On Dördüncü Lem’a

[Anonim]

şirin bir halâvet ve gayet sevimli bir cemal ve gayet kuvvetli bir hakikat olan rahmet sikkesini ve Rahîmiyet hâtemini koymuştur. Evet, o rahmetin kuvvetidir ki, zîşuurun nazarlarını celb eder, kendine çeker ve ehadiyet sikkesine isal eder ve Zât-ı Ehadiyeyi mülâhaza ettirir ve ondan,اِيَّاكَ نَعْبُدُ وَاِيَّاكَ نَسْتَعِينُ 1 deki hakikî hitaba mazhar eder.

İşte, Bismillâhirrahmânirrahîm, Fâtiha’nın fihristesi ve Kur’ân’ın mücmel bir hülâsası olduğu cihetle, bu mezkûr sırr-ı azîmin ünvanı ve tercümanı olmuş. Bu ünvanı eline alan, rahmetin tabakatında gezebilir. Ve bu tercümanı konuşturan, esrar-ı rahmeti öğrenir ve envâr-ı Rahîmiyeti ve şefkati görür.

BEŞİNCİ SIR

Bir hadis-i şerifte varid olmuş ki:
2 اِنَّ اللهَ خَلَقَ اْلاِنْسَانَ عَلٰى صُورَةِ الرَّحْمٰنِ (ev kemâ kàl.) Bu hadis-i şerifi, bir kısım ehl-i tarikat, akaid-i imaniyeye münasip düşmeyen acip bir tarzda tefsir etmişler. Hattâ onlardan bir kısım ehl-i aşk, insanın sima-yı mânevîsine bir suret-i Rahmân nazarıyla bakmışlar. Ehl-i tarikatin ekserinde sekir ve ehl-i aşkın çoğunda istiğrak ve iltibas olduğundan, hakikate muhalif telâkkilerinde belki mâzurdurlar. Fakat aklı başında olanlar, fikren, onların esas-ı akaide münâfi olan mânâlarını kabul edemez. Etse hata eder.

Evet, bütün kâinatı bir saray, bir ev gibi muntazam idare eden ve yıldızları zerreler gibi hikmetli ve kolay çeviren ve gezdiren ve zerrâtı muntazam memurlar

[NOT]Dipnot-1 “Ancak Sana kulluk eder ve ancak Senden yardım dileriz.” Fâtiha Sûresi, 1:5.

Dipnot-2 “Muhakkak ki Allah, insanı Rahmân sîretinde (ahlâk, sıfat) yaratmıştır.” Buharî, İsti’zân: 1; Müslim, Birr: 115, Cennet: 28; Müsned, 2:244, 251, 315, 323, 434, 463, 519.
[/NOT]

Bismillâhirrahmânirrahîm: Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla	Fâtiha: Fâtiha Sûresi, Kurân-ı Kerim’in ilk sûresi
Rahîmiyet: Allah’ın sonsuz merhamet ediciliği	Zât-ı Ehadiye: tek olan herbir varlıkta birliği tecelli eden Zât, Allah
acip: hayret verici	akaid-i imaniye: iman esasları
celb etmek: çekmek	cemal: güzellik
cihet: yön, şekil	ehadiyet: Allah’ın birliğinin herbir varlıkta ayrı ayrı tecellî etmesi
ehl-i aşk: kalpleri Allah aşkıyla dolu olanlar	ehl-i tarikat: tarikata mensup olanlar
ekser: çoğunluk	envâr-ı Rahîmiyet ve şefkat: Allah’ın merhamet ve şefkatinin nurları
esas-ı akaid: iman esası	esrar-ı rahmet: rahmetin içinde gizli olan sırlar
ev kemâ kàl: veya buna benzer şekilde buyurmuşlar	fihriste: özet, bir kitabın içindekiler bölümü
hadis-i şerif: Peygamberimize ait söz, emir ve davranışlar	hakikat: gerçek, bir şeyin gerçek yönü
hakikî: asıl, gerçek	halâvet: tatlılık, hoşluk
hikmet: bir gaye ve faydaya yönelik olarak, tam yerli yerinde olma	hitab: konuşma
hâtem: mühür, damga	hülâsa: özet
iltibas: karıştırma	isal etmek: ulaştırmak, eriştirmek
istiğrak: manevî âlemlere dalıp kendinden geçme hali	kâinat: evren
mazhar etme: eriştirme	mezkûr: adı geçen
muhalif: aykırılık gösteren	muntazam: düzenli
mücmel: kısa, öz	mülâhaza ettirmek: düşündürmek, akla getirmek
münasip: uygun	münâfi: aykırı, zıt
nazar: bakış	rahmet: İlâhî şefkat, merhamet
sekir: mânâ alemindeki sarhoşluk	sikke: mühür, işaret
sima-yı mânevî: manevî görünüş	suret-i Rahmân: Cenab-ı Allah’ın sureti, görünüşü
sırr-ı azîm: büyük sır	tefsir etmek: açıklamak, yorumlamak
telâkki etmek: kabul etmek	varid olmak: ifade edilmek
zerre: atom	zerrât: atomlar
zîşuur: şuur sahibi, bilinçli

