- Bu konu 48 yanıt içerir, 3 izleyen vardır ve en son
tarafından güncellenmiştir.
-
Yazılar
-
MÜDDESSİR SURESİ
847 – Ebu Said (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm), (Müddessir suresinin, “Onu sarp bir yokuşa sardıracağım” mealindeki 17. âyetinde geçen (sarp yokuş) kelimesini “Ateşten bir dağdır, kâfır ona yetmiş yılda çıkar, çıktıktan sonra tekrar yetmiş yılda cehenneme geri iner. Böylece cehennemde ebediyyen azab çeker” diye açıklamıştır.”
848 – Hz. Cabir (radıyallahu anh) anlatıyor: “Yahudilerden bir kısmı, Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm)’in bazı ashâbına: “Peygamberiniz, cehennem bekçilerinin sayısını biliyor mu?” diye sordular. Onlar:
“- Şimdilik bilmiyoruz, kendisinden soralım!” diye cevap verdiler. İçlerinden biri Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm)’e gelerek:
“- Ey Muhammed! Bugün ashâbına galebe çalındı” dedi. Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm):
” Ne ile, nasıl galebe çaldılar?” diye sordu.
“- Yahudiler, dedi, onlara: “Peygamberiniz cehennem bekçilerinin sayısını biliyor mu?” diye sordu.
” Peki ne cevap verdiler?”
“- Şimdilik bilmiyoruz, peygamberimizden soralım” dediler. Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm):
” Bir kavme bilmediği şey sorulursa, onlar da: “Bilmiyoruz, peygamberimize soralım deseler bu onlara galebe çalmak mı sayılır hiç? Fakat Yahudiler peygamberlerine (olmayacak şey sormuşlar): “Bize açıktan açığa Allah’ı göster” demişlerdi. O Allah düşmanlarını bana getirin. Ben de onlara cennetin beyaz toprağından sorayım.” dedi.
Yahudiler geldiler ve: “- Ey Ebu’l-Kasım, cehennemin bekçileri kaç tanedir?” dediler. Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm) parmaklarıyla bir on, bir de dokuz göstererek “19” dedi.
“- Evet!” dediler. Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) da onlara:
” Pekala cennetin toprağı nasıldır?” diye sordu. Bir ara sustular. Sonra:
“- Ey Ebu’l-Kasım, bize sen söyle!” dediler. Resülullah (aleyhissalâtu vesselâm):
“- Beyaz undan yapılmış ekmektir.”
Tirmizî, Tefsîr, Müddessir, (3324).
849 – Hz. Enes (radıyallahu anh), Müddessir suresinin 56. âyetinde geçen, “O kendisinden korkulmaya daha lâyık, bağışlamaya daha ehildir” ifâdesini Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm)’in şöyle tefsir ettiğini belirtir: “Cenàb-ı Hakk (burada) buyuruyor ki: “Ben korkulmaya lâyığım, kim benden korkarsa kendine bir başka ilâh edinmesin, onu affetmeye de ben ehilim, (bir başkası affedemez)”.
Tirmizî, Tefsîr, Müddessir, (3325); İbnu Mace, Zühd 35, (4299).
KIYAMET SURESİ
850 – İbnu Abbâs (radıyallahu anhümâ), “Ey Muhammed! Cebrail sana Kur’ân okurken, unutmamak için acele edip onunla berâber söyleme (sadece dinle)” (Kıyâmet 16) meâlindeki âyet hakkında şu açıklamayı yaptı: “Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm) vahiy geldiği zaman büyük bir şiddet (ve ağırlık) hissederdi. Bunun tesiriyle dudaklarını kımıldatırdı. Bunun üzerine şu âyet indi. (meâlen): “(Ey Muhammed, Cebrail sana Kur’an okurken acele edip onunla berâber söyleme (sâdece dinle). Onu toplamak ve okutmak bize âittir” (Kıyamet 16).
İbnu Abbâs devamla der ki: “Ayette geçen “onun toplanması” tâbirinden murad “(yeni nâzil olan) âyetin Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm)’in kalbinde toplanması, yerleşmesi, sonra da Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm) tarafından okunmasıdır.” “Biz vahyi okuduğumuz zaman, sen onun kıraatine uy” (18. ayet) âyetinde de, “Dinle ve sus, sonra onu sana biz okuturuz” denmektedir.
Bu vahiyden sonra, Cibrîl (aleyhisselam) vahiyle gelince, sadece dinlerdi. Cibril gidince yeni gelen vahyi, kendisine nasıl okunmuş ise, öylece okurdu.”
Buharî, Tefsîr, Kıyâmet 1, 2, Bed’ü’l-Vahy 4, Fedailu’l-Kur’àn 28, Tevhid 43; Müslim, Salât 147, (448); Tirmizî, Tefsîr, Kıyamet, (3326); Nesâî, Salât 37, (2,149,159).
