On Birinci Şuâ

Birincisi

Dördüncü Sözde izahı bulunan, her gün yirmi dört saat sermaye-i hayatı,Hâlıkımız bize ihsan ediyor—tâ ki, iki hayatımıza lâzım şeyler o sermaye ile alınsın. Biz kısacık hayat-ı dünyeviyeye yirmi üç saati sarf edip, beş farz namazakâfi gelen bir saati, pek çok uzun olan hayat-ı uhreviyemize sarfetmezsek, ne kadar hilâf-ı akıl bir hata ve o hatanın cezası olarak hem kalbî, hem ruhî sıkıntıları çekmek ve o sıkıntılar yüzünden ahlâkını bozmak ve meyusâne hayatını geçirmek sebebiyle, değil terbiye almak, belki terbiyenin aksine gitmekle ne derece hasâret ederiz, kıyas edilsin.

Eğer, bir saati beş farz namaza sarf etsek, o halde hapis ve musibet müddetinin herbir saati, bazan bir gün ibadet; ve fâni bir saati, bâki saatler hükmüne geçebilmesi ve kalbî ve ruhî meyusiyet ve sıkıntıların kısmen zevâl bulması ve hapse sebebiyet veren hatalara kefâreten affettirmesi ve hapsin hikmeti olanterbiyeyi alması ne derece kârlı bir imtihan, bir ders ve musibet arkadaşlarıylatesellîdârâne bir hoş sohbet olduğu düşünülsün…

Dördüncü Sözde denildiği gibi, bin lira ikramiye kazancı için bin adam iştirak etmiş bir piyango kumarına yirmi dört lirasından beş on lirayı veren ve yirmi dörtten birisini ebedî bir mücevherat hazinesinin biletine vermeyen—halbuki dünyevî piyangoda o bin lirayı kazanmak ihtimali binden birdir; çünkü bin hissedardaha var—ve uhrevî mukadderat-ı beşer piyangosunda, hüsn-ü hâtimeye mazharehl-i iman için kazanç ihtimali binden dokuz yüz doksan dokuz olduğuna yüz yirmi dört bin enbiyanın ona dair ihbarını keşfle tasdik eden evliyadan ve asfiyadan had ve hesaba gelmez sâdık muhbirler haber verdikleri halde, evvelki piyangoya koşmak, ikincisinden kaçmak ne derece maslahata muhalif düşer, mukayese edilsin.


[TABLE]
[TR]
[TD]Hâlık: her şeyi yaratan Allah[/TD]
[TD]asfiya: hem âlim ve hem velî olan büyük zâtlar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]bâki: kalıcı, devamlı[/TD]
[TD]ebedî: sonu olmayan, sonsuz[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ehl-i iman: iman edenler, mü’minler[/TD]
[TD]enbiya: nebiler, peygamberler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]evliya: Allah’ın sevgili kulları, veliler[/TD]
[TD]fâni: geçici, ölümlü[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hasâret etmek: zarar etmek, kaybetmek[/TD]
[TD]hayat-ı dünyeviye: dünya hayatı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hayat-ı uhreviye: âhiret hayatı[/TD]
[TD]hikmet: sebep, maksat, gaye[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hilâf-ı akıl: akla aykırı, akıl dışı[/TD]
[TD]hissedar: pay sahibi[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hüsn-ü hâtime: güzel son, imanlı bir şekilde ölme[/TD]
[TD]ihbar: haber verme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ihsan etmek: bağışlamak[/TD]
[TD]izah: açıklama[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]iştirak etmek: katılmak[/TD]
[TD]kefâreten: işlenen bir günahın ya da hatanın giderilmesi olarak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]keşif: açığa çıkarma, gözle görme[/TD]
[TD]kâfi: yeterli[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kıyas etmek: karşılaştırmak[/TD]
[TD]maslahat: fayda, yarar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mazhar: erişme, nail olma[/TD]
[TD]meyusiyet: ümitsizlik[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]meyusâne: ümitsizcesine[/TD]
[TD]muhalif: aykırı, zıt[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]muhbir: haber veren[/TD]
[TD]mukadderat-ı beşer: insanın kaderi; Allah tarafından takdir olunmuş işler, başa gelecek olaylar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mukayese etmek: kıyaslamak, karşılaştırmak[/TD]
[TD]musibet: belâ, sıkıntı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mücevherat: mücevherler, kıymetli taşlar[/TD]
[TD]ruhî: ruhla ilgili[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]sarf etmek: harcamak, kullanmak[/TD]
[TD]sermaye: servet, varlık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]sermaye-i hayat: hayat sermayesi[/TD]
[TD]sâdık: doğru, gerçek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tasdik etmek: doğrulamak, onaylamak[/TD]
[TD]terbiye: belli bir amaca erişecek şekilde geliştirme, olgunlaştırma[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]tesellîdârâne: teselli olarak[/TD]
[TD]uhrevî: âhirete ait[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]zevâl bulmak: gelip geçmek, yok olmak[/TD]
[/TR]
[/TABLE]

