ispanyolca geniş zaman

[Anonim]

ispanyolca geniş zaman 1

[BILGI]

AR

o
as
a
amos
áis
an

[/BILGI]
[BILGI]

ER

o
es
e
emos
éis
en

[/BILGI]

[BILGI]

IR

ILE BITEN FIILLER
o
es
e
imos
ís
en

[/BILGI]

İspanyol dilinde kullanılan bütün fiiller yukarıda gördüğünüz üç çekimle sona ermektedir.
Bunlar sırasıyla “- ar”, ” -er”, “-ir” bitimlilerdir.

İspanyol dilinde kullanacağınız bütün zamanlarda bu bilgi size referans olacaktır. Geniş zaman kulanımda ise yukarıda görüldüğü gibi fiilin bittiği çekime göre fiile farklı ekler getirilmektedir. İspanyol dilinde fiilin çekimi her şahışa göre farklı biçim almaktadır.

Yıllardır beyinlerimiz ingiliz dili tarafından yıkandığından bunu ilk bakışta kavramamız zor olabilir.
Olay aynen dilimizdeki fiil çekimi gibi gerçekleşir.
Mesela geniş zaman kullanarak “sevmek” fiilini şahışlara uygulamak istediğinizde ne yaparsınız.
Öncelikle “sevmek” fiilinin mastar ekini çıkartırsınız.
Elinizde fiilin kökü olan “-sev” kalır.
Sonrada tüm şahışlar için bu fiili çekmeye başlarsınız.

Ben severim.
Sen seversin.
O sever.
Biz severiz.
Sizler seversiniz.
Onlar severler.

Bunu şimdi ispanyol dilinde gerçekleştirelim.

Öncelikle “sevmek” anlamına gelen “amar” fiilinin
köküne ulaşalım.

“ar” ekini çıkartığımız takdirde köke ulaşırız.

Elinizde fiilin kökü olan “-am” kalır.
Yukarıda sunduğumuz tabloda geniş zaman içerisinde “-ar” bitimli fiillerin köklerine eklenecek olan ekler sunulmuştur.
Bunlar ;

o
as
a
amos
áis
an

Elimizde bütün araçlar olduğuna göre şu işi bitirelim.

Am

o

Am

as

Am

a

Am

amos

Am

áis

Am

an

İki önemli noktanın altını çizelim.
Kullanacağımız zamana göre bu ekler değişmektedir.
Yukarıdaki ekler sadece kurallı fiiller için geçerlidir.

[Anonim]

Adım 1:
Fiilimizin hangi ek ile bittiğine bakarız.
İspanyol dilinde bütün fiiller

ar
er
ir

eklerinden biriyle sonlanırlar

Adım2:
Fiilin hangi ekle bittiğine bakarak geniş zaman için gerekli şahış çekimlerini ekleriz.

Elimizde “Tomar” fiilinin olduğunu düşünelim.
Bu fiil “ar” ile bitmiştir.

Geniş zaman bize “ar” sonlular için bir şahış ekleri grubu vermiştir.

Bunlar;

o
as
a
amos
áis
an

ekleridir.

Bu bilgiler elimizde olduğuna göre filimizi geniş zamanda kullanabiliriz.

Filimizin kökünü alırız. Türkçe karşılığı “Almak” anlamına gelen Tomar fiilinin kökü “Tom” olmaktadır.
Geniş zaman için öngörülen ekler köke eklenir.

Tomo
Tomas
Toma
Tomamos
Tomáis
Toman

Türkçe karşılıklarını ise aşağıda sunmaktayız.

Ben alırım
Sen alırsın
O alır
Biz alırız
Siz alırsınız
Onlar alırlar

Şimdi yeni bir örnek daha yapalım.
Elimizde “Deber” fiilinin olduğunu düşünelim.”Zorunda olmak” anlamına gelen “Deber” fiilini geniş zaman içerisinde kullanacağız.

“Deber” fiili “er” ile sonlanmaktadır.Elimizdeki bu bilgi bizi geniş zamanda er bitimlilere eklenecek şahış eklerine götürecektir.Bunlar;

o
es
e
emos
éis
en
ekleridir.