MÜRSELAT SURESİ
851 – İbnu Abbâs (radıyallahu anhümâ), Mürselâ
Buhârî, Tefsir, Mürselât 2.t suresinde geçen: “O (ateş), her biri sanki bir kasr (büyüklüğünde) kıvılcım atar” (32. âyet) meâlindeki âyet hakkında şunu söyledi: “Biz kış için üç zira’ boyunda veya daha küçük odun toplar, bunlara: “kasr” derdik.İbnu Abbâs: Müteakiben gelen âyetinde geçen kelimesini de “Gemi hâlatlarıdır, (kuvvetli olmaları için) insanların belleri kalınlığına ulaşacak kadar kat kat edilmiş kalın halatlar” diye açıklamıştır.
AMME SURESİ
852 – İkrime (merhum), Amme suresinde geçen “(Müttakiler için)… dolu kadehler (vardır)”(34. âyet) âyetini “mütemâdiyen dolu kalan” diye açıklamıştır.
Buharî, Menâkıbu’l-Ensar, 26.
ABESE
853 – Urve anlatıyor: “Hz. Aişe (radıyallahu anhâ) buyurdu ki: Abese ve Tevellâ suresi âmâ olan İbnu Ümm-i Mektum hakkında nâzil oldu. Şöyle ki: Bir gün Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm)’in yanına geldi ve: “Ey Allah’ın Resülü beni irşad et”diye talebde bulunmaya başladı. O sıra Resülullah (aleyhissalâtu vesselâm)’ın yanında müşriklerin büyüklerinden biri vardı. İbnu Ümm-i Mektum’a cevap vermedi, o ısrar edince ondan yüzünü çeviriyor, öbürüne yöneliyor ve: “(Tevhid üzerine) söylediklerimde bir beis görüyor musun?” diye soruyordu. Müşrik: “Hayır!” diye cevap vermişti. İşte sure bunun üzerine indi.”
Tirmizî, Tefsir, Abese, (3328); Muvatta, Kur’ân 4, (1, 203).
854 – İbnu Abbâs (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: “Resülullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Sizler kıyâmet günü ayakkabısız, çıplak ve sünnetsiz olarak haşir meydanında toplanacaksınız. “
Bu açıklama üzerine bir kadın sordu:
“- (Bu durumda) birbirimizin avret yerlerini görmez miyiz?”
Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) (Abese suresinde geçen bir âyetle cevap verdi):
” Ey kadın! “O gün herkesin kendine yeter derdi vardır” (37. âyet).
Tirmizî, Tefsir, Abese, (3329).
KÜVVİRET (TEKVİR) SURESİ
855 – İbnu Abbâs (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: “Resülullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Kıyâmeti gözüyle görür gibi olmaktan hoşlanan kimse (şu sureleri okusun): “İze’ş-Şemsü Küvviret’; “İze’s-Semau’n-fetarat’; “İze’s-Semâu’n-Şakkat.”
Tirmizî, Tefsir, Tekvir, (859).
856 – İbnu Mes’ud (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Çocukları diri olarak toprağa gömen de gömülen de ateştedir.”
Ebu Dâvud; Sünnet,18, (4717).
MUTAFFİFÍN SURESİ
857 – Ebu Hüreyre (radıyallahu anh) anlatıyor: “Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdu ki: “Kul bir hata yaptığı zaman kalbinde siyah bir iz meydana gelir. Eğer kişi, o hatadan nefsini uzaklaştırır, af taleb eder ve tevbede bulunursa kalbi cilalanarak (leke silinir). Bilâkis, aynı günahı işlemeye devam ederse, kalpteki leke artırılır. Hatta bir zaman gelir, kalbî tamamen kaplar. İşte bu durum Cenab-ı Hakk’ın: “Bilakis, onların irtikab edegeldikleri, kalplerini paslandırmıştır” (Mutaffifın 14) meâlindeki âyette zikrettiği pasdır.”
Tirmizî, Tefsir, Mutaffıfın (3331); İbnu Mace, Zühd 29, (4244).
İNŞİKAK SURESİ
858 – İbnu Abbas (radıyallahu anhümâ), İnşikak suresinin 19. âyetinde geçen, “Bir tabakadan diğer tabakaya bineceksiniz” meâlindeki, (ayetini biraz farklı okuyup): “Burada muhatap Peygamberiniz (aleyhissalâtu vesselâm)’dir, O’nun bir hâlden bir başka hâle geçeceğini belirtmektedir” demiştir.
Buhârî, Tefsir, İzâ’s-Semâu’n-Şakkat (İnşikâk) 2.