İkinci Meselenin Hülâsası

Risale-i Nur’dan Gençlik Rehberinin güzelce izah ettiği gibi, ölüm o kadar kat’î vezâhirdir ki, bugünün gecesi ve bu güzün kışı gelmesi gibi ölüm başımıza gelecek. Bu hapishane nasıl ki mütemadiyen çıkanlar ve girenler için muvakkat bir misafirhanedir; öyle de, bu zemin yüzü dahi acele hareket eden kàfilelerin yollarında bir gecelik konmak ve göçmek için bir handır. Herbir şehri yüz defamezaristana boşaltan ölüm, elbette hayattan ziyade bir istediği var.

İşte bu dehşetli hakikatın muammasını Risale-i Nur hall ve keşfetmiş. Bir kısacıkhülâsası şudur:
Madem ölüm öldürülmüyor ve kabir kapısı kapanmıyor. Elbette bu ecel cellâdının elinden ve kabir haps-i münferidinden kurtulmak çaresi varsa, insanın en büyük ve herşeyin fevkinde bir endişesi, bir meselesidir. Evet, çaresi var ve Risale-i Nur Kur’ân’ın sırrıyla o çareyi, iki kere iki dört eder derecesinde kat’î ispat etmiş. Kısacık hülâsası şudur ki:

Ölüm ya idam-ı ebedîdir; hem o insanı, hem bütün ahbabını ve akaribini asacak bir darağacıdır. Veyahut başka bir bâki âleme gitmek ve iman vesikasıyla saadetsarayına girmek için bir terhis tezkeresidir. Ve kabir ise, ya karanlıklı bir haps-i münferit ve dipsiz bir kuyudur. Veyahut bu zindan-ı dünyadan bâki ve nuranî birziyafetgâh ve bağistana açılan bir kapıdır. Bu hakikati Gençlik Rehberi bir temsilile ispat etmiş.

Meselâ, bu hapsin bahçesinde asmak için darağaçları konulmuş ve onların dayandıkları duvarın arkasında gayet büyük ve umum dünya iştirak etmiş bir piyango dairesi kurulmuş. Biz bu hapisteki beş yüz kişi, herhalde, hiç müstesnası yok ve kurtulmak mümkün değil, bizi birer birer o meydana çağıracaklar. Ya “Gel, idam ilânını al, darağacına çık” veya “Daimî haps-i münferit pusulasını tut, bu açık kapıya gir” veyahut “Sana müjde! Milyonlar altın bileti sana çıkmış. Gel al” diye her tarafta ilânatlar yapılıyor.
Biz de gözümüzle görüyoruz ki, birbiri arkasında o darağaçlarına çıkıyorlar. Bir kısmın asıldıklarını müşahede ediyoruz. Bir kısmı da, darağaçlarını basamak

[TABLE]
[TR]
[TD]ahbab: dostlar, sevilenler[/TD]
[TD]akarib: akrabalar, yakınlar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]bağistan: bağ, bahçe[/TD]
[TD]bâkî: kalıcı, sürekli[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]cellâd: idama mahkum olanların hükümlerini infaz etmeye vazifeli olan adam[/TD]
[TD]darağacı: idam sehpası[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]dehşetli: korkunç[/TD]
[TD]ecel: ölüm vakti[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]fevkinde: üstünde[/TD]
[TD]gayet: son derece[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hakikat: asıl, esas, doğru, gerçek[/TD]
[TD]hall etmek: çözmek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]haps-i münferit: tek başına hapis, hücre hapsi[/TD]
[TD]hülâsa: öz, özet, esas[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]idam-ı ebedî: dirilmemek üzere sonsuz yok oluş[/TD]
[TD]ilânat: ilânlar, duyurular[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]izah etmek: açıklamak[/TD]
[TD]iştirak etmek: katılmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kat’i: kesin[/TD]
[TD]keşfetmek: gizli bir şeyi açığa çıkarmak, buluş yapmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mezaristan: mezarlık[/TD]
[TD]muamma: sır, anlamı gizli ve zor anlaşılır söz[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]muvakkat: geçici[/TD]
[TD]mütemadiyen: sürekli olarak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]müşahede etmek: görmek, gözlemlemek[/TD]
[TD]nuranî: nurlu, aydınlık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]saadet: mutluluk[/TD]
[TD]temsil: analoji, kıyaslama tarzında benzetme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]terhis: göreve son verme[/TD]
[TD]tezkere: belge[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]umum: bütün[/TD]
[TD]vesika: belge[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]zemin: yer[/TD]
[TD]zindan-ı dünya: dünya zindanı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ziyade: çok, fazla[/TD]
[TD]ziyafetgâh: ziyafet yeri[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]zâhir: açık, görünen[/TD]
[/TR]
[/TABLE]