İzlenecek yeni adım ise fiilimizin köküne ulaşmak olacaktır.
“Deber” fiilinin kökü görüldüğü üzere “Deb” olmaktadır.
Geniş zaman için öngörülen ekler köke eklenir.

Debo
Debes
Debe
Debemos
Debéis
Deben

Türkçe karşılıklarını ise aşağıda sunmaktayız.

Ben zorundayım.
Sen zorundasın.
O zorunda.
Biz zorundayız.
Siz zorundasınız.
Onlar zorundalar.

Bu noktada basit uyarılar yapmak istiyoruz.
Fiilin kökünün alınması uygulamasında yapılan iş, fiilin sonundaki “ar,er,ir“” eklerini çıkartmaktır.

Amar: Bu fiilin kökü “Am “
Abrir: Bu fiilin kökü “Abr”
Deber: Bu fiilin kökü “Deb”

Amar
Deber
Abrir


Amo
Debo
Abro

Amas
Debes
Abres

Ama
Debe
Abre

Amamos
Debemos
Abrimos

Amáis
Debéis
Abrís


Aman
Deben
Abren

[Anonim]

ispanyolca geniş zaman(3) kurallı fiiller

Aşağıda sunulan fiilerin tümü geniş zaman içerisinde kurallı fiil özeliği taşımaktadır.

Llevar
Desayunar
Mirar
Ayudar
Contestar
Gastar
Acabar
Cambiar
Completar
Buscar
Preguntar
Saludar
Vender
Comprar
Partir
Trabajar
Dibujar
Cenar
Meter
Fumar
Tocar
Beber
Lavar
Subir
Llegar
Esperar
Explicar
Exportar
Abrir
Vivir

Biraz örnek yapalım:
Llevar fiilinin kökü nedir ?
Llev
-ar bitimli kurallı fiiller hangi ekleri almaktadır?
o
as
a
amos
áis
an

Llevar
Llevo
Llevas
Lleva
Llevamos
Lleváis
Llevan

Vender fiilinin kökü nedir ?
Vend
-er bitimli kurallı fiiller hangi ekleri almaktadır?
o
es
e
emos
éis
en

Vender
Vendo
Vendes
Vende
Vendemos
Vendéis
Venden

Subir fiilinin kökü nedir ?
Sub
-ir bitimli kurallı fiiller hangi ekleri almaktadır?
o
es
e
imos
ís
en

Subir
Subo
Subes
Sube
Subimos
Subís
Suben

[Anonim]

ispanyolca geniş zaman(4) kurallı fiil çekimleri

Hablar

Hablo
Hablas
Habla
Hablamos
Habláis

Hablan

Cantar
Canto
Cantas
Canta
Cantamos
Cantáis
Cantan

Tomar
Tomo
Tomas
Toma
Tomamos
Tomáis
Toman

Escribir
Recibir
Vivir

Escribo
Recibo
Vivo

Escribes
Recibes
Vives


Escribe
Recibe
Vive

Escribimos
Recibimos
Vivimos

Escribís
Recibís
Vivís

Escriben
Reciben
Viven

[BILGI]
Vender
Leer
Meter
[/BILGI]
Vendo
Leo
Meto

Vendes
Lees
Metes

Vende
Lee
Mete

Vendemos
Leemos
Metemos

Vendéis
Leéis
Metéis

Venden
Leen
Meten

[Anonim]

Geniş zaman içerisinde kuralsız fiillere geçmeden önce kurallı fiil mantığını iyi kavramamız gerekir.İspanyol dilinde fiiller her şahışa göre değişik biçim alır.
Bu şahışlar;
Ben
Sen
O
Biz
Siz
Onlar

“Ar ” sonlu kurallı fiiller nasıl biçimlenir.
Öncelikle fiilin sonundaki “ar” eki çıkartılır.

Böylece fiilin köküne ulaşmış olursunuz.

Bu noktadan sonra
“ar” bitimli fiiller
için sunulan ekler fiilin köküne eklenir.

