- Bu konu 9 yanıt içerir, 2 izleyen vardır ve en son
tarafından güncellenmiştir.
-
Yazılar
-
Onuncu Lem’a
Şefkat Tokatları Risalesi
يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مَا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَرًا وَمَا عَمِلَتْ مِنْ سُوۤءٍ تَوَدُّ لَوْ اَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ اَمَدًا بَعِيدًا وَيُحَذِّرُكُمُ اللهُ نَفْسَهُ وَاللهُ رَؤُوفٌ بِالْعِبَدِ1
âyetinin bir sırrını, hizmet-i Kur’âniyede arkadaşlarımın beşeriyet muktezası olarak sehiv ve hatalarının neticesinde yedikleri şefkat tokatlarını
2 beyan etmekle tefsir ediyor. Hizmet-i Kur’âniyenin bir silsile-i kerameti ve o hizmet-i kudsiyenin etrafında izn-i İlâhî ile nezaret eden ve himmet ve duasıyla yardım eden Gavs-ı Âzamın bir nevi kerameti beyan edilecek. Tâ ki, bu hizmet-i kudsiyede bulunanlar, ciddiyetlerinde, hizmetlerinde sebat etsinler.
Bu hizmet-i kudsiyenin kerameti üç nevidir.
Birinci nevi: O hizmeti ihzar etmek ve hâdimlerini o hizmete sevk etmek cihetidir.
İkinci kısım: Mânileri bertaraf etmek ve muzırların şerrini def edip onları tokatlamaktır.
Bu iki kısmın hadiseleri çoktur, hem çok uzundur.HAŞİYE-1 Başka vakte tâliken, en hafif olan üçüncü bir kısımdan bahsedeceğiz.
[NOT]Dipnot-1 “Herkes hayır olarak ne işlemiş, kötülük olarak ne işlemişse, kıyamet gününde hepsini önünde hazır bulur. O zaman ister ki, işlediği kötülüklerle kendisi arasında büyük bir mesafe bulunsun. Allah, sizi kendisinden gelecek bir azaptan sakındırıyor. Çünkü Allah kullarına çok şefkatlidir.” Âl-i İmrân Sûresi, 3:30.
Dipnot-2 bk. Şûrâ Sûresi, 42:30. Ayrıca bk. Tirmizî, zühd: 57; Müsned: 2:287; 450.
Haşiye-1 Meselâ din muhaliflerinin, Nur talebelerine verdikleri azap ve sıkıntı ve ihanetlerden, kendileri dünyada daha ziyade cezasını çektiler, aynını gördüler.
[/NOT]
Gavs-ı Âzam: (bk. bilgiler – Abdülkâdir-i Geylânî) bertaraf etmek: ortadan kaldırmak beyan etme: açıklama beşeriyet: insanlık cihet: taraf, yön def etmek: uzaklaştırmak hadise: olay haşiye: dipnot, açıklayıcı not himmet: ciddî gayret, yardım hizmet-i Kur’âniye: Kur’ân hakikatlerini yayma hizmeti hizmet-i kudsiye: kutsal hizmet hâdim: hizmetçi ihzar etmek: hazırlamak izn-i İlâhî: İlâhî izin, Allah’ın izni keramet: Allah’ın bir ikramı olarak, Onun sevgili kullarında görülen olağanüstü hal ve hareket muhalif: karşı görüşlü mukteza: bir şeyin gereği muzır: zararlı şeyler nevi: tür, çeşit nezaret etmek: gözetmek sebat etme: bir konuda kararlı olma, vazgeçmeme sehiv: yanılma sevk etmek: yöneltmek silsile-i keramet: kerametlerin zincirleme birbirini takibi tefsir etme: açıklama, yorumlama tâlik: sonraya bırakma ziyade: fazla âyet: Kur’ân’ın her bir cümlesi şer: kötülük Üçüncü kısım şudur ki: Hizmette hâlisen çalışanlara fütur geldiği vakit şefkatli bir tokat yerler, intibaha gelerek yine o hizmete girerler. Bu kısmın hâdisâtı yüzden fazladır. Yalnız yirmi hadiseden on üç, on dördü şefkatli tokat yemişler, altı yedisi zecir tokatı görmüşler.
BİRİNCİSİ
Bu biçare Said’dir. Her ne vakit hizmete fütur verir, neme lâzım deyip hususî, nefsime ait işlerle meşgul olduğum zaman tokat yemişim. Hem de kanaatim geliyor ki, ihmalimden tokat yedim. Çünkü, hangi maksadım beni iğfale sevk etmişse, onun aksiyle tokat yerdim. Sair hâlis arkadaşlarımın da yedikleri şefkat tokatları, dikkat ede ede, benim gibi, hangi maksat için ihmal etmişse, onun aksiyle şefkat tokatlarını yediklerinden, kanaatimiz gelmiş ki, o hadiseler hizmet-i Kur’âniyenin kerametindendir.
Meselâ, bu biçare Said, Van’da ders-i hakaik-i Kur’âniye ile meşgul olduğum miktarca, Şeyh Said hâdisâtı zamanında vesveseli hükûmet, hiçbir cihette bana ilişmedi ve ilişemedi. Vakta ki neme lâzım dedim, kendi nefsimi düşündüm, âhiretimi kurtarmak için Erek Dağında harabe mağara gibi bir yere çekildim. O vakit sebepsiz beni aldılar, nefyettiler; Burdur’a getirildim.
Orada yine hizmet-i Kur’âniyede bulunduğum miktarca—o vakit menfilere çok dikkat ediliyordu; her akşam ispat-ı vücut etmekle mükellef oldukları halde—ben ve hâlis talebelerim müstesna kaldık. Ben hiçbir vakit ispat-ı vücuda gitmedim, hükûmeti tanımadım. Oranın valisi, oraya gelen Fevzi Paşaya şikâyet etmiş. Fevzi Paşa demiş, “Ona ilişmeyiniz, hürmet ediniz.” Bu sözü ona söylettiren, hizmet-i Kur’âniyenin kudsiyetidir. Ne vakit nefsimi kurtarmak, yalnız âhiretimi düşünmek fikri bana galebe etti, hizmet-i Kur’âniyede muvakkat fütur geldi; aksi maksadımla tokat yedim. Yani bir menfâdan diğerine, Isparta’ya gönderildim.