ve o iki kısım meşâhir-i insaniyenin haberlerini aklen kat’î burhanlarla ve kuvvetli hüccetlerle, fikren ve mantıkan yakînî bir sûrette ispat ederek tasdik edip imza basan milyarlar gelen geçen muhakkikler,HAŞİYE-1 müçtehidler ve sıddîkînler,bil’icmâ, mütevatiren nev-i insanın güneşleri, kamerleri, yıldızları olan bu üçcemaat-i azîme ve bu üç taife-i ehl-i hakikat ve beşerin kudsî kumandanları olan bu üç büyük ve âlî heyetlerin fermanlarıyla verdikleri haberleri dinlemeyen, vesaadet-i ebediyeye giden onların gösterdikleri yol olan sırat-ı müstakimde gitmeyenler, yüzde doksan dokuz dehşetli tehlike ihtimalini nazara almayan ve birtek muhbirin bir yolda tehlike var demesiyle o yolu bırakan, başka uzun yolda hareket eden bir adam, elbette ve elbette vaziyeti şudur ki:

İki yolun—hadsiz muhbirlerin kat’î ihbarları ile—en kısa ve kolayı ve yüzde yüz Cennet ve saadet-i ebediyeyi kazandıranı bırakıp en dağdağalı ve uzun ve sıkıntılı ve yüzde doksan dokuz Cehennem hapsini ve şekavet-i daimeyi netice veren yolunu ihtiyar ettiği halde, dünyada iki yolun, birtek muhbirin yalan olabilir haberiyle yüzde birtek ihtimal-i tehlike ve bir ay hapis imkânı bulunan kısa yolu bırakıp, menfaatsiz—yalnız zararsız olduğu için—uzun yolu ihtiyar eden bedbaht, sarhoş divaneler gibi, dehşetli ve uzakta görünen ve ona musallat olan ejderhalara ehemmiyet vermez, sineklerle uğraşıyor, yalnız onlara ehemmiyet verir derecede aklını, kalbini, ruhunu, insaniyetini kaybetmiş oluyor.
Madem hakikat-i hal budur. Biz mahpuslar, bu hapis musibetinden intikamımızı tam almak için, o mübarek ikinci heyetin hediyelerini kabul etmeliyiz. Yani, nasıl ki bir dakika intikam lezzeti ve birkaç dakika veya bir iki saat sefahetlezzetleriyle, bu musibet bizi on beş ve beş ve on ve iki üç sene bu hapse soktu, dünyamızı bize zindan eyledi; biz dahi bu musibetin rağmına ve inadına, bir iki

[BILGI]Haşiye-1 O muhakkiklerden tek birisi Risale-i Nur’dur. Yirmi senedir en muannid feylesofları ve mütemerrid zındıkları susturan eczaları meydandadır. Herkes okuyabilir ve kimse itiraz etmez.[/BILGI]

