Tefeül...

[uður1]

DİVAN-I HARB-İ ÖRFÎ

8.5.HÜRRİYETE HİTAP(DEVAMI)

Geniş ve muşa’şa’ olan yeni hürriyet-i şer’iyeye adem-i liyâkat—zira çocuğa geniş olmaz—şanlı olan ittihad-ı millîyi bozulmuş ve müteaffin olan hâlât ile fena bir hastalığa hedef edecektir. Zira ehl-i takvâ ve vicdanın tefsiri böyle değil. Mezhebi de muhalif olacaktır. Biz millet-i Osmaniye erkeğiz. Kâmet-i merdane-i istidad-ı milliyemize kadınların libası gibi süslü sefahet ve hevesat ve israfat yakışmıyor. Binaenaleyh, aldanmayalım. 1خُذْمَاصَفَادَعْمَاكَدَرْ kâidesini düsturu’l-amel yapalım. Şöyle ki: Ecnebiyede terakkiyat-ı medeniyeye yardım edecek noktaları (fünun ve sanayi gibi) maalmemnuniye alacağız. Amma medeniyetin zünub ve mesavîsi olarak bazı âdât ve ahlâk-ı seyyie ki, ecnebîlerde mehasin-i medeniye-i kesiresiyle muhat olduğu için çirkinliğini o kadar göstermiyor. Biz ise, aldığımız vakit sû-i tâlih cihetiyle ve sû-i intihap tarikiyle müşkilü’t-tahsil mehasin-i medeniyeti terk edip, çocuk gibi hevâ ve hevese muvafık zünub-u medeniyet kesb ettiğimizden, muhannes gibi veya mütereccile gibi oluruz. Kadın, erkek gibi giyinse maskara olur. Erkek, kadın gibi süslense muhannesliktir, yakışmaz. Mert ve âlihimmet, zîb ü zîverle muzahraf cilveli hanım gibi olmamalı. Elhasıl: Zünub ve mesâvî-i medeniyeti, hudud-u hürriyet ve medeniyetimize girmekten seyf-i şeriatla yasak edeceğiz. Ta ki, medeniyetimizin gençliği ve şebabeti, zülâl-i aynü’l-hayat-ı şeriatla muhafaza olsun. Kesb-i medeniyette Japonlara iktida bize lâzımdır ki, onlar Avrupa’dan mehasin-i medeniyeti almakla beraber, her kavmin mâye-i bekàsı olan âdât-ı milliyelerini muhafaza ettiler. Dipnotlar - Arapça İbareler - Haşiyeler : 1: Duru olanı al; bulanık olanı bırak!

Lügatler : âdât : âdetler, alışkanlıklar âdât-ı milliye : millî adetler adem-i liyâkat : liyakatsizlik, lâyık olmama ahlâk-ı seyyie : kötü ahlâk âl-i himmet : gayreti yüksek binaenaleyh : bundan dolayı düsturu’l-amel : işin prensibi, kuralı ecnebî : yabancı ehl-i takva ve vicdan : Allah’tan korkan, emirlerine bağlı olan dindar kimseler ve vicdan sahipleri elhasıl : kısaca, özetle fena : kötü fünun : fenler, bilimler hâlât : durumlar, hâller hevâ : nefsin hoşuna giden faydasız arzular; yetenekleri, duygu ve düşünceleri nefsin emrine verme heves : nefsin hoşuna giden gelip geçici istek ve arzular hevesat : gelip geçici, nefsin hoşuna giden istek ve arzular hudud-u hürriyet : hürriyetin sınırı iktida : uyma israfat : israflar, savurganlıklar ittihad-ı millî : millî birlik kâide : kural, prensip kâmet-i merdane-i istidad-ı milliye : millî yeteneğin mert görünüşlü endamı, boyu kavim : millet; aralarında dil, âdet, örf, kültür birliği olan insan topluluğu kesb etmek : kazanmak kesb-i medeniyet : medeniyet kazanma libas : elbise maalmemnuniye : memnuniyetle mâye-i bekà : devamlılığın mayası, temeli mehasin-i medeniye-i kesire : çok sayıdaki medeniyet güzellikleri mehasin-i medeniyet : medeniyetin güzellikleri mesavî : kötülükler, zararlar mezhep : takip edilen yol; anlayış, görüş millet-i Osmaniye : Osmanlı milleti muhafaza etmek : korumak muhalif : aykırı muhannes : kadınlaşmış erkek muhanneslik : kadınlaşma işi muhat olma : çevrilme, kuşatılma muvafık : uygun muzahraf : sahte, yalancı, kof müşkilü’t-tahsil : elde edilmesi zor müteaffin : kokuşmuş mütereccile : erkekleşmiş kadın sanayi : san’at, zanaat, beceri, hüner; ham maddeleri işleyerek mamul madde haline sokmak için uygulanan işlem ve araçların bütünü; endüstri sefahet : ahmaklık, beyinsizlik; yasak zevk ve eğlencelere düşkünlük seyf-i şeriat : şeriat kılıcı sû-i intihap : kötü seçim sû-i tâlih : kötü talih, baht şebabet : gençlik tarikiyle : yoluyla tefsir : açıklama, yorum terakkiyat-ı medeniye : medenî ilerlemeler, kalkınmalar zîb ü zîver : süs ve ziynet, altın-gümüş zülâl-i aynü’l-hayat-ı şeriat : şeriatın hayat pınarının tatlı suyu zünub ve mesâvî-i medeniyet : medeniyetin günahları ve kötülükleri zünub : günahlar zünub-u medeniyet : medeniyetin günahları