Isparta’da yine hizmet başına geçtim. Yirmi gün geçtikten sonra bazı korkak insanların ihtarlarıyla, “Belki bu vaziyeti hükûmet hoş görmeyecek. Bir parça teennî etsen daha iyi olur” dediler. Bende, tekrar yalnız kendimi düşünmek hatırası kuvvet buldu. “Aman, halklar gelmesin” dedim. Yine o menfâdan dahi üçüncü nefiy olarak Barla’ya verildim.
Barla: (bk. bilgiler) Burdur: (bk. bilgiler) Erek Dağı: (bk. bilgiler) Fevzi Paşa: (bk. bilgiler) Isparta: (bk. bilgiler) Said: (bk. bilgiler – Bediüzzaman Said Nursî) Van: (bk. bilgiler) biçare: çaresiz cihet: yön, taraf ders-i hakaik-i Kur’âniye: Kur’ân hakikatlerini ders verme fütur: usanç, gevşeklik galebe etmek: üstün gelmek harabe: yıkık hizmet-i Kur’âniye: Kur’ân hizmeti hususî: özel hâdisât: olaylar hâlis: samimi, saf, temiz hâlisen: samimî olarak ihtar: hatırlatma, uyarı intibaha gelmek: uyanmak ispat-ı vücut: varlığını gösterme iğfal: gaflete düşürerek kandırma, aldatma kanaat: görüş, fikir keramet: Allah’ın bir ikramı olarak bazı kişi ve varlıklarda görülen olağanüstü hal ve özellik kudsiyet: kusur ve noksandan uzak oluş, kutsallık menfi: sürgün edilen menfâ: sürgün yeri muvakkat: geçici olarak mükellef: yükümlü müstesna: bilinen şartların dışında olan nefis: kişinin kendisi nefy/nefiy: sürgün sair: başka sevk etmek: yöneltmek teennî etmek: ihtiyatlı, tedbirli davranmak vakta ki: ne zaman ki vaziyet: durum zecir: sakındırma âhiret: öldükten sonra yaşanacak olan sonsuz hayat Şeyh Said: (bk. bilgiler) Barla’da ne vakit bana fütur gelmişse, yalnız kendimi düşünmek hatırası kuvvet bulmuşsa, bu ehl-i dünyanın yılanlarından, münafıklarından birisi bana musallat olmuş. Bu sekiz senede seksen hadiseyi, kendi başımdan geçtiği için hikâye edebilirim. Usandırmamak için kısa kesiyorum.
Ey kardeşlerim, başıma gelen şefkat tokatlarını söyledim. Sizlerin de başınıza gelen şefkat tokatlarını, izin verirseniz ve helâl etseniz, söyleyeceğim. Gücenmeyiniz. Gücenen olursa ismini tasrih etmeyeceğim.
İKİNCİSİ
Öz kardeşim ve en birinci ve yüksek ve fedakâr bir talebem olan Abdülmecid’in Van’da güzel bir evi vardı. İdaresi yerinde, hem muallim idi. Hizmet-i Kur’âniyenin daha revaçlı bir yeri olan hududa gitmekliğim için arzumun hilâfına olarak teşebbüs edenlere, içtihadınca, güya menfaatim için iştirak etmedi, rey vermedi. Güya, ben hududa gitseydim, hem hizmet-i Kur’âniye siyasetsiz, sâfi olmayacak, hem onu Van’dan çıkaracak idiler diye iştirak etmedi. Maksadının aksiyle şefkatli bir tokat yedi. Hem Van’dan, hem o güzel evinden, hem memleketinden ayrıldı. Ergani’ye gitmeye mecbur kaldı.
ÜÇÜNCÜSÜ
Hizmet-i Kur’âniyenin pek mühim bir âzâsı olan Hulûsi Bey, Eğirdir’den memlekete gittiği vakit, saadet-i dünyeviyeyi tam zevk ettirecek ve temin edecek esbab bulunduğundan, bir derece, sırf uhrevî olan hizmet-i Kur’âniyede fütura yüz göstermeye dair esbab hazırlandı. Çünkü, hem çoktan görmediği peder ve validesine kavuştu, hem vatanını gördü, hem şerefli, rütbeli bir surette gittiği için dünya ona güldü, güzel göründü. Halbuki, hizmet-i Kur’âniyede bulunana, ya dünya ona küsmeli veya o dünyaya küsmeli—tâ, ihlâsla, ciddiyetle hizmet-i Kur’âniyede bulunsun.
İşte, Hulûsi’nin kalbi çendan lâyetezelzel idi. Fakat bu vaziyet onu fütura sevk ettiğinden, şefkatli tokat yedi. Tam bir iki sene bazı münafıklar ona musallat oldular. Dünyanın lezzetini de kaçırdılar. Hem dünyayı ondan, hem onu dünyadan küstürdüler. O vakit vazife-i mâneviyesindeki ciddiyete tam mânâsıyla sarıldı.
