"O" An resimleri...

[Eyvàh!]

Hindistan'ın güneyinde yer alan Nagapattinam'da 2 yaşındaki bir çocuk bir harabenin içinde. Kanchana adlı kız çocuğu 10 Aralık 2004'te doğmuş. Yani tsunami, yaşadığı bölgeyi vurduğunda 16 günlükmüş... AP foto-muhabiri M. Laksman'ın objektifine baktığında yıkılan evinin enkazı içinde oynuyormuş. Galiba meslektaşımız bu kompozisyonla, yıkılmış bir topluluğun enkazı içinden filizlenen yeni nesli vurgulamak istemiş?

Mor plastik örtü denizi, ayaklarının altındakiler denize sürüklenen molozu, öteberiyi temsil ediyor. Bir genç adam günlerce bulduğu bir lastik içiyle denizde boğuştuktan sonra kurtarılıyor. Sahne Endonezya'nın başkenti Jakarta'da tsunami felaketinin 2'inci yıldönümü nedeniyle düzenlenen törende yapılan bir canlandırmadan... Deniz temsili ama canlandırmada rol alan genç felaketi yaşayanlardan. Sahne bu nedenle gerçeğe yaklaşabiliyor.

Afganistan'ın başkenti Kabil... Bir dilenci çay molası veriyor.

Her ne kadar uzun yıllar önce çekilmiş de solmuş bir fotoğraf gibi görünsede 'o' an taze... 19 Aralık günü çekildi. Nijer'de... Büyük Sahra'da Agadez bölgesinde. Toz değil bir santimin 10 binde biri büyüklüğünde zerreleri kaldıran, bölgenin ünlü Harmattan rüzgarı çıktığı sırada oralara ve bu rüzgara yabancı yolcular minübüse kaçışıyor. 'o' anda sakin olan tek bir insan var. Bölgenin insanlarından bir Tuareg. Adamın halinden memnun bir duruşu var. Zaten Tuaregler bu rüzgarı serinlik getirmesinden ötürü ''doktor'' diye adlandırıyor.

Panama'da Panama City'de kentin Amerikan ordusu tarafından işgal edilişinin 17'inci yıldönümünde yapılan bir protesto gösterisi. Lastikler yakılmış. Foto-muhabiri Arnulfo Franco, gecenin karanlığında ateşle, olanları seyreden bir çocuk aynı karede buluştuğunda deklanşöre basmış. Ve bu sahne ortaya çıkmış. Yürüyen ateşten bir canavar ve masumiyetin silueti.

Ardahan... Anadolu Ajansı'nın Doğu Anadolu'daki foto-muhabirlerinden Günay nuh,bölgedeki kış koşullarının zorluğunu yansıtmak için genellikle böyle fotoğraflar çekiyor ama sanki ışığın bir şeyler söylemek istediği anı seziyor.buzlanmış bir pencerenin gerisinde bir genç...ışık,'çabuk çek fazla zamanın yok' der gibi .elle küçük bir yer açılmış.sonra ışık buzu bir perde gibi sağ kenara çektiği 'o' anda deklanşöre basılmış. Ve foto-muhabirle ışık arasındaki o bilinmez ve kafa yorulmaz iletişimin sonucu ortaya çıkmış

Irak'ın başkenti Bağdat'taki Şii yerleşim yeri Sadr City'de Amerikan ve Irak askerleri ortak bir operasyon yaptı. Pek çok eve baskınlar düzenlendi. Çocuklar, bu evlerden birinin kırılmış camından, içerdeki AP foto-muhabiri Adil al-Khazali'nin objektifine bakıyor. Cam kırık ve çatlak ama çocukların içleri çoktan çatırdamış. En öndekinin öfkeden simsiyahlaşmış bakışları 'o' anı çatır çatır çatlatıyor. Sanki foto-muhabirin objektifi de zor dayanıyor.

Kudüs'te İsrail'in Mescid-i Aksa'da inşaat faaliyetine girişmesi üzerine başlayan çatışmalardan birinden sonra Filistinli genç ellerinde bayrak ve taşlar; Mescit-i Aksa'nın karşısında yer alan Kubbet-ül Sahra'yı, günün tedirgin ve karamsar ışıklarını arkasında bırakarak kareden çıkıyor. Rüzgarın azizliği işte... Bayrak da 'o' ana bir paydos salınımı işliyor. Filistinli gençse artık hüzne dönüşmekte olan günün son öfkeli bakışını foto-muhabirin objektifine atıveriyor

Çin'de Şanghay'da muhtemelen amatör bir yatırımcı borsa'daki durumu yansıtan elektronik tabelaya bakıyor. Çin'deki yeni yıl tatilinden sonra açılan borsa o sırada yükseliyor ve rekora gidiyor. Buradan bakıldığında yatırımcının memnuniyeti görünmüyor. Ama 'o' an, bakımsız ellere yansıyan tedirgin küçük yatırımcı umudunu aktarabiliyor.

Hindistan'da, Bhubanesbar Kenti'nin dışında, annesi ve babasının çalıştığı tuğla fabrikası burası... Burada çalışanlar günde 2 buçuk YTL kazanabiliyor. Bu düşündürücü durum da 'o' ana yansıyor. Çocuktan değil ama... Çocuğun dışındaki her şeyin vurdumduymazlığından.

Çek Cumhuriyeti'nin Liberec Kenti'ndeki hayvanat bahçesinde bir yavru Hamadriyas Babunu yemekle meşgul. Annesinin 'o' ana yayılmış korumacı varlığı ve bakışları altında

 

[Eyvàh!]

Irak'ın başkenti Bağdat'ta 3 ayrı bombalı terör saldırısında 27 kişi öldü. Yarmuk ve Kindi hastaneleri yaralılarla, ölülerle ve çırpınan yakınlarıyla doldu. Fotoğraf, olaylardan sonra Kindi Hastanesi'nin bahçesinde çekildi. Bir doktor yaralı bir çocuğu taşımaktaydı. Geride biri, yaralanan yakınını hastane içinde oradan oraya götürmekteydi. Şöyle bir bakın. İşgalden sonra Irak'ta özellikle de Bağdat'ta olanların zihinlerde oluşturduğu izlenimle hastane değil de bir sokak manzarası gibi görünüyor. İnsanlar endişeli, üzgün, acılı ama 'o' an bize bugünkü Bağdat'tan bir gündelik hayat karesi sunuyor.

Dünyanın en gerilimli bölgelerinden birine Filistin'e İsrail'e ve Lübnan'a kar yağdı. 28 Aralık günü bölgeden gelen bütün fotoğraflarda karın şiddeti, karamsarlığı örten görüntüleri vardı. Bu fotoğraf Filistin'de Ramallah'ta çekildi. Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın bürosunun bulunduğu binada korumalardan biri kar yağışına seviniyor. Kuşkusuz o fotoğrafta öyle bakıyordu ama Yaser Arafat bile kar taneleri arasından ayrı bir şaşırmış ve keyifli görünüyor.

Aynı bölgeden Kudüs'ten bir fotoğraf. Ağlama duvarının yanında bir Ortodoks Yahudi din adamı dua ederken yörede seyrek görülen bu olayı kendince yorumlayıp kutluyor. Gözlerinde uhrevi bir şaşırmışlık... Bölgeden çatışma, şiddet haberi gelmedi karın yağdığı 28 aralık günü... Kar nedeniyle olmayabilir bu sakinlik ama yine de fotoğraf, ''Ortadoğu gibi 'o' an da sanki rahat bir nefes alıyor'' dedirtiyor.

Afganistan'da başkent Kabil'in Doğusu'ndaki Celalabat'ta hayvan pazarında kurbanlarını satmaya götüren çobanlar... Önde görünen ne kadar şühpeci ve kötü baksa da 'o' an sol taraftaki gülümseyeni tercih ediyor. Ne de olsa bayram hazırlığınin fotoğrafı. 'o' an kurban pazarının bayram sevinçli kıpırtısını da yansıtıyor.

Pek çok futbolseverin dikkatini çekmiştir. Sürekli gülümseyen bir yüz ifadesi vardır. Brezilyalı futbol yıldızı Ronaldinho'nun seyrek 'o' anlarından biri. Doğum yeri olan Brezilya'nın Porto Alegre kenti'nin varoşlarında yoksul, imkanı olmayan çocuklar için kurduğu futbol okulunun açılış töreninde konuşma yaparken bir an duruyor. 'o' anda zor çocukluk günlerinin Ronaldinho'su, gülümseyen varlıklı Ronaldinho ile yer değiştiriyor.

Öylesine güçlü bir poz ki, nereye gitse orada ayrı bir izlenim oluşturuyor. Bu poster geçen yıldan bu yana dünyanın çeşitli kentlerindeki Dali sergisiyle birlikte geziyor. Gerçeküstü resmin en tanınmış isimlerinden Salvador Dali'nin bu fotoğrafıyla gerçek hayat arasındaki ilişkiyi yansıtan bir 'o' anı geçen yıl Amerika'daki sergi vesilesiyle kullanmıştık. o fotoğraf 'o' an kitabında da yeraldı. Orada bıyıklarıyla oynanmasından rahatsız oluyormuş gibiydi. Burada,yani Tokyo'da ise ilgiye Dali'ce şaşırmış görünüyor. Tokyo'daki Dali sergisi Eylül ayında açıldı ve 28 Aralık gününe kadar 450 bin kişi ziyaret etti. 28 Aralık günü de serginin önünde ve 'o' anda kuyruk vardı.

Endonezya'ya bağlı Sumatra Adası'nda 6 Mart günü meydana gelen 6,3 büyüklüğündeki depremin ardından yıkımın fotoğrafları gelmeye başladı. Bu satırlar yazılırken ölü sayısı 70'ti. AP foto-muhabiri Ahmet İbrahim, yıkıntılar arasında evinde işe yarar eşyayı çıkarmaya uğraşan bir adamı fotoğrafladı. O açıdan ve 'o' anda ışık, enkazın bütün ayrıntılarını yoklayıp foto-muhabirin kamerasına izler bırakmaktaydı. Buna zihnen enkaza dönüşen adam da dahildi. O yüzden 'o' ana bakınca adam, enkazın içinden ayırt edilememekteydi.

Afrika ülkelerinden Uganda'nın başkenti Kampala'da geçen hafta bir yargıç muhalefete mensup zanlıları kefaletle serbest bırakınca polis mahkemeyi basmıştı. Ülke çapında yargıçlar da bu olay üzerine greve gitmişti. Yargıçlar greve başlarken muhalefet yanlıları da adalet sarayı önünde yargıçlara destek gösterisi yapmıştı. Bu gösteri sırasında çekildi fotoğraf... Göstericileri dağıtmak ve içlerinden bazılarını gözaltına almak isteyen polis, yolcu minübüsünün içine gözyaşartıcı gaz bombası atmıştı. Yolculardan bir kadın gaz yayılmadan aracın camından atlarken foto-muhabir bu 'o' anı yakalamıştı. Arkasındaki hikayeyle birlikte polisi iktidarın hizmetinde; adaleti baskı altında bir devletin vatandaşının fotoğrafı çıkmıştı

Bağdat'ı bilen meslektaşlarımız olayı duyunca 'Ah orası da mı?' dediler. Irak'taki terör, başkent Bağdat'ta Mutanabi diye bilinen Sahaflar Çarşısı'nı da hedefleri arasına alıp ülkenin aydınlarının uğrak yerlerinden birine daha saldırdı. Fotoğraf bu saldırıdan sonra çekildi. Giderek nefessiz kalan bir ülkenin ışığının da örselendiğini, yok olmaya yüz tuttuğunu ve orada bilginin de yasta olduğunu anlatan bir 'o' andı

Filipinler'in başkenti Manila'da Devlet Başkanı Arroyo'nun terör bahanesiyle sivil hakları kısıtlamasına karşı düzenlenen gösteride AP foto-muhabiri Aaron Favila bir kız çocuğuna odaklanmış. Çocuk hüzünlü ama o yaştaki bir çocuğun olanları anladığı şüpheli. Ama başını örttüğü pankarttaki hak arama kaygısı, çocuğun yüzünde kalan ışığa sinmiş...

Tayvan'da Tanrı Handan rolündeki adam, dini bir tören sırasında etrafında patlayan havai fişekler arasında... Tayvan folkloründe Handan, refah, zenginlik Tanrısı. İnanışa göre, bu Tanrı soğuktan çok korkuyor. Bu nedenle törenlerde Tanrı Handan'ı sıcak tutabilmek amacıyla o role soyunmuş kişilerin etrafında havai fişekler patlatılıyor. Yani gözleri geleneğe göre elindeki dalla değil de, duruma göre gözlükle korunan tanrı handan 'o' anda hoşnut edilmiş oluyor.

Testileri doldurup çıkacaklar. Hindistan'da Bhopal'de kızlar su kuyusuna iniyor. Giysilerinin renkleri insani temel özgürlük arzularının çekingen sesi gibi... Foto-muhabir meslektaşımız, taşlara duyarsızlık ve zorluk dekoru olma görevini vermiş. Bu fotoğraf, Dünya Kadınlar Günü haberleri için AP ajansı tarafından abonelerine önerdiği kareler arasında bulunuyor.

Bir sorun yok... Sadece morların, yeşillerin, lacivertlerin koyu kırmızıların daha yoğun serpildiği veya sürüldüğü bir yerde bulunmuş o kadar. Hindistan'da baharın gelişi şerefine yapılan Renkler Festivali sırasında Kalkütalı bir kız renkli boya tozu serpme ve sürme tantanasından kurtulduktan hemen sonra gözlerinde hınzırlık ışıkları, boya atacak veya sürecek birini arıyor

Güney Amerika ülkelerinden Bolivya'nın Doğu'su mart ayı başından beri aralıksız devam eden şiddetli yağışlar yüzünden bir afet yaşıyor... Seller, toprak kaymaları yarım milyon kişiyi etkiliyor. Trinidad yakınlarında çekilen fotoğrafta kare içindekilerden üçü, artık boşvermiş. Öndeki çocuklarsa anlaşılan poz vermiş.

Ekonomisi rakip ülkeleri ürkütecek boyutlarda büyüyen çin,bunu sürdürebilmek için gerekli hampetrolü mümkün olduğunca kendi kaynaklarından karşılamak konusunda sıkıntı çekiyor. Çin yönetimi yerli petrol üretimini artırmak için ülkedeki rejim gözönüne alındığında köklü bir dönüşüm sergiledi. 9 ülkeden petrol firmalarına arama ve çıkarma çalışmaları için izin verdi. AP Ajansı bu gelişmeyi duyururken Laiohe Petrol Bölgesi'nde bir işçiyi gösteren bu fotoğrafı abonelerine önerdi. Belki de ajansın fotoğraf editörü, işçinin yüzünde Çin'in petrol telaşından bir şeyler gördü.

Filistin'de Batı Şeria'da Beytüllahim Kenti yakınlarındaki İsrail duvarına sanatçılar poster yapıştırıyorlar. Posterler bir süre önce İsrail'de açılan 'yüz yüze' adlı fotoğraf sergisinden. İsrailli ve Filistinli modellerin o türlü pozları duvar için seçilmiş. Böylece İsrail'in ördüğü duvarda alaycı gedikler açılmış.