ZELZELE YANİ DEPREMİN MANEVİ SEBEBLERİ VE HİKMETLERİ 14. SÖZÜN ZEYLİ -2


ON DÖRDÜNCÜ SÖZÜN ZEYLİ(2)

İkinci sual: Niçin gâvurların memleketlerinde bu semâvî tokat başlarına gelmiyor, bu biçare Müslümanlara iniyor? Elcevap: Büyük hatalar ve cinayetler tehirle büyük merkezlerde ve küçücük cinayetler tâcille küçük merkezlerde verildiği gibi, mühim bir hikmete binaen, ehl-i küfrün cinayetlerinin kısm-ı âzamı Mahkeme-i Kübrâ-yı Haşre tehir edilerek, ehl-i imanın hataları kısmen bu dünyada cezası verilir. (HAŞİYE) Üçüncü sual: Bazı eşhâsın hatasından gelen bu musibet bir derece memlekette umumî şekle girmesinin sebebi nedir? Elcevap: Umumî musibet, ekseriyetin hatasından ileri gelmesi cihetiyle, ekser nâsın o zalim eşhâsın harekâtına fiilen veya iltizamen veya iltihaken taraftar olmasıyla mânen iştirak eder, musibet-i âmmeye sebebiyet verir. Dördüncü sual: Madem bu zelzele musibeti hataların neticesi ve keffâretü’z-zünubdur. Masumların ve hatasızların o musibet içinde yanması nedendir? Âdaletullah nasıl müsaade eder? Yine mânevî canipten elcevap: Bu mesele sırr-ı kadere taallûk ettiği için, Risale-i Kadere havale edip, yalnız burada bu kadar denildi: وَاتَّقوُافِتْنَةًلاَتُصِيبَنَّالَّذِينَظَلَمُوامِنْكُمْخَاصَّةً 1​ Yani, “Bir belâ, bir musibetten çekininiz ki, geldiği vakit yalnız zalimlere mahsus kalmayıp masumları da yakar.” Şu âyetin sırrı şudur ki: Bu dünya bir meydan-ı tecrübe ve imtihandır ve dar-ı teklif ve mücahededir. İmtihan ve teklif, iktiza ederler ki, hakikatler perdeli kalıp, ta müsabaka ve mücahede ile Ebu Bekir’ler âlâ-yı illiyyîne çıksınlar ve Ebu Cehil’ler esfel-i sâfilîne girsinler. Eğer masumlar böyle musibetlerde sağlam kalsaydılar, Ebu Cehil’ler, aynen Ebu Bekir’ler gibi teslim olup, mücahede ile mânevî terakki kapısı kapanacaktı ve sırr-ı teklif bozulacaktı. Dipnotlar - Arapça İbareler - Haşiyeler : (HAŞİYE) : Hem Rus gibi olanlar (Bu tâbir SSCB dönemi Rusya’sına aittir), mensuh ve tahrif edilmiş bir dini terk etmekle, hak ve ebedî ve kabil-i nesh olmayan bir dine ihanet etmek derecesinde gayretullaha dokunmadığından, zemin şimdilik onları bırakıp bunlara hiddet ediyor. 1 : Enfâl Sûresi, 8:25.

Lügatler : adaletullah : Allah’ın adaleti âlâ-yı illiyyîn : yücelerin en yücesi biçare : çaresiz canip : taraf, yön cihet : yön, taraf dar-ı teklif ve mücahede : sorumluluk ve mücadele yeri ebedî : sonsuz ehl-i iman : iman edenler, mü’minler ehl-i küfür : küfür ehli, inanmayanlar ekseriyet : çoğunluk esfel-i sâfilin : aşağıların en aşağısı eşhâs : şahıslar, kişiler fiilen : davranışla gayretullah : Allah’ın hak dinini koruma sıfatı hak : doğru, gerçek hakikat : gerçek, doğru harekât : hareketler, davranışlar hikmet-i İlâhî : Allah’ın herşeyi belirli gayelere yönelik olarak, mânâlı, faydalı ve tam yerli yerinde yaratması iktiza : gerektirme iltihaken : katılarak iltizamen : taraftar olarak iştirak : ortak olma, katılma kabil-i nesh olmayan : hükmü kaldırılamayan keffâretü’z-zünub : günahlara keffaret, günahların bağışlanmasına vesile kısm-ı âzam : büyük kısım Mahkeme-i Kübrâ-yı Haşr : öldükten sonra âhirette Allah’ın huzurunda kurulacak olan büyük mahkeme mazlum : zulme uğrayan mensuh : hükmü yürürlükten kalkmış olan meydan-ı tecrübe ve imtihan : deneme ve imtihan meydanı musibet-i âmme : büyük ve genel musibet mücahede : nefisle mücadele, cihad müsabaka : yarışma nâs : insanlar rahmet : şefkat, merhamet Risale-i Kader : Kader Risalesi (Yirmi Altıncı Söz) sır : gizli gerçek, gizem sırr-ı kader : kader sırrı sırr-ı teklif : kulluk sırrı, insanların Allah tarafından görevlendirilerek dünyaya gönderilmesinin anlamı taallûk etmek : ilgili olmak tahrif edilmek : değiştirilmek, bozulmak tehir : erteleme, sonraya bırakma teklif : görev yükleme, sorumluluk terakki : ilerleme zelzele : deprem, sarsıntı