BÜRÛC SURESİ
859 – Ebu Hüreyre (radıyallahu anh) anlatıyor: “Hz. Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: (Bürüc süresinin), “İçlerinde burçları bulunan semaya, vaadedilen güne, şâhidlik edene ve şâhidlik edilene andolsun..”âyetlerinde (1-3) geçen “vaadedilen gün” den maksad kıyamet günüdür; “şâhidlik edilen gün”den maksad arefe günüdür; “şâhidlik eden”den maksad da cuma günüdür.” Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) devamla buyurdular ki: “Güneş, cumadan daha hayırlı bir gün üzerine ne doğdu ne de battı. Onda bir an vardır ki, hayır duası o ana rastlayan bir kulun duası, mutlaka kabul edilir, bir şerden sakınma (istiâze) talebinde bulunan kimse de mutlaka ondan sakındırılır. “
Tirmizî, Tefsir, Bürüc, (3336).
SEBBAHA (A’LÂ) SURESİ
860 – Ebü Zerr (radıyallahu anh) anlatıyor: Resülullah (aleyhissalâtu vesselâm) mescidde iken huzuruna girdim. Bana:
“- Ey Ebu Zerr mescide tahiyye (selam vermek) gerekir” buyurdu. Ben:
“- Mescide verilecek selâm nedir?” diye sorunca:
” (Girince) kılacağın iki rek’at namazdır” dedi. Ben:
“- Ey Allah’ın Resûlü, Hz. İbrahim ve Hz. Musâ’nın suhuf1arında olanlardan herhangi bir şey size indirildi mi?” diye sordum, şu cevabı verdi:
” Ey Ebu Zerr! (Evet, şu mealdeki ayetler indi deyip okudu:)
“Şüphesiz iyi temizlenen ve Rabbinin adını zikredip de namaz kılan kimse umduğuna erişmiştir. Belki siz dünya hayatını (ahiretten) üstün tutarsınız. Halbuki âhiret daha hayırlı, daha süreklidir. Şüphesiz ki bunlar evvelki sâhifelerde, İbrahim ile
Müsa’nın sahifelerinde de vardır” (A’lâ,14-19).
Ben tekrar sordum:
“- Ey Allah’ın Resûlü, Hz. İbrahim ve Hz. Musa (aleyhimâsselam)’nın suhuflarında ne vardı?”
” Bunlarda, dedi, hep ibretli şeyler vardı. (meselâ şöyle denmişti):
“Ölümü görüp bildiği halde gamsız-kedersiz yaşayana şaşarım. Cehenneme kesinlikle inandığı halde gülene şaşarım. İçinde yaşayanlarla birlikte dünyanın devamlı değiştiğini görüp de ondan tatmin bulana şaşarım. Kadere inanıp da (haram-helal ayırımı yapmadan hırsla mal peşinde) yorulana şaşarım. Âhiret hesabına inanıp da o maksadla çalışmayana şaşarım.”
Rezîn ilâvesidir, ed-Dürrü’l-Mensürda (6, 341) daha uzun olarak kaydedilmiştir.
FECR SURESİ
861 – İmrân İbnu’l-Husayn (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)’a (Fecr suresinin baş tarafında geçen) “tek” ve “çift” tabiriyle ne kastedildiği sorulmuştu, şu cevabı verdi:
“Bunlar namazlardır. (Bildiğiniz gibi) bazısı çifttir, bazısı da tektir.”
Tirnıizî, Tefsir, Fecr, (3339).
ŞEMS SURESİ
862 – Abdullah İbnu Zem’a (radıyallahu anh) anlatıyor: “Ben birgün Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)’ı bir hutbe sırasında dinledim. (Şems suresinde zikri geçen) deveden ve onu boğazlayandan bahsediyordu. Aleyhissalatu vesselam Efendimiz şöyle demişlerdir:
“(Âyette geçen) “En azgını ileri atıldı” yâni: “Deveyi öldürmek üzere kaba, güçlü ve kavmi içinde Ebu Zem’a gibi desteği olan bir adam fırlayıp (deveyi öldürdü).”
Sonra Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm)’in (bu meseleyi bırakarak) kadınlarla ilgili şeylerden bahsetmeye başladığını işitim. Buyurdular ki: “Sizden biri hangi düşünceyle hanımını köle dövercesine dövmeye tevessül eder? Akşam olunca aynı yatakta berâber yatmayacaklar mı?”
Râvî devamla der ki: “Sonra Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) cemaate yönelerek seslice yellenen kimseye gülenlere nasihatte bulundu ve: “Onun bu yaptığına niye gülüyorsunuz!” diyerek (gülmeyi yasakladı).
Bûhârî, Tefsir, Şems 1, Enbiyâ 17, Nikâh 93, Edeb 43; Müslim, Cennet, (2855); Tirmizî, Tefsir, (3340).