Birleşik Devletler'in Wyoming Eyaleti'nde bir ipekkuyruk kuşu, yabani elma ağacının uç dallarından birinde kopardığı meyveyi havaya fırlatıp uygun konuma getirdikten sonra yutmak üzere. Yerel gazete the Sheridan Press'ten Ryan Brennecke, uzaktan ve olabildiğince hızlı örtücü ayarıyla ancak bu kadarını elde edebiliyor. Ama yine de normal gözle yakalanamayacak bir zaman diliminde gerçekleşen 10 tam puanlık aletli jimnastik ve akrobasi kombinasyonunu, birleşimini bizlere gösterebiliyor.

 

[Eyvàh!]

Türkiye Fotomuhabirleri Derneği, Zaman Gazetesi'nden Kürşat Bayhan'ın çektiği 'Mavi Emzikli Bebek' adlı fotoğrafı Yılın Basın Fotoğrafı seçti. Lübnan'da bombalanan bir evin enkazından çıkarılan ölmüş bir bebek. Bu olayda çok fotoğraf çekildi ve o fotoğraflar günlerce gazetelerde yayımlandı. Bildiğimiz halde hala inanası gelmiyor insanın. Bebeğin uykusunun derinliği ve o'nu heykele çeviren bedenine bulanmış toz buna yardımcı oluyor.

Konu yine Lübnan'da geçen yaz yaşananlar. Anadolu Ajansı'ndan Rıza Özel'in 'Lübnan vuruldu' adlı seri çalışması övgüye değer bulundu. O günlerde acı adına gövdesinde ve ruhunda ne varsa dışarı vuran kadının Lübnan'ın karanlığından uzanan çığlığı bu seri çalışmalardan biriydi.

Fotomuhabirleri Derneği tarafından 'Yılın Siyaset Fotoğrafı' ödülünü kazanan çalışma. Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik'in çoraplarındaki ayrıntıyı yakalayan Takvim Gazetesi'nden Alper Yurtsever, fotoğrafa verdiği isimle bu 'o' andaki hoşluğu kelimelere dökecek sunucuyu da yormuyor. Fotoğrafın adı : 'Kartvizit Çorap...'

Serbest dalda yılın fotoğrafı. Bir gösteri yürüyüşü sırasında çerçevelenmiş Atatürk fotoğrafının camından yürüyüşe katılanlar yansıyor. Bu çalışmasıyla ödül alan Reuters'dan Ümit Bektaş'ın fotoğrafının adı 'Düş...'

Orman yangını yerleşim yerini tehdit etmeye başlamış. Doğan Haber Ajansı'ndan fotomuhabir Göksel Yapar, felaketlerde ölen çaresiz canlıların vedası gibi agaçların adeta son hareketini yakalamış. Yeniden toparlanacağını bilen ama yine de olanlardan yakınan toprağın olanları izleyişini kayda geçirmiş. Fotoğraf, Çevre Fotoğrafı Dalı Birincisi... Çalışmayı kotaran meslektaşımız 'o' ana isim verirken kadına odaklanmış: 'Yetişin Komşular!'

Türkiye Fotomuhabirleri Derneği, Yılın Basın Fotoğrafları Yarışması'nda yılın spor fotoğrafı... Yüzünden yaralanan Fenerbahçeli futbolcu Alex ve o'na sakin olmasını öğütleyen hakem... Fotoğrafı çeken Zaman Gazetesi'nden Erhan Güven, 'o' ana isim verirken Alex'in vücut dili ve bakışlarını Türk kültürüne uyarlamış: 'Kanım Yerde Kalmayacak...

Performans
Almanya daki bir gösteri sırasında çekilen fotoğraf. Müzik, ışık oyunları ve akrobatın yeteneği bir araya gelince bu etkileyici görüntü ortaya çıkıyor. Mavi bir sahnede sadece tüllerle havada asılı duran akrobat sadece gösteriyi izleyenleri değil, fotoğrafı görenleri de etkiliyor...

Fotoğraf İsrail in işgali altında bulunan Batı Şeria dan. ‘O’ anda bütün gücüyle bağırıyor gibi görünen, bir dindar Musevi. Ya da başka bir deyişle, işgal altındaki Filistin topraklarına Buraları bize Tanrı verdi savıyla gidip sahip çıkan bir İsrailli yerleşimci. İşgal altındaki Filistin topraklarında hükümetin kontrolü dışındaki yerleşim yerlerinde derme çatma barakaları yıkan İsrail ordu birliklerine diğerleri gibi o da çok direndi, ama engelleyemedi. İsrail birlikleri son olarak yıkmak için yine derme çatma bir sinegoga yöneldi. Bu Musevi de son bir umut açık sinegogda gözlerini bağlayıp diz çöküp ağlamaya başladı ve bu ‘o’ an ortaya çıktı.

 

[Eyvàh!]

Katar da çekilen bir fotoğraf. Aslında ilginç bir tesadüfün fotoğrafı bu… Bir tarafta deve yarışlarına katılanlar, öbür taraftaysa bisiklet yarışına katılanlar kıyasıya mücadele ediyor. Bu farklı yarışın katılımcıları, farklı hızlarda, farklı yönlere gitse de ortak bir noktaları da var: Bisikletçilerin ve deve binicilerinin kazanma hırsları...

Amerikalı fotoğrafçı Adam Nadel Sierra Leone de çekmiş bu ‘o’ anı... Ne olursa olsun yaşama bağlılığın fotoğrafı bu... Tek bacağı olmayan bu insanlar, koltuk değnekleriyle yeşil sahada kıran kırana bir mücadele veriyorlar.

Çin de çekilen bir fotoğraf… Ülkedeki kuş gribi salgınına karşı yoğun önlemler alınıyor ve bu önlemler kapsamında sokaktaki güverciler bile ilaçlanıyor. Ama ‘o’ anda barışın, saflığın simgesi beyaz güvercin bir tehlike olarak görüldüğünün ve ilaçlandığının hiç farkında değil. Oysa kendi gibi beyaz olan püskürtme sıvı hiç de iyi niyetli değil... Beyaz güvercinler birazdan zehirlenip ölecekler...

Sisli bir Sydney sabahında çekilmiş bu ‘o’ anda, arkada kentin gökdelenleri ve önde fötr şapkalı, silüet olarak görünen bir balon. Ünlü ressam Van Gogh un kendi portresinin dev reprodüksiyonundan üretilmiş bir balon bu...

İspanya terör saldırılarının ardından ayağa kalktı. Herkes sokaklara döküldü ve hep birlikte terörü lanetleyip insanlık için birlik ve beraberlik mesajları verildi. En çarpıcı mesajsa göstericilerin hep birlikte ellerini havaya kaldırıp teröre dur demesiydi. Bu göstericiyse ortak eylemi farklılaştırarak avucunun içini terörün simgesi kan rengi kırmızıya boyamış. Üstüne de siyah matem kurdelası çizmiş. Böylece ‘o’ anda daha güçlü bir teröre geçit yok mesajı vermiş.

Fotoğraf Çin de çekildi. Bu gösteride akrobat ağzına yanıcı bir sıvı alır, sonra bunu ateşe karşı püskürtür ve yalazlar oluşur. Ama akrobat ustaysa bu yalazı bir ateş topuna çevrebilir. Foto muhabiri de ustaysa hem aeş topunu yakalar hem de bu ateş topunu akrobatın elleri arasında gösterir.

Bir başka protesto gösterisi. Yakından komşumuz Yunanistan'dan... Üniversite öğrencileri hükümetin ülkede özel üniversitelerin önünü açma girişimine karşı çıkıyor. Atina'daki son gösteride çatışma oldu. Fotoğraf çatışmadan sonra çekilmişti ama polisteki gerginlik sona ermemişti. Ne de olsa eylemci gençlik bir şekilde 'o' anda oradaydı.

Kudüs... 29 Aralık günü Kurban Bayramı'ndan önceki cuma namazından sonra Filistinliler Al Aksa Camii'nden çıkıyor. İçlerinden biri camiye ya da gökyüzüne bakarken Kevin Frayer bu kişiye odaklanıp deklanşöre basıyor.

Filistin’den bir fotoğraf daha... Batı Şeria’da Nablus’ta militanlar Hamas’a destek gösterisi yapıyorlar. Mekan bir pazar yeri. Mekanda sorun yok ama dekor uygun düşmüyor. Hatta mayolar, serin yazlık giysiler ‘o’ anda hayatın tercih edilen boyutunu simgelediğinden midir nedir? Dekor militanlara ağır basıyor...

İspanya 29 Nisan... Seville.... Matador Miguel Abellann, boğaya boynuzları üzerinde takla attırıyor... Boğa, kendi familyasının oluşturduğu izlenime zıt bir durumda... Bir sirk havyanı gibi... Edep yerlerinin görünmesi de cabası...

 

[Eyvàh!]

4 Ocak 2007, bulduğu noktalardan oluşan alfabeyle görmezlerin okumasını sağlayan Louis Braille'in 98'inci yaşgünüydü. Hindistan'ın Haydarabat kentinde kör çocuklar doğum gününde Braille için bir şükran kutlaması yaptılar. Fotoğraf o kutlama sırasında çekildi. İki kör çocuk elele... AP foto muhabiri Mahesh Kumar objektifini gölgelerine yöneltiyor. Gölgeler ışıklı ortamdan keskin çizgilerle ayrılmıyor ve böylece kendi karanlıklarının ışıklarla çevrili bir alemden ayrılmadığını gösteren bir “o an” oluşuyor. Hem o an, karanlık dünyaları arasındaki güzelim ilişkiyi de ortaya koyuyor.

Portekiz... Atlantik kısıyında bir balıkçı teknesi fırtına yüzünden alabora olmuş ve sahile vurmuş. Bir denizci sağ kurtulmuş. Üç denizci ölmüş, üç denizci ise kaybolmuş. Sahil güvenlik helikopteri son cesedi tekneden çekiyor ve ölen denizcilerden birinin yakını umudunu yitirdiği anda denize sırtını dönüp haykırarak ağlıyor.

Irak'ta başkent Bağdat'ın Şii mahallelerinden Sadr City'den iki kişi, Sunnilerin yaşadığı mahallede öldürüldü. Ölenlerden birinin cenazesi toprağa verilmek üzere mezarlığa götürülüyor.

Hindistan'da Gurupura adlı yerleşim yerindeki Gyudmed Tantric Üniversitesi... Fotoğraf çekildiğinde ruhani lider Dalay Lama, dünyanın dört bir yanından gelip bu üniversitede toplanan Budist keşişlere ders veriyordu. En genç keşişlerden biri de uyuyordu. O anda bir hoşgörü hüküm sürüyordu. Sanki bu anlayış ortamı çocuğu uykuda değil de trans halinde gösteriyordu.

Amerika Birleşik Devletleri'nin Washington eyaleti... Bremerton kentindeki bir yapının çatısını onaran genç işçi moladan sonra işinin başına dönüyor. Gökyüzünde ise bulutlar ve güneş harika bir fon oluşturarak hüznüne eşlik ediyor. (AP/The Kitsap Sun,

Orta Amerika ülkelerinden Guatemala'nın başkenti Guatemala City'de her yıl ''Destile Bufo'' adı verilen bir üniversite gençliği yürüyüşü yapılıyor. Bu yürüyüşlerde politikacılar eteştiriliyor. Ancak hemen hemen her yürüyüşte olay çıkıyor. 'O' an, yürüyüşün şiddet boyutunu bir çırpıda anlatıveriyor. Yürüyüş sırasında dükkanlar kapatılmış. AP Photo'dan Rodrigo Abd da, yürüyüşe katılan bir üniversite öğrencisiyle kepenkleri indirilmiş bir dükkandan dışarı bakan kız çocuğunu ve endişeyi biraraya getirmiş. Ya da başka bir deyişle, indirilmiş kepengin dillendiremediği bıkkın, gri ve siyah endişeyi; zamanın ve tesadüflerin kepenge astığı çerçeveli portre fotoğrafla konuşturmuş.

NATO birliklerinin Taliban'a karşı operasyon yaptığı güneydoğu Afganistan'da çiçek satan bir çocuk ve amerikan devriyesinden bir asker... Ne çocuğun ne de askerin fotoğrafı bu... Afganistan'da yıllardır yaşananların çiçekle ve toprakla anlatıldığı bir 'o' an... Işığın çullandığı umudun, yani bahar çiçeklerinin ve çiçeklerin yansıttığı umuda küs kasvetli Afganistan toprağın fotoğrafı bu...

Avustralya ile Bangladeş arasındaki oynanacak Dünya Kupası kriket maçı öncesinde Bangladeşli oyuncu topu karşılamaya hazırlanıyor. Gözleri ve ağzıyla topu yakalamış, iş elindeki sopayı doğru haraketle topa vurmaya kalıyor.

Birleşik Devletler'in California Eyaleti'ndeki donanma üssü'nde yapılan gösteri sırasında bir F-22 savaş uçağı ses duvarını aşıyor. O arada da hava basıncının ani düşmesiyle oluşan bulut yoğunlaşması kendini gösteriyor. AP Photo'dan Richard Vogel de tabiatla insan yapımı makina arasındaki bu anlık, yakalanması zor oyunu kayda geçiriyor.

Adı Ashanty... Pennsylvania Eyaleti'ndeki kadın ve bebek hastanesi'nde tedavi görüyor. Erken doğan dördüzlerden biri... Kuvözde ağır yenidoğan sarılığı için mavi ışıkla fototerapi görüyor. Derisinde biriken biluribinlerin parçalanması için... Neredeyse babasının eli kadar. Ama yaşama arzusu nasıl da güçlü. Küçücük, hatta minicik elinden bütün vücut diline yayılan bir meydan okuma edası babasının elinden de büyük bir cüsse sergiliyor.

Dünya Kriket Şampiyonası turnuvasında İrlanda ile Güney Afrika arasında oynanan maçtan bir ‘o’ an... İrlanda’nın top tutucusu topu yakalayabilmek için atlamış ama başaramamış... Top tutucu ‘o’ anda dağınık görünüyor ama vücut dilinin her cümlesi, acısı ve başarısız girişiminin üzüntüsünü yansıtıyor.

Yakın döğüşteki ustalıklarıyla ünlü Çinli Shaolin keşişleri, İngiltere’nin Başkenti Londra’da sunacakları gösteri öncesinde prova yapıyor. ’O’ an, kasları, bedenleri ve zihinlerindeki duru ustalığın, giysilerinin kıvrımlarına bile sindiğini gösteriyor.

Atatürk’ün pek bilinmeyen fotoğraflarından biri... 1935’te İzmir’den çıktığı Ege ve Akdeniz gezisinde Ege Vapuru’nda salıncakta. Manevi kızı Ülkü de ayaklarına tutunmuş. Bu fotoğraf ve altındaki öyküsü,ntvmsnbc haber portalında iki gün peşpeşe en çok izlenen ve okunan haber oldu... Bakışları her zaman olduğu gibi o kadar güçlü ki bu solgun ‘o’ anda bile küçücük bir noktadan bütün fotoğrafa yayılıyor. Atatürk, bu neşe ve keyif anıyla ‘o’ anları unutmaya başlayışımızı temsil eden solgun fotoğrafta bile bugünlerde sürekli gerilen topluma kendine güveni, huzuru ve mutluluğu hatırlatıyor.

