Unutulup Giden Bayram Adetleri

[nurul reþha]

YULARDAN ÇEKİŞTİRMEK DAHİ SUÇ

Osmanlı'da kurbanlık hayvanın kimi zaman bir yıl öncesinden alındığını söyleyen Tarihçi Yazar Ziya Demirel

kurbanlıkların

alındıktan sonra boyandığını ve kesime kadar itinayla beslendiğini ifade etti. Demirel

bugün izlenen 'Kurbanlık hayvana eziyet' anlamına gelecek en ufak hadiseden ecdadın kaçındığını

''hatta bir kurbanlık hayvanın yularından çekiştirmenin'' bile suç sayıldığını anlattı.

Bayram öncesi Saray'dan halka duyurulan Padişah Tembihnamesi ile ''Bayram öncesi temizliğin emredildiğini ve kurbanlık tercihi ile kesiminde dikkate alınması gereken hususların halka duyurulduğunu'' söyleyen tarihçi Demirel

''Bayram öncesi bu tembihnamenin ardından her yer pırıl pırıl olurdu.'' dedi. Demirel

kurban keserken Hz. İsmail'i düşünerek kurbana insanca muamele edilmesi gerektiğini hatırlattı.

''SARAYDAN BAYRAM TEMBİHNAMESİ''

Osmanlı'da padişahın bayram öncesinde bir tembihname yayınladığını söyleyen Demirel

köylere kadar iletilen bu belgenin bayram süresince ülkede yapılacak düzenlemeleri

güzellikleri

temizlikleri içerdiğini söyledi.

Bayram'dan önce konaklarda

evlerde ve saraylarda mutlaka bir temizliğin başladığını ifade eden Demirel

"Her yerde bir temizlik başlıyor. Hatta bayramlarda toplum ahlakını bozmayacak şekilde nasıl hareket edileceğine ve görevlilerin bunu nasıl sağlayacağı yer alıyor bu tembihnamede. Her Osmanlı ailesinde evlerde bayram temizliği başlıyor. Dolaplardan yeni elbiseler çıkarılırdı. Bu nedenle bayrama toplu bir hazırlık ruhu yakalanırdı. Çeşmeler

sokaklar

konaklar elden geçiriliyor. Yani bu temizlik sadece haneye ait değil

çarşıya pazara da sirayet ediyor. Çarşıda pazarda satılan malların daha temiz olması söz konusu oluyor." sözlerini ekledi.

Yayınlanan tembihnamelerde

özellikle insanların bayram süresince neler giymesi gerektiğinin yer aldığını söyleyen Demirel

toplumun genel örf ve adetinin dışına çıkılmamasının dikkate alındığının altını çizdi. O dönemde şatafatın da miskinliğin de hoş görülmediğini söyleyen Demirel

ikisinin ortası bir düzen yakalandığı için herkesin bundan mutlu olduğunu ifade etti.

''PADİŞAH KOYUN YA DA KOÇ KESERDİ''

''Günümüzde kurbanlıklarda büyükbaş hayvan tercih edilirken

Osmanlı genellikle küçükbaş kesmeyi tercih etmiştir'' diyen Demirel

küçükbaş hayvanın üremesinin daha kolay olduğuna dayanarak

böyle bir uygulamaya gidildiğini söyledi.

Demirel

"Küçükbaş

yılda bir yavru verirken büyükbaş birkaç yılda bir üreyebiliyordu. Hatta padişah bizzat koyun ya da koç kestiriyordu. Padişaha bakanlar da bunu görüyorlardı." dedi. Bu durumun ikinci sebebini Demirel

Osmanlı'da koyun etinin daha makbul olmasına bağlarken

o dönemde sığır etinin günümüzün aksine daha ucuz olduğunu sözlerine ekledi.

"BAYRAMLARDA VERESİYE DEFTERİNİ ZENGİNLER KAPATIRDI"

Demirel

günümüzde 'Veresiye Defteri' olarak nitelendirilen ve Osmanlı Devleti'nin dünya medeniyetine kazandırdıkları arasında farklı bir yer taşıyan 'Zimem Defteri'ne de değindi. Demirel

'Zimem Defteri'ni bayramlarda alışveriş yapıldıktan sonra ödeme güçlüğü çekenlerin borçlarını toplumun zenginleri tarafından defterdeki belli sayfaların borçlarını miktarını bilmeden ödemeleri şeklinde açıkladı. Ödemeyi yapan kişilerin

haklarına razı bir şekilde o sayfalarda miktar neyse ödediklerini söyleyen Demirel

"O dönemde bu durumu suiistimal edenler de çıkmış olabilir

ancak Osmanlı Devleti'nin temel dayanak noktasının adalet olması Osmanlı'nın uzun yaşamasını sağlamıştır." diye konuştu.