DÖRDÜNCÜSÜ
Muhacir Hafız Ahmed’dir. O kendisi söylüyor:
Abdülmecid: (bk. bilgiler – Abdülmecid Nursî) Barla: (bk. bilgiler) Ergani: (bk. bilgiler) Eğirdir: (bk. bilgiler) Hulûsi Bey: (bk. bilgiler – İbrâhim Hulûsi Yahyagil) Muhacir Hafız Ahmed: (bk. bilgiler) Van: (bk. bilgiler) ehl-i dünya: dünyaya dalıp, âhireti düşünmeyenler esbab: sebepler fütur: usanç, gevşeklik helâl etmek: izin vermek, bağışlamak hilâf: aykırılık, terslik hizmet-i Kur’âniye: Kur’ân hizmeti hudud: sınır ihlâs: ibadet ve davranışlarda sadece Allah’ın rızasını gözetme içtihad: yorum iştirak etmek: katılmak lâyetezelzel: sarsılmaz muallim: öğretmen musallat olmak: sataşmak mânâ: anlam münafık: iki yüzlü, inanmadığı halde inanmış görünen peder: baba revaçlı: daha çok değer verilen rey: oy saadet-i dünyeviye: dünyaya ait mutluluk sevk etmek: yönlendirmek sâfi: arınmış, temiz tasrih etmek: açıkça ifade etmek teşebbüs etmek: başvurmak, girişmek uhrevî: ahirete ait valide: anne vazife-i mâneviye: mânevî görev vaziyet: durum âzâ: organ, üye çendan: gerçi Evet, ben itiraf ediyorum ki, hizmet-i Kur’âniyede âhiretim nokta-i nazarında içtihadımda hata ettim. Hizmete fütur verecek bir arzuda bulundum. Şefkatli, fakat şiddetli ve kefaretli bir tokat yedim. Şöyle ki:
Üstadım yeni icadlara HAŞİYE-1 taraftar olmadığı için—benim camim onun komşusudur; şuhur-u selâse geliyor—camimi terk etsem, hem ben çok sevap kaybediyorum, hem mahalle namazsızlığa alışacak. Yeni usul yapmazsam, men edileceğim. İşte bu içtihada göre, ruhum kadar sevdiğim Üstadımın muvakkaten başka bir köye gitmesini arzu ettim. Bilmedim ki, o yerini değiştirse, başka bir memlekete gitse, hizmet-i Kur’âniyeye muvakkaten fütur gelir. Tam o sıralarda ben tokat yedim. Şefkatli, fakat öyle dehşetli bir tokat yedim ki, üç aydır daha aklım başıma gelmedi. Fakat, lillâhilhamd, Üstadımın kat’î ihbarıyla, ona ihtar edilmiş ki, o musibetin her dakikası bir gün ibadet kadar hükmünde olduğunu rahmet‑i İlâhiyeden ümitvar olabiliriz. Çünkü o hata bir garaza binaen değildi. Sırf âhiretimi düşünmek noktasında o arzu geldi.
BEŞİNCİSİ
Hakkı Efendidir. Şimdi burada olmadığı için, Hulûsi’ye vekâlet ettiğim gibi ona da vekâleten derim ki:
Hakkı Efendi talebelik vazifesini hakkıyla ifa ederken, ahlâksız bir kaymakam geldi. Hem Üstadına, hem de kendine zarar gelmemek için, yazdıklarını sakladı. Muvakkaten hizmet-i Nuriyeyi terk etti. Birden, bir şefkat tokadı mânâsında, bin lirayı vermeye mükellef olacak bir dâvâ başına açıldı. Bir sene o tehdit altında kaldı. Tâ geldi, burada görüştük, avdetinde hizmet-i Kur’âniyeye, talebelik vazifesine girdi. Şefkat tokadının hükmü kalktı, tebrie etti.
Sonra Kur’ân’ı yeni bir tarzda HAŞİYE-2 yazmak hususunda talebelere bir vazife açıldı. Hakkı Efendiye de hisse verildi. Elhak, o hissesine sahip çıktı. Bir cüz’ü güzel yazdı. Fakat derd-i maişet zaruretiyle kendini mecbur bilip, gizli dâvâ vekâletine
[NOT]Haşiye-1 Yani, Türkçe ezan gibi, şeâir-i İslâmiyeye muhalif bid’atlardır.
Haşiye-2 Tevafuk mucizesini gösterir bir surette demektir.
[/NOT]
Hakkı Efendi: (bk. bilgiler) Hulûsi: (bk. bilgiler – İbrahim Hulûsi Yahyagil) avdet: geri dönme bid’at: aslen dinde olmayıp sonradan çıkarılan din için zararlı adet ve uygulama binaen: dayanarak cüz: bölüm, kısım derd-i maişet: geçim derdi dâvâ açılma: bir suçla mahkemeye çıkma dâvâ vekâleti: avukatlık elhak: gerçekten fütur: usanç, gevşeklik garaz: kötü kasıt haşiye: dipnot, açıklayıcı not hizmet-i Kur’âniye: Kur’ân hizmeti hizmet-i Nuriye: Risâle-i Nur için çalışma icad: buluş ifa etmek: bir işi gerçekleştirmek ihbar: haber verme ihtar edilmek: hatırlatılmak içtihad: dinen kesin olarak belirtilmeyen bir konuda Kur’ân ve hadisten hüküm çıkarma kat’î: kesin olarak kefaret: günahlardan ve hatalardan arınma vasıtası lillâhilhamd: ne kadar hamd ve şükürler varsa hepsi Allah’a mahsustur men edilmek: yasaklanmak muhalif: aykırı musibet: belâ, dert muvakkaten: geçici olarak mânâ: anlam mükellef: yükümlü nokta-i nazar: bakış açısı rahmet-i İlâhiye: Allah’ın rahmeti, şefkat ve merhameti suret: şekil, biçim tebrie etme: beraat etme, cezadan kurtulma tevafuk: denk gelme, uygunluk usul: metod, yol vekâlet etmek: birinin yerini tutma zaruret: zorunluluk Üstad: (bk. bilgiler – Bediüzzaman Said Nursî) âhiret: öldükten sonra yaşanacak olan sonsuz hayat ümitvar: ümitli şeâir-i İslâmiye: İslâma sembol olmuş iş ve ibadetler şuhur-u selâse: üç aylar teşebbüs etti. Birden, bir şefkat tokadı daha yedi. Kalemi tutan parmağı muvakkaten kırıldı. “Bu parmakla hem dâvâ vekâleti yapmak, hem Kur’ân’ı yazmak olmayacak” diye, lisan-ı mânâ ile ihtar edildi. Dâvâ vekâletine teşebbüsünü bilmediğimiz için, parmağına hayret ediyorduk. Sonra anlaşıldı ki, kudsî, sâfi hizmet-i Kur’âniye, gayet temiz, kendine mahsus parmakları başka işe karıştırmak istemiyor.
Her ne ise… Hulûsi Beyi kendim gibi bildim, ona bedel konuştum. Hakkı Efendi de aynen onun gibidir. Eğer benim vekâletime razı olmazsa, kendi tokadını kendi yazsın.