28 Mart Ukrayna... Dünya tarihinin en büyük nükleer faciasıyla ilgili bir fotoğraf... Çernobil felaketinin 20'inci yıldönümü anma törenleri için yapılan hazırlıklar sırasında yol tamir ediliyor. Kadın yol işçisi, uğraştığı işin vesilesine tezat... Pek bir neşeli görünüyor

2006 yılının önemli olaylarından biri de kuş gribi salgınıydı... Hastalık Türkiye'ye de uğradı... 30 ocak... Doğu Anadolu'da İran sınırı yakınlarındaki Uzunyazı Köyü'nde tarım bakanlığı görevlisi, elinde silahı suçlunun peşinde...

Ağustos Ayı'ndan bir 'o' an... İngiltere.... Britanya kadınlar açık golf turnuvası öncesinde antrenman yapan sporcu Michelle Wie... Deklanşöre neşenin en güzel anında basılmış. Böylece Michelle Wie... Yarısını örtse de bütün yüzüyle gülüyor çıkmış...

 

[Eyvàh!]

2006 yılının ''vay canına !'' dedirten olaylarından birini anlatan enstantane... İnternetteki bütün dünyaya açık hareketli görüntü sitesinin ya da evrensel halk televizyonunun yani Youtube'un kurucuları Chad Hurley ve Steven Chen'in ünlü pozları...Bu ikili sitelerini Google'a 1 milyar 650 milyon dolara sattılar. Kanları çekilmiş görünüyorlar. Aslında sanal alemden para kazanmayı uman onbinlerin kanını dondurmuş bulunuyorlar

27'si... Amerika Birleşik Devletleri... Los Alamoslu bir rodeocu, sabahın ilk ışıkları eşliğinde turnuva öncesi kulaklıkla müzik dinliyor. Ne tür müzik dinlediğini duyamıyoruz... Ama gökyüzünün umut, hüzün ve biraz da öfke içeren bir müzik sunduğunu görebiliyoruz.

29 Mart günü tam güneş tutulması Türkiye'den de izlendi. O gün çok değişik izleme kareleri vardı. Bunu seçtik... Anadolu'da bir köy okulunun öğretmeni son derece kullanışlı ve köyün olanaklarına uygun bir yöntem bulmuş...

Amerika Kaliforniya'daki Anaheim kentinde babası 4 buçuk yaşındaki Victor'u kış oyun parkına götürmüş. Victor, kar yatağında kayarken çığlığı koyuveriyor. Victor, çocukluğunu yaşıyor. Babasının yüzü ise içindeki çocukluğu arayışını gösteriyor.

Bulgaristan'daki Çingene azınlığın önemli bir kolu olan kalaycıların oluşturduğu aşiret, her yıl fuarımsı bir etkinlik düzenler. Burada bekar gençler biraraya gelir ve eş seçer. Başlık parasında anlaşma olursa evlilik gerçekleşir. Petar Petrov, bu etkinlikte düğünlerden birinden hemen sonra geline odaklanıyor. Ve utangaçlıkla arzuların çatıştığı bakışları, mutluluğun kalaylandığı pırıl pırıl 'o' anı yakalıyor.

Öylesine güzel bir 'o' an ki, ''O sıralarda bundan daha etkilisi olamazdı'' izlenimi yaratıyor. Malezya'da Kuala Lumpur Hayvanat Bahçesi'nde zürafa Mas Sura 4 günlük yavrusunu okşuyor. Gözlerden, dudaklara ve dile kadar 'o' anda yukarıdan aşağıya gözle görünür bir ana sevgisi iniyor.[/center]


#193 Rektör
EyLüLsu

GenelMesajlar: 9.487 Teşekkür etti: 7.061
Teşekkür edildi: 8.660

RepForum Gücü: 79 Forum Puanı:22347

Afganistan’da başkent Kabil’de o sırada baharın gelişi şerefine uçurtma yarışması yapılıyor. Dikkat edilirse dağ dahil ‘o’ anda hemen hemen her şey silüet halinde. “Ben buradayım” dercesine bir tek uçurtma renk verebiliyor. Yani sahibi rakiplerini kollarken, uçurtması, tepenin ardından batan güneşten çaldığı ışığı yüklenmiş, bununla adeta uçmak için sabırsızlığını anlatmaya çalışıyor

Hindistan’da ülkenin kuzeyindeki Anandpur Sahib kentinde her yıl düzenlenen geleneksel “Hola Mohalla” din fuarı etkinliklerinden bir sahne. Nihang diye bilinen Sikh savaşçısı binicilik hünerlerini sergiliyor. Foto Muhabiri Aman Sharma atın dört ayağının da yerden kesildiği anı yakalıyor. Bu enstantanenin güzelliğine katılan ışığın atın başını okşayışındaki sır da açığa çıkıyor.

Mardin’de tandır imalatı yine... Üretime yakından bakış. Mustafa Özer, yakına gelince, insan eliyle çamur arasındaki binlerce yıllık aşinalığı ortaya çıkarıyor

Çin’in başkenti Pekin’de Midi Müzik Festivali’nin yapıldığı yerde güvenlik görevlileri dinleniyor. Yaslandıkları duvarda festival için hazırlanan süslemeler var. İçleri geçmiş güvenlikçiler fotoğraflarının çekildiğinin farkında değil ama duvar süslemesindeki kedi olayın farkında.

Hindistan Yeni Delhi’de çalgılarıyla askerler, geçit resmi için bekliyor. Ve önde maymun ve yavrusu, bakışları hatta duruşlarıyla yani her halleriyle ‘o’ andaki uyumun bir parçası oluyor. Zaten fotoğrafı çeken Rajesh Kumar Singh de ‘o’ an hakkında bilgi verirken orada günlük hayatın alışılageldik bir parçası olan maymunlardan sözetme gereği duymuyor.

Aslında büyük bir etkinlik... İngiltere’nin Birmingham kentindeki yıllık geleneksel Dog Show... 32 ülkeden 24 bin köpek katılıyor. Bu buldog da onlardan biri. Sahibinin bıraktığı köşede salondaki hengameyi izliyor. AP Ajansı’ndan Rui Vieira-pa, sadakati, sabrı ve tabii hüznü yakın plana alıyor.

Çocuklar donmuş bir gölde oynuyor. Siyah beyaz çekilmedi bu fotoğraf,ışığın geliş açısı ve belki de tercihi sonucu böyle çıktı. Burası Afganistan da belki ondan böyle çıktı

Yılbaşı kutlamalarında meydana gelen talihsiz bir kaza... Honduras'ta bir hastanede kutlamalar sırasında havai fişeklerden yaralanan iki yoksul çocuk hastanede.

Japonya'nın başkenti Tokyo'da İmparator ve ailesi yeni yılllarını kutlamak için saray bahçesine toplananları selamlıyor. Böyle anlarda insanlar genellikle gülümser ama ifadeler türlü türlü... AP foto muhabiri David Guttenfelder,kompozisyonda ağlayanı ortaya alıyor. Arkasındaki de pek bir dikkat çekici bakıyor. Belki de İmparator ve ailesini kutlamak için değil, görev gereği orada bulunuyor

Afrika ülkelerinden Senegal'de sahilde bayram namazı... Güneş ışığı, o anda Afrikalı’nın kendine has kıpırtısını da açığa vuruyor. Bunun için babalarıyla birlikte namaz kılan çocukların masum disiplinsizliğinden de yararlanıyor.

Çin ülkenin birçok bölgesinde miladi yeni yıla kar yağışı ve soğuk hava dalgasıyla girdi. Doğu'daki Shandong bölgesinin başkenti Jinan'da bir görevli, caddeyi temizliyor. Malum birçok ülkede bu iş makinalarla yapılıyor. Çin gibi büyük nüfuslu ülkelerde ise makinalaşma ağırdan alınıyor. Sonuçta işçi, kendisiyle birlikte orada bir emek yoğun istihdam politikası deseni oluşturuyor.

Amerika Birleşik Devletleri'nin Florida eyaletinde bir vatandaş, halka açık havuzda sabah sporunu yapıyor. Hava soğuk ama kentin belediyesi suyun sıcaklığını 28 dereceye ayarlamış. Elbette o havada havuzda yüzmeye giden olunca, havlu ve parkasıyla görünen cankurtaran da mesaiye devam etmek zorunda.

 

[Eyvàh!]

Hristiyan Ortodokslar, Julien Takvimi'ni kullandıklarından Noel'i 7 Ocak günü kutluyorlar. O gece Makedonya'da başkent Üsküp'teki Saint Clemens Kilisesi'nde yapılan noel ayininden bir 'o' an... Çocuk, yaşlı bir kadının elinde yanan mumlara bakıyor. Çocuk geri planda ve az ışıklı ortamda olduğu için halsiz, yorgun ışık noktaları halinde. Fotoğrafçıların deyimiyle grenli çıkıyor. Objektif, mumlara yöneldiğinden ışık, kaçınılmaz olarak kadının elindeki aydınlıkta toplanıyor. Ama yine de 'o' ana bakıp iyi duygular arayanların tercihine yardımcı oluyor. Yani ışık, bir şekilde çocuğun masumiyetini ihmal etmiyor

Filistin'de Batı Şeria'daki Beyt-Ül Lahim Kenti'nde İsrail'in inşa ettiği duvarın dibinde bir Filistinli. Bu duvar, yani bu mekan Filistin-İsrail sorunun küçük bir parçası. AP foto-muhabir Alvaro Barrientos'sa mekanı adeta bir öyküye dönüştürüyor. Foto-muhabirin alan derinliği ve perspektif vererek oluşturduğu 'o' an tarihin diplerinden gelen karmaşık, içinden çıkılması zor Filistin sorununun bütünü anlatan bir hikaye gibi...

Fotoğraf Guatemala'dan... Başkent Guatemala City'nin gecekondu mahallesinde bir kadın... Topraksız ve yoksul... Fotoğrafın AP Ajansı'nın abonelerine geçilmesinin nedeni bir haber. Habere göre, Guatemala'da toprak dağılımındaki adaletsizlikte düzelme var. Buna göre, durum, ülkede bir zamanlar iç savaşa neden olan dengesizlikten daha iyi... Ülkede işlenebilen toprakların yüzde 75'ini elinde bulunduranların toplam nüfusa oranı yüzde 8'e çıkmış... Bu bilginin içeriğindeki kara mizah, topraksız Guatemalalı kadının acı gülümsemesine anlam kazandırıyor. Kara mizah o kadar güçlü ki 'o' anda kadının yüzündeki gölgeleri bile acı acı gülümsetiyor.

Hindistan Keşmirindeki bir Sih tapınağında Sihizm'in son gurusu Gobind Sih'in doğum günü için düzenlenen ayinden bir fotoğraf. Kadınlar ortak bir duygu ve dolayısıyla duruşla dini inanışlarına odaklanmış. Foto-muhabir Channi Anand'sa kadınları kendi inanışlarının buğusunda bırakıp 'o' andaki farklı davranışa farklı bir şeyle ilgilenen çocuğa odaklanmış.

Japonya'da Kumamoto kentinde yapılan 18'inci Amerikan Folk Müzik Festivali bitmiş. Ancak bir kaç izleyici ışıklar sönmesine rağmen festival alanından ayrılmamış. Kovboy şapkalarını ve omuzlarını dolaşan, bir yerlerden gelen zayıf, kalıntı ışık, dinledikleri ve anlaşılan doyamadıkları müziğin ışıktan anıları gibi görünmüş.

Avusturya'da yapılan kayakla atlama turnuvasından bir fotoğraf... AP foto-muhabir Daniel Maurer, sporcuyu fotoğraflarken kamerasının örtücüsünü bir süre açık tutmuş. Böylece kanatlı bir insan figürü oluştup bu spordaki uçma eylemine şekil vermiş.

Orta Amerika ülkelerinden Panama'da Kuna Yerlileri diye bilinen bir topluluk yaşamakta. Bu insanların yaşam alanları yani ormanlar, 16'ıncı Yüzyılda İspanyol işgalcilerden beri yağmalanmakta. Araştırmalar, 19'uncu yüzyılda yüzde 91'i ormanlarla kaplı Panama'da orman talanı sonucunda 1960'da bu oranın yüzde 58'e düştüğünü saptamakta. Kuna Yerlileri'nin topraklarında altın ve bakır madenleri keşfedildikten sonra hayat bu insanlar için daha da zor hale gelmekte. Kuna Yerlilerinin liderleri katledildiği kayıtlarda yer almakta. Ve şimdi de yaşadıkları köyler yanmakta. Fotoğraf yanan üçüncü köydeki durumu yansıtmakta. Ya da 'o' anda Kuna Yerlileri yanan köylerine değil de modern dünyaya bakmakta ve anlamaya çalışmakta.

Haiti'de başkent Port Au-Prince'te gıda satışı yapılan bir alışveriş merkezinde çıkan yangından sonra yöredeki işportacılar işe yarar bir şeyler topluyor. Yaralanan olmadı. Yangının çıkış nedeni de açıklanmadı. Görgü tanıkları alışveriş merkezinin Aralık 2006'da yapılan seçimlerde birbirine düşman olan taraflardan birinin militanları tarafından ateşe verildiğini söyledi. AP foto'dan Ariana Cubilos bu açıdan çektiğinde 'o' anda sanki güneş de bu olayın arkasında bir şeylerin olduğu konusunda uyarmaktaydı.

Sosyal boyutları düşünülmeyen ekonomik zorlamalar veya çıkar çatışmaları ve sonuçları... Bu akşam bu başlıklar altında bir seri oluştu... Hindistan'da Batı Bengal'deki Nandigram'da iktidarı elinde bulunduran komünist parti, serbest ekonomik bölgeler kurmak istiyor. Bu proje uygulanırsa topraklarından olacak köylüler de direniyor. Son çatışmada 5 köylü öldü. İçlerinden biri 17 yaşındaydı. 'O' anda annesi Hasnebanu Bibi bir yakını tarafından teskin ediliyordu.

Guatemala'da bir toplu mezar daha bulundu. İç savaş sırasında 1981 yılında öldürülen 66 kişinin kemikleri defnedilmek üzere götürülüyor. Guatemala'daki iç savaşta 200 bin kişi ölmüştü. 1970'li ve 80'li yıllarda hükümetler, özellikle Maya Köylülerini hedef almıştı. O dönemlerde bir Guatemala devlet başkanı ''ülke bir mezarlığa dönüşse de asayiş için bunu yapmaktan çekinmeyiz'' demişti. Bu diktatörün halefi, ''gerilla balıktır. Halksa deniz... Balığı yakalayamıyorsak denizi kuruturuz.'' demekten çekinmemişti. Eski başkanı Bill Clinton 1999 yılında iç savaş sırasında guatemala hükümetlerini destekleyen amerika birleşik devletleri'nin yanlış yaptığını açıklamıştı. 'O' anda fotoğrafa sanki geçmişin bu karanlık ayrıntıları da sinmişti.

Amerika Birleşik Devletleri'nin Ohio Eyaleti'ndeki Cincinnati kentinde bir parkta bir ördek güneşli bir günün tadını çıkarıyor. Foto-muhabir Al Behrman'sa uygun açıdan orada tabiatın gizli kutlamasını açığa çıkarıyor.

 

[Eyvàh!]