DUHA SURESİ
863 – Cündeb İbnu Süfyân el-Becelî (radıyallahu anh) anlatıyor:
Resûlullah (aleyhissalâtu vessselâm) hastalanmıştı, bir veya iki gece kalkamadı. Bir kadın gelerek:
“- Ey Muhammed, ümid ederim ki, şeytanın seni terketmiştir, zira iki veya üç gecedir sana geldiğini görmedim” dedi. Bunun üzerine şu âyet nazil oldu. (meâlen): “Andolsun kuşluk vaktine, (insanların) sükûna vardığı dem geceye ki, (Habibim) Rabbin seni terketmedi, sana darılmadı da” (Duha 1-3).
864 – Bir rivayette şöyle gelmiştir: “Cibril (aleyhisselam) Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)’a vahiy getirmede gecikmişti. Müşrikler:
“Muhammed’e artık veda edildi (ebediyyen terkedildi)” dediler. Bunun üzerine (Duha suresi) nâzil oldu.”
Buharî, Tefsir, Duha 2, Teheccüd 4, Fedâilu’l-Kur’ân 1; Müslim, Cihâd 114, (1797); Tirmizî, Tefsir, Duha, (3342).
İKRA’ (ALAK) SURESİ
865 – İbnu Abbas (radıyallahu anhüma) anlatıyor:
“Resülullah (aleyhissalâtu vesselâm) namaz kılarken Ebu Cehil gelip, hiddetle:
“Ben seni bundan yasaklamadım mı? Ben seni bundan yasaklamadım mı? Ben seni bundan yasaklamadım mı?” dedi. Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm) namazdan çıkıp, Ebu Cehil’i (davranışı sebebiyle) sertce azarladı. Bunun üzerine Ebu Cehil:
“Biliyorsun ki Mekke’de adamı en çok olan benim (bana baskın çıkmaya gücün yetmez)” dedi. Onun bu sözüne mukâbil Cenab-ı Hakk şu âyeti inzal buyurdu: “Haydi meclisini çağırsın, biz de zebânileri çağırırız” (Alâk 17-18.)
İbnu Abbas (radıyallahu anhümâ) der ki: “Allah’a kasem olsun adamlarını çağırsaydı, herifi, Allah’ın zebânileri anında yakalayacaklardı.”
Tirmizi, Tefsir, İkra (Alâk), (3346); Müslim, Sıfâtu’l-Münâfıkîn 38 (2797).
KADR SURESİ
866 – İmam Mâlik in Muvatta’da kaydına göre şu rivâyet kendine ulaşmıştır:
“Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm)’e ümmetinin ömrü gösterilmiş. Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm), önceki ümmetlerin ömrüne nisbetle kısa olduğu için, amelde onların uzun ömürde işlediklerine yetişemezler diye bu ömrü kısa bulmuş. Bunun üzerine Cenab-ı Hakk bin aydan hayırlı olan Kadir Gecesi’ni vermiştir.”
Muvatta, İ’tikaf 15, (1, 321).
867 – İbnu Ömer (radıyallahu anh) anlatıyor:
“Resülullah (aleyhissalâtu vesselâm)’a Kadir gecesi (Ramazan’ın neresinde?) diye sorulmuştu.
“O, Ramazan’ın tamamında!” diye cevap verdi.”
Ebu Dâvud, Salât, 324, ( 1387).
868 – İbnu Ömer (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm)’in ashabından bazılarına (radıyallahu anhüm), rüyalarında, Kadir gecesinin Ramazan’ın son yedisinde olduğu gösterildi. Rüyaları kendisine anlatılınca Efendimiz (aleyhissalâtu vesselâm): “Görüyorum ki, rüyanız son yediye tetâbuk etmektedir. Öyleyse, Kadir gecesini aramak isteyen son yedide arasın” buyurdu.”
Buhârî, Teheccüd 21, Leyletü’l-Kadr 2; Müslim, Sıyâm 205, (1165); Muvatta, İ’tikâf 14, (1, 321); (Tirmizî’de bulunamamıştır).
869 – Buhârî’nin Hz. Aişe’den kaydettiği bir rivayette, Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) şöyle demiştir: “Kadir gecesini, Ramazan’ın son onunda arayın”.
Buhârî, Leyletü’l-Kadr 3; Tirmizî, Savm 72, (792).
870 – Ebû Saîd (radıyallahu anh) anlatıyor:
“Resülullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Kadir gecesi bana (bugün rüyamda) gösterildi, (şu anda hangisi olduğunu unuttum). O gecenin sabahında kendimi su ve toprak içinde secde eder buldum.” Derken hava bozdu, yağmur başladı. Zaten mescid çardak şeklindeydi (üstü ağaç dallarıyla örtülü idi). Resülullah (aleyhissalâtu vesselâm)’ın burnu (alnı) üzerinde ve burun yumuşaklarında su ve toprak bulaşığını gördüm. O gün Ramazan’ın yirmi birinci sabahıydı.”
