâcattır ve en mühim bir vesile-i icabe-i duadır.8

[NOT]Dipnot-1 “Karanlıklar içinde niyaz etti: ‘Senden başka ilâh yoktur. Seni her türlü noksandan tenzih ederim. Gerçekten ben kendine zulmedenlerden oldum.’” Enbiyâ Sûresi, 21:87.

Dipnot-2 “Rabbine şöyle niyaz etmişti: ‘Bana gerçekten zarar dokundu. Sen ise merhametlilerin en merhametlisisin.’” Enbiyâ Sûresi, 21:83.

Dipnot-3 “Eğer senden yüz çevirecek olurlarsa de ki: Allah bana yeter. Ondan başka ibadete lâyık hiçbir ilâh yoktur. Ben Ona tevekkül ettim. Yüce Arşın Rabbi Odur.” Tevbe Sûresi, 9:129.

Dipnot-4 “Allah bana yeter; O ne güzel vekildir.” Âl-i İmrân Sûresi, 3:173.

Dipnot-5 “Havl ve kuvvet, ancak herşeyden yüce ve nihayetsiz azamet sahibi olan Allah’a aittir.” Ayrıca bk. Buhârî, Meğâzî: 38; Müslim, Zikr: 44-46.

Dipnot-6 Bâkî kalan ancak sensin, ey Bâkî. Bâkî kalan ancak sensin, ey Bâkî.

Dipnot-7 “[Kur’ân] iman edenler için bir hidayet rehberi ve bir şifadır.” Fussilet Sûresi, 41:44.

Dipnot-8 Tirmizî, Deavât: 81; Müsned, 1:170. [/NOT]

Hazret-i Yunus: [bk. bilgiler – Yunus (a.s.)]	Mettâ: Hz. Yunus’un (a.s.) babasının adı
alâ nebiyyinâ ve aleyhissalâtü vesselâm: peygamberimize ve ona salât ve selâm olsun	azîm: büyük
envâr: nurlar	faziletli: değerli, sevaplı
hususan: özellikle	ibn: oğul
işâ: yatsı vakti	kelimât-ı mübareke: mübarek kelimeler
lem’a: parıltı	mağrib: akşam vakti
mezkûr: anılan, sözü geçen	münâcât: Allah’a yalvarış, duâ
nur: aydınlık	vesile-i icabe-i dua: duanın kabulüne vesile

[Anonim]

Hazret-i Yunus Aleyhisselâmın kıssa-i meşhuresinin hülâsası:

Denize atılmış, büyük bir balık onu yutmuş.1 Deniz fırtınalı ve gece dağdağalı ve karanlık ve her taraftan ümit kesik bir vaziyette,
2 لاَۤ اِلٰهَ اِلاَّۤ اَنْتَ سُبْحَانَكَ اِنِّى كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ münâcâtı, ona sür’aten vasıta-i necat olmuştur.

Şu münâcâtın sırr-ı azîmi şudur ki:

O vaziyette esbab bilkülliye sukut etti. Çünkü o halde ona necat verecek öyle bir Zat lâzım ki, hükmü hem balığa, hem denize, hem geceye, hem cevv-i semâya geçebilsin. Çünkü onun aleyhinde gece, deniz ve hût ittifak etmişler. Bu üçünü birden emrine musahhar eden bir Zat onu sahil-i selâmete çıkarabilir. Eğer bütün halk onun hizmetkârı ve yardımcısı olsaydılar, yine beş para faydaları olmazdı.3 Demek esbabın tesiri yok. Müsebbibü’l-Esbabdan başka bir melce olamadığını aynelyakin gördüğünden, sırr-ı ehadiyet, nur-u tevhid içinde inkişaf ettiği için, şu münâcat birden bire geceyi, denizi ve hûtu musahhar etmiştir. O nur-u tevhid ile hûtun karnını bir tahtelbahir gemisi hükmüne getirip ve zelzeleli dağvâri emvac dehşeti içinde, denizi, o nur-u tevhid ile emniyetli bir sahrâ, bir meydan-ı cevelân ve tenezzühgâhı olarak o nur ile semâ yüzünü bulutlardan süpürüp, kameri bir lâmba gibi başı üstünde bulundurdu. Her taraftan onu tehdit ve tazyik eden o mahlûkat, her cihette ona dostluk yüzünü gösterdiler. Tâ sahil-i selâmete çıktı, şecere-i yaktîn 4 altında o lûtf-u Rabbânîyi müşahede etti.