Filipinlerin başkenti Manila'daki gecekondu tanımına bile uyamayan şeylerden oluşan mahallede bir çocuk yaşadığı yerin dışına uzanınca ve foto-muhabir Aaron Favila deklanşöre basınca bu 'o' an oluşmuş. Meslektaşımız bu fotoğrafı o yerin bir kaç kilometre ötesinde yapılan 10'uncu Güney Asya Uluslar Derneği Asean Zirvesi nedeniyle çekmiş. Çocuk, bu dünyada daha iyi koşulların varolabileceğini ayırt edecek yaşta değil. Ama yine yoksulluğundan utanır gibi çıkmış... 'O' an utanıyor da ondan belki

Hindistan'ın Allahabad Kenti'nde Yamuna Nehri kıyısında Ardh Kumbh Mela Festivali sırasında Hindu hacılar, içinde bulunduğumuz hayatın bütün maddeciliğinden arınmaya hazırlanıyorlar. Bu nedenle çıplaklar. Birazdan o bez parçaları da çıkacak ve kutsal nehirler Ganj ile Yamuna'nın birleştiği yerde yıkanılacak. Ancak iki kutsal nehrin buluştuğu sularda bu alemin bütün maddelerinden arınmak isteyenleri bu alemin maddeleri bekliyor. Bakteriler... Gerek Ganj gerekse Yamuna sayılı çevre kirliliğine uğramış nehirler arasında. Festival süresince 60 milyon insanın bu sularda arınması bekleniyordu. Ama kirlilik nedeniyle sayı 60 milyonu bulmadı.

Afrika ülkelerinden Bostwana'da çalıdamlar diye bilinen hatta dünyanın ''tanrılar çıldırmış olmalı'' film dizisiyle tanıdığı Basarwa kabilesinden iki çocuk, atalarının topraklarından sürüldükten sonra yerleştirildikleri kampta güneş altında. 'O' an, güneşin yakıcı ışığıyla bu çocuklar arasında bir aşinalık olduğunu gösteriyor. Ama 'o' an... Bir de rahatsızlığın, sıradışılığın ipuçlarını veriyor. Şiş karınları... Bu çocuklar, büyüklerinin Kalahari Çölü'nde alıştıkları avcı toplayıcı hayatın zorla yerleştirildikleri kampta mümkün olmaması yüzünden iyi beslenemiyorlar. Neyse ki hukuk mücadelesini kazandılar. Yakında zengin elmas yatakları bulunan atalarının topraklarına geri dönecekler. Güneşle daha rahat yarenlik ve tok, hatta sağlıklı yaşayabilmek için

Avustralya Açık Tenis Turnuvası'nda Fransız Jo-Wilfried Tsonga Amerikalı rakibi Andy Roddick'e sayı verdikten sonra hırsını raketinden alıyor. Raketi fırlatmış ama küçücük bir zaman diliminde bu 'o' an oluşmuş. Fransız sporcu mu hırsını raketten alıyormuş ? Raket mi hırsını fransız sporcudan alıyormuş? Yoksa her ikisi de birbirini teselli mi ediyormuş?

Fatma Krim 18 yaşında... Bağdat Üniversitesi öğrencisi... Üniversiteye yapılan ve 65 öğrencinin can verdiği bombalı saldırıda yaralanmış. Fiziki yaraları önemli değil. İçindeki yara ise ağır. Bu yüzden bu tür sorunların en iyi doktoru annesi tarafından tedavi ediliyor. Annenin evladının iç acısının bir kısmını üzerine aldığı veya almaya çalıştığı görülebiliyor. Fatma'nın o olayda hayatta kalmasından duyulan buruk memnuniyet her ikisinde de seziliyor. Ama duruşları, genç kızın içine bakışı, 'o' anı, aydınlık güzel bir geleceğe tutulan yasın fotoğrafı yapıyor.

Memleketimizden bir fotoğraf... Ardahan... Anadolu Ajansı'ndan Günay Nuh'un çalışması... Sert kış koşullarını gösteren bir 'o' an. Ama içerden öylesine samimi bir bakış var ki bunun sıcaklığı adeta camdaki buzların ilerlemesini durdurmuş. Gencin misafirperver bakışı, kapının koluyla birlikte bir davet sanki. Hani insan, 'o' ana bakarken elini kapı koluna uzatıp da içeri giriverecekmiş gibi oluyor.

Hindistan'ın Allahabat kenti'ndeki Ardh Kumbh Mela Festivali'nden bir enstantane daha. Bu festival kentte 12 yılda bir yapılıyor. Bu yıl o sayıyı bulmasa da festivale 60 milyon Hindu hacının katılması bekleniyordu. Bu kadar katılımın olduğu bir olayda elbette etkili 'o' anlar yakalamak mümkün. Tabii hınzırlıkları da... Hacılardan birine turistlerden biri öyle bir güneş gözlüğü verdiğinde AP Ajansı'ndan Rajesh Kumar Singh 'o' anı yakalayınca, foto-muhabir,editörlerin gözünden kesinlikle kaçmayacak bir fotoğraf elde etmiş.



Foto-muhabir Anish Swarup 'o' anı yakından çekebilirdi. O zaman karanlığın derininde ama duyguları ışıkla yarenlik eden adamın ne yaptığı anlaşılabilirdi. Afganistan burası. Britanya Ordusu'nun Kajaki Üssü'nde kraliyet piyadesi'ne mensup bir asker, ailesinin christmas için gönderdiği ama ancak 11 Ocak günü eline geçen hediye paketini açıyor. Hasılı 'o' an bu uzaklıktan ve açıdan çekilince açıklama istiyor. Ama biri ne olduğunu söyleyince 'o' an anlatmaya başlıyor. Askerin yalnızlığını, ailesinden armağan almasının yarattığı hüzünle karışık sevinç duygusunu ve bakanların ürettiği diğer düşünceleri.

İngiltere'de şiddetli yağışlar bazı bölgelerde sellere yolaçtı. Bu elverişsiz hava koşulları başkent Londra'dan da geçti. AP foto-muhabir Cathal Mcnaughton yağıştan sonra iyi bir gözün görmesini bekleyen estetik sürprizlerden birini kayda aldı. Parlamentonun oralardaki ünlü saat kulesi şiddetli yağışın ardından oluşan su birikintisine yansıyordu. Biri de su birikintisinin üzerinden atlarken, pek çok gözlerden ırak bu 'o' an oluşuyordu.

Amerika Birleşik Devletleri'nde Atlanta kenti'nde yerel sanatçı Michael Colley yeni bir inşaatın duvarını boyuyor. Başarılı bir çalışma. Resim kendisiyle o kadar uğraşılmasına rağmen ne kadar da dalgın görünüyor.

Kanada... Ülkenin batı sahilinde şiddetli kar yağışı ve soğuk hava dalgasının ardından bir kız çocuğu babasının yaptığı kardan adama bakıyor. Kardan adam çalışmasının pek başarılı olduğu söylenemez ama çocukla boyu aynı olunca 'o' an bize. Buraya karşılıklı bir iletişimin duyulmayan sesini yolluyor. Şemsiye yüzünü kapadığı için göremiyoruz. Kimbilir belki de çocuk kardan adamla konuşuyor.

Çin'in en kuzey'indeki Heilonjiang Bölgesi'nin başkenti Harbin'deki, dünyanın en büyük kar ve buz festivallerinden biri... Bu etkinlik, -35 derece sıcaklığa rağmen çok sayıda turist çekiyor. Buzdan dev yapılar inşa edilip aydınlatılıyor. Rüya gibi bir ortam yaratılıyor. Ap foto'dan Elizabeth Dalziel ışıklandırılmış buzdan yapıları ve ziyaretçileri bir buz kütlesinin arkasından çekince ''rüya gibi'' tanımının ''gibi'' sini eritiyor.

Amerika Birleşik Devletleri'nin Teksas Eyaleti'nde her yıl geleneksel olarak yapılan binicilik yarışlarından önce bir görevli atlar ve binicilerinin sahaya çıkmaları için bariyerleri ayarlıyor. Elbette dışardan, konkurhipik sahasından büyük bir iştahla içeriye hücüm eden güneş ışığı. Ama 'o' an sahadaki ve tribünlerdeki heyecan ve gerilimin içeriye dökülüşünü de anlatıyor.

 

[Eyvàh!]

İsmail Cem, 1973 yılında çektiği bu fotoğraf için, şöyle diyor: ''Londra'da bir parka yaşlı bir adam serçeleri avucunda besliyordu. ‘Emekli bir memur olmalı’ diye düşünmüştüm... Yalnız bir insan, besbelli, serçelerin dostluğuyla günlerini dolduruyor.''

‘Yeni kentliler’ adını vermişti Cem bu fotoğrafa... Açıklamasını ve yorumunu da Almanya'da sergisi açıldığında anlatmıştı.

Cem, bu fotoğraf için; ''Bir ara Arnavutköy'ün eski evlerini resimlemiştim. Penceredeki bu yaşlı kadın, geçmiş günlere bakıyordu sanki'' diyor.

‘Dua’ adlı fotoğraf... İsmail Cem’in en çok sevdiği fotoğrafları arasında yer alıyor. Öyle ki fotoğraftaki yazıyı ayrıca büyütüp evine asmış. Bursa Ulucami....1979 yılında çekmiş ve şu notu düşmüş: ''Ulucami'nin içindeki renk uyumları ve ışıklar fotoğraf açısından olağanüstü güzelliktedir. Yaşlılar bu mekana insan boyutunu getiriyor.''

Almanya'da açılan sergisinde bu fotoğraf da yer almıştı. Ve kendisiyle yapılan röportajda açıklamıştı...

İsmail Cem'in ‘Mevsimler’ adlı albümünü inceleyen sunucu, çok sayıda sonbahar fotoğrafı çektiğini ve albümüne koyduğunu saptadı. Boşuna olmasa gerekti. Sonra yaşamı boyunca yüzünden taşan gülümser hüznünü gözünün önüne getirdi. Kendi hüznüyle yarenlik ettiği için mi acaba sonbaharı sevmekteydi? Ankara'da 1997 yılında çektiği bir fotoğraf... Kendisi yorum yapmamıştı. Zaten bunu sunucu yorumlamak istedi. Çünkü bu 'o' anda, sonbaharın göçüp gitmeye hazır umut kırıklığına inat bir yaşama çabasını fotoğraflamıştı. Malum, İsmail Cem’in hastalığına teşhis konulduğunda pek umut yoktu. Doktorlar fazla yaşamayacağını düşünmüştü. Cem bir yıl daha hayatta kalmayı başarmıştı. İsmail Cem, hekimlerin sonbahardan kışa hızlı geçiş öngörüsünden, yaşama azmi filizlendirmişti.

Federal Almanya'da hükümetin ülkedeki kömür madenleri için ayırdığı destek bütçesi bazı ocakların zararını karşılamaya yetmiyor. Bu durum ülkedeki kömür endüstrisinin aşamalı olarak sona erdirilmesini gündeme getirdi. 8 madenin acilen kapatılması ve 3 bin kişinin işsiz kalması sözkonusu. AP Ajansı'ndan Frank Augstein bu haber için ülkenin batısında Voerde'de biraz önce paydos eden kömür madencisi Harald Kraps'ı fotoğrafladı.kömür madenciliği Federal Almanya'nın İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra sergilediği ekonomik mucizenin en önemli itici gücüydü. Madenci bilmiyordu belki bunu ama 'o' ana yayılan, hakim olan acı ve derin gülümseme bu gerçeği hatırlatıyordu.

Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de bir yol işçisinin çocukları ve okuldan çıkan öğrenciler... Temiz pak üniformalarıyla öğrenciler yoksul çocukların bulunduğu yerden geçerken istiflerini bozmuyorlar. Kendi konumlarına tezat eğitim olanağından yoksun çocukları yok farzediyorlar. Küresel ekonominin yükselen yıldızı Hindistan'ın toza bulanmış görülmek istenmeyen gerçeklerinden bir kesit.

Pakistan'ın başkenti İslamabad...Kerbela'da şehit edilen hazreti muhammed'in torunu imam hüseyin ve yakınları için yapılacak muharrem ayini öncesinde çekilmiş bir fotoğraf. Birazdan ayin başlayacak ve bu şii,iyice bilenmiş bıçaklarla kendini yaralayacak. 'O' an, 1400 yıllık acının sadece muharrem törenlerinde değil hep var olduğunu gösteriyor. Zira 'o' ana sinen dingin beyazlığı şii'nin eli kesiyor.

Tabiatın, zamanla, hareketle oyunu adeta.ama güneşi, buz kristallerini, hareketi ve 'o' anı biraraya getiren Douglas C.Pizac'ın sayesinde. Amerika'da düzenlenen serbest kayak dünya kupası yarışları öncesinde İsviçreli sporcu Thomas Lambert, idman yapıyor. O sıralarda gökyüzünde ''sundog'' veya bilimsel adıyla ‘parheilon’ denen bir oluşum var.Bu, güneş ışığının belirli bir açıyla atmosferdeki buz kristalleri arasından geçtiği sırada oluşuyor. Parheilon genellikle daha başka şekillerde ortaya çıkıyor. Ama tabiatın bir oyunu demiştik ya...Bu parheilon, denizde teknelerin yanısıra yüzen yunuslar gibi adeta kayakçının hareketine eşlik ediyor.

Avustralya'nın Melbourne kenti tren istasyonu...Fotoğrafçı, gün ışığının vagondaki hayatlarla, dışardaki hayatları buluşturup cama yapıştırdığı 'o' anı yakalamış​

Atlantik Okyanusu'nda bir zamanlar bir adada insanlar kendi halinde yaşardı.sonra 15'inci yüzyılın sonlarında İspanyollar buraya sahiplenip Amerika'daki ilk Avrupalı yerleşimi kurdu. sonra İspanyollar adayı Fransızlara verdi. O arada adayı yönetenler buraya Afrikalı köleleri getirdi. Afrikalı köleler ayaklandı. Adanın batısında otonom bir yönetim kurduldu.amerikalılar adayı işgal edip 19 yıl sonra çekildi.böylece geride hala durulmayan bir ülkeyi kaldı.yıllar yıllar sonra Roman Espinosa adlı bir foto-muhabir 27 ocak 2007'de kişi başına 2 doların altında günlük gelirle yaşanan bir ülke haline getirilen Haiti'nin çöplüğünde bu fotoğrafı çekti. Bir kadın çöplüğü eşeleyip işe yarar bir şeyler aramaktaydı. Günde 2 dolardan az geliri olan insanların çöpünde işe yarar ne olabilirdi ? Zaten kadın da bu hikayeyle 'o' anda sömürgecilik tarihinin yoksulluk tüten çöplüğünü karıştırmaktaydı.

Filistin'de silahlı kişiler Kuzey Gazze'deki bir turistik tesisi basıp resepsiyon alanını havaya uçurdular. Yaralanan olmadı. Baskını yapanlar El Kaide militanları olduklarını öne sürdüler.olaydan sonra meraklılar hasar gören yapıyı inceliyorlar. Dışardan bakan çocuğun kırılmış camın kalan parçasından yansıması, içerdeki çocukla yaşlının pencere doğraması ile birbirinden ayrılması...AP Ajansı'ndan Hatem Moussa'dan çok başarılı bir kompozisyon...Bir yandan hak mücadelesi, bir yandan Hamas'la El Fetih arasındaki çatışmalar ve iddiaya göre şimdi de El Kaide terörü...Harap olmuş bir ülkenin kendi halinde insanlarının yaşadığı içinden çıkılmaz karmaşık kısır döngüyü anlatmak isteyen bir 'o' an...