Buhârî, Leyletü’l-Kadr 1, 13; Müslim, Sıyâm 215, (1165); Ebu Dâvud, Salat 320, (1382-1383) Veya Ramazan 3; İbnu Mâce Savm, 56, (1766); Muvatta, İ’tikâf 9 (1, 319).
871 – Abdurrahman İbnu Ubeyd es-Sunâbihî Hz. Bilâl-i Habeşî (radıyallahu anh)’den nakledilen şu hadisi rivayet eder: Hz. Bilâl, Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)’ın Kadir gecesi hakkında şöyle söylediğini işitmiştir: “O, son ondan yedinin ilkidir: Yani yirmi üçüncü gece.”
(Buhârî’de bulunamamıştır).
872 – İbnu Abbâs (radıyallahu anhümâ): “Kadir gecesini (Ramazan’ın) yirmi dördünde arayınız” buyurdu.
Buhârî, Leyletü’l-Kadr 3. (Müslim’de bulunamadı.).
873 – Zirr İbnu Hubeyş anlatıyor:
“Ubey İbnu Ka’b (radıyallahu anh)’a dedim ki, “İbnu Mes’ud (radıyallahu anh): “Bütün sene geceleri kalkan kimse Kadir gecesine tesadüf edebilir diyormuş (ne dersiniz?).” Bana şu cevabı verdi: “Kendisinden başka ilâh olmayan Zat-ı Zülcelâl’e yemin olsun, Kadir gecesi Ramazan ayındadır. Ve o gece, Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)’ın bize kalkmamızı emrettiği gecedir, o da yirmi yedinci gecedir. Bunun emâresi, o gecenin sabahında güneşin beyaz ve ışınsız olarak doğmasıdır.”
Müslim, Müsâfırîn 179. (762).
874 – Yusuf İbnu Sa’d anlatıyor:
“Hasan İbnu Ali (radıyallahu anhümâ), Hz. Muâviye’ye biat ettikten sonra, bir adam yanına gelip: “Mü’minlerin yüzünü kara ettin (veya: Ey mü’minlerin yüzünü karartan adam) (diye öfkesini) dile getirdi. Hz. Hüseyin (radıyallahu anh) adama (tatlılıkla mukabele etti):
“- Allah’ın rahmetine banasıca, niye böyle şiddetli çıkışıyorsun. Nitekim Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) Benî Ümeyye’yi (sağken rüyasında, tek tek halife olup) minbere çıkmış gördü. Bu onu üzmüştü ki şu âyetler indi:
“Biz sana Kevser’i verdik” (Kevser 1).
“Biz onu sana Kadir gecesinde indirdik. Kadir gecesinin (o büyük fazilet ve şerefini) sana bildiren nedir? Kadir gecesi bin aydan hayırlıdır (Bu gece senden sonra Benî Ümeyye’nin saltanat süreceği) bin aydan hayırlıdır.”
Kasım İbnu’l-Fadl (merhum der ki: “Benî Ümeyye’nin iktidar müddetlerini ay olarak saydık, tam bin aydı, ne fazla ne eksik.”
Tirmizi, Tefsir,Kadr, (3347).
ZELZELE (ZİLZAL) SURESİ
875 – Abdullah İbnu Amr İbni’l-Âs (radıyallahu anhümâ) anlatıyor:
“Bir adam Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)’a gelerek, “Bana câmi (özlü) bir sure öğret” talebinde bulundu. Peygamberimiz (aleyhissalâtu vesselâm) de ona İzâ Zülzilet suresini öğretti. (Tà’lim işi bitince) adam şunu söyledi:
“- Seni hakla gönderen Zât’â yemin olsun (buradaki ameller bana yeter), buna asla başka bir (amel) ilave etmeyeceğim.”
Adam ayrılır ayrılmaz Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm):
“Adamcağız kurtuldu!” dedi ve bu sözü iki kere tekrar etti.”
Ebu Dâvud, Ramazan 9, Salât 326, (1399).
876 – Hz. Enes (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki:
– “İzâ Zülzilet” suresi Kur’ân-ı Kerim’in dörtte birine denktir. “
Tirmizî, Fedâilu’l-Kur’ân 10, (2897).
877 – İbnu Abbâs (radıyallahu anhümâ)’dan rivayet edildiğine göre, Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) şöyle buyurmuştur:
“İza Zülzilet suresi Kur’ân-ı Kerim’in yarısına denktir. Kul hüvallahü ahad (İhlas) suresi Kur’ân-ı Kerim’in üçte birine denktir. Kul yâ eyyühe’l Kâfirün suresi de Kur’ân-ı Kerim’in dörtte birine denktir.”
Tirmizî, Fedailu’l-Kur’ân 10, (2896).