Bu ekler;

o
as
a
amos
áis
an

Pekala şimdi “çalışmak” anlamına gelen “trabajar” ı ele alalım.
Öncelikle fiilin sonundaki “ar” eki çıkartılır.
“ar” çıkartıldığında -trabaj kalmaktadır.
“-trabaj” fiilin köküdür.
“ar” bitimli kurallı fiillere eklenen ekleri köke uygulayalım.

Trabaj

ar

Trabaj

o

Trabaj

as

Trabaj

a

Trabaj

amos

Trabaj

áis

Trabaj

an

Çalış

mak

Çalış

ırım

Çalış

ırsın

Çalış

ır

Çalış

ırız

Çalış

ırsınız

Çalış

ışırlar

“Er ” sonlu kurallı fiiller nasıl biçimlenir.
Öncelikle fiilin sonundaki “er” eki çıkartılır.

Böylece fiilin köküne ulaşmış olursunuz.

Bu noktadan sonra “er” bitimli fiiller
için sunulan ekler fiilin köküne eklenir.

Bu ekler;

o
es
e
emos
éis
en

Pekala şimdi “içmek” anlamına gelen “beber” i ele alalım.
Öncelikle fiilin sonundaki “er” eki çıkartılır.
“er” çıkartıldığında -beb kalmaktadır.
“-beb” fiilin köküdür
“er” bitimli kurallı fiillere eklenen ekleri köke uygulayalım

Beb

er

Beb

o

Beb

es

Beb

e

Beb

emos

Beb

éis

Beb

en

İç

mek

İç

erim

İç

ersin

İç

er

İç

eriz

İç

ersiniz

İç

erler

“Ir ” sonlu kurallı fiiller nasıl biçimlenir.
Öncelikle fiilin sonundaki “ir” eki çıkartılır.

Böylece fiilin köküne ulaşmış olursunuz.

Bu noktadan sonra
“ır” bitimli fiiller
için sunulan ekler fiilin köküne eklenir.

Bu ekler;

o
es
e
imos
ís
en

Pekala şimdi “açmak” anlamına gelen “abrir” i ele alalım.
Öncelikle fiilin sonundaki “ir” eki çıkartılır.
“ir” çıkartıldığında -abr kalmaktadır.
“-abr” fiilin köküdür
“ir” bitimli kurallı fiillere eklenen ekleri köke uygulayalım

Abr

ir

Abr

o

Abr

es

Abr

e

Abr

imos

Abr

ís

Abr

en

Aç

mak

Aç

arim

Aç

arsın

Aç

ar

Aç

arız

Aç

arsınız

Aç

arlar

[Anonim]

Köklerinde “e” seslisi olan bazı fiilerin, tekil şahış şekilleriyle üçüncü çoğul şahış şeklinde bu ses “ie” ye dönüşmektedir.

[NOT]
Pensar
Querer
Preferir
[/NOT]

Pienso
Quiero
Prefiero

Piensas
Quieres
Prefieres

Piensa
Quiere
Prefiere

Pensamos
Queremos
Preferimos

Pensáis
Queréis
Preferís

Piensan
Quieren
Prefieren

Arkadaşlar yukarıda fiil çekimlerini sanatsal amaçlı renklendirmedim.
Dikkatlice bakıldığında bu fiillerin köklerinde değişim olduğu fakat fiillerin aldığı eklerde bir değişim olmadığı göze çarpacaktır.

Cerrar
Perder
Sentir

Cierro
Pierdo
Siento

Cierras
Pierdes
Sientes

Cierra
Pierde
Siente

Cerramos
Perdemos
Sentimos

Cerráis
Perdéis
Sentís

Cierran
Pierden
Sienten

[Anonim]

Köklerinde “o” seslisi olan bazı fiilerin, tekil şahış şekilleriyle üçüncü çoğul şahış şeklinde bu ses “ue” ye dönüşmektedir.

[NOT]
Encontrar
Poder
Dormir
[/NOT]

Encuentro
Puedo
Duermo

Encuentras
Puedes
Duermes

Encuentra
Puede
Duerme

Encontramos
Podemos
Dormimos

Encontráis
Podéis
Dormís

Encuentran
Pueden
Duermen

[Anonim]

Köklerinde “e” seslisi olan bazı fiilerin, tekil şahış şekilleriyle üçüncü çoğul şahış şeklinde bu ses “i” ye dönüşmektedir.