İşte, Hazret-i Yunus Aleyhisselâmın birinci vaziyetinden yüz derece daha müthiş bir vaziyetteyiz. Gecemiz istikbaldir. İstikbalimiz, nazar-ı gafletle, onun gecesinden yüz derece daha karanlık ve dehşetlidir. Denizimiz, şu sergerdan küre-i zeminimizdir. Bu denizin her mevcinde binler cenaze bulunuyor; onun denizinden bin derece daha korkuludur. Bizim hevâ-yı nefsimiz, hûtumuzdur; hayat-ı

[NOT]
Dipnot-1 bk. et-Taberî, Câmiu’l-Beyân: 17:79-81.

Dipnot-2 “Senden başka ilâh yoktur. Seni her türlü noksandan tenzih ederim. Gerçekten ben kendine zulmedenlerden oldum.” Enbiyâ Sûresi, 21:87.

Dipnot-3 bk. En’âm Sûresi, 6:17; Yûnus Sûresi, 10:107; Fâtır Sûresi, 35:2.

Dipnot-4 bk. Saffât Sûresi, 37:146.

[/NOT]

Hz. Yunus: [bk. bilgiler – Yunus (a.s.)]	Müsebbibü’l-Esbab: bütün sebepleri ve sebeplerin sonucunu yaratan Allah
aynelyakin: gözle görerek kesin bilgi edinme	bilkülliye: bütünüyle
cevv-i semâ: gökyüzü, hava boşluğu	dağdağa: gürültü, dehşet verici
dağvâri: dağ gibi	emvac: dalgalar
esbab: sebepler	hevâ-yı nefis: nefsin yasak arzu ve istekleri
hût: büyük balık	hülâsa: özet
inkişaf etme: ortaya çıkma	istikbal: gelecek
ittifak: anlaşma, birlik	kamer: ay
küre-i zemin: yeryüzü	kıssa-i meşhure: meşhur kıssa
lûtf-u Rabbânî: Allah’ın lûtfu	mahlûkat: varlıklar
melce: sığınak	mevc: dalga
meydan-ı cevelân: gezinti alanı	musahhar eden: boyun eğdiren
münâcât: Allah’a yalvarış, duâ	müşahede etmek: gözlemlemek
nazar-ı gaflet: bir şeyin mânâsını anlamadan bakmak	necat: kurtuluş
nur: aydınlık	nur-u tevhid: her şeyin bir olan Allah’a ait olduğuna ve Onun yaptığına inanmaktan doğan nur
sahil-i selâmet: kurtuluş sahili	semâ: gökyüzü
sergerdan: şaşkın, başı dönük	sukut etmek: düşmek; hükümsüz hâle gelmek
sırr-ı azîm: büyük sır	sırr-ı ehadiyet: Allah’ın her bir varlıkta birliğinin görülmesinin sırrı
tahtelbahir: denizaltı	tazyik: baskı
tenezzühgâh: seyir ve gezinti yeri	vasıta-i necat: kurtuluş aracı
zât: kişi	şecere-i yaktîn: kabak ağacı

[Anonim]

ebediyemizi sıkıp mahvına çalışıyor.1 Bu hut, onun hûtundan bin derece daha muzırdır. Çünkü onun hûtu yüz senelik bir hayatı mahveder. Bizim hûtumuz ise, yüz milyon seneler hayatın mahvına çalışıyor.

Madem hakikî vaziyetimiz budur. Biz de, Hazret-i Yunus Aleyhisselâma iktidaen, umum esbabdan yüzümüzü çevirip, doğrudan doğruya, Müsebbibü’l-Esbab olan Rabbimize iltica edip 2 لاَۤ اِلٰهَ اِلاَّ اَنْتَ سُبْحَانَكَ اِنِّى كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَdemeliyiz ve aynelyakin anlamalıyız ki, gaflet ve dalâletimiz sebebiyle aleyhimize ittifak eden istikbal, dünya ve hevâ-yı nefsin zararlarını def edecek yalnız o Zat olabilir ki, istikbal taht-ı emrinde, dünya taht-ı hükmünde, nefsimiz taht-ı idaresindedir. Acaba Hâlık-ı Semâvat ve Arzdan başka hangi sebep var ki, en ince ve en gizli hâtırât-ı kalbimizi bilecek? Ve bizim için istikbali, âhiretin icadıyla ışıklandıracak ve dünyanın yüz bin boğucu emvâcından kurtaracak-hâşâ-Zât-ı Vâcibü’l-Vücuddan başka hiçbir şey, hiçbir cihette, Onun izin ve iradesi olmadan imdad edemez ve halâskâr olamaz.3