[Anonim]

.

gibi istihdam eden Zât-ı Akdes-i İlâhînin şerîki, nazîri, zıddı, niddi olmadığı gibi,
1 لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَىْءٌ وَهُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ sırrıyla, sureti, misli, misali, şebîhi dahi olamaz. Fakat,

وَلَهُ الْمَثَلُ اْلاَعْلٰى فِى السَّمٰوَاتِ وَاْلاَرْضِ وَهُوَ اْلعَزِيزُ الْحَكِيمُ 2

sırrıyla, mesel ve temsil ile şuûnâtına ve sıfât ve esmâsına bakılır. Demek, mesel ve temsil, şuûnat nokta-i nazarında vardır.

Şu mezkûr hadis-i şerifin çok makasıdından birisi şudur ki:

İnsan, ism-i Rahmân’ı tamamıyla gösterir bir surettedir. Evet, sabıkan beyan ettiğimiz gibi, kâinatın simasında bin bir ismin şuâlarından tezahür eden ism-i Rahmân göründüğü gibi ve zemin yüzünün simasında rububiyet-i mutlaka-i İlâhiyenin hadsiz cilveleriyle tezahür eden ism-i Rahmân gösterildiği gibi, insanın suret-i câmiasında, küçük bir mikyasta, zeminin siması ve kâinatın siması gibi yine o ism-i Rahmân’ın cilve-i etemmini gösterir demektir.

Hem işarettir ki, Zât-ı Rahmânü’r-Rahîmin delilleri ve âyineleri olan zîhayat ve insan gibi mazharlar o kadar o Zât-ı Vâcibü’l-Vücuda delâletleri kat’î ve vâzıh ve zâhirdir ki, güneşin timsalini ve aksini tutan parlak bir âyine parlaklığına ve delâletinin vuzuhuna işareten “O âyine güneştir” denildiği gibi, “İnsanda suret-i Rahmân var” vuzuh-u delâletine ve kemâl-i münasebetine işareten denilmiş ve denilir. Ve ehl-i vahdetü’l-vücudun mutedil kısmı Lâ mevcude illâ Hû bu sırra binaen, bu delâletin vuzuhuna ve bu münasebetin kemâline bir ünvan olarak demişler.

[NOT]Dipnot-1 “Onun benzeri hiçbir şey yoktur. O herşeyi hakkıyla işitir, herşeyi hakkıyla görür.” Şûrâ Sûresi, 42:11.

Dipnot-2 “Göklerde ve yerde tecellî eden en yüce sıfatlar Onundur. Onun kudreti herşeye galiptir; Onun hikmeti herşeyi kuşatır.” Rum Sûresi, 30:27.
[/NOT]