ALTINCISI
Bekir Efendidir. Şimdi hazır olmadığı için, ben, kardeşim Abdülmecid’e vekâlet ettiğim gibi, onun itimat ve sadakatine itimadım ve Şamlı Hafız ve Süleyman Efendi gibi bütün has dostlarımın hükümlerine, bildiklerine istinaden diyorum ki:
Bekir Efendi Onuncu Sözü tab etti. İ’câz-ı Kur’ân’a dair Yirmi Beşinci Sözü yeni huruf çıkmadan tab etmek için ona gönderdik. Onuncu Sözün matbaa fiyatını gönderdiğimiz gibi onu da göndereceğiz diye yazdık. Bekir Efendi, benim fakr-ı halimi düşünüp, matbaa fiyatı dört yüz banknot kadar olduğunu mülâhaza ederek ve kendi kesesinden vermek, belki Hoca razı olmaz diye, onun nefsi onu aldattı. Tab edilmedi. Hizmet-i Kur’âniyeye mühim bir zarar oldu. İki ay sonra, dokuz yüz lira hırsızların eline geçti. Şefkatli ve şiddetli bir tokat yedi. İnşaallah, zıyâa giden dokuz yüz lira, sadaka hükmüne geçti.
YEDİNCİSİ
Şamlı Hafız Tevfik’tir. O kendisi diyor:
Evet, itiraf ediyorum ki, ben bilmeyerek ve yanlış düşünerek hizmet-i Kur’âniyede fütur verecek harekâtım sebebiyle iki şefkatli tokat yedim. Şüphem de kalmadı ki, bu tokat o cihetten geldi.
BİRİNCİSİ: Lillâhilhamd, benim hatt-ı Arabiyem Kur’ân’a bir derece uygun bir tarzda ihsan edilmişti. Üstadım en evvel üç cüz bana yazdırmakla sair arkadaşlarıma taksim etti. Kur’ân yazmak iştiyakı, risalelerin tebyiz ve tesvidindeki hizmetime
Abdülmecid: (bk. bilgiler – Abdülmecid Nursî) Bekir Efendi: (bk. bilgiler – Bekir Bey) Hakkı Efendi: (bk. bilgiler) Hulûsi Bey: (bk. bilgiler – İbrahim Hulûsi Yahyagil) Lillâhilhamd: ne kadar hamd ve şükürler varsa, hepsi Allah’a aittir Süleyman Efendi: (bk. bilgiler – Sıddık Süleyman) cihet: taraf, yön cüz: bölüm, kısım dâvâ vekâleti: avukatlık fakr-ı hal: fakir bir halde olmak fütur: usanç, gevşeklik harekât: hareketler has: özel hatt-ı Arabiye: Arap harfleriyle yazılan yazı hizmet-i Kur’âniye: Kur’ân hizmeti huruf: harfler ihsan edilmek: Allah tarafından bir nimetin sunulması, bağışlanması ihtar etmek: hatırlatmak istinaden: dayanarak itimat: güven iştiyak: çok arzu ve istek i’câz-ı Kur’ân: Kur’ân’ın mu’cizeliği kudsî: kutsal, mukaddes lisan-ı mânâ: mânâ dili muvakkaten: geçici olarak mülâhaza etmek: değerlendirme yapmak nefis: insanı daima kötülüğe, yasak olan zevk ve isteklere sevk eden duygu ona bedel: onun yerine sadakat: bağlılık sair: diğer sâfî: duru, katıksız, temiz tab etmek: basmak tebyiz: müsveddeyi temize çekme tesvid: bir yazıyı ilk önce karalama halinde yazma vekâlet etme: birinin yerini tutma zıyâa gitme: zayi olma, kaybolma Üstad: (bk. bilgiler – Bediüzzaman Said Nursî) Şamlı Hafız Tevfik: (bk. bilgiler) arzumu kırdı. Hem Arabî hattı bulunmayan sair arkadaşlara tefevvuk edeceğim diye gururkârâne bir tavırda bulundum. Hattâ Üstadım yazıya ait bir tedbir bana söylediği vakit, “Bu iş bana aittir,” o vakit dedim. “Ben bunu biliyorum, ders almaya ihtiyacım yoktur” gibi mağrurâne söyledim. İşte bu hatama göre, fevkalâde, hiç hatıra gelmeyen bir tokat yedim. En az Arabî hattı olan bir kardeşime (Hüsrev’e) yetişemedim. Bizler bütün hayret ettik. Şimdi anladık ki, o bir tokattır.
İKİNCİSİ: Ben itiraf ediyorum ki, hizmet-i Kur’âniyedeki kemâl-i ihlâs ve sırf livechillâh için hizmeti, iki vaziyetim ihlâl ediyordu. Şiddetli bir tokat yedim. Çünkü ben bu memlekette garip hükmündeyim, garibim. Hem, şekvâ olmasın, Üstadımın en mühim bir düsturu olan iktisada ve kanaate riayet etmediğimden, fakr-ı hale mâruzum. Hodbin, mağrur insanlarla ihtilâta mecbur olduğumdan—Cenâb-ı Hak affetsin—mürüvvetkârâne bir surette riyâya ve tabasbusa da mecbur oluyordum. Üstadım çok defa beni ikaz ve ihtar ve tekdir ediyordu. Maatteessüf kendimi kurtaramıyordum. Halbuki, Kur’ân-ı Hakîmin ruh-u hizmetine zıt olan bu vaziyetimden şeytan-ı cinnî ve insî istifade etmekle beraber, hizmetimize de bir soğukluk, bir fütur veriyordu.
İşte ben bu kusuruma karşı şiddetli—fakat inşaallah şefkatli—bir tokat yedim. Şüphemiz kalmadı ki, bu tokat, o kusura binaen gelmiş. O tokad da şudur:
Sekiz senedir ben Üstadımın hem muhatabı, hem müsevvidi, hem mübeyyizi olduğum halde, sekiz ay kadar Nurlardan istifade edemedim. Bu hale hayret ettik. Ben de ve Üstadım da, “Bu neden böyle oluyor?” diye esbab arıyorduk. Şimdi kat’î kanaatimiz geldi ki, o hakaik-i Kur’âniye nurdur, ziyadır. Tasannu, temelluk, tezellül zulmetleriyle birleşemiyor. Onun için, bu nurların hakikatlerinin meâli benden uzaklaşıyor tarzında bulunarak bana yabanî görünüyor, yabanî kalıyordu. Cenâb-ı Haktan niyaz ediyorum ki, bundan sonra Cenâb-ı Hak bana o hizmete lâyık ihlâs ihsan etsin, ehl-i dünyaya tasannu ve riyâdan kurtarsın. Başta Üstadım olarak kardeşlerimden dua rica ediyorum.