878 – Ebu Hüreyre (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) efendimiz: “(Arz) o gün Rabbinin ona vahyetmesiyle haberlerini anlatır” meâlindeki âyeti okudu ve:
“Arzın anlatacağı haberleri nelerdir, biliyor musunuz?” diye sordu. Yanındakiler:
“Allah ve Resülü bilir!” diye cevap verdiler. Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) açıkladı:
” Bu haber, kadın ve erkek her kulun arz üzerinde işlemiş oldukları amellere şâhidlik etmesidir. Her kul için arz: “Şu ayda, şu günde, şu şu işlemi yaptı” diyecektir.”
Tirmizî, Kıyâmet 8, (2431), Tefsir, Zilzâl, (3350).
TEKÂSÜR SURESİ
879 – Hz. Zübeyr (radıyallahu anh)’in anlattığına göre Tekâsür suresinde geçen: “Andolsun o gün elbet ve elbet nimet(ler)den hesaba çekileceksiniz” (8. âyet), âyeti ile ilgili olarak Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm)’e şöyle demiştir:
“Ey Allah’ın Resülü! (yeyip içtiğimiz) hurma ve su olan iki siyahtan ibaretken hangi nimetlerden hesâba çekileceğiz?”
Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) şu cevabı verir:
“O, mutlaka olacak!”
Tirmizî, Tefsir, Tekâsür, (3354); İbnu Mâce, Zühd, 12 (4158).
880 – Ebü Hüreyre (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki:
“Kulun, kıyamet günü, hesaba çekileceği ilk şey (mazhâr olduğu) nimettir. Kendisine: “Bedenine sıhhât vermedik mi, soğuk sudan içirmedik mi?” denecektir.”
Tirmizî, Tesfır, (3355).
ERAEYTE (MÂUN) SURESİ
881 – İbnu Mes’ûd (radıyallahu anh) demiştir ki: “Biz, Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) zamanında tencere, kova gibi eşyaları âriyeten vermeyi (Mâun suresinde zikri geçen) yardım (mâun) addederdik.”
Ebü Davud, Zekât 32, (1657).
KEVSER SURESİ
882 – Hz. Enes (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resülullah (aleyhissalâtu vesselâm) bir gün mescidde iken hafıf bir uyku kestirmesi yaptı, sonra gülerek başını kaldırdı. Kendisine:
“Ey Allah’ın Resülü, niçin gülüyorsunuz?” diye sorulunca:
” Bana az önce şu süre nazil oldu” deyip besmele çekti, sonuna kadar Kevser süresini okudu:
“Bismillahirrahmanirrahim, Ey Muhammed! Doğrusu sana pek çok nimet vermişizdir. Öyleyse Rabbin için namaz kıl, kurban kes. Doğrusu adı sanı ortadan kalkacak olan, sana kin tutan kimsedir” (Kevser 1-3).
Resûlullah kıraatı tamamlayınca sordu:
“Kevser’in ne olduğunu biliyor musunuz?”
Biz:
“- Allah ve Resûlü bilir” dedik.
Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) açıkladı:
“Bu bir nehirdir. Rabbim onu bana vâdetmiştir. O nehir üzerinde pek çok hayırlar var. Bu bir havuzdur da. Kıyamet günü ümmetim onun başında (su içmek üzere) toplanacak. Bu havuzdaki maşrapalar gökteki yıldızlar kadar çoktur. Derken içlerinden bir kul çıkarılıp atılacak. Ben müdâhale edip: “Ey Rabbim (onu niye atıyorsun) o benim ümmetimdendir?” diyeceğim. Ancak Cenab-ı Hakk: “Bunlar senden sonra ne bid’atler işlediler senin haberin yok” diyecek.”
Buhârî, Tefsir, İnnâ a’taynake’l-kevser 1, Rikâk 53, Müslim, Salat 53, (400); Tirmizî,Tefsir, Kevser (3357), Ebü Davud, Sünnet 26, (4747, 4748); Nesâî, Salât 21, (2,133,134).
883 – İbnu Abbâs (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: “Kureyş şöyle dedikodu yapmıştı: “Muhammed’in erkek evlâdı yok. Bir öldü mü arkası kesildi demektir.” Bunun üzerine Cenab-ı Hakk, Kevser süresini (sonuncu âyet olan): “Asıl arkası kesik olan sana kin tutandır”a kadar inzal buyurdu.”
Rezîn’in ilavesidir.
NASR SURESİ
884 – Hz. Enes (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “İzâ câe nasrullahi ve’l-feth” süresi Kur’ân-ı Kerim’in dörtte birine denktir.”
Tirmizî, Sevâbu’l-Kur’ân 10, (2897).
885 – İbnu Abbâs (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: “Hz. Ömer (radıyallahu anh) beni Bedir şeyhleri ile birlikte (sohbet ve istişâre meclislerine) alıyordu. Bu hâl, sanki, birilerinin ağrına gitmişti: “Bunu niye bizimle birlikte cemaate alıyorsun, bizim onun kadar oğlanlarımız var?” diye Hz. Ömer’e târizde bulundu. Hz. Ömer kendilerine: “Onun kimlerden olduğunu biliyorsunuz” diye cevap ver(ip geçiştir)di.