[TABLE]
[TR]
[TD]bedbaht: kötü bahtlı, talihsiz[/TD]
[TD]beşer: insan[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]bil’icmâ: hep birlikte[/TD]
[TD]burhan: mantıkî delil, kanıt[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]cemaat-i azîme: çok büyük topluluk[/TD]
[TD]dağdağalı: sıkıntılı, meşakkatli[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]dehşetli: korkunç, ürküntü verici[/TD]
[TD]ecza: kısımlar, parçalar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ehemmiyet vermek: önem vermek[/TD]
[TD]ejderha: büyük yılan[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ferman: buyruk, emir[/TD]
[TD]hadsiz: sayısız, sınırsız[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hakikat-ı hal: durumun gerçek yönü[/TD]
[TD]haşiye: dipnot, açıklayıcı not[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]heyet: kurul[/TD]
[TD]hüccet: güçlü delil[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ihbar: haber verme[/TD]
[TD]ihtimal-i tehlike: tehlike ihtimali[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ihtiyar etmek: seçmek, tercih etmek[/TD]
[TD]kaddesallahü esrârehüm: Allah sırlarını mübarek kılsın[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kamer: ay[/TD]
[TD]kat’î: kesin, şüphesiz[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kudsî: her türlü kusur ve noksandan uzak, mukaddes[/TD]
[TD]meşâhir-i insaniye: insanlığın meşhurları[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]muannid: inatçı, direnen[/TD]
[TD]muhakkik: gerçekleri araştıran ve delilleriyle bilen âlim[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]muhbir: haber veren[/TD]
[TD]musallat olmak: sataşmak, ilişmek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]musibet: belâ, dert, felâket[/TD]
[TD]mübarek: bereketli, hayırlı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mütemerrid: inatçı, dik kafalı[/TD]
[TD]mütevatir: yalan üzerinde birleşmeleri mümkün olmayan toplulukların naklettiği haber[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]müttefiken: ittifakla, birleşerek[/TD]
[TD]müçtehid: âyet ve hadîsler başta olmak üzere diğer dinî delillerden hüküm çıkarma bilgi ve kàbiliyetine sahip olan[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]nazara almak: dikkate almak[/TD]
[TD]nev-i insan: insan türü, insanlık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]rağmına: zıddına, inadına[/TD]
[TD]saadet-i ebediye: sonsuz mutluluk[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]sefahet: gayrı meşru zevk ve eğlence[/TD]
[TD]suret: biçim, şekil[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]sıddıkîn: daima doğruluk üzere ve Allah’a ve peygambere sadakatte en ileride olanlar[/TD]
[TD]sırat-ı müstakim: dosdoğru yol[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]taife-i ehl-i hakikat: hak ve doğruluk üzere olanların taifesi[/TD]
[TD]tasdik etmek: doğrulamak, onaylamak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]yakînî: şüphe edilmeyecek derece kesinlik[/TD]
[TD]zındık: dinsiz[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]âlî: yüce, yüksek[/TD]
[TD]şekavet-i ebediye: sonsuz mutsuzluk ve azap[/TD]
[/TR]
[/TABLE]

Üçüncü Mesele

Gençlik Rehberinde izahı bulunan ibretli bir hâdisenin hülâsası şudur:

Bir zaman, Eskişehir Hapishanesinin penceresinde, bir Cumhuriyet Bayramında oturmuştum. Karşısındaki lise mektebinin büyük kızları, onun avlusunda gülerek raksediyorlardı. Birden, mânevî bir sinema ile elli sene sonraki vaziyetleri bana göründü. Ve gördüm ki, o elli altmış kızlardan ve talebelerden kırk ellisi, kabirde toprak oluyorlar, azap çekiyorlar. Ve on tanesi, yetmiş seksen yaşında çirkinleşmiş, gençliğinde iffetini muhafaza etmediğinden sevmek beklediğinazarlardan nefret görüyorlar kat’î müşahede ettim. Onların o acınacak hallerine ağladım. Hapishanedeki bir kısım arkadaşlar ağladığımı işittiler. Geldiler, sordular. Ben dedim: “Şimdi beni kendi halime bırakınız, gidiniz.”

Evet, gördüğüm hakikattır, hayal değil. Nasıl ki bu yaz ve güzün âhiri kıştır; öyle de, gençlik yazı ve ihtiyarlık güzünün arkası kabir ve berzah kışıdır. Geçmiş zamanın elli sene evvelki hâdisatı sinema ile hal-i hazırda gösterildiği gibi, gelecek zamanın elli sene sonraki istikbal hâdisatını gösteren bir sinema bulunsa,ehl-i dalâlet ve sefahetin elli altmış sene sonraki vaziyetleri onlara gösterilseydi, şimdiki güldüklerine ve gayr-ı meşru keyiflerine nefretler ve teellümlerle ağlayacaklardı.
Ben o Eskişehir Hapishanesindeki müşahede ile meşgul iken, sefahet ve dalâleti terviç eden bir şahs-ı mânevî, insî bir şeytan gibi karşıma dikildi ve dedi:

“Biz hayatın herbir çeşit lezzetini ve keyiflerini tatmak ve tattırmak istiyoruz; bize karışma.”
Ben de cevaben dedim:

Madem lezzet ve zevk için ölümü hatıra getirmeyip dalâlet ve sefahete atılıyorsun. Kat’iyen bil ki, senin dalâletin hükmüyle bütün geçmiş zaman-ı maziölmüş ve mâdumdur. Ve içinde cenazeleri çürümüş bir vahşetli mezaristandır. İnsaniyet alâkadarlığıyla ve dalâlet yoluyla, senin başına ve varsa ve ölmemişse kalbine, o hadsiz firaklardan ve o nihayetsiz dostlarının ebedî ölümlerinden gelen elemler, senin şimdiki sarhoşça, pek kısa bir zamandaki cüz’î lezzetini imha ettiği gibi, gelecek istikbal zamanı dahi, itikatsızlığın cihetiyle yine mâdum ve

[TABLE]
[TR]
[TD]Eskişehir Hapishanesi: (bk. bilgiler – Eskişehir)[/TD]
[TD]alâkadarlık: ilgili olma[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]berzah: kabir âlemi[/TD]
[TD]cihet: taraf, yön[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]cüz’î: ferdî, az, küçük[/TD]
[TD]dalâlet: hak yoldan ayrılma, sapkınlık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ebedî: sonu olmayan, sonsuz[/TD]
[TD]ehl-i dalâlet ve sefahet: zevk, eğlence ve yasak şeylere düşkün doğru ve hak yoldan sapmış inançsız kimseler[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]firak: ayrılık[/TD]
[TD]gayr-ı meşru: helâl olmayan, dine aykırı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hadsiz: sayısız, sınırsız[/TD]
[TD]hakikat: doğru, gerçek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hal-i hazır: şimdiki zaman[/TD]
[TD]hâdisat: hâdiseler, olaylar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hülâsa: öz, özet, esas[/TD]
[TD]iffet: namus[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]istikbal: gelecek zaman[/TD]
[TD]itikatsızlık: inançsızlık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]izah: açıklama[/TD]
[TD]kat’iyen: kesin olarak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kat’î: kesin, şüphesiz[/TD]
[TD]mezaristan: mezarlık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]muhafaza etmek: saklamak, korumak[/TD]
[TD]mâdum: yok, ölü[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]müşahede: görme, gözlem[/TD]
[TD]nazar: bakış, dikkat[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]nihayetsiz: sonsuz[/TD]
[TD]raksetmek: dansetmek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]sefahet: gayrı meşru zevk ve eğlence[/TD]
[TD]teellüm: elem, acı çekme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]terviç etmek: revaç, kıymet verme, değerini artırmak[/TD]
[TD]vahşetli: ürkütücü[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]zaman-ı mazi: geçmiş zaman[/TD]
[TD]âhir: son[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]şahs-ı mânevî: belli bir kişi olmayıp. bir topluluktan meydana gelen mânevî kişilik[/TD]
[/TR]
[/TABLE]

iken, birden hakikat-i iman, Hakîm-i Lokman gibi, o büyük idamhâne tevehhüm edilen mezaristana kalb penceresinden bir ışık verdi. Onunla baştan başa bütün ölüler dirildiler. Ve “Biz ölmemişiz ve ölmeyeceğiz, yine sizinle görüşeceğiz” lisan-ı hal ile dediklerinden aldığın hadsiz sevinçler ve ferahları iman bu dünyada dahi vermesiyle ispat eder ki, iman hakikatı öyle bir çekirdektir ki, eğer tecessüm etse, bir cennet-i hususiye ondan çıkar, o çekirdeğin şecere-i tûbâsı olur dedim.
O muannid döndü, dedi:
“Hiç olmazsa hayvan gibi hayatımızı keyif ve lezzetle geçirmek için sefahet ve eğlencelerle bu ince şeyleri düşünmeyerek yaşayacağız.”
Cevaben dedim:

Hayvan gibi olamazsın. Çünkü, hayvanın mazi ve müstakbeli yok. Ne geçmiştenelemler ve teessüfler alır ve ne de gelecekten endişeler ve korkular gelir. Lezzetini tam alır. Rahatla yaşar, yatar, Hâlıkına şükreder. Hattâ kesilmek için yatırılan bir hayvan, birşey hissetmez. Yalnız bıçak kestiği vakit hissetmek ister; fakat, o his dahi gider, o elemden de kurtulur. Demek en büyük bir rahmet, birşefkat-i İlâhiye, gaybı bildirmemektedir ve başa gelen şeyleri setretmektedir.Hususan mâsum hayvanlar hakkında daha mükemmeldir. Fakat, ey insan, seninmazi ve müstakbelin akıl cihetiyle bir derece gaybîlikten çıkmasıyla, setr-i gaybdan hayvana gelen istirahatten tamamen mahrumsun. Geçmişten çıkanteessüfler, elîm firaklar ve gelecekten gelen korkular ve endişeler, senin cüz’îlezzetini hiçe indirir. Lezzet cihetinde yüz derece hayvandan aşağı düşürür.