Lâ mevcude illâ Hû: Ondan başka hiçbir varlık yok	Zât-ı Akdes-i İlâhî: her türlü kusur ve noksandan sonsuz derece uzak olan Zât, Allah
Zât-ı Rahmânü’r-Rahîm: dünya ve âhirette yarattıklarına sonsuz rahmet, şefkat ve merhametiyle muamele eden Zât, Allah	Zât-ı Vâcibü’l-Vücud: var olması mutlaka gerekli olan Zât, Allah
akis: yansıma	beyan etmek: açıklamak
binaen: dayanarak	cilve-i etemm: tam yansıma ve görüntü
delâlet: delil olma, işaret etme	ehl-i vahdetü’l-vücud: her yerde ve herşeyde yalnızca Allah’ı kabul ederek, diğer varlıkları bir nevi gölge gibi kabul edenler
esmâ: isimler	hadis-i şerif: Peygamberimize ait söz, emir ve davranışlar
ism-i Rahmân: sınırsız merhamet sahibi olan ve şefkatle bütün yaratıkların rızkını veren anlamındaki Rahmân ismi	istihdam eden: çalıştıran
kat’î: kesin	kemâl: kusursuzluk, mükemmellik
kemâl-i münasebet: eksiksiz uyum ve bağlantı	kâinat: evren
makasıd: gayeler, maksatlar	mazhar: bir nimeti elde etme, ulaşma
mesel: örnek, benzer	mezkûr: adı geçen
mikyas: ölçü	misal: benzer
misil: benzeri, eş değer olan	mutedil: ölçülü, aşırıya kaçmayan
münasebet: bağlantı, ilişki	nazîr: benzer, eş
nidd: denk, benzer	nokta-i nazar: bakış açısı
rububiyet-i mutlaka-i İlâhiye: Allah’ın herbir varlığa yaratılış gayelerine ulaşmaları için muhtaç olduğu şeyleri vermesi, onları terbiye ve idare etmesi ve egemenliği altında bulundurması	sabıkan: bundan önce
sima: yüz, çehre, görünüş	suret: görünüş, şekil
suret-i Rahmân: Rahmân’ın sîreti; Allah’ın isim, sıfat ve şe’nlerini yansıtan ayna	suret-i câmia: kapsamlı görünüm ve şekil
sıfât: nitelikler, özellik	temsil: analoji, bir bilinmeyeni bilinen bir şeyle kıyaslayarak açıklama
tezahür eden: ortaya çıkan, görünen	timsal: görüntü, yansıma
vuzuh: açıklık	vuzuh-u delâlet: çok açık bir şekilde delil olma
vâzıh: açık, aşikâr	zemin: yeryüzü
zâhir: açık, gözle görünür	zîhayat: canlı
şebîh: benzer	şerîk: ortak
şuâ: ışın, güçlü ışık	şuûnât: şe’nler, işler, hâller

[Anonim]

اَللّٰهُمَّ يَا رَحْمٰنُ يَا رَحِيمُ بِحَقِّ «بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ» اِرْحَمْنَا كَمَا يَلِيقُ بِرَحِيمِيَّتِكَ وَفَهِّمْنَا اَسْرَارَ «بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ» كَمَا يَلِيقُ بِرَحْمَانِيَّتِكَ اٰمِينَ1

ALTINCI SIR

Ey hadsiz acz ve nihayetsiz fakr içinde yuvarlanan biçare insan! Rahmet ne kadar kıymettar bir vesile ve ne kadar makbul bir şefaatçi olduğunu bununla anla ki:

O rahmet, öyle bir Sultan-ı Zülcelâle vesiledir ki, yıldızlarla zerrat beraber olarak, kemâl-i intizam ve itaatle beraber ordusunda hizmet ediyorlar. Ve o Zât‑ı Zülcelâlin ve o Sultan-ı Ezel ve Ebedin istiğnâ-yı zâtîsi var. Ve istiğnâ-yı mutlak içindedir. Hiçbir cihetle kâinata ve mevcudata ihtiyacı olmayan bir Ganiyy-i Alelıtlaktır. Ve bütün kâinat taht-ı emir ve idaresinde ve heybet ve azameti altında nihayet itaatte, celâline karşı tezellüldedir.

İşte rahmet seni, ey insan, o Müstağnî-yi Alelıtlak’ın ve Sultan-ı Sermedînin huzuruna çıkarır ve Ona dost yapar ve Ona muhatap eder ve sevgili bir abd vaziyetini verir. Fakat nasıl sen güneşe yetişemiyorsun, çok uzaksın, hiçbir cihetle yanaşamıyorsun; fakat güneşin ziyası, güneşin aksini, cilvesini, senin âyinen vasıtasıyla senin eline verir. Öyle de, o Zât-ı Akdese ve o Şems-i Ezel ve Ebede biz çendan nihayetsiz uzağız, yanaşamayız. Fakat Onun ziya-yı rahmeti Onu bize yakın ediyor.