Madem hakikat-i hal böyledir. Nasıl ki Hazret-i Yunus Aleyhisselâma o münâcâtın neticesinde hûtu ona bir merkûb, bir tahtelbahir ve denizi bir güzel sahrâ ve gece mehtaplı bir lâtif suret aldı. Biz dahi o münâcâtın sırrıyla
لاَۤ اِلٰهَ اِلاَّ اَنْتَ سُبْحَانَكَ اِنِّى كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ demeliyiz. 4 لاَۤ اِلٰهَ الاَّ اَنْتَ cümlesiyle istikbalimize, 5 سُبْحَانَكَ kelimesiyle dünyamıza,
6 اِنِّى كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ fıkrasıyla nefsimize nazar-ı merhametini celb etmeliyiz.7

[NOT]
Dipnot-1 bk. Yusuf Sûresi, 12:53.

Dipnot-2 “Senden başka ilâh yoktur. Seni her türlü noksandan tenzih ederim. Gerçekten ben kendine zulmedenlerden oldum.” Enbiyâ Sûresi, 21:87.

Dipnot-3 bk. Kehf Sûresi, 18:23-24; İnsan Sûresi, 76:30; Tekvîr Sûresi, 81:29; Hac Sûresi, 22:65.

Dipnot-4 Senden başka ilâh yoktur.

Dipnot-5 Sen her noksandan münezzehsin.

Dipnot-6 Gerçekten ben kendine zulmedenlerden oldum.

Dipnot-7 bk. Buhârî, Ezan: 149, Tevhid, 9; Müslim, Zikr: 47-48, Hudûd: 23.

[/NOT]

Hz. Yunus: [bk. bilgiler – Yunus (a.s.)]	Hâlık-ı Semâvat ve Arz: göklerin ve yerin yaratcısı olan Allah
Müsebbibü’l-Esbab: bütün sebepleri ve sebeplerin neticesini yaratan Allah	Rab: her bir varlığa muhtaç olduğu şeyleri veren, onları terbiye edip idaresi ve egemenliği altında bulunduran Allah
Zât-ı Vâcibü’l-Vücud: varlığı zorunlu olan ve varlığının devamı için hiçbir sebebe muhtaç olmayan Zât, Allah	aynelyakin: gözle görerek kesin bilgi edinme
celb etmek: çekmek	cihet: yön, taraf
dalâlet: hak yoldan sapkınlık, inançsızlık	emvâc: dalgalar
esbab: sebepler	fıkra: bölüm, kısım
gaflet: duyarsızlık, umursamazlık	hakikat-i hal: o andaki durumunun gerçeği
halâskâr: kurtarıcı	hayat-ı ebediye: sonsuz hayat, âhiret hayatı
hevâ-yı nefis: nefsin yasak arzu ve hevesleri	hâtırât-ı kalb: kalbden geçenler
hâşâ: asla	hût: büyük balık
icad: var etme	iktidaen: uyarak
iltica etme: sığınma	irade: istek, arzu
istikbal: gelecek	ittifak: anlaşma, birlik
lâtif: güzel, hoş	mahv: yok olma
mehtap: ay ışığı, ay	merkûb: binek
muzır: zararlı	münâcât: Allah’a yalvarış, duâ
nazar-ı merhamet: merhamet bakışı	nefis: can, kişinin kendisi
suret: görünüm	taht-ı emir: emir altında
taht-ı hüküm: hüküm altında	taht-ı idare: idaresi altında
tahtelbahir: denizaltı	âhiret: öldükten sonraki sonsuz hayat

[Anonim]

Tâ ki, nur-u iman ile ve Kur’ân’ın mehtabıyla istikbalimiz tenevvür etsin ve o gecemizin dehşet ve vahşeti, ünsiyet ve tenezzühe inkılâp etsin. Ve mütemadiyen mevt ve hayatın değişmesiyle seneler ve karnlar emvâcı üstünde hadsiz cenazeler binip ademe atılan dünyamız ve zeminimizde, Kur’ân-ı Hakîmin tezgâhında yapılan bir sefine-i mâneviye hükmüne geçen hakikat-i İslâmiyet içine girip, selâmetle o denizin üstünde gezip, tâ sahil-i selâmete çıkarak hayatımızın vazifesi bitsin. O denizin fırtınaları ve zelzeleleri, sinema perdeleri gibi tenezzühün manzaralarını tazelendirmekle, vahşet ve dehşet yerine, nazar-ı ibret ve tefekkürü keyiflendirerek okşayıp ışıklandırsın. Hem o sırr-ı Kur’ân’la, o terbiye-i Furkaniye ile, nefsimiz bize binmeyecek, merkûbumuz olup, bizi ona bindirip, hayat-ı ebediyemizin kazanmasına kuvvetli bir vasıtamız olsun.