Endonezya...Başkent Jakarta...Güney Asya'da genellikle lüks yaşantıyla gecekondu hayatı içiçe. Modern Jakarta'nın yeni konutlarının gölgesinde gecekondu mahallesindeki çocuk yıkanıyor. Ama kompozisyonuyla, çocuğun gözlerindeki karamsarlıkla 'o' an, gelir adaletsizliğinden umutsuz arınma çabasının fotoğrafı oluyor.

Arjantin'in başkenti Buenos Aires'teki la Boca bölgesi, tangonun doğduğu yer olarak bilinir. Burası, La Boca'daki turistik ''El Caminito'' mahallesi. Parke taşların arasına biriken sudan mahallenin bir kısmı ve mahalleyi gezen turistler yansıyor.

Dortmunt kentinde ev sahibi Almanya ile Tunus arasında oynanacak dünya kupası hentbol karşılaşmasında bir Alman taraftar, takımını destekliyor.

Kuzey Avrupa, hava koşulları açısından zor bir haftayı geride bıraktı. Özellikle Britanya'da fırtına ve tipi yüzünden demiryolu ve gemi seferleri aksadı.karayollarında tıkanmalar oldu. AP Ajansı'nın İskoçya'daki foto-muhabiri Andrew Millian'sa onca sıkıntıyı, bu sorunlardan hiç de rahatsız olmayan biri aracılığıyla göstermeyi tercih etti. Karlar içindeki bir genç İskoç sığırının karşısına geçti. Tam yalanırken de deklanşöre bastı.​

 

[Eyvàh!]

Afganistan'da güneyde Taliban'la çok şiddetli çatışmalar oluyor.sonbahar aylarından bu yana Afganistan ulusal ordusu askerleri de NATO birliklerinin yanında savaşa katılıyor. Cepheye giden AP foto-muhabiri Rafiq Maqbool, gün batımında bir afgan ordusu askerini gökyüzüyle birlikte fotoğraflıyor. Bölgedeki savaşta ateşin nereden ne zaman geleceği belli değil. Bu nedenle Afgan asker tetikte...Adeta gökyüzü de tetikte..

Amerika Birleşik Devletleri'nin lüks yaşantısıyla ünlü Miami Kenti'nin öteki yüzü. Umoja adı verilen evsizler bölgesinde 56 yaşındaki Joan Fair kartondan barınağının önünde ağlıyor. Ama sanki ağlamıyor...İncinmekten öylesine yorulmuş ve güçsüzleşmiş ki kaderine hüzünlendiğinde son darbeyi yemiş de kırılıp dökülmek üzereyken 'o' anda fotoğraflanıyor.

Hazreti Muhammed'in torunu İmam Hüseyin ve 72 takipçisinin katledilişini anma törenlerinden biri.Ama farklı bir aşure töreni. Burası, İran'ın güney batısında Bijar...Bölgede İmam Hüseyin ve diğer Kerbela şehitlerinin yası için düzenlenen aşure töreninde Şiiler kendilerini çamura bulayıp dövünüyorlar ve ateşin etrafında dansediyorlar. Bu törenlerin hepsinde yüzyılların yasının ne kadar benimsendiği ve içselleştirildiği belli oluyor. Çamur bile bu duyguyu görmeye engel olamıyor

Küba'da Havana Körfezi'nde iki amatör balıkçı dönüş yolunda. Daha önce de çalışmalarını yayımlamıştık.AP Ajansı'ndan Javier Galeano bu kentte çok başarılı fotoğraflar çekiyor. Nasıl ayarladıysa kamerasını alan derinliği, perspektif, netlik ve ışığın dengeli dağılımı yerli yerinde oluşmuş. Ama 'o' anı da gözardı etmemek lazım. Zamanın o tarif edilmez kısa aralığı adeta ''bas deklanşöre'' diye fotoğrafçıya fısıldamış. Hani belki de 'o' an bir müzipliğini göstermek istemiş. Zira arkalarındaki manzara, balıkçıların oltalarına takılmış da peşlerinden geliyor gibi çıkmış.

Kjetil Andre Amodt...Gelmiş geçmiş kayakçıların en büyüklerinden biri...Fransa'daki şampiyonada finiş çizgisinde her birinin tabanında kendi portresinin yarısı bulunan kayaklarının arasından poz veriyor.35 yaşındaki Norveçli kayakçı, 8 olimpiyat 12 de dünya şampiyonluğu elde etti.ve bu poz verdiği yarıştan sonra pistlerde yarışmayı bırakacağını açıkladı.'o' anda perdeyi kapatıyor anlayacağınız.

Tabiatın gözlerden ırak görsel şenliklerinden biri daha yakalanmış işte! Amerika Birleşik Devletleri'nin Alabama eyaletindeki bir doğal koruma alanında; balıkçıl, batan güneş ve göl, adeta hep birlikte iki zeminde poz vermiş de 'o' anda birinin bunu farketmesini beklemiş. Ve 'o' anı kaydetmek de fotoğrafçı Tammy Mckinley'e kısmet olmuş

İki tarafta raylar...Birinin üstünde tren de var...Alevler, endişe içinde oradan uzaklaşan bir kadın. Terör mü ? Endonezya'da başkent Jakarta'da demiryolunda raylar arasına kurulan gecekondular yıkılmış.Demiryolunun başka bir yerine yeniden barınak kurmasınlar diye de enkaz yakılmış.bir kadınsa evinin duvarlarından bir bölümünü kurtarmış. Terörün fotoğrafı değil ama bildiğimiz teröre aşina ışık 'o' anda, uygun malzemeleri birarada bulunca üstü kapalı gelir adaletsizliği, yolsuzluk ve başarısız devlet yönetimi terörünü dokuyor.

Afganistan'ın başkenti Kabil'deki Şii Camii...Hazreti Muhammed'in torunu İmam Hüseyin ve yoldaşlarının şehadetlerini anma töreni...AP Ajansı'ndan Musadeq Sadeq, yası yakından görüntülemiş. Yaşlı adamın yüzündeki gölgeler dışarda oluşmuyor da içinden geliyor sanki.

Irak'ın başkenti Bağdat'ın doğusundaki Şii mahallesinde biraz önce bombalı saldırı olmuş.1 kişi ölmüş 6 kişi de yaralanmış.Foto-muhabir Halit Muhammet, işgalden sonda bu ülke tarihindeki paramparça bir kesiti çerçeveleyip 'o' ana asmış.

Britanya'da İskoçya Shetland Adaları'nda her yıl ocak ayının son salı günü bir festival düzenlenir. Up Helly AA Festivali'nde bir Viking gemisi sokaklarda dolaştırıldıktan sonra sahilde yakılır. Amaç, Shetland'a 1000 yıl önce gidip yerleşen Vikinglerin kalıcılığını vurgulamaktır.'O' anda festivalin katılımcılarından biri görünmektedir. Zamanında bölgeyi talan eden Vikinglerin kalıcılığı da.

Birleşik Devletler'in başkenti Washington, sıradışı bir soğukhava dalgası yaşadı. Kent sakinlerinden ikisi Beyaz Saray yakınlarında metro hattının havalandırma mazgallarının yanından geçiyor.AP foto-muhabiri Ron Edmonds soğuğun gölgeyle adamın üzerine çullandığı anda yeraltından gelen sıcak hava buharının avutuşunu da kareye alıyor.

Meksika'nın başkenti Mexico City pırıl pırıl bir gökyüzü altında adeta soyunup dökülmüş de güneşleniyor. Bir adam da kuleden kenti gözlüyor. Aslına bakılırsa Mexico City yoğun bir çabanın ardından ne zamandır temiz hava tatili yapıyor. Kentteki hava kirliliği son yıllarda yüzde 20 azaldı. Kent yönetimi bunu, yeni yerleşimi yavaşlatan sert düzenlemelerle sağladı.​

 

[Eyvàh!]

Bu fotoğrafın çekildiği mekan İspanya'nın başkeni Madrit'e 40 kilometre mesafede... Victor Manuel lozano, babasının kaldığı yerdeki oyun alanında... Babası bir hükümlü... Yani burası bir cezaevi. Ama tutuklu veya hükümlülerin aileleriyle birlikte kalabildikleri bir cezaevi. Bildik hapishanelere göre çok iyi bir cezaevi. Babaları veya anneleri hükümlü ya da tutuklu olan çocukların sorunsuz yetiştirilmeleri için düşünülmüş bir sistemin ürünü. Çocuk yuvası da var. Cezaevinin sakinleri uzmanlardan çocuk yetiştirme konusunda kurs görüyorlar. Victor'un babası ve annesi bu hapishanenin en lüks bölümü olan ve tutuklu ya da hükümlülerin ''5 yıldızlı hücre'' diye isimlendirdikleri yerde kalıyorlar. Hasılı mekan hapishane kavramından uzak... Ama ışığın dili neresi olduğunu söylüyor.

Irak'ta başkent Bağdat'taki Şii bölgesinde bulunan pazar yerine yapılan ve 132 kişinin canverdiği bombalı saldırıda öldü kocası... Jassim Talib 26 yaşında... Necef kentindeki cenazede yasına gömüldüğü yetmemiş; gömülmek istediğini vurgulamak istercesine başından aşağı toprak döküyor. Ve 'o' anda sımsıkı yummasına rağmen yası gözlerinden taşıyor.

Şiddetli yağışlar yüzünden 25 kişinin öldüğü, yaklaşık 350 bin kişinin evsiz kaldığı Endonezya... Başkent Jakarta'da ana caddelerden birinde iki genç salın üzerinde. Gençler karamsar, öfkeli ve dalgın... Ne cadde kalmış ne de trafik... Ama işareti kara mizah örneği 'o' anda kendisini oraya koyanlara sadakatini sürdürüyor.

Haiti'nin başkenti Port-au Prince'in çöplük alanında bir genç... Haiti, bu dünyada batı sömürgeciliğinin en ağır enkazlarından biri... Bu nedenle 'o' an, çöplükte değil de sömürgeciliğin geride bıraktığı yaşamın içinden bir enstantane gibi görünüyor

Afganistan'ın başkenti Kabil'de sabah saatlerinde iki çocuk çalışmaya gidiyor. AP foto-muhabir Rafeeq Maqbool, çocukluklarını yaşayabildikleri anlardan birini fotoğraflıyor. Etraflarındaki yaşantının gerçeklerini üstlenmek de çocukların üzerine dargın, hüzün gölgeleri bırakan ışığa kalıyor.

Birleşik Devletler'in Teksas eyaletindeki 58'inci yıllık San Antonio rodeolarından bir enstantane. yarışmacılardan Chris Harris atın sırtında biraz daha fazla kalabilmek için konsantrasyonunun, dikkat toplaşımının en derinlerinde. Silkelenmenin şiddetinden başından uçan şapkası da 'o' anla eşgüdüm halinde.

Şii inancında Aşure gününe, islam dininin genelinin atfettiği önemin dışında bir önem verilir. Zira muharrem ayının onuncu günü, yani aşure günü, Hazreti Muhammed'in torunu Hüseyin Kerbelâ'da şehit edildiği için bu günü matem günü sayarlar. Şiiler Muharrem ayının birinci ve onuncu günleri arasında gülmez, eğlenmez, yeni bir işe başlamaz... Muharrem ayının onuncu günü olan aşure günü ise dövünme ve yas günüdür... Afganistan'ın başkenti Kabil'de bir grup Şii kadın ve çocuk da işte sokaktaki bu törenleri izliyor... Kadınlar geleneksel kıyafetleri burkanın altından görmeye çalışıyor... Çocuklarsa ağlamaklı bakıyor... Ama bilinen şu ki, Muharrem ayı bitse de bu hüzün Afganlılar için devam edecek ne yazık ki... Onlar yine gülüp eğlenemeyecek...

Yine aynı bölgeden bir fotoğraf... Bu kez Hindistan'ın tartışmalı bölgesi Keşmir'den... Bu çocuklar da gülemiyor Afgan çocuklar gibi... Ayrılıkçı gruplarla güvenlik güçleri arasındaki yılladır süren çatışmaların bir yansıması bu bakışlar... Aynı zamanda ayrılıkçıların düzenlediği gösteriyi izliyorlar evlerinin penceresinden... Güvenlik güçlerinin sivilleri katlettiğini iddia eden ayrılıkçıların gösterisi bu... Başkent Srinagar'da o gün bütün dükkanlar, işyerleri kapalı, toplu taşıma araçları çalışmıyor eylemin bir parçası olarak.

Endonezya'yı yine yağmur ve sel vurdu... Başkent Cakarta'da 4 gündür aralıksız yağan yağmur sonucu birçok nehir taştı. 30'a yakın insan öldü... Yaklaşık 340 bin kişi evsiz kaldı. Halk okul ve camilere sığındı... Evi su altında kalan bu kadın da hiç olmazsa bazı eşyasını kurtarmaya çalışıyor... Boyun mesafesindeki suda yürümeye çalışan kadının bakışlarında korkunun yansıması var... 12 milyon nüfuslu Cakarta'da, yağışlar bir hafta daha devam edecek.

Net değil... Anadolu Ajansı'ndan Reşit Dağ'ın çektiği bu değerli fotoğrafı bilgilerle netleştirelim... Olay Şanlıurfa'da meydana geldi. TİGEM Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün Ceylanpınar'daki tesislerinde süt sağma işinde çalışanları taşıyan kamyon dereye uçtu. 2 kişi öldü. 8 kişi de kayıptı. 33 kişi kurtarıldı. Bu fotoğraf kurtarma operasyonu sırasında çekildi. Dereye sürüklenmeyenler devrilen kamyonun üzerinde. Kıyıdan biri soyunmuş, lastik içlerini götürmüş. İnsanlar lastik içlerine bindirilerek kıyıya çekiliyor. “Bilgilerle netleştirelim” demiştik. İnsanların yüz ifadeleriyle ve bilgiyle 'o' anın dokusuna netlik ilmekleri atalım. Soldaki genç erkeğin yüzündeki soru izleri taşıyan ifade ''44 kişi kamyonda niye taşınır?'' düşüncesini uyandırıyor. TİGEM, süt sağma işini bir özel firmaya vermiş. Sonra da o firmanın bu insanları insan yerine koyup koymadığını takip etmemiş. Öndeki başı örtülü kadının bakışı, işyerine kamyonla taşınan, hiçbir sosyal güvenceleri olmayan bu insanların insanca bir gelecek arzularının bulanıklaştırıldığını akla getiriyor. Ya sözünü ettiğimiz kadının arkasındaki başı örtülü genç kız? Bu genç, acaba 3 YTL’lik yevmiyeden olduklarını mı düşünüyor? O gün çalışmadıklarına göre verirler mi 3 Yeni Türk Lirası yevmiyelerini şeklinde bir soru da kıpırdıyor... Sunucu ''Acaba bu söylediklerimiz bu insanları ekmeğinden eder mi?'' diye endişe ediyor. Ve netlik ilmeklerinden öncelikli olanlar tamamlanıyor. Belki böylece 'o' anın biraz netleşen dokusunun , terör sorunu konusunda da bir şeyler düşündürmesi gerekiyor

Irak'ta Yusufiye yakınlarında bir Irak ordusu askeri yaklaşan sevgililer günü dolayısıyla muhtemelen ABD ordusu tarafından dağıtılan lolilopla poz veriyor. 'O' an,asker kaskının soğukluğunun altından sıcak, göz pırıltısıyla bezeli bir gülümseme gönderiyor. Ancak sevgililer günü şekeri aykırı ve yabancı duruyor. Renginden ve ışığın bu renklere yüklenmesinden değil de, sevgililer günü kavramının ne olduğu konusunda Iraklı askerin büyük olasılıkla bir fikri olmamasından...