[NOT]
Pedir
Vestir
[/NOT]

Pido
Visto

Pides
Vistes

Pide
Viste

Pedimos
Vestimos

Pedís
Vestís

Piden
Visten

[Anonim]

geniş zaman(9) kuralsız fiiller
Aşağıdaki fiillerin kuralsızlığı içinde bir kurala rastlanamamıştır.
Sonuç ?
Kusura bakmayın
Ezberliyoruz.

[NOT]
Haber
He
Has
Ha
Hemos
Habéis
Han
[/NOT]

[NOT]
Ser
Soy
Es
Eres
Somos
Sois
Son
[/NOT]

[NOT]
Estar
Estoy
Estás
Está
Estamos
Estáis
Están
[/NOT]

[Anonim]

“-acer, -ecer, -ocer,-ucir” ekleriyle biten fiilerin birinci tekil şahıs şekillerinde “c” nin önüne “z” gelmektedir.
Diğer çekimler kurallı çekime uygun olarak yapılmaktadır.
Advanced Maths:
c +z= zc

[NOT]
Conocer
Conducir
[/NOT]

Conozco
Conduzco

Conoces
Conduces

Conoce
Conduce

Conocemos
Conducimos

Conocéis
Conducís

Conocen
Conducen

[Anonim]

“-uir” ile biten fiillerde, “i” sesi iki sesli harf arasına geldiğinde yarı sesli olan “y” e dönüşmektedir.
Bu değişim tekil şahıs çekimlerinde ve üçüncü çoğul çekiminde oluşmaktadır.

[NOT]
Huir
Concluir
[/NOT]

Huyo
Concluyo

Huyes
Concluyes

Huye
Concluye

Huimos
Concluimos

Huís
Concluís

Huyen
Concluyen

[Anonim]

Bazı fiilerin birinci tekil şahıs çekimlerinde sondaki seslinin önüne “g” eklenir.
Diğer çekimler kurallı çekime uygun olarak yapılmaktadır.

[BILGI]
Salir
Poner
Hacer
Valer
[/BILGI]

Salgo
Pongo
Hago
Valgo

Sales
Pones
Haces
Vales

Sale
Pone
Hace
Vale


Salimos
Ponemos
Hacemos
Valemos

Salís
Ponéis
Hacéis
Valéis

Salen
Ponen
Hacen
Valen

Bazı fiilerin birinci tekil şahıs çekimlerinde sondaki seslinin önüne “ig” eklenir.
Diğer çekimler kurallı çekime uygun olarak yapılmaktadır.

[NOT]
Traer
Oir
Caer
[/NOT]

Traigo
Oigo
Caigo

Traes
Oyes
Caes


Trae
Oye
Cae

Traemos
Oimos
Caemos

Traéis
Oís
Caéis

Traen
Oyen
Caen

[Anonim]

Kuralsızlığın içindeki kuralı bulmaya yönelik deneysel çalışmalar .

Formül: [YO]( go )*( e > ie )
Açıklama: Birinci tekil çekimi[ YO ], “go” ya dönüşür.
2., 3. tekil ve 3. çoğul durumlarında kökte “e” hecesi “ie” ye dönüşür.

[NOT]
Tener
Venir
[/NOT]

[ Tengo ]
[ Vengo ]

Tienes
Vienes

Tiene
Viene

Tenemos
Venimos

Tenéis
Venís

Tienen
Vienen

Formül: [YO]( go )*( e > i )
Açıklama: Birinci tekil çekimi[ YO ], “go” ya dönüşür.
Tekil şahıs çekimleri ve 3. çoğul durumlarında kökte “e” hecesi “i” ye dönüşür.

[NOT]
Decir
[/NOT]

[ Digo ]
Dices
Dice
Decimos
Decís
Dicen

Aşağıdaki fiiller için bir formül veremiyorum.AMA EZBERLENMESI LAZIM

[NOT]
Ver
Dar
Ir
[/NOT]

Veo
Doy
Voy

Ves
Das
Vas

Ve
Da
Va

Vemos
Damos
Vamos

Veis
Dais
Vais

Ven
Dan
Van

[Yazar]

Yazılar