Madem hakikat budur. Ya aklını çıkar at, hayvan ol, kurtul. Veya aklını imanla başına al, Kur’ân’ı dinle, yüz derece hayvandan ziyade bu fâni dünyada dahi sâfilezzetleri kazan, diyerek onu ilzam ettim.
Yine o mütemerrid şahıs döndü, dedi:
“Hiç olmazsa ecnebî dinsizleri gibi yaşarız.”
Cevaben dedim:
Ecnebi dinsizleri gibi de olamazsın. Çünkü onlar bir peygamberi inkâr etse, diğerlerine inanabilirler. Peygamberleri bilmese de, Allah’a inanabilir. Bunu da bilmezse, kemâlâta medar bazı seciyeleri bulunabilir. Fakat bir Müslüman, en

[TABLE]
[TR]
[TD]Hakîm-i Lokman: (bk. bilgiler – Lokman Hekim)[/TD]
[TD]Hâlık: her şeyi yaratan Allah[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]cennet-i hususiye: özel cennet[/TD]
[TD]cevaben: cevap olarak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]cihet: şekil, yön[/TD]
[TD]cüz’î: az, küçük, ferdî[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ecnebî: yabancı[/TD]
[TD]elem: acı, keder[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]elîm: acıklı, üzücü[/TD]
[TD]firak: ayrılık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]fâni: geçici, ölümlü[/TD]
[TD]gayb: bilinmeyen ve görünmeyen âlem[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]gaybîlik: bilinmezlik[/TD]
[TD]hadsiz: sayısız, sınırsız[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hakikat: doğru, gerçek[/TD]
[TD]hakikat-i iman: iman gerçeği[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hususan: bilhassa, özellikle[/TD]
[TD]idamhâne: idam yeri[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ilzam etmek: susturmak[/TD]
[TD]istirahat: dinlenme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kemâlât: mükemellikler, kusursuzluklar[/TD]
[TD]lisan-ı hâl: hal dili[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mazi: geçmiş zaman[/TD]
[TD]medar: sebep, vesile[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mezaristan: mezarlık[/TD]
[TD]muannid: inatçı, direnen[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]müstakbel: gelecek zaman[/TD]
[TD]mütemerrid: inatçı, inançsızlıkta direnen[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]seciye: üstün özellikler, güzel karakter[/TD]
[TD]sefahet: gayrı meşru zevk ve eğlence[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]setr-i gayb: gaybı örtme, bilememe; ileriyi düşünüp görememe[/TD]
[TD]setretmek: örtmek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]sâfi: saf, hâlis, temiz[/TD]
[TD]tecessüm etmek: cisimleşmek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]teessüf: eseflenme, üzülme[/TD]
[TD]tevehhüm etmek: sanmak, zannetmek[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ziyade: çok, fazla[/TD]
[TD]şecere-i tûbâ: Cennetteki tûba ağacı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]şefkat-i İlâhiye: Allah’ın şefkati[/TD]
[/TR]
[/TABLE]

Dördüncü Mesele

Yine Gençlik Rehberinde izahı var Bir zaman bana hizmet eden kardeşlerim tarafından sual edildi ki:
“Küre-i arzı herc ü merce getiren ve İslâm mukadderatıyla alâkadar olan bu dehşetli Harb-i Umumîden elli gündür (şimdi yedi seneden geçti aynı hâl)1 hiç sormuyorsun ve merak etmiyorsun. Halbuki bir kısım mütedeyyin ve âlim insanlar, cemaati ve camii bırakıp radyo dinlemeye koşuyorlar. Acaba bundan daha büyük bir hâdise mi var? Veya onunla meşgul olmanın zararı mı var?” dediler.
Cevaben dedim ki:

Ömür sermayesi pek azdır; lüzumlu işler pek çoktur. Birbiri içinde mütedâhildâireler gibi, her insanın kalb ve mide dairesinden ve ceset ve hane dairesinden, mahalle ve şehir dairesinden ve vatan ve memleket dairesinden ve küre-i arz venev-i beşer dairesinden tut, tâ zîhayat ve dünya dairesine kadar, birbiri içinde daireler var. Herbir dairede, herbir insanın bir nevi vazifesi bulunabilir. Fakat en küçük dairede en büyük ve ehemmiyetli ve daimi vazife var. Ve en büyük dâirede en küçük ve muvakkat arasıra vazife bulunabilir. Bu kıyasla, küçüklük ve büyüklükmakûsen mütenasip vazifeler bulunabilir.