Pür kusur Şamlı Hafız Tevfik
Arabî hat: Arapça yazı Hüsrev: (bk. bilgiler – Hüsrev Altınbaşak) Kur’ân-ı Hakîm: her âyet ve sûresinde sayısız hikmet ve faydalar bulunan Kur’ân ehl-i dünya: dünyaya dalıp, âhireti düşünmeyenler esbab: sebepler fakr-ı hal: fakir bir halde olma fevkalâde: olağanüstü fütur: usanç, gevşeklik garip: kimsesiz gururkârâne: gururlu bir şekilde hakaik-i Kur’âniye: Kur’ân’ın hakikatleri, gerçekleri hakikat: doğru gerçek hizmet-i Kur’âniye: Kur’ân hizmeti hodbin: bencil; sadece kendini gören, beğenen ihlâl etmek: bozmak, karıştırmak ihlâs: ibadet ve davranışlarda sadece Allah’ın rızasını gözetme; samimiyet ihsan etmek: bağışlamak ihtilât: görüşme, ilişkide bulunma iktisad: tutumluluk kemâl-i ihlâs: eksiksiz ve kusursuz ihlâs; bir şeyi sadece ve sadece Allah rızâsı için yapma livechillâh: Allah için maatteessüf: ne yazık ki mağrur: gururlu mağrurâne: gururlu bir şekilde meâl: açıklama mâruz olma: uğrama, yüz yüze gelme mübeyyiz: müsveddeleri temize çeken kimse mürüvvetkârâne: cömertçe müsevvid: yazıları karalama olarak yazan niyaz etmek: yalvarıp yakarmak pür kusur: kusurlarla dolu riayet etmek: uymak rica etmek: ummak, ümit etmek riyâ: gösteriş ruh-u hizmet: hizmet ruhu sair: başka tabasbus: yaltaklanma, kendini küçülterek başkasına beğendirmeye çalışma taksim etmek: bölüştürmek tasannu: yapmacık harekette bulunmak tedbir: çekip çevirme; birşeyi temin edecek veya def edecek yol tefevvuk etme: üstün gelme, önüne geçme tekdir: azarlama temelluk: dalkavukluk tezellül: alçalma yabanî: yabancı ziya: ışık zulmet: karanlık Üstad: (bk. bilgiler – Bediüzzaman Said Nursî) Şamlı Hafız Tevfik: (bk. bilgiler) şekvâ: şikayet, yakınma şeytan-ı cinnî ve insî: cinlerden ve insanlardan olan şeytan SEKİZİNCİSİ
Seyrânî’dir. Bu zat, Hüsrev gibi Nura müştak ve dirayetli bir talebemdi. Esrar‑ı Kur’âniyenin bir anahtarı ve ilm-i cifrin mühim bir miftahı olan tevafukata dair Isparta’daki talebelerin fikirlerini istimzaç ettim. Ondan başkaları kemâl-i şevkle iştirak ettiler. O zat başka bir fikirde ve başka bir merakta bulunduğu için, iştirak etmemekle beraber, beni de kat’î bildiğim hakikatten vazgeçirmek istedi. Cidden bana dokunmuş bir mektup yazdı. “Eyvah!” dedim, “bu talebemi kaybettim.” Çendan fikrini tenvir etmek istedim. Başka bir mânâ daha karıştı. Bir şefkat tokadını yedi. Bir seneye karib, bir halvethanede (yani hapiste) bekledi.
DOKUZUNCUSU
Büyük Hafız Zühtü’dür. Bu zat, Ağrus’taki Nur talebelerinin başında nâzırları hükmünde olduğu bir zaman, Sünnet-i Seniyyeye ittibâ ve bid’alardan içtinâbı meslek ittihaz eden talebelerin mânevî şerefini kâfi görmeyerek ve ehl-i dünyanın nazarında bir mevki kazanmak emeliyle, mühim bir bid’anın muallimliğini deruhte etti. Tamamıyla mesleğimize zıt bir hata işledi. Pek müthiş bir şefkat tokadını yedi. Hanedanının şerefini zîrüzeber edecek bir hadiseye mâruz kaldı. Fakat, maatteessüf, Küçük Hafız Zühtü, hiç tokada istihkakı yokken, o elîm hadise ona da temas etti. Belki, inşaallah, o hadise onun kalbini dünyadan kurtarıp tamamıyla Kur’ân’a vermek için bir ameliyat-ı cerrahiye-i nâfia hükmüne geçer.