İşte, ey insan! Bu rahmeti bulan, ebedî, tükenmez bir hazine-i nur buluyor. O hazineyi bulmasının çaresi, rahmetin en parlak bir misali ve mümessili ve o rahmetin

[NOT]Dipnot-1 Ey Rahmân ve Rahîm olan Allahım! “Bismillâhirrahmânirrahîm”in hakkı için, rahîmiyetine yaraşır şekilde bize merhamet et ve Rahmâniyetine yaraşır şekilde, bize “Bismillâhirrahmânirrahîm”in sırlarını anlamayı temin et.[/NOT]

Ganiyy-i Alel’ıtlak: sınırsız zenginlik sahibi Allah	Müstağnî-yi Alelıtlak: her cihetle ve hiçbir kayda, şarta bağlı olmaksızın zengin olan ve hiçbir şeye muhtaç olmayan Allah
Sultan-ı Ezel ve Ebed: başlangıç ve sonu olmaksızın, hüküm ve saltanatı her zaman devam eden Sultan, Allah	Sultan-ı Sermedî: egemenliğinin sonu olmayan Allah
Sultan-ı Zülcelâl: sonsuz haşmet ve yücelik sahibi Sultan, Allah	Zât-ı Akdes: bütün kusurlardan, çirkinliklerden, eksiklikten, benzer ve ortak edinmekten sonsuz derecede yüce olan Allah
Zât-ı Zülcelâl: sonsuz haşmet ve yücelik sahibi Zât, Allah	abd: kul
acz: güçsüzlük	akis: yansıma
azamet: büyüklük	biçare: çaresiz
celâl: azamet, yücelik, haşmet	cihet: yön, taraf
cilve: görünme, yansıma	ebedî: sonsuz
fakr: fakirlik	hadsiz: sınırsız
hazine-i nur: nur hazinesi	heybet: hürmetle beraber korku veren hâl
istiğnâ-yı mutlak: hiçbir şeye kesinlikle muhtaç olmama	istiğnâ-yı zâtî: kendi zâtında hiçbir şeye ihtiyaç duymama
itaat: emre uyma, boyun eğme	kemâl-i intizam ve itaat: mükemmel bir düzen ve itaat
kâinat: evren	kıymettar: değerli
makbul: kabul gören	mevcudat: varlıklar
misal: yansıma	muhatap: hitap edilen
mümessil: temsilci	nihayet: son
nihayetsiz: sonsuz	rahmet: İlâhî şefkat, merhamet
taht-ı emir ve itaat: emir ve itaati altında	tezellül: alçalma
vasıta: araç	vaziyet: durum, hal
vesile: araç, vasıta	zerrat: zerreler, atomlar
ziya: ışık	ziya-yı rahmet: rahmet ışığı
çendan: gerçi	Şems-i Ezel ve Ebed: ezelden ebede kadar bütün varlık âlemini aydınlatan Allah
şefaatçi: af için aracılık eden

[Anonim]

en beliğ bir lisanı ve dellâlı olan ve Rahmeten li’l-Âlemîn ünvanıyla Kur’ân’da tesmiye edilen Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâmın sünnetidir ve tebaiyetidir. Ve bu Rahmeten li’l-Âlemîn olan rahmet-i mücessemeye vesile ise, salâvattır.

Evet, salâvatın mânâsı rahmettir. Ve o zîhayat mücessem rahmete rahmet duası olan salâvat ise, o Rahmeten li’l-Âlemînin vüsulüne vesiledir.1 Öyleyse, sen salâvatı kendine, o Rahmeten li’l-Âlemîne ulaşmak için vesile yap ve o zâtı da rahmet-i Rahmân’a vesile ittihaz et. Umum ümmetin, Rahmeten li’l-Âlemîn olan Aleyhissalâtü Vesselâm hakkında, hadsiz bir kesretle, rahmet mânâsıyla salâvat getirmeleri, rahmet ne kadar kıymettar bir hediye-i İlâhiye ve ne kadar geniş bir dairesi olduğunu parlak bir surette ispat eder.