Fakat büyük dairenin câzibedarlığı cihetiyle küçük dairedeki lüzumlu ve ehemmiyetli hizmeti bıraktırıp lüzumsuz, mâlâyani ve âfâkî işlerle meşgul eder.Sermaye-i hayatını boş yerde imha eder. O kıymettar ömrünü kıymetsiz şeylerde öldürür. Ve bazen bu harp boğuşmalarını merakla takip eden, bir tarafa kalben taraftar olur. Onun zulümlerini hoş görür, zulmüne şerik olur.
Birinci noktaya cevap ise: Evet, bu Cihan Harbinden daha büyük bir hâdise ve buzemin yüzündeki hâkimiyet-i âmme dâvâsından daha ehemmiyetli bir dâvâ, herkesin ve bilhassa Müslümanların başına öyle bir hâdise ve öyle bir dâvâ açılmış ki, her adam, eğer Alman ve İngiliz kadar kuvveti ve serveti olsa ve aklı da varsa, o tek dâvâyı kazanmak için bilâtereddüt sarf edecek.
İşte, o dâvâ ise, yüz bin meşâhir-i insaniyenin ve hadsiz nev-i beşerin yıldızları vemürşidlerinin müttefikan, Kâinat Sahibinin ve Mutasarrıfının binler vaad veahdlerine istinaden haber verdikleri ve bir kısmı gözleriyle gördükleri şu ki:



[BILGI]Dipnot-1 Parantez içindeki not, 1946 senesine aittir.[/BILGI]

[TABLE]
[TR]
[TD]Harb-i Umumî/Cihan Harbi: Dünya Savaşı[/TD]
[TD]Kâinat Sahibi: evrenin ve herşeyin yaratıcısı ve sahibi Allah[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Mutasarrıf: sonsuz tasarruf hakkı olan, mülkünde dilediği gibi tasarruf eden, her işi kendi istek ve kurallarına göre idare eden Allah[/TD]
[TD]ahd: söz, vaad[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]bilâtereddüt: tereddütsüz[/TD]
[TD]cazibedarlık: çekicilik[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]cihet: taraf, yön[/TD]
[TD]hadsiz: sayısız, sınırsız[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hercümerce getirmek: yakıp yıkmak, altını üstüne getirmek[/TD]
[TD]hâdise: olay[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]hâkimiyet-i amme: genel hâkimiyet, egemenlik[/TD]
[TD]istinaden: dayanarak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]küre-i arz: yerküre, dünya[/TD]
[TD]kıymettar: kıymetli, değerli[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]meşâhir-i insaniye: insanların meşhurları, ünlü kişiler[/TD]
[TD]mukadderat: Allah tarafından takdir olunmuş işler ve başa gelecek olaylar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]muvakkat: geçici[/TD]
[TD]mâkûsen mütenasip: ters orantılı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mâlâyâni: anlamsız, kişinin kendisine yararı olmayan[/TD]
[TD]mürşid: doğru ve hak yolu gösteren[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mütedahil: iç içe, birbiri içinde[/TD]
[TD]mütedeyyin: dindar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]müttefikan: birleşerek, fikir birliğiyle[/TD]
[TD]nev-i beşer: insanlar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]nevi: tür[/TD]
[TD]sermaye: mal varlığı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]sermaye-i hayat: hayat sermayesi[/TD]
[TD]zemin: yer[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]zîhayat: canlı, hayat sahibi[/TD]
[TD]âfâkî: dış dünyaya ait[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]şerik olmak: ortak olmak[/TD]
[/TR]
[/TABLE]

Gençlik Rehberinde izah edildiği gibi, gençlik hiç şüphe yok ki gidecek. Yaz güze ve kışa yer vermesi ve gündüz akşama ve geceye değişmesi kat’iyetinde, gençlik dahi ihtiyarlığa ve ölüme değişecek. Eğer o fâni ve geçici gençliğini iffetle hayrataistikamet dairesinde sarf etse, onunla ebedî, bâki bir gençliği kazanacağını bütünsemâvî fermanlar müjde veriyorlar.