ONUNCUSU
Hafız Ahmed (r.h.) namında bir adamdır. Bu zat, risalelerin yazmasında iki üç sene teşvikkârâne bir surette bulunuyordu ve istifade ediyordu. Sonra ehl-i dünya zayıf bir damarından istifade etti. O şevk zedelendi. Ehl-i dünyaya temas etti—belki o cihetle ehl-i dünyanın zararını görmesin, hem onlara sözünü geçirsin
Ağrus: (bk. bilgiler) Hafız Ahmed: . Dereli Hâfız Ahmed Efendi olarak bilinir. Isparta’nın Dereli Mahallesinde ikamet ediyordu Hafız Zühtü: (bk. bilgiler) Hüsrev: (bk. bilgiler – Hüsrev Altınbaşak) Isparta: (bk. bilgiler) Seyrânî: (bk. bilgiler) Sünnet-i Seniyye: Peygamberimizin söz, fiil ve hareketlerine dayanan yüce prensipler ameliyat-ı cerrahiye-i nâfia: vücudun faydasına olan cerrahî ameliyat bid’a: dinin aslında olmadığı halde, sonradan dine sokulan zararlı âdet ve uygulama cihet: taraf, yön deruhte etmek: üzerine almak dirayet: kabiliyet, incelikleri kavrayış ehl-i dünya: sadece dünya ile ilgilenen, âhireti düşünmeyen kişiler elîm: acı ve sıkıntı veren emel: arzu, istek esrar-ı Kur’âniye: Kur’ân’ın sırları hadise: olay hakikat: doğru gerçek halvethane: yalnızca ibadet etmek ve çile doldurmak için kapanılan oda hanedan: sülale ilm-i cifir/cifir: Arap alfabesindeki her bir harfe sayısal değer verilerek söylenenlerden ve yazılanlardan anlam çıkarma ilmi istifade etmek: faydalanmak istihkak: hak etme istimzaç etme: farklı şeyleri bir araya getirme ittibâ: uyma ittihaz etme: edinme içtinâb: uzak durma, sakınma iştirak etmek: katılmak karib: yakın kat’î: kesin kemâl-i şevk: tam ve kusursuz bir istek kâfi: yeterli maatteessüf: ne yazık ki mevki: yer, makam miftah: anahtar muallim: öğretmen mânevî: mânâya ait, maddî olmayan mânâ: anlam mâruz kalmak: bir şeyle yüz yüze gelmek müştak: arzulu, istekli, düşkün nazar: bakış, göz nâzır: bakan, gözetici risale: Risale-i Nur’u oluşturan bölümler suret: şekil tenvir etmek: aydınlatmak tevafukat: birbirine uygun gelişmeler teşvikkârâne: teşvik ederek, bir şeye yönlendirerek zat: kişi zîrüzeber etmek: yerle bir etmek, yıkmak çendan: gerçi şevk: bir şeye duyulan arzu ve istek ve bir nevi mevki kazansın ve dar olan maişetine bir suhulet olsun. İşte, hizmet‑i Kur’âniyeye o suretle, o yüzden gelen fütur ve zarara mukabil iki tokat yedi. Biri: Dar maişetiyle beraber beş nüfus daha ilâve edildi, perişaniyeti ehemmiyet kesb etti. İkinci tokat: Şeref ve haysiyet noktasında hassas ve hattâ birtek adamın tenkit ve itirazını çekemeyen o zat, bilmeyerek bazı dessas insanlar onu öyle bir surette kendilerine perde ettiler ki, şerefi zîrüzeber oldu, yüzde doksanını kaybetti ve yüzde doksan adamı aleyhine çevirdi. Her ne ise, Allah affetsin, belki inşaallah bundan intibaha gelir, yine kısmen vazifesine döner.
ON BİRİNCİSİ
Belki rızası yok diye yazılmadı.
ON İKİNCİSİ
Muallim Galip’tir (r.h.). Evet, bu zat, sadıkane ve takdirkârâne, risalelerin tebyizinde çok hizmet etti ve hiçbir müşkilât karşısında zaaf göstermedi. Ekser günlerde geliyordu, kemâl-i şevkle dinliyordu ve istinsah ediyordu. Sonra kendine otuz lira ücret mukabilinde umum Sözler’i ve Mektubat’ı yazdırdı. Onun maksadı, memleketinde neşretmek ve hem hemşehrilerini tenvir etmekti. Sonra, bazı düşünceler neticesinde, risaleleri tasavvur ettiği gibi neşretmedi, sandığa bıraktı. Birden, elîm bir hadise yüzünden bir sene gam ve gussa çekti. Risalelerin neşriyle ona adâvet edecek resmî birkaç düşmanlara bedel, zalim, insafsız çok düşmanları buldu, bir kısım dostlarını kaybetti.
ON ÜÇÜNCÜSÜ
Hafız Hâlid’dir (r.h.). Kendisi der:
Evet, itiraf ediyorum, Üstadımın hizmet-i Kur’âniyede neşrettiği âsârın tesvidinde hararetli bir surette bulunduğum zaman, mahallemizde bir cami imamlığı vardı. Eski kisve-i ilmiyemi, sarığı bağlamak niyetiyle muvakkaten o hizmete fütur verip, bilmeyerek çekildim. Maksadımın aksiyle şefkatli bir tokat yedim. Sekiz dokuz ay imamlık ettiğim halde, müftünün çok vaadlerine rağmen, fevkalâde bir surette, sarığı saramadım. Şüphemiz kalmadı ki, o kusurdan bu şefkatliHafız Hâlid: (bk. bilgiler) Muallim Galip: (bk. bilgiler – Ahmed Galip) adâvet: düşmanlık dessas: hilebaz, aldatıcı ehemmiyet: önem ekser: çoğunluk elîm: acı ve sıkıntı veren fevkalâde: olağanüstü fütur: usanç, gevşeklik gam: sıkıntı, üzüntü gussa: üzüntü, tasa hadise: olay hararetli: çok istekli haysiyet: itibar hizmet-i Kur’âniye: Kur’ân hizmeti intibah: uyanma istinsah etmek: el ile yazarak çoğaltmak kemâl-i şevk: tam ve kusursuz bir istek kisve-i ilmiye: ilmi temsil eden elbise maişet: geçim maksad: gaye mukabil: karşılık muvakkaten: geçici olarak müşkilât: zorluk nevi: çeşit, tür neşretmek: yaymak sadıkâne: sadakatli bir şekilde suhulet: kolaylık suret: şekil takdirkârâne: takdir ederek tasavvur etmek: düşünmek, hayal etmek tebyiz: karalama şeklinde yazılan bir yazıyı temize geçme tenkit: eleştiri tenvir etmek: aydınlatmak tesvid: bir yazıyı karalama olarak yazmak vaad: söz verme zaaf: zayıflık, güçsüzlük zalim: acımasız ve haksız davranan zat: kişi zîrüzeber: yerle bir etmek, yıkmak Üstad: (bk. bilgiler – Bediüzzaman Said Nursî) âsâr: eserler, kitaplar tokat geldi. Ben Üstadımın hem bir muhatabı, hem bir müsevvidi idim. Benim çekilmemle tesvid hususunda sıkıntı çekmişti. Her ne ise, yine şükür ki, kusurumuzu anladık ve bu hizmetin de ne kadar kudsî olduğunu bildik. Ve Şah-ı Geylânî gibi, arkamızda melek-i sıyânet gibi bir üstad bulunduğuna itimad ettik.
Ez’afü’l-ibâd Hafız HâlidON DÖRDÜNCÜSÜ
Üç Mustafa’nın küçücük üç tokat yemeleridir.