18'inci yüzyılda Honduras'ta bir köylü çocuğu dağda gecelerken bir heykelin üzerinde uyuduğunu fark eder. Heykeli kaldırıp atar. Sabah uyandığında ise heykel yine yanındadır. Alıp eve götürür. Bu hikaye yıllar yıllar içinde mucize olarak kabul görür. Bulan çocuğun ailesi bir şapel yaptırmak için para toplamaya başlar. 1777'de şapelin inşası tamamlanır. O arada Suyapa Meryemi, Papa tarafından azize ilan edilir.1950 yılında da şapelin yanına bir bazilika yükseltilir. Bu heykelin Honduras'la El Salvador arasındaki savaşı bitirdiğine inanılır.her yıl 3 şubat Suyapa Meryemi Günü olarak kutlanır... 3 şubat 2007'de de AP fotoğrafçısı Edgard Garrido Suyapa Meryemi Bazilikası'nın önünde dilenen engelliyi fotoğraflar. 'O' anda Suyapa Meryemi'nin pek bir hikmeti görülmemektedir. Ama en azından ışık şefkat göstermektedir.

Güney Amerika ülkelerinden Uruguay'ın başkenti Montevideo sahilinde ''yemanja'' ayini... Deniz Tanrısı Yoruba'nın şerefine yapılıyor. Yoruba, Batı Afrikalı kölelerin Güney ve Kuzey Amerika'ya götürdükleri mitolojilerinin en önemli kahramanlarından. O mitoloji Amerika kıtasının her iki parçasında hala yaygın bir inanış. Deniz,16'ıncı yüzyıldaki köle acılarını hatırlamış da gölgelere bürünmüş sanki. Afrikalı kölelerin ayinini yapan Deniz Tanrısı Yoruba rolündeki kız çocuğu melez ama, ışık 'o' andaki dağılımıyla gerekli makyajı yapıp bu sorunu hallediyor.​

 

[Eyvàh!]

1 şubat 2006'da Filistin'de Batı Şeria'da İsrail güçleri bir Yahudi yerleşim yerini boşaltırken, tek kadın yerleşimci, koca bir polis taburunu tam 'o' anda durduruyordu. Ancak insanın direniş gücü açısından bakıldığında kadın durdurmayı sürdürmekten öte galip geliyordu

Tek haber fotoğrafının birincisi... Reuters Ajansı'na bağlı Nijeryalı foto-muhabir Akintunde Akinleye, Nijerya'nın başkenti Lagos'taki doğal gaz borusu patlamasından hemen sonra olay yerine yetişmiş. Patlamanın ardından yüzünü yıkayan bir adamı fotoğraflamış. Ama öylesine bir anı yakalamış ki, Karaafrika'nın kara bahtından arınmaya çalışan insanlığın fotoğrafı ortaya çıkmış.

Danimarka'da 2006 yılında yapılan Dünya Jimnastik Şampiyonası'nda Çinli sporcu halkada, İsviçreli sporcuysa geride, yer hareketleri dalında yarışıyor. Spor hareket dalında birinci olan fotoğrafta Reuters'dan Max Rossi aynı anda iki sporcunun hareketlerini objektifinde biraraya getiriyor

Amerika Birleşik Devletleri'nde Shenandoah Ulusal Parkı'nın görevlileri ve konuklar parka gelen bir helikopterin savurduğu karlarla boğuşuyor. Ya da başka bir deyişle Birleşik Devletler Başkanı George W. Bush geliyor.

Birleşik Devletler'in pırıltılı kenti Miami'nin ‘öteki’ yüzünden bir fotoğraf... Evsizlerin birarada bulunduğu yerde bir insan... 40 kadarı burada üstü açık ve kartonlarla çevrili alanlarda yaşıyorlar. Işık, renkler ve kompozisyon uygun düşmüş. 'O' anda kimi bakış açısıyla döküntü diye tanımlabilecek eşya arasındaki evsiz pek fark edilmiyor. Zaten Amerika'daki evsizler sorunuyla oluşmuş 'o' andaki tırnak içinde ‘döküntü’lü dokuya insan yakışmıyor.

Afganistan'da gezici bir sirk var. Adı Afgan Gezici Mini Çocuk Sirki.ülkede gittikleri yerlere becerikli çocukların yarattığı iyimserlik buğusunu götürüyorlar. Ön planda yer alan Feriha 6 yaşında. Bir gösteri sırasında tabağı değil de dünyayı elinde çevirebilmenin çocuksu olgunluğu ile gülümsüyor.

Birleşik Devletler'in Hawaii Eyaleti'nde yapılan profesyonel sörf yarışlarından bir enstantane. Hawaiili Liam MacNamara dalga tünelinin içinden geçiyor. Kuşkusuz denge için elleri öyle havada ama 'o' anda sihirbaz edasıyla dalgalara hükmediyormuş gibi görünüyor.

Rusya'nın St. Petersburg kentindeki Finlandiya Körfezi'nde gün batımı. Beride de denizin donmuş bölümünde bir amatör balıkçı... Fotoğrafın çekildiği 8 şubat günü hava açık ve güneşliydi. Ancak güneşin St. Petersburg semalarındaki yalnızlığı pek işe yaramadı. O gün ortalama hava sıcaklığı eksi 19 dereceydi. Amatör balıkçı farkında değil ama 'o' anda güneş ''Ne yapayım benden bu kadar'' dercesine mahçup görünüyor.

ABD’li kayakçı Ken Spalding, Maine Eyaleti'nde yeni ulusal park olan bölgede donmuş gölün üzerinde keşif gezisinde.16 kilometrekarelik bu alan 14 milyon dolar toplanan bir kampanyayla Amerika'daki ulusal parklar arasına katılıp koruma altına alındı. Ötedeki dağ, 1600 metre yüksekliğinde ama heybetli görünüyor. Bulutlar, 'o' ana romantizm katma çabasındaki bilinmez bir ressamın attığı fırça darbeleri gibi süzülüyor. Gökyüzü de maviler serperek donmuş gölün soğuk görünme çabalarına yardımcı oluyor. Hasılı APp foto-muhabiri Robert F. Bukaty, oradaki tabiatın çevrecilerin yürüttükleri kampanyaya yakışır bir tavır aldığı anda deklanşöre basmış oluyor.

Siyah-beyaz'ın fotoğraftaki ve haber fotoğrafındaki yerini asla yitirmeyeceğini gösteren bir seçim daha... Haber fotoğrafı ikincisi... Danimarka'da yayımlanan Politiken gazetesi foto-muhabiri Jan Grarup deklanşöre bastığında bir grup Sudanlı kadın Darfur'dan kaçıp Çad sınırını geçiyordu. Her biri hareketleriyle, yüz ifadeleriyle kendi felaketlerini 'o' ana getiriyordu. 'O' an bununla da kalmıyor, adeta geride kalan binlerin ışığa yüklenmiş umutsuzluk zerrelerini de karşımıza çıkarıyordu.

 

[Eyvàh!]

Türkiye'de kış mevsiminin en fazla yağış alan illerinden Ardahan'da soğuk hava camlara dışardan perde çekmiş. Ama buz tutan camda açılan aralığa üşüşen ve gencin bakışlarına dolan Doğu Anadolu'nun misafirperverliğini üstlenmiş; içerdeki ışık, 'o' anı bir ''Buyrun'' davetine dönüştürmüş

Hindistan'dan bir sevgililer günü fotoğrafı.chennai kenti'nde bir çift,hindistan sağlık-mutluluk teşkilatı adlı sivil toplum kuruluşunun binasına giriyor.içerde sevgililer günü etkinliği var.girdikleri binada yerleşik organizasyon özellikle aıds'liler veya hıv taşıyıcıları için çalışıyor.zaten binaya giren çiftler de aıds'li...kendileri değil de sanki umutsuzlukları binaya giriyor.içerde de onları balonlarla temsil edilen ve biraz da gelenlerin karamsarlıklarına yönelik anlayışla bezenmiş hüsnükabul bekliyor.

Hindistan'da Rajestan bölgesindeki bir grup göçebe kadın barındıkları yere su taşıyor. AP Ajansı, bu fotoğrafın küresel ısınma yüzünden dünyanın karşı karşıya kalacağı su sıkıntısını vurgulamak için çekildiğini vurguluyor. Bu gerekçeyle bakılınca 'o' ana, kadınların göçebe topluluklara has giysilerindeki renk bolluğu ve 'o' anın içinde yer alan şeffaf iplerle dokunmuş hareket, 7 insanın su sıkıntısını 7 milyarın sorununa dönüştürüyor.

Dünya basın fotoğrafları 2007 ödüllerinde dereceye girmiş bir fotoğraf. İtalyan fotoğrafçı Lorenzo Ciccone Massi, Çin'de bir futbol okulunda bir seri çalışma yapmış. Bu fotoğraf için deklanşöre bastığında konsantrasyonun ve futbol tutkusunun Çinli gençleri ortamdan soyutlamasının 'o' anını yakalamış. Toplar değil de kafalar var karede sanki.

Amerika Birleşik Devletleri'nin Louisiana Eyaleti'ndeki kıyı şeritlerinden birinde günün ilk ışıkları eşliğinde iki amatör balıkçı... Ama 'o' anın aktörleri onlar değil... Zira ortama değişik tonlarda buz mavisi serpmiş gökyüzü, ışık huzmeleriyle gizli gizli bir kış sabahı dekoru kurmak için ağaçları yönlendiriyor.

Dostlar mı? Yoksa sevgililer mi? En azından birbirlerini sevdikleri anlaşılıyor. İki safkan arap atı, Beyrut Hipodromu’ndaki ahırda koklaşıyor. Duvardaki, kapılardaki bakımsızlık izlerinden mi bilinmez bir türlü rahat yüzü görmeyen yaralı Beyrut'un hüznü de o arada poz veriyor.[/center][/b]

Afrika'da Gine'nin başkenti Conarky'de birazdan sokağa çıkma yasağı başlayacak. Terliklerini yıkayan çocuk bunun telaşında. Gine'de iktidardaki diktatöre karşı çıkanlarla hükümet güçleri arasında çatışmalar oluyor. Duvardaki türkçe olmasa da kader yazısı adeta ta oralardan buraya ''Kaderimizi anlatın'' diyor. 1958 yılında Fransız sömürgeciliğinden bağımsızlık, Sovyetler Birliği'ne yanaşım, sosyalist diktatörlük, binlerce kayıp insan, işkence iddiaları, darbe ve bugünkü devlet başkanı albayın iktidara gelmesi, yoksulluk, diktatör Lansana Conte'nin ülkesine sığınan göçmenlere yardım paraları üzerinde bile yolsuzluk yaptığı iddiaları ardından 2007'de ayaklanmalar sonra da çatışmalar. Gine'nin aslında yeraltı kaynakları açısından Afrika'nın sayılı sayılı zengin ülkelerinden biri olması...

Afrika'da moritanya hava yolları'na ait yolcu uçağı başkent Nouakchott'tan havalandıktan sonra bir hava korsanı tarafından kaçırılmak istendi. 71 yolcu arasında bulunanlardan bazıları korsanı etkisiz hale getirdi ve uçak İspanya'ya bağlı Kanarya Adaları'ndaki Las Palmas Havaalanı'na indi. 21 yolcu arbede sırasında hafif yaralanmıştı. Yolcuların güvenliği sağlandıktan sonra Angel Medina bu fotoğrafı çekmişti. Yolcular arasında bulunan Moritanyalı büyükanne, yine yolcular arasında bulunan torununa adeta ilk defa kucaklıyormuş gibi sarılmıştı. 'O' ansa bir insanın içindeki şükran ve sevinç duyguları kucaklaşmasının nasıl dışa yansıyacağına dair güzel bir örnek olmuştu.

Hindistan'da Jamnu Keşmir'de Hinduların Shivratri diye adlandırdıkları dini etkinlik sırasında çekildi bu fotoğraf. Hindu mitolojisine göre tanrılardan Shiva'nın Parvati ile evlenmesi şerefine düzenleniyor. Çocuk, Shiva rolü için giydirilip boyanmış. Foto-muhabir Channi Anand, hem çocuğun yüzündeki boyalarla yansıtılan Shiva'yı hem de gözleri sayesinde içindeki gerçeğin, yani adeta evlenmekten korkan çocuğun fotoğrafını çekmeyi başarmış.

Rusya'nın St.Petersburg kentinde Finlandiya Körfezi’nde bir amatör, denizin donduğu yerde gün batımında ve eksi 20 derece civarındaki soğuktan korunmak için kurduğu amatör çadırın içinde balık tutuyor. Havanın soğukluğu ağır basıyor. Sıcak renkler salmasına ve onca çabasına rağmen güneş 'o' anda çaresiz görünüyor. Naylon torba buz kalıbı kılığına bürünüyor. Ve oradan geçen kuş, adamın yalnızlığını kırarken ,'o' anın sarı soğuğuna da bir özgürlük sıcaklığı konduruyor

Nikaragua'da El Crucero'da bir kadın çiftçi gün doğumunda hayvanları gütmeye gidiyor. Buradan bakıldığında güzel bir görüntü. Ama kadının siluetinin yanından saldığı ışığa bakılırsa güneş de karşısındaki manzaradan hoşnut.

Kolombiya'da başkent Bogota yakınlarındaki Cota adlı bölgede sabah saatleri... Bölgede gündüzleri aşırı sıcaktan orman ve çalı yangınları çıkıyor. Geceleri meydana gelen don olayları ise tarım ürünlerine zarar veriyor. Yeni yeni dağılmaya başlayan sis bu sıra dışı hava koşullarından şaşkın ağaçları adeta teselli ederken, 'o' anın üst bölümüne de manzaraya bakanlar için bir izlenimci resim rötuşu atıyor. 'O' anın gerçeğini yansıtmaksa suya kalıyor.

Beş yaşında bir kız çocuğu... Adı Florcita... Nikaragua'da yaşıyor. Hikayesinin büyük bölümü, yumuşacık masum yüz hatlarının içini dolduran karanlıkta bulunuyor. Florcita annesi babası AİDS'den ölen bir yetim. Kendisi de HIV taşıyıcısı. Florcita'ya anneannesi bakıyor. Okula başlamış ama öteki çocukların velileri Florcita'nın okuldan çıkarılması için öğretmenlere baskı yapmış. Anneannesi de buna karşılık yetkililere başvurarak torununun yeniden okula kabulunu sağlamış. Küçük kızın hikayesinin biraz iyimserlik taşıyan bu bölümü de alnı ve gözkapaklarına düşen okşayıcı sıcak ışıkta yer almış.

Afganistan'ın başkenti Kabil'deki mahallelerden birinde çocuklar evlerine su taşıyorlar. Işığın 'o' ana düşüş açısı, çocukların çocukluktan feragat etmelerinin 'o' andaki boyutu, etraflarındaki tabiatın 'o' ana yaydığı duyarsızlık biraraya gelmiş. Sonuçta 'o' an, ülkelerinin makus, kötü talihinin ve yokluklarının sırtlarına binişinin fotoğrafı olmuş.