Elhasıl: Hazine-i rahmetin en kıymettar pırlantası ve kapıcısı zât-ı Ahmediye Aleyhissalâtü Vesselâm olduğu gibi, en birinci anahtarı dahi Bismillâhirrahmânirrahîm’dir. Ve en kolay bir anahtarı da salâvattır.

اَللّٰهُمَّ بِحَقِّ اَسْرَارِ «بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ» صَلِّ وَسَلِّمْ عَلٰى مَنْ اَرْسَلْتَهُ رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ كَمَا يَلِيقُ بِرَحْمَتِكَ وَبِحُرْمَتِهِ وَعَلٰۤى اٰلِهِ وَ اَصْحَابِهِ اَجْمَعِينَ وَارْحَمْنَا رَحْمَةً تُغْنِينَا بِهَا عَنْ رَحْمَةِ مَنْ سِوَاكَ مِنْ خَلْقِكَ اٰمِينَ 2


سُبْحَانَكَ لاَعِلْمَ لَنَاۤ اِلاَّ مَاعَلَّمْتَنَاۤ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ 3

[NOT]Dipnot-1 bk. Ahzâb Sûresi, 33:56. Ayrıca bk. Müslim, Salât: 11, 70; Tirmizî, Vitr: 21; Ebû Dâvud, Salât: 36; 210, Vitr: 26; Nesâî, Cum’a: 5, Ezan: 37, Sehv: 55; İbni Mâce, İkâmetü’s-Salât: 79; Dârimî, Salât: 206, Rikak: 58; Müsned: 2:168, 375, 485, 3:102, 445, 4:8.

Dipnot-2 Allahım! “Bismillâhirrahmânirrahîm”in hakkı için, âlemlere rahmet olarak gönderdiğin zâta ve bütün âl ve ashabına, Senin rahmetine ve onun hürmetine yaraşır bir şekilde salât ve selâm et. Bize de, Senden gayrı, Senin mahlûkatından hiç kimsenin merhametine muhtaç olmayacağımız bir rahmetle merhamet et.

Dipnot-3 “Seni her türlü noksandan tenzih ederiz. Senin bize öğrettiğinden başka bilgimiz yoktur. Muhakkak ki Sen, ilmi ve hikmeti herşeyi kuşatan Alîm-i Hakîmsin.” Bakara Sûresi, 2:32.
[/NOT]

Aleyhissalâtü Vesselâm: Allah’ın salât ve selâm üzerine olsun	Bismillâhirrahmânirrahîm: Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla
Rahmeten li’l-Âlemîn: âlemlere rahmet olarak gönderilen Peygamberimiz	Resul-i Ekrem: Allah’ın en şerefli ve değerli elçisi olan Hz. Muhammed (a.s.m.)
beliğ: sözün düzgün, kusursuz, yerinde, hâlin ve makamın gereğine göre söylenmesi	dellâl: ilan edici, duyurucu
elhasıl: kısaca, özetle	hadsiz: sayısız
hazine-i rahmet: Allah’ın rahmet hazinesi	hediye-i İlâhiye: Allah’ın hediyesi
ittihaz etmek: edinmek, kabullenmek	kesretle: çoklukla
kıymettar: kıymetli, değerli	lisan: dil
mânâ: anlam	mücessem: cisimleşmiş, maddi yapısı olan
rahmet: İlâhî şefkat, merhamet	rahmet-i Rahmân: rahmet eserleri bütün varlık âlemini kuşatan Allah’ın rahmeti
rahmet-i mücesseme: Allah’ın sonsuz rahmetinin maddî cisim haline gelmiş hali olan Hz. Muhammed (a.s.m.)	salâvat: Peygamberimize edilen rahmet ve esenlik duası
suret: biçim, şekil	sünnet: Peygamberimizin söz, fiil ve hareketleri
tebaiyet: tabi olma, uyma	tesmiye edilen: isimlendirilen
umum: bütün	vesile: araç, sebep
vüsul: kavuşma, erişme	zât-ı Ahmediye: Peygamber Efendimizin zâtı, kendisi
zîhayat: canlı	âlem: dünya, evren
ümmet: Hz. Peygambere (a.s.m.) inanıp onun yolundan giden mü’minler

[Yazar]

Yazılar