Bir gün beni çağırıp yine onlarla birlikte meclise aldı. Bu sefer, sırf beni(m liyâkatımı) onlara göstermek için beni çağırdığını anlamıştım. Hz. Ömer (radıyallahu anh): “Cenab-ı Hakk’ın İzâ câe nasrullah ve’l-feth (Nasr 1) kavl-i şerifı hakkında ne dersiniz?” diye sordu. Cemaatten bazıları:
“- Yardıma ve fethe mazhar olduğumuz zaman Allah’a hamdetmek ve istiğfarda bulunmakla emrolunduk” diye cevap verdi. Bazıları hiçbir şey söylemedi.
Hz.Ömer (radıyallahu anh) bana yönelerek:
“Ey İbnu Abbâs, sen de mi böyle söylüyorsun?” dedi. Ben:
“Hayır” dedim ve sustum. Hz. Ömer:
“Öyleyse söyle, sen ne diyorsun?” diye bana söz verdi.
Ben şu açıklamayı yaptım:
“- Bu süre Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)’ın ecelidir, kendisine bu süre ile haber verilmiştir. Bu sürede Cenab-ı Hakk (Resûlüne şöyle demiştir): “Allah’ın nusreti ve fethi geldiği zaman, bil ki bu senin ecelinin artık yakınlığına alâmettir. Öyle ise hamdederek Rabbini tesbih et ve ona istiğfàrda bulun. O tevbeleri kabul edicidir.”
Bu yorumun üzerine Hz. Ömer: “Bundan ben de senin söylediğini anlıyorum” dedi.
Buharî, Tesfır 4, Menâkıb 25, Meğâzî 50, 85; Tirmizî, Tefsir, Feth (Nasr) 3359.
İHLAS SURESİ
886 – Ebu Said (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) (bir gün) ashabına: “Sizden biri bir gecede Kur’ân-ı Kerim’in üçtebirini okumaktan aciz midir?” diye sordu.
” Buna hangimiz güç yetirebilir?” dediler. Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm):
” Allahu Ahad, Allahu’s-Samed (İhlâs süresi) Kur’ân’ın üçtebiridir” buyurdu.
Buharî, Fedâilu’l-Kur’ân 13, Tevhid 1; Müslim, Müsâfırin 259, (811); Tirmizî, Sevâbu’l-Kur’ân 11, (2898); Nesâî, İftihah 69, (2,171); Muvatta, Kur’ân 17, 19 (1, 208); Ebu Davud, Vitr 18, Salât 353, (1961); İbnu Mâce, Edeb 52, (3787, 3788, 3789).
887 – Hz. Enes (radıyallahu anh) anlatıyor: “Bir kimse (ihlâs süresini kastederek): “Ey Allah’ın Resûlü, ben bu sureyi seviyorum” dedi.
Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm): “Onu sevmen seni cennete sokacaktır” dedi.
Tirmizî, Sevâbu’l-Kur’ân 11, (2903).
888 – Hz. Enes (radıyallahu anh) anlatıyor: “Kim Kul hüvallâhu ahad süresini günde iki yüz sefer okursa, üzerindeki kul borcu hariç, elli yıllık günah (amel defterinden) silinir.”
Tirmizî, Sevabu’l-Kur’ân 10, (2900).
889 – Hz. Enes (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Kim yatağında uyumak isteyince, sağ tarafının üstüne yatar, sonra da Kul hüvallahu ahad’ı yüz kere okursa, Rab Teâla kıyamet günü kendisine: “Sağın üzerinde cennete gir” diyecektir.
Tirmizî, Sevâbu’1-Kur’ân 10, (2900).
890 – Übey İbnu Ka’b (radıyallahu anh) anlatıyor: “Müşrikler, Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm)’e:
“Rabbini bize tavsif et (tanıt)!” dediler. Bunun üzerine İhlâs süresi indi.
“De ki: O, Allah’dır, bir tekdir. O Allah’tır, sameddir (hiçbir şeye muhtaç değil, her şey O’na muhtaç). Doğurmamıştır, doğurulmamıştır. Hiçbir şey O’nun dengi (ve benzeri) değildir” (1-4).
Übey (radıyallahu anh) bu sürede geçen bazı tabirleri şöyle açıkladı: “Samed, doğurmayan ve doğurulmayan demektir, çünkü doğan her şey mutlaka ölecektir. Ölen her şeye varis olunacaktır. Allah ise ne ölür, ne de O’na varis olunur.
“Hiçbir şey O’nun dengi (ve benzeri) değ’ildir” âyeti de O’na bir benzer, bir denk olmadığını, Allah’a benzeyen hiçbir şey bulunmadığını ifade eder.”
Tirmizî, Tefsir, İhlâs, 3361, 3362).