BİRİNCİSİ: Mustafa Çavuş (r.h.) sekiz senedir bizim hususî küçük camie, hem sobasına, hem gazyağına, hem kibritine kadar hizmet ediyordu. Hattâ gazyağını ve kibritini sekiz senedir kendi kesesinden sarf ettiğini sonra öğrendik. Cemaate, hususan Cuma gecelerinde, gayet zarurî bir iş olmayınca geri kalmıyordu. Sonra ehl-i dünya onun safvet-i kalbinden istifade ederek dediler ki:
“Sözlerin bir kâtibi olan Hafızın sarığına ilişecekler. Hem gizli ezan muvakkaten terk edilsin. Sen kâtibe söyle, cebir görmeden evvel sarığı çıkarsın.”
O bilmiyordu ki, hizmet-i Kur’âniyede bulunan birisinin sarığını çıkarmaya dair sözü tebliğ etmek, Mustafa Çavuş gibi yüksek ruhlulara pek ağırdır. Onların sözlerini tebliğ etmiş. O gece rüyada ben görüyordum ki, Mustafa Çavuş’un elleri kirli, kaymakam arkasında olarak odama geldi. İkinci gün ona dedim:
“Mustafa Çavuş, sen bugün kimle görüştün? Seni, elin mülevves bir surette kaymakamın arkasında gördüm.”
Dedi: “Eyvah! Bana böyle bir söz, muhtar söyledi, ‘Kâtibe söyle.’ Ben arkasında ne olduğunu bilmedim.”
Hem aynı günde bir okkaya yakın gazyağını camie getirmiş. Hiç vuku bulmayan, o gün kapı açık kalmış, bir keçi yavrusu içeriye girmiş, büyük bir adam gelmiş, keçi yavrusunun seccademe yakın bıraktığı muzahrefâtı yıkamak için, ibrikteki gazyağını su zannedip bütün o gazyağını, temizlik yapıyorum diye, camiin her tarafına serpmiş. Acaiptir ki, kokusunu duymamış. Demek, o mescid lisan-ı hal ile Mustafa Çavuş’a diyor: “Senin gazyağın bize lâzım değil. Ettiğin hata için, gazyağını kabul etmedim” diye işaret vermek için o adama koku işittirilmedi. Hattâ o hafta içinde, Cuma gecesinde ve birkaç mühim namazda, o kadar çalıştığı halde cemaate yetişemiyordu. Sonra ciddî bir nedamet, bir istiğfar ettikten sonra safvet-i asliyesini buldu.
Hafız Hâlid: (bk. bilgiler) Mustafa Çavuş: (bk. bilgiler) acaip: hayret verici, şaşırtıcı cebir: zorlama cemaat: topluluk, grup ehl-i dünya: dünyaya dalıp, âhireti düşünmeyenler ez’afül-ibâd: kulların en zayıfı hizmet-i Kur’âniye: Kur’ân hakikatlerini yayma hizmeti hususan: özellikle istifade etme: faydalanma istiğfar: af dileme, tevbe etme itimad etmek: güvenmek kudsî: kutsal, mukaddes lisan-ı hal: hal ve beden dili melek-i sıyânet: koruyucu melek muhatap: hitap edilen muvakkaten: geçici olarak muzahrefât: dışkı mülevves: kirli, pis müsevvid: yazıları ilk başta karalama şeklinde yazan kişi nedamet: pişmanlık okka: 1.283 grama karşılık gelen bir ağırlık ölçüsü safvet-i asliye: temelden gelen saflık safvet-i kalb: kalbin saflığı, temizliği sarf etmek: harcamak suret: şekil, görüntü tebliğ etmek: bildirmek tesvid: karalama şeklinde yazma vuku bulmak: meydana gelmek zarurî: zorunlu Üstad: (bk. bilgiler – Bediüzzaman Said Nursî) Şah-ı Geylânî: (bk. bilgiler – Abdülkâdir-i Geylânî) İKİNCİ MUSTAFA’LAR: Kuleönü’ndeki kıymettar, çalışkan, mühim bir talebem olan Mustafa ile, onun çok sadık ve fedakâr arkadaşı Hafız Mustafa’dır (r.h.). Ben Bayramdan sonra, ehl-i dünya bize sıkıntı verip hizmet-i Kur’âniyeye fütur vermemek için, “Şimdilik gelmesinler,” diye haber göndermiştim. “Şayet gelecek olurlarsa birer birer gelsinler.” Halbuki bunlar, üç adam birden, bir gece geldiler. Fecirden evvel hava müsaitse gitmek niyet edildi. Hiç vuku bulmadığı bir tarzda, hem Mustafa Çavuş, hem Süleyman Efendi, hem ben, hem onlar, zâhir bir tedbiri düşünemedik, bize unutturuldu. Herbirimiz ötekine bırakıp ihtiyatsızlık ettik. Onlar fecirden evvel gittiler. Öyle bir fırtına onları iki saat mütemadiyen tokatladı ki, bu fırtınadan kurtulmayacaklar diye telâş ettim. Şimdiye kadar bu kışta ne öyle bir fırtına olmuş ve ne de bu kadar kimseye acımıştım. Sonra Süleyman’ı, ihtiyatsızlığının cezası olarak arkalarından gönderip, sıhhat ve selâmetlerini anlamak için gönderecektim. Mustafa Çavuş dedi: “O gitse o da kalacak. Ben de onun arkasından gidip aramak lâzım. Benim arkamdan da Abdullah Çavuş gelmek lâzım.” Bu hususta “Tevekkelnâ alâllah” dedik, intizar ettik.
Sual: Has dostlarınıza gelen musibetleri, tokat eseri deyip hizmet-i Kur’âniyede füturları cihetinde bir itab telâkki ediyorsun. Halbuki size ve hizmet-i Kur’âniyeye hakikî düşmanlık edenler selâmette kalıyorlar. Neden dosta tokat vuruluyor, düşmana ilişilmiyor?
Elcevap:
1 اَلظُّلْمُ لاَيَدُومُ وَالْكُفْرُ يَدُومُ sırrınca, dostların hataları, hizmetimizde bir nevi zulüm hükmüne geçtiği için, çabuk çarpılıyor. Şefkatli tokat yer, aklı varsa intibaha gelir.Düşman ise, hizmet-i Kur’âniyeye zıddiyeti, mümânaati, dalâlet hesabına geçer. Bilerek veya bilmeyerek hizmetimize tecavüzü zındıka hesabına geçer. Küfür devam ettiği için, onlar ekseriyetle çabuk tokat yemiyorlar.