Eğer sefahete sarf etse, nasıl ki bir dakika hiddet yüzünden bir katl, milyonlar dakika hapis cezasını çektirir; öyle de, gayr-ı meşru dairedeki gençlik keyifleri ve lezzetleri, âhiret mes’uliyetinden ve kabir azabından ve zevâlinden gelenteessüflerden ve günahlardan ve dünyevî mücâzâtlarından başka, aynı lezzet içinde o lezzetten ziyade elemler olduğunu aklı başında her genç tecrübeyle tasdik eder. Meselâ, haram sevmekte, bir kıskançlık elemi ve firak elemi ve mukabelegörmemek elemi gibi çok ârızalarla o cüz’î lezzet zehirli bir bal hükmüne geçer. Ve o gençliğin suiistimâliyle gelen hastalıkla hastahanelere ve taşkınlıklarıyla hapishanelere ve kalb ve ruhun gıdasızlık ve vazifesizliğinden neş’et eden sıkıntılarla meyhanelere, sefahethanelere veya mezaristana düşeceklerini bilmek istersen, git hastahanelerden ve hapishanelerden ve meyhanelerden vekabristandan sor. Elbette, ekseriyetle gençlerin gençliğinin suiistimalinden ve taşkınlıklarından ve gayr-ı meşru keyiflerin cezası olarak gelen tokatlardan eyvahlar ve ağlamalar ve esefler işiteceksin.
Eğer istikamet dairesinde gitse, gençlik gayet şirin ve güzel bir nimet-i İlâhiye ve tatlı ve kuvvetli bir vasıta-i hayrat olarak âhirette gayet parlak ve bâki bir gençlik netice vereceğini, başta Kur’ân olarak çok kat’î âyâtıyla bütün semâvî kitaplar vefermanlar haber verip müjde ediyorlar.

Madem hakikat budur. Ve madem helâl dairesi keyfe kâfidir. Ve madem haram dairesindeki bir saat lezzet, bazan bir sene ve on sene hapis cezasını çektirir. Elbette, gençlik nimetine bir şükür olarak, o tatlı nimeti iffette, istikamette sarf etmek lâzım ve elzemdir.

[TABLE]
[TR]
[TD]azap: acı, sıkıntı[/TD]
[TD]bâki: kalıcı, devamlı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]cüz’î: ferdî, az, küçük[/TD]
[TD]ebedî: sonu olmayan, sonsuz[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ekseriyet: çoğunluk[/TD]
[TD]elem: acı, keder[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]elzem: çok lüzumlu, pek gerekli[/TD]
[TD]esef: üzüntü, acı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]ferman: buyruk, emir[/TD]
[TD]firak: ayrılık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]fâni: geçici, ölümlü[/TD]
[TD]gayet: son derece[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]gayr-ı meşru: dine aykırı, helâl olmayan[/TD]
[TD]hayrat: hayırlar[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]iffet: namus[/TD]
[TD]istikamet: doğruluk, İslâmî yaşam[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]istikamet dairesinde: İslâmiyet dairesinde[/TD]
[TD]izah etmek: açıklamak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kabristan: mezarlık[/TD]
[TD]katl: öldürme[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]kat’iyet: kesinlik[/TD]
[TD]mes’uliyet: sorumluluk, yükümlülük[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mezaristan: mezarlık[/TD]
[TD]mukabele: karşılık[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]mücâzât: cezalar[/TD]
[TD]neş’et etmek: meydana gelmek, doğmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]nimet-i İlâhiye: Allah’ın nimeti[/TD]
[TD]sarf etmek: harcamak, kullanmak[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]sefahet: gayrı meşru zevk ve eğlence[/TD]
[TD]sefahethane: gayri meşru zevk ve eğlence yeri[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]semâvî: İlâhî, Allah tarafından gönderilen[/TD]
[TD]suiistimal: kötüye kullanma[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]teessüf: eseflenme, üzülme[/TD]
[TD]vasıta-i hayrat: hayırların vasıtası, aracı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]zevâl: gelip geçicilik, yok olma[/TD]
[TD]ziyade: çok, fazla[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]âyât: âyetler, deliler[/TD]
[/TR]
[/TABLE]