891 – Ebu Vâil (rahimehullah) demiştir ki: “Samed, efendilikte son mertebeye ulaşan efendidir.”
Buhârî, Tefsir, İhlâs 2.
892 – Ebû Hüreyre (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Allah Teâla Hazretleri diyor ki:
“Âdemoğlu bana şetmediyor (hakkımda münasib olmayan söz sarfediyor). Ancak bu ona yakışmaz. Âdemoğlu beni tekzib ediyor, ancak beni tekzib etmek ona yakışmaz. Bana ettiği şetme gelince: “Bu, onun, bana evlâd nisbet etmesidir. Tekzibine gelince, bu onun ‘Allah, yarattığı gibi beni tekrar diriltmeyecek’ demesidir. Halbuki, ikinci sefer tekrar diriltmek bana, yoktan var etmeye nazaran zor gelecek bir iş değildir.”
Buharî, Tefsir 1, Bed’u’l-Halk 1; Nesâî, Cenâiz 117, (4,112).
893 – Yine Buharî ve Nesâî’de kaydedilen bir diğer rivayette: “Bana olan şetmi: “Allah kendisine çocuk edindi” demesidir. Halbuki ben bir tekim, samedim, doğurmayan, doğurulmayan, hiçbir misli bulunmayanım.”
MUAVVİZETEYN SURELERİ
894 – Ukbe İbnu Âmir (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Bu gece indirilen ayetler var ya, onlar gibisi hiç görülmemiştir: Kul eüzu bi-rabbi’l-felak ve Kul eüzu bi-rabbi’n-nâs süreleri”.
Müslim, Misâfırin 264, (814); Tirmizî, Sevâbu’1-Kur’ân 12, (2904), Tefsir, Muavvizateyn, (3364); Ebu Dâvud, Salât 354, (1462,1463); Nesâî, İstiâze 1, (8, 251-254).
895 – Ukbe İbnu Âmir (radıyallahu anh) Tirmizî’de gelen bir rivayette der ki: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm), bana, her namazın arkasından Muavvizeteyn’i okumamı emretti.”
Tirmizî, Sevabu’l-Kur’ân 12 (2905).
896 – Abdullah İbnu Hubeyb (radıyallahu anh) anlatıyor: “Hafif bir yağmur ve karanlığa mâruz kalmıştık. Bize namaz kıldırsın diye Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)’ı bekledik.” (Ravi der ki; Abdullah İbnu Hubeyb şu mânada birşeyler daha söyledi: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) çıktı ve:
” Söyle !” dedi. Ben:
“- Ne söyliyeyim?” diye sordum. Bunun üzerine;
” Akşama ve sabaha erince Kul hüvallahu ahad ve Muavvizeteyn sûrelerini üçer kere oku. Bu sana, her şeye karşı yeterlidir” dedi.
Nesâî, İsti’âze 1, (8, 250-253).
897 – Hz. Câbir (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resülullah (aleyhissalâtu vesselâm) bana: “Ey Câbir oku!” dedi. Ben:
“Annem babam sana kurban olsun, ne okuyayım?” diye sordum. Bunun üzerine:
” Kul eûzu bi-rabbi’l-felak ve KuI eûzu bi-rabbi’n-nâs sürelerini oku!” dedi. Ben de onları okudum. Resûlullah ilaveten:
” Bu iki sûreyi oku, bunlar gibisini asla okuyamıyacaksın!”dedi.
Nesâî, İstiâze 1, (8, 254).
898 – Zirr İbnu Hubeyş anlatıyor: “Übey İbnu Ka’b (radıyallahu anh)’a Muavvizeteyn hakkında sorarak dedim ki:
“Ey Ebu’l-Münzir! Kardeşim İbnu Mes’ud şöyle şöyle diyor?”
Bana şu cevabı verdi:
“Ben Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)’a sordum. Cevâben:
“Bana: “Söyle!” dendi, ben de söyledim” dedi. Biz Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)’ın söylediği şekilde söylüyoruz.”
Buharî, Tefsir, Kul eûzu bi-rabbi’l-felak 1.
899 – Hz. Aişe (radıyallahu anhâ) anlatıyor: “Hz. Resûlullah (aleyhissalatu vesselâm) (bir gün) Ay’a bakarak: “Ey Aişe, şunun şerrinden Allah’a sığın. Bu, (âyet-i kerimede geçen) gâsıktır. (Ayet): “Kaybolduğu zaman Ay’ın şerrinden…” demektir.”
Tirmizî, Tefsir, Muavvizateyn, (3363).
900 – İbnu Abbas (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Şeytan insanoğlunun kalbinin üzerinde tünemiş vaziyette bekler. Allah’ı zikredince siner, çekilir, gaflet etse vesvese verir.”
Buhârî, Tefsir, Kul eûzu bi-rabbi’n-nâs 1.
- Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.