Haiti'de Birleşmiş Milletler Barış Gücü,o sırada başkent Port-au Prince'deki bir mahallede çetelere karşı operasyon yapıyordu. Bu operasyon sırasında 66 yaşındaki Maricia Jean fenalık geçirmiş, Kızılhaç ambulansına götürülüyordu. Haiti, yıllardır bir türlü gün yüzü görememiş bir ülke... Yani bu resim, emperyalizmin, sömürgeciliğin örselediği bir ülke dekorunda 'o' an rahat nefes alamamış bir neslin umutsuzca tedaviye götürülüşünü sergiliyordu.

Çin'de Pekin yakınlarındaki ülkenin en büyük demir-çelik üretim tesisinde bir işçi. Shougang çelik şirketi yıl sonuna kadar üretimini üçte bir azaltacağını açıkladı. 2010 yılında da bu büyük tesis kapanacak. Açıklanan gerekçe tesisin havayı büyük boyutlarda kirletmesi. Acele edilmesinin gerekçesi ise yakındaki Pekin'in havasının 2008'deki Olimpiyatlar’da nispeten daha elverişli olması. Yapı elemanlarının siluetlerindeki deformasyon ve kızıllığın koyulaşması dikkat çekiyor. AP Ajansı'ndan Elizabeth Dalziel, bir çevre canavarının son nefes verişlerinden birinin ve buradan ekmek yiyenlerin hüznünün birararada olduğu 'o' anı yakalamış.

NASA’nın Spitzer Uzay Teleskopu'yla çekilmiş kızılötesi fotoğrafta Helix Nebulası, kozmik olarak yakınlardan, yani 700 ışık yılı öteden veya 700 yıl öncesinden lakabına yakışır bir poz daha veriyor. Ortadaki minicik beyaz nokta halindeki cesedi, bu kalıntıyı çevreleyen çekirdeğin açık kırmızı halkası, patlamasının izi kırmızı sıcak gazlar ve uzaya yaydığı yeşil-mavi gaz bulutu görülebiliyor. Ama fotoğraf, ölmüş bir yıldızımsının kozmik son nefesi olarak değil de ''Tanrı’nın Gözü'' lakabını kanıtlamaya çalışan bir oluşum olarak karşımızda duruyor.

Çin'deki Çhendu Panda Yetiştirme Merkezi'nde 2006 yılındaki başarılı ve rekor sayılabilecek suni döllemenin ürünleri yavrulardan 5'i öğle yemeğinde. Sözünü ettiğimiz merkez 2006 yılında 34 yavru elde etmiş Bunlardan 30'u yaşamayı başarmış. Ve anlaşılan, hayatta kalanlar, biberondan süt içmeyi de iyi öğrenmiş.

 

[Eyvàh!]

'O' anda Kabil'de bir sokaktan koyun sürüsü geçiyor. Ve bu ülkenin genel durumunu yansıtan hakim doku içinde terzi dükkanının vitrini, Afganistan'ın; içinde bulunduğu koşullardan çıkma çabasını, biraz umutlanma arzusunu çekingen bir edayla 'o' ana işliyor.

Mısır'da hükümet, ülkedeki en büyük muhalefet organizasyonu Müslüman Kardeşler'e karşı yeni bir hareket başlattı. Yine tutuklamalar, yine askeri mahkemelerde yargılanmalar... Müslüman Kardeşler, köktendinci bir örgüt olarak değerlendiriliyor. Ancak Mısır Hükümeti'nin bu oluşuma karşı tavrı da eleştiriliyor. Yakın geçmişte yapılan seçimlerde Müslüman Kardeşler önemli oranda oy almış ancak demokrasiye aykırı uygulamalar ve hileyle bunun parlamentoya yansıtılmadığı yolunda eleştiriler olmuştu. Mısır Hükümeti'nin örgüte karşı giriştiği son hareketten sonra bir grup Müslüman Kardeşler mensubu mahkeme sırasında görüntülenmişti. Tellerin yoğunluğu, gerideki öfkeyi ve gözlerdeki kararlılıkla bezeli tehdit ışıklarını kapatamamıştı.

Hindistan burası. Ahmedabad yakınlarında bir köy. Bu insanlar, ayıkladıkları her 20 kilo biber için Yeni Türk Lirasıyla 250 kuruş alıyor. Sanki 'o' anda biberlerin oluşturduğu dekor emeğin sömürülüşünün, duyarsızlığın simgesi oluveriyor. Belki de bu yüzden, biberlerin duyarsızlığı üstlenmesinden ötürü kadın işçi, 'o' anda kırmızıya bürünmüş acı biber dokusundan keskin çizgilerle ayrılıyor.

Güney Almanya'daki köpekleriyle ünlü Rotweil Kenti'nin bir başka ünlü unsuru ***************lar Esnaf Odası Karnavalı'ndan bir fotoğraf. Karnaval, pagan, yani Hristiyanlık öncesi inanışlardan gelen bir gelenek. Baharın belirmesinin şerefine düzenleniyor. Türlü türlü maskelere ve kostümlere bürünenler onbinlerce seyirci önünden geçiş yapıyor. 'O' anda biri net diğeri flu iki karakter var ama fotoğraf, karnavalın uzun geçmişini ve harala gürelesini, takırtısını yansıtmaya yetiyor. Pagan gelenekleri, Hristiyanlığa rağmen 'o' anda ısrarla bakanların üstüne üstüne geliyor.

Yine pagan geleneklerinden bugüne yansıyan bir 'o' an. Bu kez mekan Brezilya... Parati kentinde Bloco de Lama Karnavalı sırasında çamura bulanmış katılımcılar geçit yapıyor. Geleneğin kökündeki amaç, inanışa göre kötü ruhları uzaklaştırmak. Dumanın dekor oluşu, ışığın düşüşü katılımcıların konumu ve kompozisyon... Sanki pek çok unsurun binlerce yıllık geçmişten gelip konduğu bir 'o' an oluşmuş da foto-muhabir Jorge Saenz bu nadir durumu yakalamış. Bir de o sağ alt köşedekinin plastik maskesi olmasa daha iyi olurmuş.

Hesap sorma gözlerin içinde biraz belirmiş ama hüzün ağır basmış. Sanki çocuğun içindeki bir şeyler, ışığın da yardımıyla yüzlerce yıl önce yaşananları bir an hatırlatmak istemiş de 'o' anda AP Ajansı'ndan Arnulfo Franco deklanşöre basmış. Orta Amerika ülkelerinden Panama'da çekildi fotoğraf. Her yıl şubat ayında Panama'da bir festival düzenleniyor. Adı ''Congos y Diablo.'' Diablo, malum, şeytan demek. Congos ise Afrikalı kölelerin Panama’daki adı. Fastivalde İspanyol istilacıları ve köle tacirleri, korkunç şeytan maskeleriyle, congoslar yani siyah köleler de böyle temsil ediliyor. Hasılı çocuk, o dönemlerde yaşanan acılar ve atalarının karşılaştığı muameleler genlerine işlemiş gibi bakıyor. Sunucu ise, Afrikalı kölelerin Avrupalı istilacılar ve köle tacirlerini şeytan gibi görmesine takılıyor. Panama'da yaşayan Afrikalıların yanıldığını düşünüyor. ''Şeytan değildi onlar... Şeytan değildi..

Afganistan'da ülkenin sorunlardan ötürü ağır havasını biraz olsun hafifletmek için çocuklardan oluşan bir mini sirk kurulmuş. Kumpanya moral dağıtmak, ülkede zorlaşan gülümsemeyi dürtmek amacıyla güvenli kentleri dolaşıyor. 'O' andaysa Afgan Gezici Mini Sirki'nin elemanları gösteri için sıralarının gelmesini bekliyor. Giysilerindeki renk cümbüşü 'o' anda nasıl da baskın çıkmak için çaba sarfediyor. Buna karşılık çocukların yüzlerindeki ifade nasıl da ağır basıyor.

Bu kez bir önceki fotoğrafın tersi karşımızda duruyor. Birleşik Devletler'in Washington Eyaleti'ndeki Olympia Kenti'nin bir köşesinde bir evsiz elindeki yiyecekten mutlu gülümsüyor. Buna karşılık surat asan çadırlar dolayısıyla da 'o'anın geneli oluyor. Işık bile tedirgin görünüyor.

Nepal'in başkenti Katmandu'da Ordu Günü kutlamalarından bir enstantane... Asker kafasını ateşe sokuyor gibi görünüyor ama öyle değil. Bildik bir gösteriyi yapıyor. Yani kafasıyla kiremit kırıyor. Gösteriyi farklı kılmak için de kiremitlere akaryakıt dökülmüş ve tutuşturulmuş. Yani bu gösteri kafayla kiremit kırmada son nokta oluyor.

Endonezya'da ocak ayı başında meydana gelen ve yüzbinlerce kişinin evsiz kalmasına yol açan seller çekiliyor. O sıradaysa başkent Jakarta yakınlarındaki bir köyde çocuklar çamur bir bayırdan aşağı kayıyor.

Çin'in nanning kenti'ndeki hayvanat bahçesinde iki domuz yavrusu. Malum Çin daha yeni Domuz Yılı'na girdi. Her zamanki halleri tabii ama domuz yavrularının bunu bilircesine kasıntılı, gururlu ve keyifli bir edaları var.

Birleşik Devletler'in Kansas City Kenti'nde tarihi bir bar var. Bu barın da yine tarihi bir mekanı. Bar bir vakfa ait... Vakıfsa bir müzisyenler vakfı. 19'uncu yüzyıldan bu yana bu mekandaki doğaçlama caz seansları çok ünlü. Tarihi boyunca çok tanınmış, efsane cazcılar bu seanslara katılmış. Kansas City Kenti'nin belediyesi bu mekanda içki satışlarını yasaklamış ve dolayısıyla da vakfın barı müşteri kaybetmeye başlamış. Cazseverler bu simgesel mekanın iflas etmesinden endişe ediyor. 'O' andaysa ünlü doğaçlama seanslarından birinde Steve Lambert çalıyor. Işık da müziğe uyum sağlamış cazın ruhuna uygun bir şikayet müziği renklendiriyor

Çocukların bakışları aracılığıyla, bilinen bütün duyguların en yaygın görünümlerinin biraraya geldiği bir 'o' an... Umut, hüzün, merak, şaşkınlık ve korku 'o' anda hep birlikte sahne almış. Ama başroldeki açlık haliyle en önde. Zaten 'o' an, dünya düzeni kumpanyasının pek ilgi görmeyen ama en önemli oyunlarından biri olan açlığı anlatıyor. Afrika'da Mozambik'te 500 bin kişiyi etkileyen sellerde evsiz kalanların sığındığı kamplardan birinde çocuklar yemek dağıtımını bekliyor. Bütün bunlara neden olan küresel ısınma da belli belirsiz ama jilet gibi keskin renksiz kanatan yağmur izleriyle sahnedeki yerini alıyor.

Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Teşkilatı UNESCO, 21 Şubat'ı Uluslararası Anadil Günü olarak ilan etti. İnsanlığın en değerli, en somut kültürel miraslarından biri olan anadilin korunmasının önemi ve bunun karşılıklı anlayış ve barışa katkısı 2000 yılından beri her 21 Şubat'ta çeşitli etkinliklerle gündeme getiriliyor. O sırada Romanya'nın başkenti Bükreş'teki Filistinli göçmen gençler, Romence dersi sırasında uluslararası anadil etkinliğine katılıyor. Filistinliler, Romence dersi ve ana dil etkinliği... Çelişki sözkonusu... 'O' an da, adeta bunu vurguluyor. AP foto-muhabiri Vadim Ghirda, anadilin göçmenliğinin ve göçmenliğin kendisinin kenarda köşede kalmışlığını ışığın az olduğu yerdeki gencin yüzünde bulup karşımıza çıkarıyor.

Filistin'de Gazze'de çocuklar bir evin penceresinden dışarda yapılan gösteriyi izliyor. Gösteride Filistin'deki iç çekişme ya da çatışma ve İsrail'in El Aksa Camii çevresinde giriştiği inşaat protesto ediliyor. Ama 'o' an Gazze'nin hüzünlü bir başka gündemini de fısıldıyor. Gazze'nin ve burada yaşayan Filistinlilerin kuşatılmışlık ve sıkıştırılmışlığını..

Bağdat'ın Güneydoğu'sundaki polis üssünde bir Iraklı polis, üsten havalanan ABD ordusu helikopterini izliyor. 'O' an, Irak'taki gerçeğin bir bölümünün özeti gibi... Amerika'nın varlığı ve işgalin Irak'ta kaldırdığı toz, duman; silahın bu ülkenin gündeminde sahnenin gözde yerlerinden birinde duruşu ve terör, şiddet karanlığının Iraklıyı adeta yutuşu; öfke ve çaresizlik ışığının yüz ifadesinde ama özellikle de kısılan gözde kendini göstermeye çalışması.

Beyzbol Birleşik Devletler'de tutku derecesinde sevilen bir spor. Bir taraftar, Arizona'da hazırlık kampı yapan Seattle Mariners takımının idmanını izliyor. Sahayı çevrilen tentenin arkasından.... Küçük pencere, meraklı taraftarların değil, belli ki takım yöneticilerinin işi. Hoş bir anlayış... Hem idman sırasında taraftar tantanasının önüne geçiliyor. Hem de taraftarlar küstürülmüyor. Hem ayrıca bu bilgileri verince 'o' an,amerika'daki beyzbol tutkusuna açılan bir pencerenin fotoğrafı da oluyor.

Kompozisyon açısından çok dikkat çekici iyi bir fotoğraf. Ama 'o' an fotoğrafları genellikle mekanın niteliklerini de taşıyor. Burası Japonya'nın başkenti Tokyo'daki ünlü Ginza Alışveriş Merkezi. Ginza Teknoloji ürünleri ağırlıklı bir pazar yeri.kaldırımdan yürüyen ama camın yapısından ötürü deforme olan adam figürü sanki teknolojinin bu mekandaki ağırlığını yansıtıyor.

 

[Eyvàh!]

Kar yağışı, hele böylesi genelde insanda hoş duygular oluşturur. Ama ilk bakışta öyle görünmüyor. Mekan Afganistan... Belki ondandır. Belki dükkanı önünde bekleyen berberin duruşu 'o' ana hüzün taneleri indiriyordur. Ya da belki kar taneleri berberin ülkesinin karmaşık yığınla sorununu temsil ediyordur da 'o' an ondan böyle görünüyordur.

Kudüs'te, Ortodoks Yahudiler diye bilinen topluluğun çocukları okulda dua ediyorlar. Daha doğrusu İran Cumhurbaşkanı Mahmut Ahmedinejat'ın ölmesi için dua ettiriliyorlar. İçlerinden bu konuda en coşkulu olanı dikkat çekiyor. Ve duyarlı bir bakış, 'o' anı,o yaştakilere bu tür işleri, hem de din adına yaptıranlara karşı bir isyan haykırışı gibi görmek istiyor.

İsrail ordusu Filistin'de Batı Şerida'daki Nablus Kenti'nde operasyon başlattı... Fotoğraf bu operasyondan sonra çıkan çatışmalardan birinde çekildi. Zamanın tarif edilemez kısalıktaki zaman dilimlerinden birinde yani 'o' anda öfkeden, direnişten arınmış insan tepkisi vardı.