''BAYRAMLIKLARIYLA SOKAĞA ÇIKAN ÇOCUKLARA ARİFE ÇİÇEĞİ DENİRDİ''

Bayramların bilhassa çocuklar için ayrı bir yeri olduğuna değinen tarihçi Demirel

''bayramlıklarıyla sokakta gezen çocuklara halk

arife çiçeği derdi.'' dedi. Demirel

Osmanlı'dan gelen 'Arife Çiçeği' kavramını

bayramdan birkaç gün önce yapılan alışverişten sonra çocukların sabırsızlanarak giysilerini bayramdan 1 gün önce yani Arife günü giyerek dolaşması olarak açıkladı.

''PADİŞAH ÖNCE ANNESİYLE BAYRAMLAŞIRDI''

Demirel

Osmanlı'da bayram tebriklerinin 'Saray' ve 'Halk' şeklinde olarak 2 şekilde olduğunu söyledi. Saraydaki törenin

dünyanın 'en tatlı acı tören geleneği' olarak değerlendiren Demirel

Osmanlı'daki tören geleneğinin çok ağır olmasına rağmen herkesin zevk aldığını söyledi.

Osmanlı'da Sultanın bayram namazı için camiye gelişiyle başlayan bir tören anlayışına sahip olduğunu dile getiren Demirel

bütün Osmanlı padişahlarının bu duruma riayet ettiklerini ifade etti. Demirel

Saraya dönen padişahın önce annesinin elini öpüp ardından diğer aile efradıyla bayramlaştığını söyledi. Padişahın

bayram tebriğinin ardından güzel işlemeli keselerle çocuklara para saçarak onları sevindirdiğini söyleyen Demirel

padişahların yeniçeriye ayrı bir ihtimam gösterdiklerini söyledi. Bütün devlet erkanıyla bayramlaşan padişahın Ehl-i Beyt'e ayrı bir özen gösterdiğini de ekledi.

BAYRAM NAMAZI SONRASI MEZARLIK ZİYARETİ YAPILIRDI

Bayram namazından sonra mezarlık ziyareti yapıldığını söyleyen Demirel

Osmanlı medeniyetinin şekillenmesinin 'Akl-ı selim

Kalb-i selim ve Zevk-i selim' olarak 3 sac ayağı olduğuna dikkat çekti. Demirel

''Cami

mezarlık ve ev. Bunlardan mutlaka şehirlerde ya da köylerde cami vardı ve mezarlıklar da buralara çok uzak yapılmamıştır ki dünyevileşme

sekülerleşme olmasın.'' diye konuştu.

Büyük merkezlerde

mutlaka küçük de olsa bir kabristan bulunduğuna dikkat çeken Demirel

buraların namaz sonrası ziyaret edilmesinin uhrevileşmeyi sağladığına dikkat çekiyor. Demirel

bu ziyaret yolu üzerindeki ev sahiplerinin de yemek hazırlayarak ziyaret dönüşünde misafir ağırladığını söyledi.

''KURBAN ETİ HEMEN YENMEZDİ''

Kurban etinin biraz dinlendirildiğini söyleyen Demirel

kanlı etin yenmesinin İslam dininde caiz olmadığını hatırlattı. Demirel

kurban etinin 3'e bölündüğünü ifade ederek

bunu

kendi aile efradı

fakirlere dağıtma

eş ve dostlarıyla paylaşma olarak açıkladı. Osmanlının et bekletme geleneğinin olmadığına dikkat çeken Demirel

Kurban Bayramı'nın öncelikle İslam alemine ve bütün dünyaya mutluluklar getirmesi temennisinde bulunurken

insanlar birbirlerini ziyaret etmelerini

özellikle yaşlı insanları ziyaret etmeleri konusunda hassas olmalarını dile getirdi.

Demirel

"Kurban keserken Hz. İsmail'i (a.s) düşünerek kurbana insanca muamele etmelerini hatırlatmayı da ihmal etmedi. Kazım Canlan / CİHAN

 

[Abidin1]

Cevap: UnUtUlUp gİdEn bAyRaM AdEtLeRi

Allah razı olsun. Çok güzel bir yazı.

 

[nurul reþha]

Cevap: UnUtUlUp gİdEn bAyRaM AdEtLeRi

Allah razı olsun. Çok güzel bir yazı.

ne demek kardeşim...

 

[memluk]

Cevap: UnUtUlUp gİdEn bAyRaM AdEtLeRi

benim küçüklüğmdede kız çocukları arefe günü akşamı mutlaka ellerinie kına yakardı şimdilerde bu varmı bilmiyorum..
Allah razı olsun canım..

 

[nurul reþha]

Cevap: UnUtUlUp gİdEn bAyRaM AdEtLeRi

benim küçüklüğmdede kız çocukları arefe günü akşamı mutlaka ellerinie kına yakardı şimdilerde bu varmı bilmiyorum..
Allah razı olsun canım..

olmaz mı abla bi hala yakıyoruz