Elhasıl: Madem insan, mahiyetinin câmiiyeti itibarıyla, sıtmadan müteellim olduğu gibi, arzın zelzele ve ihtizâzâtından ve kâinatın kıyamet hengâmında zelzele-i kübrâsından müteellim oluyor. Ve nasıl ki hurdebinî bir mikroptan korkar, ecrâm-ı ulviyeden zuhur eden kuyruklu yıldızdan dahi korkar. Hem nasıl ki hanesini sever, koca dünyayı da öyle sever. Hem nasıl ki küçük bahçesini sever; öyle de, hadsiz ebedî Cenneti dahi müştakane sever. Elbette, böyle bir insanın Mâbudu, Rabbi, melcei, halâskârı, maksudu öyle bir Zat olabilir ki, umum kâinat Onun kabza-i tasarrufunda, zerrat ve seyyârat dahi taht-ı emrindedir.1 Elbette öyle bir insan daima Yunusvâri (a.s.) 2 لاَۤ اِلٰهَ اِلاَّ اَنْتَ سُبْحَانَكَ اِنِّى كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَdemeye muhtaçtır. سُبْحَانَكَ لاَعِلْمَ لَنَاۤ اِلاَّ مَاعَلَّمْتَنَاۤ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ3

[NOT]
Dipnot-1 bk. Âl-i İmrân Sûresi, 3:180; Zümer Sûresi, 39:63; Şûrâ Sûresi, 42:12; Hadîd Sûresi, 57:10.

Dipnot-2 “Senden başka ilâh yoktur. Seni her türlü noksandan tenzih ederim. Gerçekten ben kendine zulmedenlerden oldum.” Enbiyâ Sûresi, 21:87.

Dipnot-3 “Seni her türlü noksandan tenzih ederiz. Senin bize öğrettiğinden başka bilgimiz yoktur. Muhakkak ki Sen, ilmi ve hikmeti herşeyi kuşatan Alîm-i Hakîmsin.” Bakara Sûresi, 2:32.

[/NOT]

Kur’ân-ı Hakîm: sonsuz hikmetlerle dolu Kur’ân	Rab: her bir varlığa muhtaç olduğu şeyleri veren, onları terbiye edip idaresi ve egemenliği altında bulunduran Allah
Yunusvâri: Yunus gibi	adem: yokluk
arz: yeryüzü	câmiiyet: geniş, kapsamlı oluş
ebedî: sonsuz	ecrâm-ı ulviye: gök cisimleri
elhasıl: kısaca, özetle	emvâc: dalgalar
hadsiz: sayısız	hakikat-i İslâmiyet: İslâmiyet gerçeği
halâskâr: kurtarıcı	hayat-ı ebediye: sonsuz hayat, âhiret hayatı
hengâmında: sırasında	hurdebinî: mikroskobik
ihtizâzât: sarsıntılar	inkılâp: dönüşme
istikbal: gelecek	kabza-i tasarruf: hüküm ve idare eden el
karn: asır, çağ	mahiyet: öz nitelik, özellik
maksud: kastedilen, hedef alınan şey	melce: sığınak
merkûb: binek	mevt: ölüm
mâbud: kendisine ibadet edilen	müteellim: acı çeken
mütemadiyen: sürekli olarak	müştakane: şevkle, çok isteyerek
nazar-ı ibret: ibret gözüyle bakış	nefis: insanı lezzetlere, maddî menfaatlere sevk eden duygu
nur-u iman: iman aydınlığı	sahil-i selâmet: güvenli yer
sefine-i mâneviye: mânevî gemi	selâmet: kötülüklerden kurtulma, esenlik
seyyârat: gezegenler	sırr-ı Kur’ân: Kur’ân’ın sırrı
taht-ı emir: emrinde, emri altında	tefekkür: düşünme
tenevvür etme: aydınlanma	tenezzüh: gezinti
terbiye-i Furkaniye: doğru ile yanlışı birbirinden ayıran Kur’ân’ın verdiği eğitim	umum: genel
vahşet: ürküntü, yabanîlik	zelzele-i kübrâ: büyük deprem, kıyamet
zemin: yeryüzü	zerrat: zerreler
zuhur etme: ortaya çıkma, görünme	ünsiyet: canayakınlık

[Yazar]

Yazılar