Güney Amerika ülkelerinden Paraguay'la Brezilya arasında bir köprü var.adı dostluk köprüsü... Fotoğraf bu köprü üzerinde çekildi. köprüden geçen iki taşıyıcı... Sacoleiros diye bilinen bu taşıyıcılar, yoksul şeytanlar olarak biliniyor. İki ülke arasındaki köprüden her gün 20 bin taşıyıcı Paraguay'dan Brezilya'ya kendilerine ısmarlanan malları taşıyor. Elektronik markalarının sahtelerini de sınırdan geçiren bu insanlar elektronik aleminin kabusu olarak kabul ediliyor. Elbette o arada silah, uyuşturucu kaçakçılığı da oluyor. Yani,görünen iki taşıyıcı ama gösterilmek istenen o kadar basit değil. Zaten 'o' anda, özetlediğimiz arka planı ve bunun karanlığını gösterme görevi suya veriliyor

Belçika'nın Wallon bölgesindeki Binche Kenti'nde ünlü bir festival var. Yine pagan geleneklerinden gelen baharın belirmesi şerefine düzenlenen bir festival... Festivalin en önemli şahsiyeti ise Gilles... Festival sırasında günü geldiğinde çok sayıda Gilles, ellerinde sopaları ve fırlattıkları portakallarıyla dans ederek geçit yapıyorlar. Binche'deki festivalin kökü 14'üncü yüzyıla kadar iniyor ve en eski festivallerden biri olarak biliniyor. Ama fotoğraftaki Gillesler pek eski görünmüyor. Ve ilginçtir, bakınca fotoğrafa; maskeler aynı olsa da herbiri ayrı görünüyor. Belki de bu fotoğrafı oluşturan bütün unsurlar, maskelerin arkasındakilerin herbirinin farklı insanlar olduklarını açık etmek istedi.

Işığın tabiatı bize gösterirken daha bir duygulu olduğu ve çizgileri incelltiği vakitlerden birinde, gün batımında Hindistan'ın Haydarabat kenti yakınları... Bir toplayıcı palmiye ağacına tırmanıyor. Palmiyenin meyvelerinden sarhoşluk etkisi yüksek bir içki yapılıyor. Ve bu bilgi 'o' andaki esrikliği de görmemize yardımcı oluyor.

İspanya’nın Valencia kentinde her yıl Ateş Festivali yapılır. Zaman zaman patırtı gürültü altında zaman zaman da İsa Peygamber’in annesi Meryem’in eşi Aziz Joseph adına ayinlerle geçen bir haftanın sonunda sıkıştırılmış kağıttan yapılan dev heykeller yakılır. ‘O’ anda bu heykellerden biri yakılıyor. Ama foto muhabiri Fernando Bustamante öyle bir açı ve an yakalıyor ki, heykel son bir gayretle yanmasın diye elindeki kuşu salıyormuş gibi görünüyor.

Elbette yüzündeki çizgiler dikkat çekiyordu. Ama Keşmirli 70 yaşındaki Muhammed Azam Abbasi, uzak geçmişin anılarını kırışıkların içinde saklıyordu. Çünkü o sırada yakın geçmişi, depremi anlatıyordu. Deprem sırasında geniş ailesinden kimsenin ölmediğini söylüyordu. Zaten yüzünün kırışıklıklar dışında kalan bütünü, ışığı şükran duygularıyla karşılıyordu. Gözleri hariç... Denedik, elimizle kapatıp sadece gözlere baktık. Yaşlı adam, köyünde 22 kız çocuğunun öldüğünü, 250 evin neredeyse yerle bir olduğunu anlatmayı gözlerine bırakıyordu.

İspanya’ya bağlı Kanarya Adaları’ndan Tenerif’te limanda bir köşede dinlenen ve kendilerine verilen battaniyelerle ısınan Afrikalı kaçak göçmenler. Tekneyle adaya çıkmak isterken yakalanmışlar. Yorgun ve yakalandıkları için üzgün oldukları belli oluyor. Bu yüzden, 'o’ anda duygularını gölgeleri anlatıyor.

Ukrayna’nın Başkenti Kiev’deki Çocuk Hastanesi’nde kanser tedavisi gören Vika Chervinska annesiyle sıra bekliyor. Uluslararası Yeşilbarış Örgütü, Çernobil Nükleer Felaketi nedeniyle 90 bin kişinin kanserden öldüğünü iddia ediyor. Birleşmiş Milletler’se bu sayının 4 bin olduğunu öne sürüyor. Fotoğraf, ajans tarafından abonelerine geçirilirken bu bilgiye yer verilmiş. Çernobil felaketi 8 yaşındaki Vika’ya sinmiş işte. ‘O’ ana bakınca “Sayının bir önemi var mı?” sorusu akla geliyor.

''Gerçeklerin en az bilindiği ülke''... Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü, bu çocukların yaşadığı memleketi böyle tanımlıyor. Yani Uganda'daki insanlık krizinin boyutları bilinenin çok üstünde. Uganda'da 19 yıldır hüküm süren bir iç savaş var. Bilindiği kadarıyla bu savaş yüzünden 1 buçuk milyon insan yerinden oldu. Yine bilindiği kadarıyla binlerce çocuk, gerilla olarak devşirilmek üzere kaçırılma tehlikesiyle karşı karşıya. Gulu kentindeki hastanenin pediatri servisinde sağlık işlemlerini seyreden bu çocukların bakışları, 'o' anlık da olsa, Uganda'daki insanlık krizinin bilinemeyen boyutlarını da taşıyor.

Amerika'nın Oregon Eyaleti’nde bir boynuzlu baykuş, türünün ortak özelliği vahşi ama hayret içeren bakışlarıyla fotoğrafını çeken kişiyi kolluyor. Bakışları ne kadar vahşi olsa da bu hayvan asla vahşi hayata dönemeyecek çünkü yaralı. Bir hayvanseverin evinde barınıyor. Elbette içgüdüsel olarak böyle bakıyor ama en azından içinde bulunduğu durum bu hayret dolu bakışlara uyuyor çünkü neden uçamadığını, vahşi hayata neden dönemediğini anlamadığı kesin.

Burası İsrail Tel Aviv. Musevilerin antik İran’dan kurtuluşları şerefine yapılan Purim Bayramı sırasında çekilen bir fotoğraf. Geleneğe göre, bu bayramda çeşitli eğlenceler düzenleniyor. Fotoğraftaki renkler eğlenmeye hazır. Ama sanki çocukların içinde bulundukları coğrafyanın genel fotoğrafından bir şeyler, ‘o’ ana giriyor. Her nedense hüzün ağır basıyor.

Filipinler'in başkenti Manila'da Devlet Başkanı Arroyo'nun terör bahanesiyle sivil hakları kısıtlamasına karşı düzenlenen gösteride AP foto-muhabiri Aaron Favila bir kız çocuğuna odaklanmış. Çocuk hüzünlü ama o yaştaki bir çocuğun olanları anladığı şüpheli. Ama başını örttüğü pankarttaki hak arama kaygısı, çocuğun yüzünde kalan ışığa sinmiş...

Ortodoks aleminde ocak ayının ortası yortu. İnananlar bu dönemde, Hazreti İsa'nın suda vaftiz edilmesini kutluyor. Yortunun kışa denk gelmesi, İsa gibi nehirde yıkanma geleneğini yerine getirmeyi zorlaştırıyor. Ancak yine de bazıları bunu yapıyor. Rusya'nın St. Petersburg kentinde donmuş Neva Nehri'nde açılan aralıktan suya giren bir dindar, yıkandıktan sonra çıkıyor. İnanca göre, nerede olursa olsun yortuda su, İsa'nın vaftiz edildiği suya dönüşüyor. Yine inanca göre bu dönemde yıkanmak ruhu göçlendiriyor. Hava sıcaklığı eksi 19 derece. Elbette bir fizik kuralı ama vaftiz olmuş dindarın varsa eğer sanki günahları da buharlaşıyor.

Dünya'da İran'la ilgili nükleer silah gerginliği, Ortadoğu'da, Filistin'de Hamas döneminin tedirginliği, diğer ağırlıklı gündem maddeleri haklı olarak öne çıkıyor. Ama bu alemde başka sorunlar da yaşanıyor. Sırbistan'ın başkenti Belgrad'ın varoşlarındaki bu kız çocuğu da "o" anda dünya gündeminin duvarlarının arasından sıyrılıp ait olduğu çingene toplumunun temel sorununu yani yoksulluğunu gösteriyor. Hem ayrıca "o" anda etrafındaki sefalet, alacalı kızıl saçlarıyla ve küle çalan mavi gözleriyle bezenmiş nadir güzelliğinden utanıyormuş gibi görünüyor.

Tayvan'da Tanrı Handan rolündeki adam, dini bir tören sırasında etrafında patlayan havai fişekler arasında... Tayvan folkloründe Handan, refah, zenginlik Tanrısı. İnanışa göre, bu Tanrı soğuktan çok korkuyor. Bu nedenle törenlerde Tanrı Handan'ı sıcak tutabilmek amacıyla o role soyunmuş kişilerin etrafında havai fişekler patlatılıyor. Yani gözleri geleneğe göre elindeki dalla değil de, duruma göre gözlükle korunan tanrı handan 'o' anda hoşnut edilmiş oluyor.

Testileri doldurup çıkacaklar. Hindistan'da Bhopal'de kızlar su kuyusuna iniyor. Giysilerinin renkleri insani temel özgürlük arzularının çekingen sesi gibi... Foto-muhabir meslektaşımız, taşlara duyarsızlık ve zorluk dekoru olma görevini vermiş. Bu fotoğraf, Dünya Kadınlar Günü haberleri için AP ajansı tarafından abonelerine önerdiği kareler arasında bulunuyor.

Yeterli şişkinlik
Amerika Birleşik Devletlerinin Teksas Eyaletinde düzenlenen balon festivalinde Arizona Phoenixten Eugene Clewley balonunun şişirilmesine nezaret ediyor.

 

[Eyvàh!]

Danimarka'daki dünya jimnastik şampiyonası'nda bir sporcu denge aletinde. Ap foto-muhabir ayağına odaklanıyor. Kan ayaklardan çekilmiş geriye güç, kararlılık ve konsantrasyon kalmış. Sporcunun 'o' anda adeta bütün eklemlere ve kaslara hükmederek parmaklara yüklediği sorumluluk bütün ayrıntılarıyla görülebiliyor. Elbette jimnastik karşılaşmalı bir spor değil ama foto-muhabir Matt Durham, rakiplerin adeta 'o' anda bu sporcuyla yarışan parmak izlerini de göstererek jimnastiğe karşılaşmalı bir spor boyutu kazandırıyor.

Bir zamanlar Bulgaristan'da bir Kral, yeni kralı bulup öldürmek için ülkedeki bütün yeni doğan çocukların öldürülmesi emrini vermiş. Çocuk sahiplerinden biri de evladını koruyabilmek için bir horoz kesip kanını evinin kapısına sürmüş. Böylelikle oğlunu kurtarmış. Gelenek bu efsaneden geliyor. Bulgaristan'da her 2 şubat günü inananlar, küçük erkek çocuklarının sağlıklı olması için horozlarını kesiyor. "O" anda bir baba, oğlunun sağlığına horozu vahşi bir yöntemle kurban etmeye hazırlanıyor. Horozun gölgesi de bu efsane ve geleneğe hala itiraz ediyormuş gibi görünüyor.

Somalili bir kız çocuğu elindeki çiçekle poz veriyor. Önce renklerin tezatı göze çarpıyor ama burada tezat yok. Öndeki de gerideki de mecazi anlamda çiçek. Öndeki de gerideki de solgun. Öndeki çiçek de gerideki kız çocuğunun temsil ettiği toplumun huzur umudu da ömrünü tamamlamak üzere çünkü bu kız çocuğu, yıllardır anarşinin başıbozukluğun hüküm sürdüğü bir ülkede, 14 yıldan sonra ilk kez bir hükümetin görevine başlaması vesilesiyle umudu selamlıyor.

Ay'a geçit
Amerika Birleşik Devletleri'nin Ohio eyaletindeki New Carlisle kentinde foto muhabiri Marshall Gorby, yayalara yönelik trafik ışığıyla Ay'ı harika bir ışık ve kompozisyon dengesiyle biraraya getirmiş.

Amerika Birleşik Devletleri'nin Güney Dakota Eyaleti'ndeki Sioux Falls Kenti'nde düzenlenen Rönesans Festivali'nden bir "o" an. İki şövalyenin dövüşünü canlandıran oyunculardan biri, demir yumruğun nasıl bir şey olduğunu gösteriyor.

İki ziyaretçi, Pele'nin spor yaşantısını ortaya koyan sergide efsanevi fulbolcunun oynadığı maçlardan biri sırasında tribünleri gösteren dev fotoğrafın önünden geçiyor

Nikaragua'nın başkenti Managua... Bir gösterici ev yapımı silahı polise karşı ateşliyor. "O" an, toplu taşıma ücretlerine zammı protesto için yapılan bir öğrenci gösterisi sırasında oluştu. Gösteride protesto ve öğrenci ne kadar varsa "o" anda da o kadar vardı.

Amerika Birleşik Devletleri'nin Idaho Eyaleti semalarında çok ender görülen ve buna koşut olarak çok güzel bir doğa olayı. Türkçe'ye "Yüksek Ufuk Yayı" diye çevrilebilen bir tabiat sürprizi. Güneş ışınları bu olay gerekli bir sırada dizilmiş buz kristallerinin arasından geçince oluşan görüntü. Sanki gökyüzündeki görünmez bir dev varlığın saçları güneş ışınlarına yakalanıyor da meslektaşımız bu sırrı yakalıyor.

Geride kalmış Almanya Dünya Kupası öncesinde düzenlenen "Çamur'da Futbol Dünya Kupası" maçlarından bir enstantane. Maçlar Brunsbuettel'de oynandı. "O" anda galip takımın oyuncuları gayet centilmence geçen maçın ardından çamura yatıyor.

Vişneli birincilik
Amerika, Washington... 4 yaşındaki Marie Lutrell, Vişne Pastası Yeme Yarışı'nda kendi yaş grubunda birinciliği ilan edildikten hemen sonra...

Fotoğraf Bolivya'da çekildi. 15 yaşındaki gündelikçi Raul Calisaya, yerden 300 metre yüksekte ilkel bir teleferikle yanında mandalinlerle dolu bir torba, aşağı iniyor. Fotoğrafçı Dado Galieri, devlet alt yapı yatırımları yapmayınca oradaki insanların böyle yaratıcı teknikler kullanmaya zorlandığını belirtiyor. Bizim ülkemizde de insanlar böylesine ''ilginç teknikler'' kullanmaya zorlanıyor.

Fotoğraf Endonezya'dan. 13 Mayıs'tan beri püsküren Merapi Yanardağı 23 Mayıs gün doğumunda güvenli mesafede bulunanlara, öfkesinin hala geçmemiş olabileceğini müzip bir ateş lekesiyle gösteriyor.

 

[vera']

çok güzel bir paylaşım teker teker bakmak zaman alsada.
tabi siteye koymak dahada zaman almıştır.
teşekkür ederiz.emeğinize sağlık...

 

[nurhadimi]

anlar , anlardaki sırlar ve tezatlıklar


ALLAH razı olsun , dua ile...