Nasıl ki, küçük kabahatleri işleyenlerin nahiyelerde cezaları verilir, büyük kabahatleri de büyük mahkemelere gönderilir. Öyle de, ehl-i imanın ve has dostların hükmen küçük hataları, çabuk onları temizlemek için, kısmen dünyada ve sür’aten verilir.
2 Ehl-i dalâletin cinayetleri o kadar büyüktür ki, kısacık hayat-ı
[NOT]Dipnot-1
“Zulüm devam etmez, küfür devam eder.” El-Münâvî, Feyzu’l-Kadîr: 2:107.Dipnot-2 bk. Şûrâ Sûresi, 42:30. Ayrıca bk. Tirmizî, Zühd: 57; Müsned: 2:287, 450.
[/NOT]Abdullah Çavuş: (bk. bilgiler) Hafız Mustafa: (bk. bilgiler – Mustafa Üstün) Kuleönü: (bk. bilgiler) Mustafa: (bk. bilgiler – Mustafa Ertürk) Mustafa Çavuş: (bk. bilgiler) Süleyman Efendi: (bk. bilgiler – Sıddık Süleyman) Tevekkelnâ alâllah: “Allah’a tevekkül ettik, dayandık” cihet: taraf, yön cinayet: suç, hukuka uymayan davranış dalâlet: hak yoldan ayrılma, sapkınlık ehl-i dalâlet: doğru ve hak yoldan sapanlar, inançsız kimseler ehl-i dünya: dünyaya dalıp, âhireti düşünmeyenler ehl-i iman: Allah’a ve iman esaslarına inanan kimseler, mü’minler ekseriyetle: çoğunlukla fecir: sabah vakti fütur: usanç, gevşeklik hakikî: asıl, gerçek hizmet-i Kur’âniye: Kur’ân hakikatlerini yayma hizmeti ihtiyatsızlık: tedbirsizlik, önlem almama intibaha gelmek: uyanmak, duyarlı hale gelmek intizar etmek: beklemek itab: azarlama küfür: inkâr, inançsızlık kıymettar: değerli mümânaat: mani, engel mütemadiyen: sürekli olarak nahiye: bucak nev: çeşit, tür selâmet: esenlik, güven sür’aten: hızla tecavüz: saldırı telâkki etmek: kabul etmek vuku bulmak: meydana gelmek zulüm: haksızlık zâhir: açık, gözle görünür zıddiyet: zıtlık zındıka: dinsizlik dünyeviyeye cezaları sığışmadığından, mukteza-yı adalet olarak, âlem-i bekàdaki Mahkeme-i Kübrâya havale edildiği için, ekseriyetle burada cezaya çarpılmıyorlar.
İşte, hadis-i şerifte
1 اَلدُّنْيَا سِجْنُ الْمُؤْمِنِ وَجَنَّةُ الْكَافِرِ mezkûr hakikate dahi işaret ediyor. Yani, dünyada şu mü’min, kısmen kusurâtından cezasını gördüğü için, dünya onun hakkında bir dâr-ı cezadır. Dünya, onların saadetli âhiretlerine nisbeten bir zindan ve cehennemdir. Ve kâfirler, madem Cehennemden çıkmayacaklar;2 hasenatlarının mükâfatlarını kısmen dünyada gördükleri ve büyük seyyiatları tehir edildiği cihetle, onların âhiretine nisbeten dünya cennetleridir. Yoksa, mü’min bu dünyada dahi kâfirden mânen ve hakikat nokta-i nazarında çok ziyade mes’uttur. Adeta mü’minin imanı, mü’minin ruhunda bir cennet-i mâneviye hükmüne geçiyor; kâfirin küfrü, kâfirin mahiyetinde mânevî bir cehennemi ateşlendiriyor.سُبْحَانَكَ لاَعِلْمَ لَنَاۤ اِلاَّ مَاعَلَّمْتَنَاۤ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ3
[NOT]Dipnot-1 “Dünya mü’minin zindanı, kâfirin Cennetidir.” Müslim, Zühd: 1; Tirmizî, Zühd: 16; İbni Mâce, Zühd: 3; Müsned, 2:197, 323, 389, 485.Dipnot-2 bk. Bakara Sûresi, 2:39, 81, 162, 217, 257, 275; Nisâ Sûresi, 4:14, 169; Mâide Sûresi, 5:37, 80.
Dipnot-3 “Seni her türlü noksandan tenzih ederiz. Senin bize öğrettiğinden başka bilgimiz yoktur. Muhakkak ki ilmi ve hikmeti herşeyi kuşatan Sensin.” Bakara Sûresi, 2:32.
[/NOT]Mahkeme-i Kübrâ: âhirette Allah’ın huzurunda kurulacak olan büyük mahkeme cennet-i mâneviye: manevî cennet cihet: taraf, yön dâr-ı ceza: iyi veya kötü işlerin karşılığının verildiği ceza ve mükafat yeri ekseriyetle: çoğunlukla hadis-i şerif: Peygamber Efendimizin (a.s.m.) mübarek söz, fiil ve hareketi veya onun onayladığı başkasına ait söz, iş veya davranış hakikat: doğru gerçek hasenat: iyi ameller, hayırlar havale etmek: bir işi başka birine bırakmak hayat-ı dünyeviye: dünya hayatı kusurât: kusurlar kâfir: Allah’ı veya Allah’ın bildirdiği kesin olan birşeyi inkâr eden kimse küfür: inkâr, inançsızlık mahiyet: asıl, esas, nitelik mes’ut: mutlu mezkûr: adı geçen mukteza-yı adalet: adaletin gereği mânen: mânevî olarak mükâfat: ödül mü’min: Allah’a inanan nisbeten: kıyasla nokta-i nazar: bakış açısı saadet: mutluluk seyyiat: günahlar, kötülükler tehir edilme: ertelenme ziyade: çok âhiret: öldükten sonraki hayat âlem-i bekà: devamlı ve kalıcı olan âhiret âlemi
- Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.